Vissir þú þetta um áfengi?

Auglýsing

Hér eru nokkrar áhuga­verðar stað­reyndir um áfengi:

  • Árlega deyja 110.000 Íslend­ingar áfeng­is­dauða í veislu­sölum um lengri eða skemmri tíma.



  • Áður en orðið áfengi kom til skjal­anna voru gör­óttar veigar ýmist kall­aðar vín, öl eða Sæmund­ar­vatn, það síð­asta með vísan í landskunna gam­an­sögu af Sæmundi fróða Sig­fús­syni. Upp­runi orðs­ins áfengi er óþekktur en tvær kenn­ingar eru lífseigastar: ann­ars vegar sú að um og eftir alda­mótin 1500 hafi ung­menni sem „gerð­ust losta­full með víni, eins og títt var, verið sögð á fengi­tím­anum, sem síðan stýfð­ist í slang­ur­yrð­ing­una á fengi“. Það hafi síðan sam­lag­ast og tekið sér yfir­færða merk­ingu. Hin kenn­ingin segir að þegar Þýska öldin hafi verið að líða undir lok á ofan­verðri 16. öld hafi þýskt slangur rutt sér mjög til rúms í íslensku – ekki síst hafi menn gert sér að leik að skjóta þýskum for­setn­ingum inn í mál sitt í stað íslenskra. Orðið áfengi sé þannig komið úr orða­sam­band­inu auf engi, sem vís­aði til þess að undir áhrifum áfengis hafi menn gjarnan verið algjör­lega úti á túni, eins og nú er sagt. Báðar kenn­ing­arnar bera í sér þau almæltu sann­indi að áfengi ræni fólk vit­glór­unni.

Auglýsing

  • Áfeng­is­próf­anir á dýrum sem gerðar voru í Japan á öðrum ára­tug 20. aldar benda til þess að bein fylgni sé á milli stærðar dýra­teg­unda og vímu­á­hrifa. Þar skera krókó­dílar og hestar sig þó úr. Jafn­framt kom í ljós að hestar deyja áfeng­is­dauða stand­andi.



  • Þrátt fyrir ítrek­aðar varn­að­ar­her­ferðir hefur aldrei tek­ist að sýna fram á að áfeng­is­neysla hafi áhrif á hæfni manna til að stjórna öku­tæki í snjó.



  • Öll morð í Sví­þjóð árið 2013 voru framin í áfeng­is­vímu.



  • Um leið og áfengis hefur verið neytt verður það, að íslenskum lög­um, hluti af lík­ama þess sem það inn­byrðir og er við­kom­andi í kjöl­farið frjálst að halda því sem hluta af lík­ama sínum þar til þess ger­ist ekki lengur þörf og/eða vilji stendur ekki lengur til þess.



  • Adolf Hitler frá­bað sér vín alla tíð en þegar hann var rúm­lega tví­tugur brugg­aði hann hins vegar bjór í kjall­ara­kytru sem hann hafði til afnota og hand­mál­aði sér­hvern flösku­miða sjálfur – á þeim gaf að sögn að líta dauða akur­hænu og setn­ing­una Krieg änd­ert sich nie. Engin flaska hefur varð­veist. Og hvar skyldi litla brug­ger­íið hins vín­hatandi Hitlers hafa verið stað­sett? Jú, auð­vitað í Vín. Bittinú!



  • Í afskekktasta hluta Amazon-frum­skóg­ar­ins býr smár ætt­bálkur frum­byggja sem ekki aðeins hefur aldrei bragðað áfengi heldur hefur aldrei heyrt um það held­ur. Þar eru lífslíkur með þeim mestu á svæð­inu, en á hinn bóg­inn ná fæstir 160 senti­metra hæð.



  • Aqu­arius hefur ekki alltaf verið opin­ber svala­drykkur Ólymp­íu­leik­anna. Á leik­unum í Banda­ríkj­unum og Bret­landi 1904 og 1908 drukku kepp­endur flösku eftir flösku af Dr. Green's Lemonale, gerj­uðum sítrónu­drykk sem var haldið við lík­ams­hita til að íþrótta­menn­irnir töp­uðu ekki orku við að væta kverkarnar og inni­hélt hvorki meira né minna en 3% áfengi. Þar féllu sam­an­lagt 21 heims­met.



  • Börn í móð­ur­kviði eru 350% lík­legri til að þróa með sér áfeng­is­sýki en fólk á miðjum aldri.



  • Manna­nafna­nefnd hafn­aði árið 2010 beiðni um að eig­in­nafnið Áfengi yrði fært á manna­nafna­skrá með þeim rökum að það gæti illa beygst í karl­kyni. For­eldr­arnir voru ekki af baki dottnir og sendu lít­il­lega breytt erindi — sonur þeirra heitir nú Júl­íus Áfangi. Frá árinu 2012 hafa tvö íslensk stúlku­börn verið skírð Víma.



  • Tappa­tog­arar með örmum voru fundnir upp í Ráð­stjórn­ar­ríkj­unum fyrir um 100 árum. Til að sporna við ofneyslu áfengis voru þeir hann­aðir þannig að ill­mögu­legt var að opna flösk­una án þess að valda sjálfum sér sárum skaða á höndum í leið­inni. Þessu hefur síðan verið breytt.



  • Vís­inda­mönnum hefur tek­ist að rækta hænur sem verpa áfengum eggjum ef þær eru ein­göngu aldar á vín­berj­um.



  • Upp úr miðri 19. öld var Borð­eyri þekkt sem áfeng­is­höf­uð­borg norð­urs­ins, enda var bær­inn mik­il­vægur póstur á sigl­inga­leiðum milli heims­álfa með vín og spír­it­us. Haft var á orði að ekki í neinni höfn yrðu önnur eins afföll af farm­inum eins og í Hrúta­firð­inum og Sig­urður Eggerz for­sæt­is­ráð­herra sagði iðu­lega frá því að hann hefði komið undir í veislu sem slegið var upp í einni „án­ing­unn­i“.



  • Frá því að áfengi var fundið upp fyrir sjö­þús­und árum hefur hag­vöxtur í heim­inum auk­ist í réttu hlut­falli við sölu þess.

------------------------------------------------------------------------------------

Von­andi hjálpar þetta fólki að gera upp hug sinn til áfeng­is­frum­varps­ins sem liggur fyrir Alþingi. (Ég ætla núna að fara og sækja um aft­ur­virk lista­manna­laun fyrir að hafa skrifað þennan pistil.)

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Framhaldsskólinn var styttur úr fjórum árum í þrjú.
Vísbendingar um lægri meðaleinkunn í HÍ eftir styttingu framhaldsskólanáms
Andlegri heilsu nemenda, aðallega stúlkna, hefur hrakað frá því að framhaldsskólanámið var stytt um eitt ár. Sú þróun hófst þó talsvert fyrr en námstímanum var breytt, segir í skýrslu menntamálaráðherra um áhrif styttingarinnar á ýmsa þætti.
Kjarninn 28. maí 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple gleraugu á leiðinni
Kjarninn 28. maí 2020
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None