Bolagóðærið

Hrafn Jónsson

Það verður ekk­ert góð­æri eins og síð­asta góð­æri. 50 Cent í fer­tugs­af­mæli Björg­ólfs, Elton John í fimmtu­dags­af­mæli Ólafs Ólafs­son­ar. John Cleese, snekkj­ur, einka­þot­ur, kóka­ín, Hannes Smára­son alltaf að leggja í fatl­aðra­stæði og Eyþór Arn­alds keyrði á ljósa­staur. Því­líkir tím­ar.

Þetta góð­æri er bara skugg­inn af hinu sanna góð­æri. Nú er Tólf­unni bara flogið út til Lúx­em­borgar svo Joey Drum­mer og Benni Bongó geti tekið vík­inga­klappið í jóla­par­tíi hjá end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tæki, og Eyþór Arn­alds er stjórn­ar­for­maður rusla­haugs sem er alltaf að kvikna í.

Mega­vika, Tax Free dag­ar, Svartur föss­ari. Alþýð­legra góð­æri. Heim­il­is­legra og hvers­dags­legra góð­æri. Bola­góð­æri.

Auglýsing

Við höfum það svo gott í einka­neysl­unni að það tekur eig­in­lega eng­inn eftir því að það sé ekki nein rík­is­stjórn. Okkar vegna má bara læsa þess­ari þjóð­ar­skútu á cru­ise control þangað til hún siglir á síð­asta ísjak­ann í norð­ur­hafi og við verðum öll óum­flýj­an­lega étin af vannærðum ísbirni eða skutluð af Krist­jáni Lofts­syni.

Eini sem er að svitna yfir þessu er for­set­inn. Þetta áttu að vera bestu dagar lífs hans. Guðna hafði dreymt um þessa stund síðan hann var lít­ill pjakkur og heimt­aði alltaf að vera Krist­ján Eld­járn þegar hinir krakk­arnir vildu bara leika kúreka og indjána. Fyrstu dag­arnir hafa vafa­lítið verið draumi lík­ast­ir; póli­tískur óstöð­ug­leiki, tví­sýnar kosn­ingar og krefj­andi stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræð­ur. Guðni hefur vaknað á undan klukk­unni og stokkið á fætur líkt og Tumi í Corn Fla­kes aug­lýs­ing­unni dag­inn sem hann átti fyrst von á Bjarna á Bessa­staði til að afhenda honum umboð­ið. Síðan þá hefur hver ein­asti dagur verið eins; eilíf hringrás af því að afhenda og taka við þessu and­setna umboði. Það sem eitt sinn var spenn­andi inn­grip í sög­una er nú orðið að nístandi hvers­dags­leik­an­um; vakna, bursta, kaffi, lesa Mogg­ann á doll­unni, veita umboð til stjórn­ar­mynd­un­ar, borða, laumusígó á bak við Bessa­staða­kirkju, sofna, vakna aft­ur. Aftur og aftur um alla tíð. Þetta er elsta dæmi­sagan af þeim öll­um: gættu hvers þú óskar þér því það gæti ræst.

Kannski er þetta meira eins og sagan af gler­skónum hennar Ösku­busku. Á meðan allar helstu stjórn­mála­hetjur nútím­ans reyna að sarga af sér hæl­inn eða saga af sér tærnar til þess að troða sér ofan í þennan stjórn­ar­mynd­un­ar­skó er lít­ill sveita­piltur austur á hér­aði með nettan fót sem passar kannski akkúrat  ef bara ein­hver mundi biðja hann um að máta. Þessi fótur á það reyndar til að sýkj­ast og fyll­ast af bjúg og passar þá bara í einn striga­skó.

Þegar við héldum öll að Sig­mundur væri horf­inn var hann bara að safna kröftum og plana stór­kost­lega end­ur­komu­veislu eins og Greif­inn af Monte Cristó. Verst að veislan skuli vera á nákvæm­lega sama tíma og 100 ára afmæl­is­veisla Fram­sókn­ar­flokks­ins er í Þjóð­leik­hús­inu. Sig­mundur vill reyndar meina að hans partí sé líka 100 ára afmæl­is­veisla Fram­sókn­ar­flokks­ins, því auð­vitað þarf Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn jafn margar afmæl­is­veislur og Paris Hilton sem hélt fimm sinnum upp á tutt­ugu og eins árs afmælið sitt. Ég vor­kenni fram­sókn­ar­fólki samt smá. Það hlýtur að vera erfitt að vera barnið í svona ljótum skiln­að­i. 

„Stundum þegar tveir pabbar elska hvorn annan of mikið geta þeir ekki búið saman leng­ur. Þá þarf annar pabb­inn að flytja í eyði­býli á Norð­aust­ur­land­i og hætta að mæta í vinn­una. En þú færð tvær heilar afmæl­is­veislur í stað­inn fyrir eina! Þær eru reyndar á sama tíma þannig að þú verður bara að ákveða hvorn pabbann þú elskar meira. Og nei, þú mátt ekki bara vera heima hjá Viggu frænku um jól­in.“

Ann­ars eru allar helstu jóla­hefðir Íslend­inga á sínum stað; Coca-Cola lest­in, Osló­ar­tréð, froðu­fellandi umræða um kirkju­heim­sóknir skóla­barna og hyster­ískir for­eldrar sem fréttu að eitt­hvað freknótt óféti úr Garða­bænum hefði fengið iPhone í skó­inn. Mestu Skrögg­arnir eru samt allt-var-betra-í-gamla­daga versl­un­ar­eig­end­urnir við Lauga­veg sem hata gang­andi veg­far­endur svo mikið að leið­togi þeirra, Björn Jón Braga­son, dreymir lík­lega stand­pínu­drauma um að keyra mal­bik­un­ar­bíl niður allar gang­stéttir þangað til Lauga­veg­ur­inn verður loks tví­breiður og öll verslun getur farið fram í gegnum bíla­lúg­ur.

Reyndar virð­ist helm­ingur gang­andi veg­far­enda vera ráf­andi, tómeygðir ferða­menn sem hafa ekki efni á því að kaupa neitt. Það hlýtur að vera áfall að panta sér ferð til Íslands í des­em­ber í von um vetr­ar­para­dís með snjó­þekju og norð­ur­ljósum og fá í stað­inn 8 stiga hita, rign­ingu og myrk­ur. Jökla­lausar jökla­ferðir og norð­ur­ljósa­lausar norð­ur­ljósa­ferð­ir. Þannig að eina sem hægt er að gera er að ráfa upp og niður Lauga­veg­inn og troða sér inn í lunda­búð­irn­ar. Kannski 24 ferða­menn í hverri búð þegar hámark vist­vænnar ferða­mennsku hlýtur að vera max 9. Þar húka þeir og verpa óham­ingju­sömum litlum gul­leggjum sem fjár­magnar nýja góð­ærið okk­ar. Það væri kannski hægt að hafa rútu­ferðir að United Sil­icon kís­il­ver­inu í Reykja­nesbæ svo ferða­menn geti fengið að upp­lifa alvöru íslenska ára­móta­brennu­lykt.

Þetta er samt allt veðr­inu og krón­unni að kenna. Aum­ingja krón­an. Sama hvað fer úrskeiðis er það allt henni að kenna. Þegar hún er veik þá erum við öll blönk og getum ekk­ert farið né keypt, og þegar hún er sterk þá hefur eng­inn efni á því að kaupa fisk­inn okkar og allir ferða­menn­irnir hata okk­ur. Ef krónan væri áhrifa­gjarn ung­lingur og fólk myndi koma svona fram við hana væri hún löngu komin með alvar­lega átröskun og kvíða.

En við skulum ekk­ert hafa of miklar áhyggjur af þessu. Kaup­um, kaup­um, kaup­um. Fyrst koma jólin og svo falla niður tollar á sjón­vörp­um, gas­grill­um, snyrti­vörum, skot­vopnum og öllu því sem hug­ur­inn girn­ist. Eyðum þessum góð­ær­is­pen­ingum bara ef við eigum þá, og jafn­vel ef við eigum þá ekki. Í versta falli sækjum við bara um næstu Leið­rétt­ing­una. Smá svekk með heil­brigð­is­kerf­ið, öryrkj­ana, flótta­börn­in, flest lág­launa­fólk og aum­ingja ólæsu PISA-­börn­in. Gengur bara betur í næsta góð­æri.

En við höfum samt aldrei haft það betra, og þegar við höfum það svona gott þá má ekki kvarta, má ekki tala niður árang­ur­inn, má ekki vera nei­kvæð­ur. Enga öfund­sýki. Hljómar þetta kannski kunn­ug­lega?

Hita­mælir og átta­viti þessa sam­fé­lags er samt auð­vitað Árni John­sen. Í mestu man­í­unni var hann að þiggja mút­ur, kýla Hreim í Landi og Sonum og fylla garð­inn sinn af óðal­steinum á kostnað Þjóð­leik­húss­ins. Og í mesta nið­ur­túrnum sat hann í fang­elsi að búa til stein­lista­verk á meðan hann barð­ist fyrir rétt­indum fanga. Í síð­ustu viku sást svo til hans í Smára­lind með stút­fulla inn­kaupa­kerru sem honum hafði ein­hvern veg­inn tek­ist að troða í rúllu­stiga. Hvern­ig? Af hverju? Af hverju tók hann ekki lyft­una? Nennti hann ekki að finna hana? Hugs­aði hann kannski bara aldrei út í það hversu frá­leitt það væri að keyra inn­kaupa­kerru upp rúllu­stiga? Þegar allt kemur til alls erum við öll smá Árni Johnsen; bljúg og blíð þegar árar illa en í góð­ær­inu troðum við inn­kaupa­kerrunni bara hvert sem við vilj­um — af því að fokk­aðu þér, við erum Árni John­sen.

Út er komin fyrst bók Hrafns Jóns­son­ar, Útsýnið úr fíla­beins­turn­in­um. Hana er er hægt að kaupa í vef­verslun Kjarn­ans hér. Bókin er einnig fáan­leg í verslun Máls og Menn­ingar á Lauga­vegi.

Meira úr Kjarnanum