Foreldralaust Píratapartý

Stígur Helgason

Ég man vel eftir því þegar Birgitta Jóns­dóttir skreið rykug og átta­villt upp úr rústum þess sem einu sinni hét Hreyf­ingin eða Borg­ara­hreyf­ingin eða mögu­lega eitt­hvað fleira líka – eng­inn man það – og til­kynnti um stofnun nýs stjórn­mála­flokks. Þetta var í júlí 2012, eftir að Borg­ara­hreyf­ingin hafði klofnað svo oft að hún vissi ekki lengur sjálf hvað hún hét eða hverjir til­heyrðu henni og Lilja Mós­es­dótt­ir, sem ég man í alvör­unni ekki hvort var ein­hvern tím­ann liðs­maður Hreyf­ing­ar­innar eða ekki, hafði stofnað Sam­stöðu með Sigga stormi, sem var greini­lega með besta póli­tíska nefið af öllum í flokknum af því að hann forð­aði sér úr honum nokkurn veg­inn dag­inn eft­ir.

Þetta var frá­leitur tími til að stofna stjórn­mála­flokk. Þjóðin var eig­in­lega öll í maníu – annar hver Íslend­ingur var sann­færður um að hann nyti nægi­legs per­sónu­fylgis til að leiða óánægju­fram­boð til Alþing­is, jafnt Þor­valdur Gylfa­son sem Pétur Gunn­laugs­son. Ég hafði á þessum tíma heyrt eitt­hvað af sjó­ræn­ingja­flokk­unum í Evr­ópu, jað­ar­flokkum með upp­lýs­inga­frelsi sem sitt meg­in­stefnu­mál, og fannst þeir svo sem ekki galn­ir. 

Mín fyrstu við­brögð við frétt­unum af stofnun þess sem þá var kallað „Píratap­artý­ið“ báru þess hins vegar ekki merki að ég hefði áhuga á stefnu­málum Birgittu og félaga: það eina sem komst að hjá mér var nafnið á flokkn­um, sem mér fannst svo frámuna­lega asna­legt að ég skrif­aði um það lít­inn diss­dálk í Frétta­blað­ið, í veikri von um að það mundi kannski skila mér sjátáti í Mál­farsmolum Eiðs Guðna­son­ar. Það eina sem ég upp­skar hins vegar var stutt­legt svar frá inn­an­búð­ar­manni í flokknum sem brást við á Face­book-­síðu sinni með orð­un­um: „Það besta við að hafa nafnið „Píratap­artý­ið“ er að það storkar mál­vit­und þeirra sem vilja stjórna því hvernig fólk hugs­ar[...]“

Auglýsing

Touché – ég hef farið lægra með alræð­is­hneigðir mínar síð­an. Eflaust var nokkuð til í þessu svari, og það var vissu­lega í anda pönk­slikj­unnar sem Birgitta hafði hjúpað flokk­inn með, en það breytir því ekki að þegar á hólm­inn kom lét Píratap­artýið duga að bjóða fram undir nafn­inu „Pírat­ar“. Og það var lík­lega ágætt af því að þessa dag­ana er eitt­hvað lítið um partý hjá okkar fólki.

Þvotta­hús­fund­ur­inn

Ég er til­tölu­lega átaka­fæl­inn mað­ur. Ég legg lykkju á leið mína til að koma í veg fyrir að ég lendi í óþægi­legum kring­um­stæð­um, þótt þær séu smá­vægi­leg­ar. Ég er til dæmis hættur að svara heima­síma­núm­erum sem ég þekki ekki, vegna þess að í 99,5 pró­sentum til­vika ætlar mann­eskjan á hinni lín­unni að reyna að selja mér eitt­hvað. Ég er líka meira og minna hættur að fara til dyra ef bjöll­unni er hringt óvænt, aðal­lega af því að yfir­leitt er ég ekki í buxum og ég veit að ef þetta væri ein­hver sem ég þekkti, eða ein­hver sem þyrfti nauð­syn­lega að hitta á mig, þá mundi við­kom­andi ein­fald­lega hringja. Ég er sannur nútíma­maður – kvíð­inn og léleg­ur.

Fyrir fáeinum miss­erum var ég á leið út úr íbúð­inni sem ég bjó þá í, en stað­næmd­ist þegar ég greip í hurð­ar­hún­inn og heyrði að frammi stóð yfir hávaðarifr­ildi. Ég greindi ekki almenni­lega orða skil en inni á milli brýndi fólk raustina þannig að ég heyrði slitrur úr sam­ræð­unum og varð þá ljóst að þarna sat leigusal­inn minn ásamt nágrönnum á æsi­legum hús­fundi og ein­hverra hluta vegna hafði þvotta­húsið við hlið­ina á inn­gang­inum að íbúð­inni minni orðið fyrir val­inu sem fund­ar­staður – lík­lega hefur það þótt heppi­leg­ast sem hlut­laus víg­völl­ur. 

Þau voru að ríf­ast um ein­hverja fram­kvæmd sem ekki allir höfðu gefið leyfi fyr­ir, en mig varð­aði ekk­ert um það; mig lang­aði bara að kom­ast út – gott ef ég var ekki að verða of seinn á fót­bolta­leik – en ég þorði ekki fyrir mitt litla líf að storma hálf­part­inn inn í miðja orr­ust­una og minna þau þannig á til­vist mína og jafn­framt skjóta þeirri hug­mynd í koll­inn á þeim að mögu­lega hefði ég legið þarna á hleri í óra­tíma. Þannig að ég beið. Og ég beið og beið og von­aði að þessum fjand­ans fundi færi nú að ljúka. Sem gerð­ist ekki, þannig að á end­anum þurfti ég að bíta á jaxl­inn og opna hurð­ina. Þau þögn­uðu eitt and­ar­tak, litu á mig, heilsuðu og héldu svo fund­inum áfram. Ekk­ert hræði­legt gerð­ist en ég hef aldrei verið jafn­feg­inn að þurfa ekki að sitja hús­fundi.

Pirat­festen

Stundum líður mér eins og í þessum aðstæðum þegar ég fylgist með inn­an­meinum Pírata breiða úr sér í beinni útsend­ingu – eins og ég sé að verða vitni að ein­hverju sem komi mér ekki við, en komi mér samt smá við, bara ekki nóg til að ég nenni að koma mér upp áhuga á því. Gagn­sæið í starfi Pírata er orðið svo mikið að við erum öll að horfa á þá breyt­ast í mjög erf­iða bíó­mynd eftir Thomas Vinter­berg þar sem fólk notar orð og frasa á borð við „bitra reið­i“, „fórn­ar­lambs­stell­ing­ar“, „of­beld­is­sam­band“ og „ótta­stjórn­un“.

Hvað veit ég, kannski er þetta til fyr­ir­mynd­ar. Kannski hefði Sam­fylk­ingin einmitt gott af því að opna „Sam­fylk­ing­ar­spjall­ið“. Ég mundi samt alltaf flýja út um glugga fram hjá því þvotta­húsi.

En Píratar eru bara að lenda í því óhjá­kvæmi­lega: þeir eru að átta sig á því að þeir eru búnir að breyt­ast í stjórn­mála­flokk þvert gegn vilja sínum – stóran stjórn­mála­flokk. Og einn dag­inn vökn­uðu þeir, lásu yfir Pírata­spjallið og fött­uðu að þeir eru ekki sam­mála nema einum af hverjum tíu sem telja sig til flokks­manna, sem er fylgi­fiskur þess að verða skyndi­lega vin­sælt stjórn­mála­afl, sem hefur auk þess þá stefnu að vera leið­toga­laust og án form­festu og að faðm­ur­inn skuli vera opinn öll­um. Það getur bara endað eins og for­eldra­lausa partýið í bók­inni Allt í sleik eftir Helga Jóns­son, og eins og þeir muna sem lásu þá bók þá voru afleið­ing­arnar af því partýi næstum jafnslæmar og bókin sjálf.

Og allt er þetta sér­stak­lega mikið vanda­mál þegar þú veist að fyrr en síðar muntu þurfa að stilla yfir 100 fram­bæri­legum kandídötum upp á fram­boðs­lista – þú getur svo sem gert það blind­andi eins og Fram­sókn í borg­inni en þá eru svona 85% líkur á að þú endir með Gústaf Níels­son í ein­hverri óheppi­legri fagnefnd.

Já, það er erfitt að vera stjórn­mála­flokkur og þetta er rétt að byrja hjá Píröt­um. Þeir eiga til dæmis alveg eftir að díla við það að Guð­mundur Stein­gríms­son skipti yfir í þá.

Meira úr Kjarnanum