#stjórnmál

Nótt hinna löngu hrífa

Myndin af Sig­mundi Davíð þar sem hann sökk ofan sæti sitt í Háskóla­bíó eins og þjóð­há­tíð­ar­blaðra sem allt gasið var að leka úr á meðan allur sal­ur­inn stóð og klapp­aði í kringum hann mun lík­lega skil­greina hans póli­tíska feril - jafn­vel meira en and­ar­takið þar sem orðin „What can you tell me about a company called Wintris, Wintris, Wintris, Wintris…“ berg­mál­uðu í höfð­inu á honum fyrir framan Sven Berg­man og hálfa íslensku þjóð­ina.

Ég finn samt til með Sig­mundi; það er nefni­lega ömur­legt að tapa. Ég hef tapað í kosn­ingum sem ég vissi að ég mundi tapa og það var samt sárt – ég get því ekki ímyndað mér hvernig það er að tapa kosn­ingum sem þú ert svo full­viss um að þú sért að fara að vinna að þú ert far­inn að ímynda sjálfan þig í kon­fet­tíregni undir öskr­andi lófataki á meðan Gunnar Bragi spr­eyjar kampa­víni yfir þig og Lilja Alfreðs­dóttir setur á þig kór­ón­u. 

Þetta var sami svipur og fest­ist framan í Kate Winslet eitt and­ar­tak þegar hún upp­götv­aði að hún hafði ekki unnið Óskar­inn fyrir besta leik í Titan­ic. Hvernig gat það ger­st? Hún hafði gert allt; þóst vera á skipi í marga mán­uði, troðið sér í níð­þröngt kor­sel­ett á hverjum degi og svo að lokum eytt mörgum klukku­stundum í ísköldum vatns­tanki ofan á spít­na­braki að puðra í ein­hverja flautu. Hvað meira gat hún eig­in­lega gert?

Auglýsing

Líkt og Kate Winslet þá hafði Sig­mundur gert allt til þess að tryggja sér sig­ur­inn. Fyrst hafði hann komið því í kring að aðeins hann mundi halda ræðu á flokks­þing­inu, þegar því var mót­mælt á fundi fram­kvæmda­stjórnar þings­ins þá öskr­aði Sig­mundur og skellti nokkrum vel völdum hurð­um. Að lokum fékk Sig­urður Ingi bara nokkrar mín­útur á eftir klukku­stund­ar­ræðu Sig­mund­ar. Machi­a­velli­as­kasta snilld­ar­bragðið var svo að plata tækni­menn Háskóla­bíós í að klippa á beinu útsend­ing­una rétt áður en að Sig­urður kæm­ist sjálfur upp í pontu svo að orð Sig­mundar um eigið óbeisl­aða ágæti væru þau einu sem ómuðu í eyrum þjóð­ar­inn­ar. Múa­hahaha. Hvað meira gat hann eig­in­lega gert?

Kate Winslet hafði þó rænu á því að setja að lokum upp falska brosið og klappa fyrir Helen Hunt. Sig­mundur ætl­aði ekki að klappa fyrir Sig­urði Inga, mann­inum sem hafði faðmað hann að sér og hvíslað með heit­um, þvölum anda­drætti í eyra hans að hann mundi aldrei svíkja hann. Svo þegar Sig­urður bað alla Fram­sókn­ar­menn að takast í hendur og senda jákvæða fram­sókn­ar­strauma í gegnum hvorn annan eins og þetta væru hinstu and­ar­tökin í ein­hverju sjálfs­morð­skölti fékk Sig­mundur að lokum nóg og storm­aði út. Og það er þetta and­ar­tak sem mun skil­greina Sig­mund; mennskan, tap­særið, for­herð­ing­in.

Trú­f­astir áhan­gendur Sig­mundar trúðu ekki að þetta væri að ger­ast, ekki frekar en Sig­mundur sjálf­ur. Eng­inn spegl­aði þá van­stilltu geðs­hrær­ingu á þessu and­ar­taki eins og mað­ur­inn sem fór stjarfur í gegnum fyrstu 6 stig sorg­ar­innar í einni andrá áður en hann missti tíma­bundið vitið og baulaði „Þú ert ömur­leg!“ á Eygló Harð­ar­dóttur eins og holda­naut sem hafði fest haus­inn á sér í girð­ingu. Rofið hefur svo bara haldið áfram; svindl, smöl­un, óvið­kunn­an­leg ný og ókunnug and­lit, rútur fullar af Kín­verj­um! Guð­finna Jóhanna gaf meira að segja í skyn að feigð­ar­koss Sig­mundar hafi verið kysstur af Don Cor­le­one Fram­sókn­ar­flokks­ins sjálf­um, Þórólfi kaup­fé­lagas­stjóra, sem ég ímynda mér alltaf inni í skúr ein­hvers staðar í Skaga­firð­inum að gefa skip­anir sem ákvarða líf og dauða fram­sókn­ar­manna á meðan hann verkar hrein­dýrs­hræ með berum hönd­un­um.

Sig­mundur hefur eitt­hvað náð­ar­vald sem ég hef aldrei almenni­lega skil­ið. Orð hans eru eins og töluð í gegnum hunda­flautu á tíðni sem ég heyri ekki, en þeir sem heyra hana elska hann og standa með honum með ástríðu sem þekk­ist varla í íslenskum stjórn­mál­um. Það er samt eitt­hvað óein­lægt við stór­karla­leg­heit­in, eitt­hvað falskt við djúpu rödd­ina, eitt­hvað þjálf­að. Það er eins og hann hafi lært póli­tík með því að horfa á gamlar spólur af Davíð Odds­syni að horfa á gamlar spólur af Lyndon B. Johns­son, og svo farið á gríð­ar­lega óþægi­legt Dale Carneg­ie-­nám­skeið þar sem allir lærðu að tala hátt, grípa fram í og setja sig í ógn­andi gór­illu­stöðu þegar fjöl­miðla­fólk ger­ist of nær­göngult.

Þrátt fyrir það er hann kraft­mik­ill stjórn­mála­maður sem gerði bara örfá taktísk mis­tök. Eins og að klæða sig bara í einn striga­skó þegar hann hefði getað farið í tvo. Eins og að grafa fullt af drasli undir fjöl­unum í útvarps­hús­inu. Eins og að gefa í skyn að erlent kjöt mundi gefa þér per­sónu­leik­arask­andi Bog­frymil. Eins og að geyma hund­ruði millj­óna í aflands­fé­lagi og ljúga mjög illa um það í sjón­varps­þætti sem um það bil allir Íslend­ingar horfðu á. Eins og að vera fjar­ver­andi á Alþingi til að vera lukku­dýr hjá kanadísku íshokkíliði. Nei ok, það var snilld.

Í log­andi rúst­inni sem er Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn stendur eftir sem áður sú stað­reynd að þetta er nú flokkur Sig­urðar Inga. Sami Sig­urður Ingi og varð allt í einu þessi mjúki, föð­ur­legi maður um leið og hann varð for­sæt­is­ráð­herra.

Og auð­vitað eru menn mjúkir og þíðir þegar þeir vilja eitt­hvað, og Sig­urður Ingi vill ekk­ert heitar en að fara niður á eitt hné og draga þum­al­hring á fingur hvers þess stjórn­mála­flokks sem verður stærstur eftir kosn­ingar – tryggja sér fjögur ár í við­bót af því að vera lit­li, krútt­legi með­stjórn­ar­flokk­ur­inn.

Það er hið sanna eðli Fram­sókn­ar­flokks­ins – hinn póli­tíski hrúð­ur­karl sem þrífst best þegar honum hefur tek­ist að sjúga sig fastan utan á aðra, vin­sælli líf­veru.

Sig­urður er strax byrj­aður að hita upp nýtt, sexí kosn­inga­lof­orð: 25% flatur skattur á alla. Ef það er eitt­hvað sem Sig­mundur Davíð skilur eftir sig í stjórn­málum þá er það sú reynsla að lof­orð um ókeypis pen­inga kaupir alltaf atkvæði. Aðrir stjórn­mála­flokkar hafa líka verið að hlusta: Sam­fylk­ingin ætlar að gefa okkur 3 millj­ónir í fyr­ir­fram­greiddar vaxta­bætur fyrir fyrstu íbúð, Píratar vilja setja okkur á borg­ara­laun og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn ætlar ein­hvern veg­inn að gefa okkur bank­ana sem við eigum nú þegar – ekki einka­væð­ing heldur „al­menn­ings­væð­ing“.

Kannski var helsti veik­leiki Sig­mundar að hann gat ekki leikið sig auð­mjúk­an; það var alltaf hann gegn kerf­inu, gegn kröfu­höf­un­um, gegn fjöl­miðl­un­um. Hann sá svo margar flísar í augum ann­arra að bjálk­inn í hans eigin varð að lokum svo stór að hann hengdi sig í hon­um. Hvernig gerð­ist það ann­ars að Bjarni Bene­dikts­son og Ólöf Nor­dal eru for­maður og vara­for­mað­ur, og odd­vitar í tveimur stærstu kjör­dæm­unum hjá stjórn­mála­flokki sem stækkar nú og stækkar með hverri skoð­ana­könn­un­inni á meðan Sig­mundur var hengdur fyrir svip­aða glæpi?

Við skulum ekki gleyma því að fimmt­ungur þjóð­ar­innar á um 90% af eigin fé lands­manna. Þetta fólk hefur ekki sömu for­gangs­röðun og þú, það sér ekki sama sam­fé­lag og þú. Á end­anum eru kosn­ingar alltaf ein­hvers­konar bar­átta um hug­mynda­fræði. Hvað trúir þú að sé besta, mann­úð­leg­asta leiðin til þess að stýra sam­fé­lagi? Viljum við stór­iðju­stefnu sem skilar nán­ast engu til baka? Viljum við inn­an­rík­is­stefnu sem í besta falli treður 50 karl­mönnum inn í skemmu ofan á græna her­manna­bedda? Viljum við heil­brigð­is­kerfi þar sem Ásdís Halla Braga­dóttir dælir mat upp úr offitu­sjúk­lingum og greiðir sjálfri sér út 100 millj­ónir í arð? Er það almenn­ings­væð­ing heil­brigð­is­kerf­is­ins? Kannski er ég bara afbrýði­sam­ur. Kannski er sann­ar­lega erfitt að eiga pen­inga á Íslandi.

Ég á eftir að sakna Sig­mundar – alls ekki sem stjórn­mála­manns, heldur sem skáld­sagna­per­sónu. Það eru ekki margir jafn flókn­ir, skrítnir og óhugn­an­lega metn­að­ar­fullir í þessum stjarf­klofa sem íslensk stjórn­mál eru oft­ast. Nú þegar Sig­mundur er búinn að opna Mary Popp­ins-regn­hlíf­ina sína og svífur upp í átt að ónefndu plánet­unni sem hann kom frá, getum við horft upp og sagt: „takk fyrir grín­ið, takk fyrir tár­in, takk fyrir að vera far­inn“. Menn eins og Sig­mundur eru svo sjald­gæfir – koma inn í líf okkar eins og hvirf­il­vindar og áður en við vitum af eru þeir horfnir á braut aft­ur, glat­aðir í sand­breiðu tím­ans – eins og tár í regni.

Þangað til næst.

Kjarn­inn og Hrafn Jóns­son ætla að gefa út bók með pistlum Hrafns í vet­ur. Safnað er fyrir útgáf­unni á Karol­ina Fund – tryggðu þér ein­tak hér.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Frá blaðamannafundinum í gær. Stefan Löfven, forsætisráðherra Svíþjóðar, er þriðji frá vinstri.
Sænska ríkisstjórnin í kröppum dansi
Ráðherrar innan sænsku ríkisstjórnarinnar hafa sætt harðri gagnrýni vegna aðgerðarleysi þrátt fyrir vitneskju um alvarleg brot á persónuverndarlögum.
25. júlí 2017
Chuck Schumer er leiðtogi demókrata á bandaríska þinginu.
Spáir því að flokkurinn snúist gegn Trump
Leiðtogi demókrata segist trúa því að þingmenn repúblikana muni ekki sitja hjá ef Trump náðar sjálfan sig eða fjölskyldu sína.
25. júlí 2017
Morðtíðni hefur aukist mikið í Mexíkó undanfarin misseri vegna innbyrðis átaka glæpagengja. Hér sjást íbúar smábæjar í landinu hylja andlit sín og undirbúa sig undir komu glæpagengis.
Þrjú morð á klukkustund: Eiturlyfjastríðið í Mexíkó verður blóðugra
Fleiri og smærri glæpagengi, aukin eftirspurn eftir ópíum og ríkisstjórabreytingar skýra meðal annars þriðjungs aukningu í fjölda morða í Mexíkó. Oddur Stefánsson fjallar um eiturlyfjastríðið.
24. júlí 2017
Alexis Tsipras, forsætisráðherra Grikklands, til hægri.
Grikkir gefa út skuldabréf að nýju
Grísk stjórnvöld tilkynntu að ríkisskuldabréf þeirra verði gefin út á morgun, í fyrsta skiptið í þrjú ár.
24. júlí 2017
Sérfræðingar eru áhyggjufullir yfir stöðu Bretlands
Bretland sé að verða „veiki maðurinn í Evrópu“
Efnahagshorfur hafa versnað í Bretlandi og Bandaríkjunum um leið og þær hafa batnað á Evrusvæðinu, samkvæmt nýrri skýrslu AGS.
24. júlí 2017
Svona lítur borðspilið út
Borðspil sem reynir á bragðlaukana
Nýtt borðspil úr smiðju Eggerts Ragnarssonar og konu hans Amanda Tyahur hefur litið dagsins ljós, en í því er keppt um þekkingu á mat og matarmenningu.
24. júlí 2017
Jared Kushner er einn helsti ráðgjafi Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna. Kushner er giftur Ivönku Trump.
Segist ekki hafa verið í leynimakki með neinum
Tengdasonur og helsti ráðgjafi forseta Bandaríkjanna kemur fyrir þingnefnd bandaríska þingsins í dag.
24. júlí 2017
Björgvin Ingi Ólafsson
Er vit í að Ísland losni alveg við seðla og klink?
24. júlí 2017
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None