Auglýsing

Hver kann­ast ekki við það að vera ofboðs­lega feg­inn þegar eitt­hvað klárast? Til dæmis þegar kámug ólífu­ol­íuflaskan klár­ast bara loks­ins. Hrökk­brauð í pirr­andi pakka sem er allur rif­inn og ljótur í hillu. Vín­flaskan – vín geym­ist illa. Ég verð alveg extra fegin þegar sjampó­brús­inn klárast, mér líður þá eins og ég hafi afrekað eitt­hvað. Setja smá vatn í lokin og ná hverjum ein­asta dropa þangað til hann er bara hrein­lega búinn og ég get bara hrein­lega hent hon­um. Verður rétt­hentur eins og ég kýs að kalla það. Ahh.

Þetta er nátt­úru­lega lærð hegð­un. Slíkur þanka­gangur getur bara ekki verið með­fædd nátt­úra manns­ins, enda í hróp­andi mót­sögn við sur­vi­val instinkt­ið. Það er ein­hver mark­aðsafla­ó­þefur af þessu. (Ég er að sjálf­sögðu ein­göngu að vitna til okkar vest­rænu rík­is­bubbanna og ekki til stríðs­hrjáðra.)

Ég er með kenn­ingu um að í nútím­­anum séum við svikin um þá dríf­andi til­­f­inn­ingu að raun­veru­­lega vanta eitt­hvað.

Þegar eitt­hvað klár­ast þá þarf að bregð­ast við og útvega nýtt sem er einnig ákveðin sjálfs­bjarg­ar­við­leitni. Í því ástandi er maður móti­ver­að­ur, eins og á veið­um. Svo þegar veið­inni lýkur verður maður rosa feg­inn aft­ur. Allt nýtt. Í heimi ofgnóttar þar sem nán­ast allt er falt, ban­anar í jan­úar og bíla­vara­hlutir frá Jap­an, þá sár­vantar ekki nokkurn mann nokkurn skap­aðan hlut. Ég velti því stundum fyrir mér hvort þetta sé ekki óeðli­legt. Ég er með kenn­ingu um að í nútím­anum séum við svikin um þá dríf­andi til­finn­ingu að raun­veru­lega vanta eitt­hvað. Jafn­vel að það eina sem vanti sé að sár­vanta. Aðlög­un­ar­hæfnin virð­ist hafa mis­skilið til­gang sinn í þessu til­felli. Í stað þess að hætta að vanta þegar ekk­ert vantar þá finnum við okkur frekar eitt­hvað nýtt til að vanta. Við erum nátt­úru­lega rán­dýr í grunn­inn. Veiði­menn. Að-vanta-og-veiða-langa­vit­leysan er hluti af eðlinu. Hvað ætti maður svosem ann­ars að gera við tím­ann? Stara saddur út í tómið? Ég fer reyndar að hall­ast að því.

Maður vill ekki allt til alls. Ef allt til alls væri til staðar hér og nú (sem það er örugg­lega) myndum við ekki vilja sjá það (en við sjáum það ekki). Rétt eins og Eva í ald­in­garð­inum vill maður eitt­hvað allt annað og meira en allt til alls. Í heimi enda­lausrar dýrðar og ríki­dóms mun alltaf vanta eitt­hvað. Bölvuð græðgi alltaf hreint. Græðgi er reyndar kannski ekki alslæm. Að baki henni liggur lík­lega blessuð sjálfs­bjarg­ar­við­leitnin og vilji til að bæta um bet­ur.

Auglýsing

Vönt­unin teygir auð­vitað krumlur sínar líka handan ver­ald­legra fyr­ir­brigða. Ég verð til að mynda alltaf ofsa­lega fegin þegar ég klára ynd­is­lestr­ar­bók. Fegin þegar leik­sýn­ingin er búin (þær virð­ast reyndar lengj­ast með hverju leik­ári). Fegin þegar jólin eru búin. Bara alveg guðslif­andi fegin að allt sé ein­fald­lega búið, afstað­ið, frá­geng­ið, tómt. Annað hvort er þetta græðgi og þorsti í eitt­hvað nýtt, eða þá alveg þvert á móti, er þetta þrá eftir mínum hinsta upp­runa, sem er tómið og þögnin í móð­ur­kviði. Grín.

Oft held ég að það sem raun­veru­­lega vanti sé tómið og að við séum að leita að því allan lið­langan dag­inn

Þetta var samt eig­in­lega ekki grín. Oft held ég að það sem raun­veru­lega vanti sé tómið og að við séum að leita að því allan lið­langan dag­inn, en ein­hvern veg­inn finnum við það ekki því það er ekk­ert tóm til að leita að því. Um þetta snýst hug­leiðsla. Að finna tóm til að finna tómið og hlusta á þögn­ina í tóm­inu. Eða það held ég. Það und­ar­lega við allt saman er síðan sú við­leitni að vilja flýja tóma­rúmið með því að útvega alls konar drasl til fylla uppí það. Allt komið í tóma vit­leysu.

Nútíma­mann­inum er tíð­rætt um mik­il­vægi þess að lifa í núinu og að vera með­vit­aður um líð­andi stund. Ég held hins vegar að flestir hafi lent í bölv­uðu basli með þá kúnst. Reyndar grunar mig að aldrei hafi fleiri verið með­vit­aðir um eigið núvit­und­ar­leysi og á bölv­uðum bömmer yfir því. Ekki bara snjall­símazombíar heldur snjall­símazombíar með sam­visku­bit. Núið er nefni­lega svo snúið því það er aldrei búið. Það er ekki til neitt nú sem er búið því þá er það ekki lengur nú. Þar liggur hund­ur­inn graf­inn. Við kunnum ekk­ert á fyr­ir­bæri sem klár­ast aldrei. Hjá sjálfri mér birt­ist það meðal ann­ars í því að vera sigri hrós­andi þegar hug­leiðslu­korter­inu lýk­ur. Búin með núið í dag. Vel gert.

Svo á maður í inni­lega óheil­brigðu sam­bandi við líð­andi stund. Hálf­gerðu haltu mér slepptu mér sam­bandi; líddu, ekki líða, líddu, ekki líða. Einn þriðja tím­ans er maður að bíða eftir að hann líði. Átta tíma vinnu­dag­ur. Fjórir fram að hádeg­is­mat. Teygja og toga hádeg­is­hléið, eyða sem mestum tíma, svo er seinni hálf­leikur styttri og bæri­legri því frelsið er á næsta leiti. Þá loks­ins hefst núið sem má helst ekki líða, en það gerir það samt og þegar það er búið er komið að átta tíma með­vit­und­ar­leysi. Og þannig gengur þetta dag eftir dag, mánuð eftir mán­uð, ár eftir ár þangað til allt er búið, afstað­ið, frá­geng­ið, tómt. Þá loks­ins lýkur hinni eilífu leit að tóm­inu og þögn­inni og þá fyrst byrjar ball­ið. Eða það ætla ég rétt að vona.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Almannahagsmunir þurfi að ráða ferðinni
Gylfi Zoega hagfræðiprófessor gerir almannahagsmuni og sérhagsmuni að umfjöllunarefni í grein sinni.
Kjarninn 15. nóvember 2019
Samtök atvinnulífsins „slegin“ yfir Samherjamálinu
Samtök atvinnulífsins segja mikilvægt að velta við hverjum steini vegna Samherjamálsins sem tengist starfsemi félagsins í Namibíu.
Kjarninn 15. nóvember 2019
Vilja þjóðarátak í landgræðslu
Sjö þingmenn hafa lagt til að að komið verði á fót vettvangi fyrir samstarfi stjórnvalda, Landgræðslunnar, bænda, atvinnulífs og almennings sem miði að því að auka þátttöku almennings í kolefnisbindingu með landgræðslu.
Kjarninn 15. nóvember 2019
Brynjar Níelsson
Telur málflutning þingmanna Samfylkingarinnar pólitíska spillingu
Þingmaður Sjálfstæðisflokksins skýtur föstur skotum að þingmönnum Samfylkingarinnar og segir orðræðu þeirra ekkert annað en aðför að réttarríkinu.
Kjarninn 15. nóvember 2019
Segir verkfallsbrot vera staðfestingu á einbeittum brotavilja
Fréttir hafa birst á vef Mbl.is þrátt fyrir verkfallsaðgerðir Blaðamannafélags Íslands sem standa nú yfir. Formaður félagsins segir það ömurlegt að menn virði ekki vinnustöðvun.
Kjarninn 15. nóvember 2019
Birgir Þórarinsson, þingmaður Miðflokksins.
Miðflokkurinn vill stöðva fjármögnun styrkja til fjölmiðla
Miðflokkurinn lagði til að þeir fjármunir sem eiga að renna í styrki til einkarekinna fjölmiðla á næsta ári verði teknir af fjárlögum. Flokkurinn ætlar að leggja fram eigin hugmynd um styrki „með annarri aðferðarfræði“.
Kjarninn 15. nóvember 2019
Guðmundur Andri Thorsson, þingmaður Samfylkingarinnar.
„Siðferði hins ískalda kapítalisma“
Þingmaður Samfylkingarinnar segir að viðskiptasiðferði Samherjamanna sé siðferði hins ískalda kapítalisma þar sem ungu fólki sé innrætt að líta á annað fólk sem bráð frekar en samborgara.
Kjarninn 15. nóvember 2019
Gunnar Bragi minnir á að stjórnendur Samherja eigi börn
Varaformaður Miðflokksins segist hugsa til starfsmanna Samherja þessa dagana þegar stríðsfyrirsagnir um fyrirtækið séu í fjölmiðlum. Hann gagnrýnir fjölmiðla og segir það galið að ætla að styrkja þá með ríkisfé.
Kjarninn 15. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiKjaftæði