Vill fá að vita af hverju upplýsingar um fjárfestingar útgerðarfélaga voru felldar út

Í lok ágúst var birt skýrsla sem átti að sýna krosseignatengsl eða ítök útgerðarfélaga í einstökum fyrirtækjum, en að mati þess þingmanns sem bað um hana gerði hún hvorugt. Síðar kom í ljós að mikilvægar upplýsingar voru felldar út fyrir birtingu.

Hanna Katrín Friðriksson, þingmaður Viðreisnar, bað um skýrsluna á sínum tíma.
Hanna Katrín Friðriksson, þingmaður Viðreisnar, bað um skýrsluna á sínum tíma.
Auglýsing

Hanna Katrín Frið­riks­dótt­ir, þing­maður Við­reisn­ar, hefur farið fram á svör um hvað hafi legið að baki þeirri ákvörðun að fella út upp­lýs­ingar um fjár­fest­ingar hvers útgerð­ar­fé­lags og tengdra félaga, sem finna mátti í skýrslu­drögum sem rík­is­skatt­stjóri sendi atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neyt­inu í júlí sl., úr skýrslu um eign­ar­hald 20 stærstu útgerð­ar­fé­laga lands­ins í íslensku atvinnu­lífi áður en hún var lögð fyrir Alþingi?

Þetta kemur fram í fyr­ir­spurn sem hún hefur lagt fram á Alþingi og beint til Svan­dísar Svav­ars­dótt­ur, nýs sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra. Skýrslan var ekki unnin á meðan Svan­dís stýrði ráðu­neyt­inu heldur í tíð fyr­ir­renn­ara henn­ar, Krist­jáns Þórs Júl­í­us­son­ar.

Hanna Katrín fer einnig fram á að fá að vita á grund­velli hvaða ráð­gjafar Krist­ján Þór hafi talið sér óheim­ilt að birta hluta upp­lýs­ing­anna og spyr hvort Svan­dís sé sam­mála því mati. Að end­ingu vill Hanna Katrín fá skýr­ingu á því hvað hafi orsakað hinar miklu tafir sem urðu á birt­ingu skýrsl­unn­ar.

Svar­aði ekki því sem hún átti að svara

Kjarn­inn fjall­aði ítar­­lega um skýrsl­una þegar hún var loks birt 25. ágúst síð­­ast­lið­inn, átta mán­uðum eftir að beiðni um gerð hennar var sam­­þykkt. Skýrslan sýndi hvorki kross­­eign­­ar­­tengsl eða ítök útgerð­­ar­­fé­lag­anna í ein­­stökum fyr­ir­tækj­u­m. 

Auglýsing
Nið­ur­staða skýrsl­unnar er að 20 stærstu útgerðir lands­ins hafi, beint eða í gegnum tengd eign­­ar­halds­­­fé­lög og dótt­­ur­­fé­lög, átt bók­­færða eign­­ar­hluti í öðrum félögum en útgerð­­ar­­fé­lögum upp á 176,7 millj­­arða króna í árs­­lok 2019. Sú eign var bók­­færð á 137,9 millj­­arða króna árið 2016. 

Ekki var til­­­greint með neinum hætti um hvaða eignir er að ræða. 

Hanna Katrín, sem bað um skýrsl­una, sagði í sam­tali við Kjarn­ann eftir að hún var birt að skýrslan væri ekki það sem beðið hefði verið um. ​​Hún sagð­ist ekki vita hvort hún hefði átt að hlægja eða gráta þegar hún las skýrsl­una. „Ég hall­­ast frekar að því að hlægja. Það er eitt­hvað fyndið við að þetta skuli verða nið­­ur­­stað­­an. Að stjórn­­völd skuli hafa ákveðið að fara þessa leið til að forð­­ast að umbeðnar upp­­lýs­ingar kæmust fyrir augu almenn­ings fyrir kosn­­ing­­ar.“

Per­sónu­vernd gerði alvar­legar athuga­semdir

Í kjöl­far birt­ingu skýrsl­unnar sendi Per­­són­u­vernd bréf til ráðu­neyt­is­ins þar sem stofn­unin gerði alvar­­legar athuga­­semdir við svar við spurn­ingu sem finna má í skýrsl­unni þar sem því var haldið fram að per­­són­u­vernd­­ar­lög höml­uðu því að Skatt­­ur­inn, sem vann skýrsl­una, gæti birt upp­­lýs­ingar um raun­veru­­lega eig­endur félaga. Var þar meðal ann­­ars vísað í úrskurð Per­­són­u­verndar frá 15. júní síð­­ast­liðnum þar sem stofn­unin komst að þeirri nið­­ur­­stöðu að víð­tæk birt­ing heild­­ar­hlut­haf­a­lista margra stærstu fyr­ir­tækja lands­ins á vef Skatts­ins væri ekki heimil lögum sam­­kvæmt. 

Vegna þess­­arar túlk­unar skýrslu­höf­unda var ekk­ert yfir­­lit að finna yfir þau fyr­ir­tæki sem útgerð­­ar­­menn og aðilar tengdir þeim hafa keypt í óskyldum geir­­um. 

Kristján Þór Júlíusson brást ókvæða við bréfi Persónuverndar. Mynd: Bára Huld Beck

Í bréfi Per­­són­u­verndar sagði að í skýrsl­unni væru ýmsar rang­­færslur sem Per­­són­u­vernd taldi ástæðu til að leið­rétta. Þar kom meðal ann­­ars fram að úrskurð­­ur­inn frá því í júní hafi ein­ungis náð til upp­­lýs­inga um hluta­fjár­­­eign ein­stak­l­inga, ekki fyr­ir­tækja eða ann­­arra lög­­að­ila sem njóti ekki sömu vernd­­ar. Varð­andi til­­vísun Skatts­ins um að ekki væri heim­ilt að birta upp­­lýs­ingar um raun­veru­­lega eig­endur sagði Per­­són­u­vernd að hún sé ein­fald­­lega röng.

Krist­ján Þór brást ókvæða við bréf­inu og í stöðu­upp­færslu sem hann birti á Face­book sagði hann það vera ófag­­legt af Per­­són­u­vernd að saka ráðu­­neytið sem hann stýrði um að leyna upp­­lýs­ingum eða nota Per­­són­u­vernd sem skálka­­skjól. Hann vís­aði þeim ásök­unum á bug sem „hreinum róg­­burð­i“. „Ég hef óskað eftir að ráðu­­neytið boði full­­trúa Skatts­ins og Per­­són­u­verndar til fundar til að fara nánar yfir þessi atriði og ákveða næstu skref. Þau verða tekin af fag­­mennsku og virð­ingu fyrir þeim reglum sem um efnið gilda. Hér eftir sem hingað til.“

List­arnir felldir út

Dag­inn fyrir síð­ustu þing­kosn­ing­ar, 24. sept­em­ber, birti Kveikur svo frek­ari umfjöllun um skýrslu­vinn­una.

Þar kom fram að Kveikur hefði óskað eftir öllum gögnum sem tengd­ust skýrslu­skrif­unum bæði frá ráðu­neyt­inu og rík­is­skatt­stjóra. Gögnin hefðu borist frá rík­is­skatt­stjóra þennan dag en ráðu­neytið sagð­ist ekki geta svarað fyr­ir­spurn­inni fyrr en eftir helgi, þegar kosn­ing­arnar væru afstaðn­ar. 

Í svörum rík­is­skatt­stjóra kom fram að listar yfir fjár­fest­ingar útgerð­ar­fé­laga og tengdra félaga í íslensku atvinnu­lífi voru í drögum að skýrslu Krist­jáns Þórs sem stofn­unin hafði sent ráðu­neyt­inu í júlí síð­ast­liðn­um. List­arnir voru hins vegar hvorki í seinni drögum og ekki í end­an­legri skýrslu sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra til Alþing­is.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jepplingur á ferð í Laugarnesi í Reykjavík. Bílar af þessari stærðargráðu og stærri hafa orðið æ algengari á götunum undanfarin ár.
Bílarnir á götunum þyngjast og þyngjast
Nýskráðir fólksbílar á Íslandi árið 2021 voru að meðaltali um 50 prósentum þyngri en bílarnir voru árið 1990. Þetta er alþjóðleg þróun – sem sumir segja að sé helst leidd af bílaframleiðendum sem vilja selja almenningi stærri og dýrari bíla ár frá ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Nokkrir valkostanna sem eru til skoðunar gera ráð fyrir jarðgöngum í gegnum Reynisfjall og að vegurinn liggi meðfram Víkurfjöru.
Sér ekki hvað nýr valkostur um Mýrdal á að leysa
Oddviti Mýrdalshrepps telur að nýjum valkosti Vegagerðarinnar við færslu hringvegarins í Mýrdal myndi fylgja umtalsvert meira jarðrask en láglendisvegi og jarðgöngum.
Kjarninn 22. janúar 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Microsoft kaupir Blizzard og frábær CES
Kjarninn 22. janúar 2022
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Stefnt að því að koma Íslandi í efstu sætin á Regnbogakortinu
Forsætisráðherra hefur lagt fram framkvæmdaáætlun í málefnum hinsegin fólks í 17 liðum fram í samráðsgátt stjórnvalda. Á meðal aðgerða er að stjórnendur hjá ríkinu og lögreglumenn fái fræðslu um málefni hinsegin fólks.
Kjarninn 21. janúar 2022
N1 Rafmagn er dótturfélag N1, sem er eitt dótturfélaga Festi hf., sem er að uppistöðu í eigu íslenskra lífeyrissjóða.
N1 reiknar með því að útskýra rafmagnsendurgreiðslur betur eftir helgi
N1 Rafmagn, sem áður hét Íslensk orkumiðlun, hefur verið orkusali til þrautavara frá 1. júní 2020. Fyrirtækið hefur ekki útskýrt hvers vegna það hyggst einungis endurgreiða neytendum mismun tveggja taxta frá 1. nóvember 2021.
Kjarninn 21. janúar 2022
Tímasetning uppsagnar tilfallandi og greiðslur til hluthafa „eðlilegur hluti af fyrirtækjarekstri“
Sjóvá vísar því á bug að samningi við FÍB um vegaþjónustu hafi verið sagt upp í hefndarskyni. Tímasetningin hafi verið tilfallandi. Markaðsstjóri Sjóvá segir greiðslur til hluthafa „eðlilegan hluta af fyrirtækjarekstri“.
Kjarninn 21. janúar 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Kínverska fjárfestinga- og innviðaverkefnið Belti og braut
Kjarninn 21. janúar 2022
Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins.
Meiri fjárfesting en minni útboð hjá hinu opinbera
Heildarvirði fjárfestinga hjá stærstu opinberu aðilunum gæti aukist um 20 milljarða króna í ár, en Reykjavíkurborg boðar umfangsmestu framkvæmdirnar. Á hinn bóginn hefur umfang útboða minnkað á milli ára, sem SI segir vera áhyggjuefni.
Kjarninn 21. janúar 2022
Meira úr sama flokkiInnlent