Einmana á jólanótt

Margrét Erla Maack

Jólin 2009 eru mér, fjöl­skyldu minni og nánum vinum afar eft­ir­minni­leg. Ég hafði verið í krukk­unni hjá manni sem ég ákvað að gefa jóla­gjöf. Að vera í krukk­unni hjá ein­hverjum þýðir að vera eins og ósjálf­bjarga skor­dýr sem barn veiðir í sultu­krukku, veitir því tíma­bundna gleði, er stundum hrist og vank­að, milli þess sem það fær kannski vatn og hun­ang. Ég vissi nákvæm­lega ekki neitt um hvort eða hvernig þessi maður vildi hafa mig í lífi sínu þrátt fyrir rúm­lega ár af vit­leysu, en ég ákvað nú bara samt að kaupa gjöf, hringja í systur hans og fá að fela gjöf­ina undir tré­nu. Á aðfanga­dags­kvöld fékk ég SMS sem í stóð: „Þú ert geð­veik. Þetta er besta gjöf sem ég hef feng­ið.“ 

Ég vissi ekki hvort ég ætti að lesa meira í, að ég væri geð­veik eða að þetta væri besta gjöf sem hann hefði feng­ið. Við jóla­tréð hjá mér dregur heldur betur til tíð­inda, haldið þið ekki að mað­ur­inn hafi ekki bara líka komið með jóla­gjöf, og sam­kvæmt lýs­ingum föður míns sem er ekki mjög mann­glögg­ur, hafði systir hans komið með hana fyrr um dag­inn, meðan ég var að keyra út aðra pakka. Í pakk­anum er hring­ur. Ekki ein­hver trú­lof­un­ar­hring­ur, bara svona sætur „dress jewel­ry“. Ég verð óstjórn­lega glöð og sendi öllum vinum SMS um að jóla­krafta­verk hafi átt sér stað. Seinna um kvöldið kemur allur móð­ur­ætt­bog­inn í mið­næt­ur­des­ert og að sjálf­sögðu er þetta rætt. Móð­ur­bróðir minn til­kynnir mér hátíð­legur í bragði að hann hafi tekið mann­inn á beinið á Ölstof­unni á aðvent­unni og sagt honum að hætta að rugla í litlu frænku. 

Þegar ég er orðin róleg, svona um kl. 2 á jóla­nótt, ákveð ég að senda þakk­ar-SMS til manns­ins. Stendur þá ekki móðir mín upp og seg­ir: „Ekki gera það. Hann gaf þér ekki neitt. Ég var að stríða þér. Fyr­ir­gefðu ... þetta átti ekki að ganga svona lang­t.“ Ég stend upp, hleyp niður í gamla her­bergið mitt og græt mig í svefn á jóla­nótt. 25 ára. Ég heyri í ömmu minni og fleirum húð­skamma stríðni­sjóla­púk­ann móður mína. Dag­inn eftir hringir amma í mig og seg­ir: „En Mar­grét mín, þú ert ekki í fýlu út í mömmu þína. Þú ert sár út í hann.“ Móðir mín er hins vegar enn mjög ánægð með þetta prakk­ara­strik hjá sér, og er þetta rifjað upp á hverju ein­asta aðfanga­dags­kvöldi síð­an.

Auglýsing

Ekki dæma móður mína samt. Hún er í alvöru fyndn­asta og besta kona í heimi. Við sóttum til dæmis systur mína út á flug­völl í gær og til að drepa tím­ann þá keyrði hún mig um í inn­kaupa­kerru, skríkj­andi úr gleði og sagði „Ef við værum ung­lingar væri búið að henda okkur út.“

Ég lærði svo margt þessi jól, meðal ann­ars að það að vera næs við ein­hvern þýðir ekki að við­kom­andi stökkvi í jóla­fang þitt, sama hvað jóla­gjöfin er útpæld. Ég sá líka að það að vera ein­hleypur gefur besta fólk­inu þínu skot­leyfi á þig, og það er búið að vera sjálft svo lengi utan mark­aðar að það annað hvort veit ekki hvað þetta getur verið sárt eða heldur að æðsta tak­mark allra sé að vera í pakk­an­um, sem það er alls ekki.

Síðan þá hafa jólin verið upp og ofan. Nán­asta fjöl­skylda hefur vit á að spyrja ekki, þau vita að upp­lýs­ing­arnar koma ef mér finnst ég þurfa að deila þeim. Aðr­ir, not so much. Ég fæ iðu­lega spurn­ing­una hvernig ást­ar­lífið gangi, og ef ég hef svar við því skiptir fólk sér af ólík­leg­ustu hlut­um. „Nenn­irðu að deita mann sem á börn?“ Eh, hver á ekki börn? Móð­ur­bróðir minn, þessi sami og tók mann­inn á beinið í sög­unni að ofan, var óvæntur banda­maður eitt árið þegar hann þrum­aði yfir boð­ið: „Látið hana Mar­gréti í friði, hún er eina mann­eskjan í þess­ari fjöl­skyldu með ein­hverja stand­arda.“

En þetta eru ekki bara fjöl­skyldu­boð­in. Vinnu­staða­partýin eru líka svona, og virð­ist jóla­há­tíðin kveikja á vork­un­ar­tóni fólks sem maður hittir á hverjum degi, en þekkir ekki neitt. 

Fyrir mér er sann­asta sena kvik­mynda­sög­unnar úr Brig­det Jones þar sem hún situr við enda lang­borðs, og er spurð "So, Brid­get, how is your love life?" og boðið stöðvast og allir horfa spyrj­andi augum á fríkið í partý­inu, mann­eskju sem kom ein, og allir vor­kenna. Það er frá­bært að vera ein á jól­un­um. Ég þarf ekki að raka á mér lapp­irn­ar, kaupi bara þykkar svartar sokka­buxur og kaupi mér geggj­aða jóla­gjöf, sem í ár er viku­ferð til New York. 

En skjótt skip­ast veður í lofti og reður í klofi og kannski hef ég svar við þessu í ár. En ég mun ekki gefa neitt upp ef fólk spyr að fyrra bragði.

Ef þig langar að spyrja ein­hleypan um hvernig ást­ar­lífið er, byrj­aðu á að gefa upp­lýs­ingar um þig og ást­ar­lífið þitt. Beyoncé hefur nefni­lega sýnt okkur að fjörið hættir ekk­ert eftir hjóna­vígslu, ónei. Ég vil vita hvort þú vitir af því að mað­ur­inn þinn er á Tinder á bak­við þig. Ég vil vita hvort þú náir honum ennþá upp. Hvernig breyt­inga­skeiðið er að fara með hjóna­líf­ið. Hvort þú sért í alvöru ham­ingju­sam­ur. Hvort bókin sem þú fékkst í jóla­gjöf var svona svaka­lega góð að þú gast ekki slitið þig frá henni, en ekki veru­leikaflótti til að þurfa ekki að eiga sam­skipti við maka þinn og fjöl­skyldu. Ann­ars get­urðu bara kyngt þess­ari spurn­ingu og dregið svar af handa­hófi hér, sem eru öll sönn svör ein­hleypra vina:



  • Ég svaf hjá fjórum á einni viku í nóv­em­ber. Konan á húð og kyn vildi ekki hæfæva mig... ert þú kannski til í það tanta?

  • Gengur svona hel­víti vel, núver­andi metið er vika áður en ég fæli fólk frá með per­sónu­leika mínum og píku.

  • Maður sem ég vinn með er mikið að senda mér myndir af typp­inu á sér á snapptjatt, hann seg­ist vera að hætta með kærust­unni en ég veit það ekki. Ég fékk sko enga mynd á aðfanga­dags­kvöld, finnst þér að ég eigi að lesa í það?

  • Ég er yfir mig skot­in(n), en ég myndi aldrei kynna við­kom­andi fyrir ykkur því þið eruð bæði leið­in­leg og dóm­hörð.

  • Æ hann er giftur þannig ég get eig­in­lega ekki talað um það. Held að þú þekkir hann samt.

  • Ég er búin að kaupa dag­inn eft­ir-pill­una svo oft að apó­tek­ar­inn í Lauga­vegs­apó­teki er orð­inn vinur minn og ég er að hugsa um að bjóða honum í afmælið mitt. 

  • Takk fyrir að spyrja, ég er upp með mér að þú berir hag minn fyrir brjósti, en mér finnst þessi spurn­ing rosa­lega per­sónu­leg og svo­lítið dóna­leg og ég ætla ekki að svara henni. 

Og þið sem spilið í ein­hleypu deild­inni, stelið svar­inu hans frænda míns. „Látið mig í friði. Ég er eina mann­eskjan í þessu boði með ein­hverja stand­arda.“ Hendið svo jólaglögg­inu í gólf­ið, gangið út og skellið hurð­u­m. 

Gleði­leg jól.

Meira úr Kjarnanum