Vissir þú þetta um áfengi?

Auglýsing

Hér eru nokkrar áhuga­verðar stað­reyndir um áfengi:

  • Árlega deyja 110.000 Íslend­ingar áfeng­is­dauða í veislu­sölum um lengri eða skemmri tíma.



  • Áður en orðið áfengi kom til skjal­anna voru gör­óttar veigar ýmist kall­aðar vín, öl eða Sæmund­ar­vatn, það síð­asta með vísan í landskunna gam­an­sögu af Sæmundi fróða Sig­fús­syni. Upp­runi orðs­ins áfengi er óþekktur en tvær kenn­ingar eru lífseigastar: ann­ars vegar sú að um og eftir alda­mótin 1500 hafi ung­menni sem „gerð­ust losta­full með víni, eins og títt var, verið sögð á fengi­tím­anum, sem síðan stýfð­ist í slang­ur­yrð­ing­una á fengi“. Það hafi síðan sam­lag­ast og tekið sér yfir­færða merk­ingu. Hin kenn­ingin segir að þegar Þýska öldin hafi verið að líða undir lok á ofan­verðri 16. öld hafi þýskt slangur rutt sér mjög til rúms í íslensku – ekki síst hafi menn gert sér að leik að skjóta þýskum for­setn­ingum inn í mál sitt í stað íslenskra. Orðið áfengi sé þannig komið úr orða­sam­band­inu auf engi, sem vís­aði til þess að undir áhrifum áfengis hafi menn gjarnan verið algjör­lega úti á túni, eins og nú er sagt. Báðar kenn­ing­arnar bera í sér þau almæltu sann­indi að áfengi ræni fólk vit­glór­unni.

Auglýsing

  • Áfeng­is­próf­anir á dýrum sem gerðar voru í Japan á öðrum ára­tug 20. aldar benda til þess að bein fylgni sé á milli stærðar dýra­teg­unda og vímu­á­hrifa. Þar skera krókó­dílar og hestar sig þó úr. Jafn­framt kom í ljós að hestar deyja áfeng­is­dauða stand­andi.



  • Þrátt fyrir ítrek­aðar varn­að­ar­her­ferðir hefur aldrei tek­ist að sýna fram á að áfeng­is­neysla hafi áhrif á hæfni manna til að stjórna öku­tæki í snjó.



  • Öll morð í Sví­þjóð árið 2013 voru framin í áfeng­is­vímu.



  • Um leið og áfengis hefur verið neytt verður það, að íslenskum lög­um, hluti af lík­ama þess sem það inn­byrðir og er við­kom­andi í kjöl­farið frjálst að halda því sem hluta af lík­ama sínum þar til þess ger­ist ekki lengur þörf og/eða vilji stendur ekki lengur til þess.



  • Adolf Hitler frá­bað sér vín alla tíð en þegar hann var rúm­lega tví­tugur brugg­aði hann hins vegar bjór í kjall­ara­kytru sem hann hafði til afnota og hand­mál­aði sér­hvern flösku­miða sjálfur – á þeim gaf að sögn að líta dauða akur­hænu og setn­ing­una Krieg änd­ert sich nie. Engin flaska hefur varð­veist. Og hvar skyldi litla brug­ger­íið hins vín­hatandi Hitlers hafa verið stað­sett? Jú, auð­vitað í Vín. Bittinú!



  • Í afskekktasta hluta Amazon-frum­skóg­ar­ins býr smár ætt­bálkur frum­byggja sem ekki aðeins hefur aldrei bragðað áfengi heldur hefur aldrei heyrt um það held­ur. Þar eru lífslíkur með þeim mestu á svæð­inu, en á hinn bóg­inn ná fæstir 160 senti­metra hæð.



  • Aqu­arius hefur ekki alltaf verið opin­ber svala­drykkur Ólymp­íu­leik­anna. Á leik­unum í Banda­ríkj­unum og Bret­landi 1904 og 1908 drukku kepp­endur flösku eftir flösku af Dr. Green's Lemonale, gerj­uðum sítrónu­drykk sem var haldið við lík­ams­hita til að íþrótta­menn­irnir töp­uðu ekki orku við að væta kverkarnar og inni­hélt hvorki meira né minna en 3% áfengi. Þar féllu sam­an­lagt 21 heims­met.



  • Börn í móð­ur­kviði eru 350% lík­legri til að þróa með sér áfeng­is­sýki en fólk á miðjum aldri.



  • Manna­nafna­nefnd hafn­aði árið 2010 beiðni um að eig­in­nafnið Áfengi yrði fært á manna­nafna­skrá með þeim rökum að það gæti illa beygst í karl­kyni. For­eldr­arnir voru ekki af baki dottnir og sendu lít­il­lega breytt erindi — sonur þeirra heitir nú Júl­íus Áfangi. Frá árinu 2012 hafa tvö íslensk stúlku­börn verið skírð Víma.



  • Tappa­tog­arar með örmum voru fundnir upp í Ráð­stjórn­ar­ríkj­unum fyrir um 100 árum. Til að sporna við ofneyslu áfengis voru þeir hann­aðir þannig að ill­mögu­legt var að opna flösk­una án þess að valda sjálfum sér sárum skaða á höndum í leið­inni. Þessu hefur síðan verið breytt.



  • Vís­inda­mönnum hefur tek­ist að rækta hænur sem verpa áfengum eggjum ef þær eru ein­göngu aldar á vín­berj­um.



  • Upp úr miðri 19. öld var Borð­eyri þekkt sem áfeng­is­höf­uð­borg norð­urs­ins, enda var bær­inn mik­il­vægur póstur á sigl­inga­leiðum milli heims­álfa með vín og spír­it­us. Haft var á orði að ekki í neinni höfn yrðu önnur eins afföll af farm­inum eins og í Hrúta­firð­inum og Sig­urður Eggerz for­sæt­is­ráð­herra sagði iðu­lega frá því að hann hefði komið undir í veislu sem slegið var upp í einni „án­ing­unn­i“.



  • Frá því að áfengi var fundið upp fyrir sjö­þús­und árum hefur hag­vöxtur í heim­inum auk­ist í réttu hlut­falli við sölu þess.

------------------------------------------------------------------------------------

Von­andi hjálpar þetta fólki að gera upp hug sinn til áfeng­is­frum­varps­ins sem liggur fyrir Alþingi. (Ég ætla núna að fara og sækja um aft­ur­virk lista­manna­laun fyrir að hafa skrifað þennan pistil.)

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None