Fjórar skoðanir

Hrafn Jónsson

Skoð­an­ir. Oj. Það er offram­boð af skoð­un­um. Allir eru með skoð­anir á öllum hlut­um; verða að æla þeim út úr sér yfir alla sem þeir geta á sem flestum miðl­um. Stundum fæ ég svo mikið ógeð á eigin skoð­unum að ég lofa sjálfum mér að skrifa aldrei aftur neitt á inter­net­ið. 

Hér eru fjórar skoð­an­ir.

1. Ras­istar eru ras­istar

Ásmundur Frið­riks­son er ras­isti. Ekki hafa áhyggj­ur, það er allt í lagi að segja það.

Hann vill reyndar ekki kann­ast við það sjálf­ur, sem er heil­kenni sem virð­ist fylgja ras­istum svona almennt: „Ég er ekki hald­inn kyn­þátta­for­dóm­um, en mér þykir mjög mik­il­vægt að við mis­munum fólki á grund­velli kyn­þátt­ar, trú­ar­bragða og/eða þjóð­ern­is.“ 

Auglýsing

Hið nýja stjórn­mála­afl Íslenzka þjóð­fylk­ingin reynir það sama; stefnu­málin sem voru kynnt eru meðal ann­ars and­staða við fjöl­menn­ingu og flokks­menn segj­ast „…al­farið á móti því að moskur verði reistar á Íslandi eins og þegar er gert í mörgum ríkj­u­m“. Þegar gengið er á Helga Helga­son, for­mann flokks­ins, um hvort þetta sé ras­ista­flokkur er umsvifa­laust dregið í land, hann slær sér á lær og segir „Sussu nein­ein­ei, þetta snýst fyrst og fremst um harða afstöðu gagn­vart lóða­út­hlut­un­um“. Þetta er ekki ras­is­mi, heldur skipu­lags­mál. 

Sam­tökin Soldi­ers of Odin segj­ast meira að segja ekki vera ras­istar, heldur félags­skapur sem umhugað er um öryggi íslensku þjóð­ar­inn­ar. Góð­leg­ir, krúnurak­aðir menn í her­manna­buxum sem hjálpa gömlum konum yfir götur og múslimum beint aftur „heim til sín“.

Sorrí ras­istar, þið eruð ras­ist­ar. Það er ekki hægt að hafa full­kom­lega rasískar skoð­anir og verða svo sárir þegar ein­hver segir það upp­hátt. Þið getið ekki átt hvítu, blá­eygðu kök­una ykkar og borðað hana lík­a. 

2. Kjósum Ást­þór. Kannski.

Ég ber virð­ingu fyrir Ást­þóri Magn­ús­syni. Ég er alltaf að sjá myndir af honum að safna und­ir­skrift­um; á skemmti­stöð­um, í mennta­skól­um, á elli­heim­il­um, í mat­vöru­versl­unum – meira að segja í fimm­tugs­af­mæli ein­hverrar aum­ingja konu í veislu­sal á Höfða­bakk­an­um. Hann er búinn að vera að þessu í 20 ár. 

Með fullri virð­ingu fyrir öllum hinum 35 fram­bjóð­end­unum þá langar Ást­þór mest af öllum að verða for­seti; mig grunar að hann sé til­bú­inn að gera nán­ast hvað sem er. 

Þetta minnir mig á fal­legu YouTu­be-­sög­una af ein­hverfa bolta­stráknum hjá McElwa­y-­mennta­skól­anum í New York-­fylki. Allt árið hjálpar hann til við að sækja bolta, gefa leik­mönn­unum vatn – dáist að þeim úr fjar­lægð með þann draum heitastan að fá sjálfur að spila. Í síð­asta leik árs­ins ákveður þjálf­ari liðs­ins að leyfa honum að spila. Þegar fjórar mín­útur eru eftir er honum skipt inn á, bara upp á grín­ið, og viti menn – okkar maður setur niður sex þrista á þessum fjórum mín­út­u­m. 

Þannig að kannski, bara kannski, setur Ást­þór niður sex þrista fyrir íslensku þjóð­ina ef við bara gefum honum séns.

Lík­lega ekki samt.

3. Reykja­vík Viku­blað er ekki gott áróð­urs­rit

Þegar Björn Ingi Hrafns­son keypti Reykja­vík Viku­blað, ásamt ell­efu öðrum viku­blöð­um, og réð Björn Jón Braga­son sem rit­stjóra var nokkuð ljóst hvert mark­miðið var. Björn Jón hafði enga reynslu af blaða­mennsku aðra en að láta taka myndir af sér þar sem hann lítur út eins og blaða­maður á 3. ára­tugn­um. Hann hefur hins vegar víð­tæka reynslu af því að starfa fyrir sam­tök á borð við Sam­tök kaup­manna við Lauga­veg­inn og Félag hóp­ferða­leyf­is­hafa þar sem hann starf­aði fyrst og fremst við að þvo fætur nið­ur­settra öku­tækja í 101. 

Hið nýja og end­ur­bætta Reykja­vík Viku­blað end­ur­speglar áhuga­mál nýs rit­stjóra. Greinar um slæmt aðgengi öku­tækja í mið­bæn­um, mik­il­vægi Reykja­vík­ur­flug­vall­ar, enda­lausar aðfarir borg­ar­stjórnar að verslun í mið­borg­inni og við­töl við fólk um hversu mikið betri hlut­irnir voru í gamla daga. Til að fylla upp í eru pistlar eftir gamla sjálf­stæð­is­menn, nýja sjálf­stæð­is­menn og brot úr predik­unum og And­rík­is­grein­um. Ein­staka sinnum rofar til í eitt and­ar­tak og úr flokkspóli­tíska fret­mystr­inu svífur einn gagn­legur grein­ar­stubbur um Gull­mót KR í sundi eða Goethe-tón­leika í Gerðu­bergi. En þau and­ar­tök eru eins og minn­ingar í höfði langt leidds Alzheimser­sjúk­lings; hverful og skamm­vinn. Og áður en þú veist af ertu kom­inn rak­leitt í skoð­anapistil eftir Markús Örn Ant­ons­son.

Ég skil vel að það sé heill­andi að eiga sitt eigið áróð­urs­rit – en hvers virði er það þegar það er svona mikið drasl?

4. Skoð­anir eru ógeð, en samt ekki.

Ég verð oft hneyksl­aður á ein­hverju sem mér finn­ast heimsku­leg­ar, ljótar eða illa inn­rættar skoð­anir og skrifa þá oft heimsku­leg tweet sem ég sé eft­ir, unin­stalla Twitter af sím­anum mínum og sofna hugs­andi um að flytja einn í kofa á mið­há­lend­inu þar sem eng­inn getur fundið eða náð í mig aft­ur. 

Fólk segir eða gerir eitt­hvað sem ein­hverjum þykir hneyksl­an­legt. Annað fólk hneyksl­ast. Enn annað fólk hneyksl­ast á hneyksl­un­inni og enn stærra mengi ver rétt frum-hneykslar­ans til að hneyksl­ast.

Þetta er hringrás skoð­ana­skipta. Krafan um að fólk sé almennt mál­efna­legt er hvorki raunsæ né sér­stak­lega skemmti­leg.

Ein­hver segir eitt­hvað og fólk gagn­rýnir og þá gagn­rýna þeir þá sem gagn­rýna og þá gagn­rýna þeir gagn­rýndu þá fyrir að gagn­rýna aðra fyrir að gagn­rýna, og þannig stöndum við öll í risa­vöxnum hring og rúnkum hvort öðru takt­fast með eigin skoð­un­um, enda­laust, því að aldrei spraut­ast úr okkur ein­hver algildur sann­leik­ur.

Og það er allt í lag­i. 

Gildi okkar og sam­eig­in­legt sið­ferði fæð­ist ekki í tómi, heldur átökum – rifr­ildum um eitt­hvað sem ætti að vera hug­lægt mat, eins stór­kost­lega heimsku­lega og það hljóm­ar. Hneyksl­umst og ríf­umst og rúnkum og sníp­sjúgum okkur í átt að sam­fé­lags­legum við­miðum hvers tíma. Þau eru svo auð­vitað ekk­ert alltaf betri en gömlu við­mið­in. Samt oft­ast.

Nokkrar bón­us­skoð­anir

  • Ég held að stærsta ástæðan fyrir því að við höfum minni sympa­tíu fyrir fiskum en spen­dýrum sé sú að þeir eru ekki með augn­lok. Það er svo ómann­eskju­legt og sál­ar­laust að blikka ekki.



  • Ég veit ekki hvað mér finnst um borg­ara­laun. Mér finnst pæl­ingin í sjálfu sér alveg nett. Ég veit hins vegar líka að ég mundi mjög lík­lega enda freð­inn og atvinnu­laus. Ég er ekki að segja að aðrir myndu enda freðnir og atvinnu­laus­ir, en ég mundi mjög lík­lega vera bæði freð­inn og atvinnu­laus.



  • Sem ég stóð fyrir framan knippi eftir knippi af dökk­grænum bön­unum inni í Bónus í gær hugs­aði ég með mér að ég væri ekki svona pirr­aður yfir þessu ef fyr­ir­tækið Ban­anar hefði ekki greitt fimm millj­arða í arð inn í Haga á síð­ustu fjórum árum. Hvað á ég að gera við þessa full­kom­lega óþrosk­uðu ban­ana? Kaupa þá og sitja svo í tvær vikur og bíða eftir að þeir verði ætir? Þarf ég að byrja að ákveða margar vikur fram í tím­ann hvenær ég vil borða ban­ana? Setja calendar event í sím­ann fyrir 3. mars sem segir „Kaupa ban­ana til að borða 18. mar­s“?



  • Ég skil ekki hvernig fót­bolta­hag­fræði virk­ar. Opin­bert man­sal ein­stak­linga fyrir ótrú­legar upp­hæð­ir. Af hverju er þetta ekki svona á öðrum stöðum í atvinnu­líf­inu? „Guð­geir Hann­es­son hag­fræð­ingur seldur frá Sam­herja til Straums Burða­r­áss fyrir 590 millj­ónir að því gefnu að hann stand­ist lækn­is­skoð­un.“



  • Ég stóð á rauðu ljósi á verstu gatna­mótum Reykja­vík­ur, þar sem Kringlu­mýr­ar­braut mætir Borg­ar­tún­inu. Á rauðu ljósi stöðv­aði bíll. Inni í honum sat Her­bert Guð­munds­son. Hann lyfti upp hönd­inni og veif­aði mér. Ég veit ekki af hverju Her­bert Guð­munds­son ætti að veifa mér. Nú upp­lifi ég mig ein­staka sinnum sem ein­hvers konar jað­ar­-celebrity á inter­net­inu; kannski er ég loks­ins kom­inn í þann afmark­aða klúbb frægra sem veifa öðrum fræg­um.



    Ég var mjög upp með mér og veif­aði til baka.



    Her­bert Guð­munds­son var ekki að veifa mér. Her­bert Guð­munds­son var að laga sól­skyggnið í bílnum sín­um. Eitt and­ar­tak mætt­ust augu okkar í gegn um rós­ar­auð gler­augun hans. Bíll­inn keyrði af stað. Ég stóð stjarfur eftir á ljós­un­um. Það varð grænt, og aftur rautt.



    Rest­inni af deg­inum eyddi ég sitj­andi einn í myrkvaðri íbúð og hugs­aði: „Her­bert Guð­munds­son heldur að þú sért fáviti. Hann veit að þú ert fávit­i.“



    Þetta er ekki beint skoð­un. Ég vildi bara segja: Her­bert, ef þú ert að lesa þetta: Vær­irðu til í að senda mér línu á Face­book? Segja mér að þetta sé allt í lagi, að ég sé flottur strákur og að allir geri mis­tök. Ann­ars mun þetta sitja í mér að eilífu.

Meira úr Kjarnanum