Morgunblaðið biðst velvirðingar á birtingu auglýsingar þar sem efast er um bólusetningar

Konan sem keypti heilsíðuauglýsingu í Morgunblaðinu þar sem varað var við aukaverkunum vegna bólusetningar gegn COVID-19 segist ekki skammast sín. Lyfjastofnun segir auglýsinguna villandi hræðsluáróður.

Auglýsingin sem birt var í Morgunblaðinu í gær var nafnlaus, en hafði yfirbragð þess að hún væri á vegum Lyfjastofnunar. Það var hún ekki.
Auglýsingin sem birt var í Morgunblaðinu í gær var nafnlaus, en hafði yfirbragð þess að hún væri á vegum Lyfjastofnunar. Það var hún ekki.
Auglýsing

Í Morgunblaðinu í dag er birt athugaasemd frá Árvakri, útgáfufélagi Morgunblaðsins, vegna birtingu á heilsíðuauglýsingu í blaðinu í gær. Þar segir: „Vegna mistaka birtist í Morgunblaðinu í gær auglýsing sem ekki var merkt auglýsanda og sem jafnvel hefði mátt ætla af texta auglýsingarinnar að væri frá Lyfjastofnun. Auglýsinguna keypti Bjuti ehf. Beðist er velvirðingar á þessum mistökum.“

Í umræddri auglýsingu heilsíðuauglýsingu, sem kostar í kringum hálfa milljón króna samkvæmt verðskrá Morgunblaðsins, var fólk hvatt til að tilkynna aukaverkanir vegna bólusetningar fyrir COVID-19 til Lyfjastofnunar Íslands, en heimasíða, netfang og símanúmer stofnunarinnar voru öll uppgefin í auglýsingunni. Síðan voru talin upp alls sautján dæmi um meintar aukaverkanir, þar á meðal blinda og andlát. 

Undir þeirri upptalningu stóð svo: „Við erum öll almannavarnir“ en enginn skrifaður sérstaklega fyrir auglýsingunni.

Lyfjastofnun Íslands birti stöðuuppfærslu í gær þar sem hún áréttaði að hún stæði ekki á bakvið birtingu auglýsingarinnar. „Upplýsingarnar sem þarna koma fram um hugsanlegar aukaverkanir eru villandi. Allar upplýsingar um mögulegar aukaverkanir er að finna í samþykktum fylgiseðlum sem eru aðgengilegir á vef okkar. Hægt er að tilkynna aukaverkanir á vef okkar en ekki er tekið við aukaverkanatilkynningum í gegnum tölvupóstfang og síma eins og þar kemur fram.“

Lyfjastofnun áréttar að heilsíðuauglýsing í Morgunblaðinu í dag þar sem m.a. er hvatt til þess að tilkynna aukaverkanir...

Posted by Lyfjastofnun on Thursday, May 13, 2021

Rúna Hauks­dótt­ir Hvann­berg, forstjóri Lyfjastofnunar, sagði við mbl.is, fréttavef Árvakurs, að útgáfufélagið yrði „auðvitað að bera ein­hverja ábyrgð á þessu, vegna þess að þarna er verið að blása upp ein­hvern hræðslu­áróður.“

Segist ekki skammast sín

Eigandi félagsins sem keypti auglýsinguna, Bjuti ehf., er Vil­borg Björk Hjaltested. Hún er systir Þorsteins Hjaltested, sem erfði jörðina Vatnsenda í Kópavogi á sínum tíma. Kópavogsbær tók hluta hennar eignarnámi árið 2007 og greiddi Þorsteini háar fjárhæðir í bætur. Mikil uppbygging hefur verið á jörðinni síðan. Þrátt fyrir þetta glímdi Þorsteinn við fjárhagserfiðleika fyrir nokkrum árum og hann lést svo, 58 ára gamall, árið 2018. 

Auglýsing
Vilborg er lífeindarfræðingur með sýkla- og veirufræði sem sérgrein. Auðævi hennar , voru metin á 1,3 milljarða króna í úttekt DV frá árinu 2013 og sögð eiga rætur sínar í Vatnsendajörðinni. Síðustu misseri hefur Vilborg sett margar færslur inn á Facebook þar sem hún tortryggir og gagnrýnir bólusetningar.

Í færslu sem hún setti inn 11. maí, þar sem hlekkjað er í frétt RÚV um fjölda bóluefnaskammta sem Ísland hefur tryggt sér, segir hún að allt sé koma í ljós. „Nú er kýrskýrt hvers vegna yfirvöld vildu ekki ná upp hjarðónæmi á eðlilegan hátt í fyrra. Og ná þar með ónæmi fyrir stökkbreytingum líka. Nú er búið að ná sér í áskrift af bólusetningum, 2-3 á ári. Athyglisverð fréttin af konunni sem fékk ekki að koma til USA þrátt fyrir að vera full bólusett, hún var ekki bólusett fyrir því afbrigði sem er að ganga í dag. Hverju er verið að sprauta í fólk? Gæti hugsast að sami leikur sé í gangi eins og með flensubólusetninguna ár hvert? Þá giska þeir á hvaða afbrigði gangi að hausti en eru svo ekkert að draga til baka þegar þeir giska vitlaust.

Í ummælum við eina stöðuuppfærsluna sem sett voru inn í gær er Vilborg gagnrýnd fyrir auglýsinguna sem birtist í Morgunblaðinu og sú auglýsing kölluð „blöff“. Í svari við þeim ummælum segist Vilborg ekki skammast sín fyrir að vera samkvæm sjálfri sér. „Ég vildi að almenningur væri svona gagnrýninn á yfirvöld. Lyfjastofnun hefði átt að sjá til þess sjálf að fólk fengi upplýsingar um áhættuna sem fylgir sprautunni. Eina blöffið er að kalla þetta bólusetningu. Bólusetningar koma í veg fyrir smit, það gerir þessi sprauta ekki, hún er sögð hjálpa fólki í því að verða minna veikt. Er hugsanlegt að sprautaðir verði einkennalausir smitberar.“

Birtu auglýsingu Samherja um áróðursþátt

Þetta er ekki eina auglýsingin sem birst hefur í miðlum Árvakurs nýverið sem hefur orðið fyrir gagnrýni.

Í lok apríl birtist stór auglýsingaborði á mbl.is, sem oft er mest lesni fréttavefur landsins, sem á stóð „Ábyrgðarleysi í Efstaleiti“. Auglýsingin var frá útgerðarfyrirtækinu Samherja og ef ýtt var á hlekkinn þá var farið inn á Youtube-síðu fyrirtækisins og á nýtt myndband sem það hefur gert um Helga Seljan, blaðamann hjá fréttaskýringaþættinum Kveik, og RÚV. 

Um er að ræða þrettánda myndbandið sem Samherji hefur látið framleiða til að draga úr trúverðugleika þeirra sem stóðu að umfjöllun um athæfi fyrirtækisins í Namibíu sem sýnd var í nóvember 2019. Helsta skotmark fyrirtækisins í myndböndunum er, auk Helga, Jóhannes Stefánsson, uppljóstrarinn sem er í lykilhlutverki í rannsóknum á hendur Samherji á Íslandi og í Namibíu.

Þorsteinn Már Baldvinsson er forstjóri Samherja.

Í nýja myndbandinu er kvartað yfir að niðurstaða siðanefndar RÚV í nýlegu kærumáli Samherja á hendur á annan tug starfsmanna fjölmiðlafyrirtækisins, þar sem Helgi var talinn hafa verið brotlegur við siðareglur vegna fjögurra ummæla sem hann hafi látið falla á samfélagsmiðlum, muni ekki hafa þær afleiðingar að Helga verði gert að hætta umfjöllun um Samherja.

Í texta sem fylgir myndbandi að í ljósi niðurstöðu siðanefndarinnar sé „óhjákvæmilegt að draga þá ályktun að fréttamaðurinn hafi verið vanhæfur til að fjalla um Samherja vegna persónulegrar afstöðu gegn fyrirtækinu og stjórnendum þess.“

Í myndbandinu, sem er í kostaðri dreifingu á Youtube, er einnig kvartað yfir því að RÚV birti „ekki jákvæðar fréttir um Samherja og neitar að fjalla um mistök sín gagnvart fyrirtækinu“.

Stjórn BÍ gagnrýndi birtingu auglýsingarinnar

Stjórn Blaðamannafélagsins, undir nýrri formennsku Sigríðar Daggar Auðunsdóttur, sendi bréf á framkvæmdastjóra og auglýsingastjóra Árvakurs 1. maí, þar sem meðal annars sagði að birting auglýsingarinnar hefði sett blaðamenn mbl.is í „óviðunandi stöðu“ sökum þess að herferð Samherja væri ekki einungis herferð „gegn einum fréttamanni eða einni ritstjórn“ heldur beindist hún gegn „öllum blaðamönnum og öllum ritstjórnum, þar á meðal blaðamönnum á mbl.is.“

Óskaði stjórn BÍ eftir því að stjórnendur Árvakurs myndu taka tillit til þessara sjónarmiða og fleiri til, ef sú staða kæmi aftur upp að auglýsandi óskaði eftir birtingu auglýsingar þar sem vegið væri að starfsheiðri fréttamanns eða fréttamanna.

Tveir trúnaðarmenn starfsmanna á Morgunblaðinu hættu í kjölfarið sem slíkir og blaðamaður Árvakurs sem sat í stjórn BÍ sagði af sér.

Kjarninn hefur þó heimildir fyrir því að rík óánægja hafi verið með birtingu auglýsingarinnar hjá hluta blaðamanna á ritstjórn mbl.is og Morgunblaðsins. Sömu sögu er að segja um auglýsinguna sem birtist um meintar aukaverkanir vegna bóluefna í gær.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steinar Frímannsson
Einkarekstur í forgrunni – Umhverfisstefna Sjálfstæðisflokksins
Kjarninn 19. september 2021
Magnús Gottfreðsson, prófessor við læknadeild Háskóla Íslands.
Segir gæði vísindastarfs á Landspítala hafa hrakað á síðustu árum
Prófessor við læknadeild Háskóla Íslands segir að öfugþróun hafi átt sér stað í vísindastarfi á Landspítala eftir að hann var gerður að háskólasjúkrahúsi árið 2000, og að ekkert skilgreint fjármagn hafi fengist til að sinna því.
Kjarninn 19. september 2021
Jean-Rémi Chareyre
VG og loftslagsmálin: Að hugsa lengra en þjóðarnefið nær
Kjarninn 19. september 2021
Árni Stefán Árnason
Dýravernd í aðdraganda alþingiskosninganna 2021 – Hluti I
Kjarninn 19. september 2021
Bjarni Jónsson
Stjórnmálaflokkarnir og dánaraðstoð
Kjarninn 19. september 2021
Soffía Sigurðardóttir
Samvinna til árangurs
Kjarninn 19. september 2021
Lesendum Morgunblaðsins og Fréttablaðsins fækkað um 20 prósent frá miðju ári 2019
Lestur Fréttablaðsins hefur helmingast á rúmum áratug og minnkað um 20 prósent frá því nýir eigendur keyptu blaðið um mitt ár 2019. Þróun á lesendahópi Morgunblaðsins er nánast sú sama. Mikið tap er á rekstri beggja dagblaða.
Kjarninn 19. september 2021
Jón Ormur Halldórsson
Pólitíska miðjan hennar Merkel
Kjarninn 19. september 2021
Meira úr sama flokkiInnlent