Vissir þú þetta um áfengi?

Auglýsing

Hér eru nokkrar áhuga­verðar stað­reyndir um áfengi:

  • Árlega deyja 110.000 Íslend­ingar áfeng­is­dauða í veislu­sölum um lengri eða skemmri tíma.



  • Áður en orðið áfengi kom til skjal­anna voru gör­óttar veigar ýmist kall­aðar vín, öl eða Sæmund­ar­vatn, það síð­asta með vísan í landskunna gam­an­sögu af Sæmundi fróða Sig­fús­syni. Upp­runi orðs­ins áfengi er óþekktur en tvær kenn­ingar eru lífseigastar: ann­ars vegar sú að um og eftir alda­mótin 1500 hafi ung­menni sem „gerð­ust losta­full með víni, eins og títt var, verið sögð á fengi­tím­anum, sem síðan stýfð­ist í slang­ur­yrð­ing­una á fengi“. Það hafi síðan sam­lag­ast og tekið sér yfir­færða merk­ingu. Hin kenn­ingin segir að þegar Þýska öldin hafi verið að líða undir lok á ofan­verðri 16. öld hafi þýskt slangur rutt sér mjög til rúms í íslensku – ekki síst hafi menn gert sér að leik að skjóta þýskum for­setn­ingum inn í mál sitt í stað íslenskra. Orðið áfengi sé þannig komið úr orða­sam­band­inu auf engi, sem vís­aði til þess að undir áhrifum áfengis hafi menn gjarnan verið algjör­lega úti á túni, eins og nú er sagt. Báðar kenn­ing­arnar bera í sér þau almæltu sann­indi að áfengi ræni fólk vit­glór­unni.

Auglýsing

  • Áfeng­is­próf­anir á dýrum sem gerðar voru í Japan á öðrum ára­tug 20. aldar benda til þess að bein fylgni sé á milli stærðar dýra­teg­unda og vímu­á­hrifa. Þar skera krókó­dílar og hestar sig þó úr. Jafn­framt kom í ljós að hestar deyja áfeng­is­dauða stand­andi.



  • Þrátt fyrir ítrek­aðar varn­að­ar­her­ferðir hefur aldrei tek­ist að sýna fram á að áfeng­is­neysla hafi áhrif á hæfni manna til að stjórna öku­tæki í snjó.



  • Öll morð í Sví­þjóð árið 2013 voru framin í áfeng­is­vímu.



  • Um leið og áfengis hefur verið neytt verður það, að íslenskum lög­um, hluti af lík­ama þess sem það inn­byrðir og er við­kom­andi í kjöl­farið frjálst að halda því sem hluta af lík­ama sínum þar til þess ger­ist ekki lengur þörf og/eða vilji stendur ekki lengur til þess.



  • Adolf Hitler frá­bað sér vín alla tíð en þegar hann var rúm­lega tví­tugur brugg­aði hann hins vegar bjór í kjall­ara­kytru sem hann hafði til afnota og hand­mál­aði sér­hvern flösku­miða sjálfur – á þeim gaf að sögn að líta dauða akur­hænu og setn­ing­una Krieg änd­ert sich nie. Engin flaska hefur varð­veist. Og hvar skyldi litla brug­ger­íið hins vín­hatandi Hitlers hafa verið stað­sett? Jú, auð­vitað í Vín. Bittinú!



  • Í afskekktasta hluta Amazon-frum­skóg­ar­ins býr smár ætt­bálkur frum­byggja sem ekki aðeins hefur aldrei bragðað áfengi heldur hefur aldrei heyrt um það held­ur. Þar eru lífslíkur með þeim mestu á svæð­inu, en á hinn bóg­inn ná fæstir 160 senti­metra hæð.



  • Aqu­arius hefur ekki alltaf verið opin­ber svala­drykkur Ólymp­íu­leik­anna. Á leik­unum í Banda­ríkj­unum og Bret­landi 1904 og 1908 drukku kepp­endur flösku eftir flösku af Dr. Green's Lemonale, gerj­uðum sítrónu­drykk sem var haldið við lík­ams­hita til að íþrótta­menn­irnir töp­uðu ekki orku við að væta kverkarnar og inni­hélt hvorki meira né minna en 3% áfengi. Þar féllu sam­an­lagt 21 heims­met.



  • Börn í móð­ur­kviði eru 350% lík­legri til að þróa með sér áfeng­is­sýki en fólk á miðjum aldri.



  • Manna­nafna­nefnd hafn­aði árið 2010 beiðni um að eig­in­nafnið Áfengi yrði fært á manna­nafna­skrá með þeim rökum að það gæti illa beygst í karl­kyni. For­eldr­arnir voru ekki af baki dottnir og sendu lít­il­lega breytt erindi — sonur þeirra heitir nú Júl­íus Áfangi. Frá árinu 2012 hafa tvö íslensk stúlku­börn verið skírð Víma.



  • Tappa­tog­arar með örmum voru fundnir upp í Ráð­stjórn­ar­ríkj­unum fyrir um 100 árum. Til að sporna við ofneyslu áfengis voru þeir hann­aðir þannig að ill­mögu­legt var að opna flösk­una án þess að valda sjálfum sér sárum skaða á höndum í leið­inni. Þessu hefur síðan verið breytt.



  • Vís­inda­mönnum hefur tek­ist að rækta hænur sem verpa áfengum eggjum ef þær eru ein­göngu aldar á vín­berj­um.



  • Upp úr miðri 19. öld var Borð­eyri þekkt sem áfeng­is­höf­uð­borg norð­urs­ins, enda var bær­inn mik­il­vægur póstur á sigl­inga­leiðum milli heims­álfa með vín og spír­it­us. Haft var á orði að ekki í neinni höfn yrðu önnur eins afföll af farm­inum eins og í Hrúta­firð­inum og Sig­urður Eggerz for­sæt­is­ráð­herra sagði iðu­lega frá því að hann hefði komið undir í veislu sem slegið var upp í einni „án­ing­unn­i“.



  • Frá því að áfengi var fundið upp fyrir sjö­þús­und árum hefur hag­vöxtur í heim­inum auk­ist í réttu hlut­falli við sölu þess.

------------------------------------------------------------------------------------

Von­andi hjálpar þetta fólki að gera upp hug sinn til áfeng­is­frum­varps­ins sem liggur fyrir Alþingi. (Ég ætla núna að fara og sækja um aft­ur­virk lista­manna­laun fyrir að hafa skrifað þennan pistil.)

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ný fjarskiptalög gætu kostað Sýn 325 milljónir króna
Í ársreikningi Sýnar er fjallað um lagasetningu sem er í pípunum, og er bæði íþyngjandi og ívilnandi fyrir fyrirtækið. Annars vegar er um að ræða frumvarp til nýrra fjarskiptalaga og hins vegar frumvarp um styrkveitingar til einkarekinna fjölmiðla.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Twitter búið að opna útibú í Reykjavík
Í lok síðasta mánaðar var útibú fyrir Twitter skráð í fyrirtækjaskrá. Stofnandi Ueno, sem seldi fyrirtækið nýverið til samfélagsmiðlarisans, vann fyrsta daginn sinn fyrir Twitter hérlendis í dag.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Hlöðver Skúli Hákonarson
Fjölmiðlaeyjan Ísland
Kjarninn 27. febrúar 2021
Andrés Pétursson
Evrópusambandslöndin tapa á Brexit
Kjarninn 27. febrúar 2021
Tæp 42 prósent Íslendinga eru á móti því að Ísland gangi í Evrópusambandið, samkvæmt nýlegri könnun Maskínu.
Íslendingarnir sem vilja helst ekki ganga í ESB
Litlar hreyfingar eru á afstöðu Íslendinga til inngöngu í ESB á milli ára og tæp 42 prósent segjast andvíg inngöngu. Kjarninn skoðaði hvaða hópar á Íslandi eru mest á móti Evrópusambandsaðild.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Rannsóknir eru þegar hafnar á virkni og öryggi bóluefnis AstraZeneca fyrir börn og segir Jóhanna það mikið fagnaðarefni.
Ef börn verði ekki bólusett gæti faraldur brotist út á meðal þeirra
Þegar faraldur fær að ganga óáreittur um ákveðna næma hópa fara sjaldgæfir atburðir að eiga sér stað. „Sjaldgæfir alvarlegir atburðir sem við viljum ekki sjá,“ segir Jóhanna Jakobsdóttir líftölfræðingur.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Samherji Holding hefur enn ekki skilað ársreikningi fyrir árið 2019
Hálfu ári eftir að lögboðinn frestur til að skila inn ársreikningum rann út þá hefur félagið sem heldur utan um erlenda starfsemi Samherja, meðal annars allt sem snýr að Namibíuumsvifum þess, ekki skilað inn sínum fyrir árið 2019.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Langflest hagsmunagæslusamtök landsins, sem reyna að hafa áhrif á hvernig löggjöf og aðrar ákvarðanir innan stjórnmála og stjórnsýslu þróast, eru til heimilis í Hús atvinnulífsins við Borgartún 35.
Búið að skrá 27 hagsmunaverði og birta vefsvæði með upplýsingum um þá
Tilkynningum á hagsmunaverði sem reyna að hafa áhrif á stjórnmál og stjórnsýslu í starfi sínu, og áttu samkvæmt lögum að berast um áramót, hefur rignt inn síðustu daga eftir að forsætisráðuneytið sendi ítrekun.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None