Vissir þú þetta um áfengi?

Auglýsing

Hér eru nokkrar áhuga­verðar stað­reyndir um áfengi:

  • Árlega deyja 110.000 Íslend­ingar áfeng­is­dauða í veislu­sölum um lengri eða skemmri tíma.



  • Áður en orðið áfengi kom til skjal­anna voru gör­óttar veigar ýmist kall­aðar vín, öl eða Sæmund­ar­vatn, það síð­asta með vísan í landskunna gam­an­sögu af Sæmundi fróða Sig­fús­syni. Upp­runi orðs­ins áfengi er óþekktur en tvær kenn­ingar eru lífseigastar: ann­ars vegar sú að um og eftir alda­mótin 1500 hafi ung­menni sem „gerð­ust losta­full með víni, eins og títt var, verið sögð á fengi­tím­anum, sem síðan stýfð­ist í slang­ur­yrð­ing­una á fengi“. Það hafi síðan sam­lag­ast og tekið sér yfir­færða merk­ingu. Hin kenn­ingin segir að þegar Þýska öldin hafi verið að líða undir lok á ofan­verðri 16. öld hafi þýskt slangur rutt sér mjög til rúms í íslensku – ekki síst hafi menn gert sér að leik að skjóta þýskum for­setn­ingum inn í mál sitt í stað íslenskra. Orðið áfengi sé þannig komið úr orða­sam­band­inu auf engi, sem vís­aði til þess að undir áhrifum áfengis hafi menn gjarnan verið algjör­lega úti á túni, eins og nú er sagt. Báðar kenn­ing­arnar bera í sér þau almæltu sann­indi að áfengi ræni fólk vit­glór­unni.

Auglýsing

  • Áfeng­is­próf­anir á dýrum sem gerðar voru í Japan á öðrum ára­tug 20. aldar benda til þess að bein fylgni sé á milli stærðar dýra­teg­unda og vímu­á­hrifa. Þar skera krókó­dílar og hestar sig þó úr. Jafn­framt kom í ljós að hestar deyja áfeng­is­dauða stand­andi.



  • Þrátt fyrir ítrek­aðar varn­að­ar­her­ferðir hefur aldrei tek­ist að sýna fram á að áfeng­is­neysla hafi áhrif á hæfni manna til að stjórna öku­tæki í snjó.



  • Öll morð í Sví­þjóð árið 2013 voru framin í áfeng­is­vímu.



  • Um leið og áfengis hefur verið neytt verður það, að íslenskum lög­um, hluti af lík­ama þess sem það inn­byrðir og er við­kom­andi í kjöl­farið frjálst að halda því sem hluta af lík­ama sínum þar til þess ger­ist ekki lengur þörf og/eða vilji stendur ekki lengur til þess.



  • Adolf Hitler frá­bað sér vín alla tíð en þegar hann var rúm­lega tví­tugur brugg­aði hann hins vegar bjór í kjall­ara­kytru sem hann hafði til afnota og hand­mál­aði sér­hvern flösku­miða sjálfur – á þeim gaf að sögn að líta dauða akur­hænu og setn­ing­una Krieg änd­ert sich nie. Engin flaska hefur varð­veist. Og hvar skyldi litla brug­ger­íið hins vín­hatandi Hitlers hafa verið stað­sett? Jú, auð­vitað í Vín. Bittinú!



  • Í afskekktasta hluta Amazon-frum­skóg­ar­ins býr smár ætt­bálkur frum­byggja sem ekki aðeins hefur aldrei bragðað áfengi heldur hefur aldrei heyrt um það held­ur. Þar eru lífslíkur með þeim mestu á svæð­inu, en á hinn bóg­inn ná fæstir 160 senti­metra hæð.



  • Aqu­arius hefur ekki alltaf verið opin­ber svala­drykkur Ólymp­íu­leik­anna. Á leik­unum í Banda­ríkj­unum og Bret­landi 1904 og 1908 drukku kepp­endur flösku eftir flösku af Dr. Green's Lemonale, gerj­uðum sítrónu­drykk sem var haldið við lík­ams­hita til að íþrótta­menn­irnir töp­uðu ekki orku við að væta kverkarnar og inni­hélt hvorki meira né minna en 3% áfengi. Þar féllu sam­an­lagt 21 heims­met.



  • Börn í móð­ur­kviði eru 350% lík­legri til að þróa með sér áfeng­is­sýki en fólk á miðjum aldri.



  • Manna­nafna­nefnd hafn­aði árið 2010 beiðni um að eig­in­nafnið Áfengi yrði fært á manna­nafna­skrá með þeim rökum að það gæti illa beygst í karl­kyni. For­eldr­arnir voru ekki af baki dottnir og sendu lít­il­lega breytt erindi — sonur þeirra heitir nú Júl­íus Áfangi. Frá árinu 2012 hafa tvö íslensk stúlku­börn verið skírð Víma.



  • Tappa­tog­arar með örmum voru fundnir upp í Ráð­stjórn­ar­ríkj­unum fyrir um 100 árum. Til að sporna við ofneyslu áfengis voru þeir hann­aðir þannig að ill­mögu­legt var að opna flösk­una án þess að valda sjálfum sér sárum skaða á höndum í leið­inni. Þessu hefur síðan verið breytt.



  • Vís­inda­mönnum hefur tek­ist að rækta hænur sem verpa áfengum eggjum ef þær eru ein­göngu aldar á vín­berj­um.



  • Upp úr miðri 19. öld var Borð­eyri þekkt sem áfeng­is­höf­uð­borg norð­urs­ins, enda var bær­inn mik­il­vægur póstur á sigl­inga­leiðum milli heims­álfa með vín og spír­it­us. Haft var á orði að ekki í neinni höfn yrðu önnur eins afföll af farm­inum eins og í Hrúta­firð­inum og Sig­urður Eggerz for­sæt­is­ráð­herra sagði iðu­lega frá því að hann hefði komið undir í veislu sem slegið var upp í einni „án­ing­unn­i“.



  • Frá því að áfengi var fundið upp fyrir sjö­þús­und árum hefur hag­vöxtur í heim­inum auk­ist í réttu hlut­falli við sölu þess.

------------------------------------------------------------------------------------

Von­andi hjálpar þetta fólki að gera upp hug sinn til áfeng­is­frum­varps­ins sem liggur fyrir Alþingi. (Ég ætla núna að fara og sækja um aft­ur­virk lista­manna­laun fyrir að hafa skrifað þennan pistil.)

Höskuldur H. Ólafsson hringir bjöllunni frægu við upphaf viðskipta með bréf í Arion banka fyrir einu ári.
Fyrir einu ári síðan: Arion banki skráður á markað
Á þessum degi fyrir einu ári síðan, þann 15. júní 2018, voru bréf í Arion banka tekin til viðskipta í Kauphöll Íslands. Hann varð þar með fyrsti íslenski bankinn til að verða skráður á markað eftir bankahrunið í október 2008.
Kjarninn 15. júní 2019
Sigurður Hlöðversson
Makríll á leið í kvóta – Eftir höfðinu dansa limirnir
Kjarninn 15. júní 2019
Margrét Tryggvadóttir
Hver skapaði skrímslið?
Leslistinn 15. júní 2019
Tíðavörur loks viðurkenndar sem nauðsyn
Alþingi samþykkti á dögunum að lækka virðisaukaskatt á tíðavörum úr efra skattþrepi í neðra. Ákvörðunin kemur í kjölfar þess að konur hafa á síðustu árum vakið athygli á því að það skjóti skökku við að skattleggja ekki tíðavörur sem nauðsynjavörur.
Kjarninn 15. júní 2019
Órói í stjórnmálum haggar varla fylgi stjórnmálablokka
Meirihluti stjórnarandstöðunnar mælist nú með meira fylgi en stjórnarflokkarnir þrír, frjálslyndu miðjuflokkarnir hafa sýnt mikinn stöðugleika í könnunum um langt skeið og fylgi Miðflokksins haggast varla þrátt fyrir mikla fyrirferð.
Kjarninn 15. júní 2019
Wikileaks: Blaðamennska í almannaþágu eða glæpur?
Julian Assange, stofnandi Wikileaks, á í hættu á að vera framseldur til Bandaríkjanna þar sem hann gæti átt yfir höfði sér 175 ár í fangelsi verði hann fundinn sekur.
Kjarninn 15. júní 2019
Segir forystu Sjálfstæðisflokksins vera sama um vilja flokksmanna
Stríð Davíðs Oddssonar og Morgunblaðsins sem hann stýrir við Sjálfstæðisflokkinn heldur áfram á síðum blaðsins í dag. Þar gagnrýnir hann forystu flokksins harkalega og bætir í gagnrýni sína vegna þriðja orkupakkans.
Kjarninn 15. júní 2019
Nýliðunarbrestur veldur Hafró áhyggjum
Hlýnun sjávar í íslenskri lögsögu er einn áhrifaþátturinn sem Hafró fylgist grannt með.
Kjarninn 14. júní 2019
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None