Auglýsing

Hver kann­ast ekki við það að vera ofboðs­lega feg­inn þegar eitt­hvað klárast? Til dæmis þegar kámug ólífu­ol­íuflaskan klár­ast bara loks­ins. Hrökk­brauð í pirr­andi pakka sem er allur rif­inn og ljótur í hillu. Vín­flaskan – vín geym­ist illa. Ég verð alveg extra fegin þegar sjampó­brús­inn klárast, mér líður þá eins og ég hafi afrekað eitt­hvað. Setja smá vatn í lokin og ná hverjum ein­asta dropa þangað til hann er bara hrein­lega búinn og ég get bara hrein­lega hent hon­um. Verður rétt­hentur eins og ég kýs að kalla það. Ahh.

Þetta er nátt­úru­lega lærð hegð­un. Slíkur þanka­gangur getur bara ekki verið með­fædd nátt­úra manns­ins, enda í hróp­andi mót­sögn við sur­vi­val instinkt­ið. Það er ein­hver mark­aðsafla­ó­þefur af þessu. (Ég er að sjálf­sögðu ein­göngu að vitna til okkar vest­rænu rík­is­bubbanna og ekki til stríðs­hrjáðra.)

Ég er með kenn­ingu um að í nútím­­anum séum við svikin um þá dríf­andi til­­f­inn­ingu að raun­veru­­lega vanta eitt­hvað.

Þegar eitt­hvað klár­ast þá þarf að bregð­ast við og útvega nýtt sem er einnig ákveðin sjálfs­bjarg­ar­við­leitni. Í því ástandi er maður móti­ver­að­ur, eins og á veið­um. Svo þegar veið­inni lýkur verður maður rosa feg­inn aft­ur. Allt nýtt. Í heimi ofgnóttar þar sem nán­ast allt er falt, ban­anar í jan­úar og bíla­vara­hlutir frá Jap­an, þá sár­vantar ekki nokkurn mann nokkurn skap­aðan hlut. Ég velti því stundum fyrir mér hvort þetta sé ekki óeðli­legt. Ég er með kenn­ingu um að í nútím­anum séum við svikin um þá dríf­andi til­finn­ingu að raun­veru­lega vanta eitt­hvað. Jafn­vel að það eina sem vanti sé að sár­vanta. Aðlög­un­ar­hæfnin virð­ist hafa mis­skilið til­gang sinn í þessu til­felli. Í stað þess að hætta að vanta þegar ekk­ert vantar þá finnum við okkur frekar eitt­hvað nýtt til að vanta. Við erum nátt­úru­lega rán­dýr í grunn­inn. Veiði­menn. Að-vanta-og-veiða-langa­vit­leysan er hluti af eðlinu. Hvað ætti maður svosem ann­ars að gera við tím­ann? Stara saddur út í tómið? Ég fer reyndar að hall­ast að því.

Maður vill ekki allt til alls. Ef allt til alls væri til staðar hér og nú (sem það er örugg­lega) myndum við ekki vilja sjá það (en við sjáum það ekki). Rétt eins og Eva í ald­in­garð­inum vill maður eitt­hvað allt annað og meira en allt til alls. Í heimi enda­lausrar dýrðar og ríki­dóms mun alltaf vanta eitt­hvað. Bölvuð græðgi alltaf hreint. Græðgi er reyndar kannski ekki alslæm. Að baki henni liggur lík­lega blessuð sjálfs­bjarg­ar­við­leitnin og vilji til að bæta um bet­ur.

Auglýsing

Vönt­unin teygir auð­vitað krumlur sínar líka handan ver­ald­legra fyr­ir­brigða. Ég verð til að mynda alltaf ofsa­lega fegin þegar ég klára ynd­is­lestr­ar­bók. Fegin þegar leik­sýn­ingin er búin (þær virð­ast reyndar lengj­ast með hverju leik­ári). Fegin þegar jólin eru búin. Bara alveg guðslif­andi fegin að allt sé ein­fald­lega búið, afstað­ið, frá­geng­ið, tómt. Annað hvort er þetta græðgi og þorsti í eitt­hvað nýtt, eða þá alveg þvert á móti, er þetta þrá eftir mínum hinsta upp­runa, sem er tómið og þögnin í móð­ur­kviði. Grín.

Oft held ég að það sem raun­veru­­lega vanti sé tómið og að við séum að leita að því allan lið­langan dag­inn

Þetta var samt eig­in­lega ekki grín. Oft held ég að það sem raun­veru­lega vanti sé tómið og að við séum að leita að því allan lið­langan dag­inn, en ein­hvern veg­inn finnum við það ekki því það er ekk­ert tóm til að leita að því. Um þetta snýst hug­leiðsla. Að finna tóm til að finna tómið og hlusta á þögn­ina í tóm­inu. Eða það held ég. Það und­ar­lega við allt saman er síðan sú við­leitni að vilja flýja tóma­rúmið með því að útvega alls konar drasl til fylla uppí það. Allt komið í tóma vit­leysu.

Nútíma­mann­inum er tíð­rætt um mik­il­vægi þess að lifa í núinu og að vera með­vit­aður um líð­andi stund. Ég held hins vegar að flestir hafi lent í bölv­uðu basli með þá kúnst. Reyndar grunar mig að aldrei hafi fleiri verið með­vit­aðir um eigið núvit­und­ar­leysi og á bölv­uðum bömmer yfir því. Ekki bara snjall­símazombíar heldur snjall­símazombíar með sam­visku­bit. Núið er nefni­lega svo snúið því það er aldrei búið. Það er ekki til neitt nú sem er búið því þá er það ekki lengur nú. Þar liggur hund­ur­inn graf­inn. Við kunnum ekk­ert á fyr­ir­bæri sem klár­ast aldrei. Hjá sjálfri mér birt­ist það meðal ann­ars í því að vera sigri hrós­andi þegar hug­leiðslu­korter­inu lýk­ur. Búin með núið í dag. Vel gert.

Svo á maður í inni­lega óheil­brigðu sam­bandi við líð­andi stund. Hálf­gerðu haltu mér slepptu mér sam­bandi; líddu, ekki líða, líddu, ekki líða. Einn þriðja tím­ans er maður að bíða eftir að hann líði. Átta tíma vinnu­dag­ur. Fjórir fram að hádeg­is­mat. Teygja og toga hádeg­is­hléið, eyða sem mestum tíma, svo er seinni hálf­leikur styttri og bæri­legri því frelsið er á næsta leiti. Þá loks­ins hefst núið sem má helst ekki líða, en það gerir það samt og þegar það er búið er komið að átta tíma með­vit­und­ar­leysi. Og þannig gengur þetta dag eftir dag, mánuð eftir mán­uð, ár eftir ár þangað til allt er búið, afstað­ið, frá­geng­ið, tómt. Þá loks­ins lýkur hinni eilífu leit að tóm­inu og þögn­inni og þá fyrst byrjar ball­ið. Eða það ætla ég rétt að vona.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Telur stjórnvöld vinna gegn eigin markmiðum með hagræðingarkröfu á Hafró
Forstjóri Hafrannsóknastofnunar segir að stjórnvöld gangi gegn eigin markmiðum um eflingu haf- og umhverfisrannsókna með því að gera sífellda hagræðingarkröfu á Hafró. Hann segir stofnunina sinna hættulega litlum grunnrannsóknum.
Kjarninn 5. júní 2020
Inga Sæland
Segir sama gamla spillingarkerfið blómstra sem aldrei fyrr
„Hvenær hættir maður að verða hissa á sérhagsmunagæslunni í pólitík?“ spyr formaður Flokks fólksins.
Kjarninn 5. júní 2020
Leirdalur með Leirdalsvatni og Leirdalsá falla í Geitdalsá. Í Leirdal hugsar Arctic Hydro sér upphafslón Geitdalsárrvirkjunar.
„Nýtt virkjanaáhlaup“ á hálendi Austurlands verði stöðvað
Stjórnvöld þurfa að koma í veg fyrir að hálendi Austurlands verði raskað frekar og standa við fyrirheit sem gefin voru um að þar yrði ekki virkjað meira. Þetta kemur fram í tillögu að ályktun sem lögð verður fyrir aðalfund Landverndar á morgun.
Kjarninn 5. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Ráðherra metur næstu skref með lögmönnum
Mennta- og menningarmálaráðherra fer nú yfir úrskurð kærunefndar jafnréttismála með lögmönnum. Hún segir að ekki hafi skipt máli að Páll Magnússon væri framsóknarmaður.
Kjarninn 5. júní 2020
Komufarþegar munu þurfa að greiða sjálfir fyrir sýnatöku frá 1. júlí.
Komufarþegar greiða 15 þúsund fyrir sýnatöku
Sýnataka á landmærum Íslands verður gjaldfrjáls fyrstu tvær vikurnar en frá 1. júlí munu komufarþegar þurfa að greiða 15 þúsund krónur fyrir rannsóknina.
Kjarninn 5. júní 2020
Óvenjulegur sjómannadagur framundan
Vegna COVID-19 faraldursins verður sjómannadagurinn í ár ólíkur því sem Íslendingar eiga að venjast. Þó verður lágmarksdagskrá víða um land með heiðrunum aldinna sjómanna, minningarathöfnum og veittar verða viðurkenningar fyrir björgunarafrek.
Kjarninn 5. júní 2020
Jane Goodall fór á þrítugsaldri inn í skóga Tansaníu og dvaldi þar lengi í hópi simpansa. Rannsóknir hennar gjörbreyttu þekkingu manna á öðrum dýrategundum.
Mannkynið er „búið að vera“ ef það skiptir ekki um kúrs í kjölfar COVID
„Við erum komin að tímamótum í sambandi okkar við náttúruna,“ segir Jane Goodall sem barist hefur verið náttúruvernd í sex áratugi. Hún segir að nú hafi opnast lítill gluggi til að gera róttækar breytingar svo koma megi í veg fyrir frekari hörmungar.
Kjarninn 5. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir og Björn Leví Gunnarsson
„Það eru nákvæmlega svona mál sem halda aftur af Íslandi“
Þingmaður Pírata gagnrýnir ákvarðanir mennta- og menningarmálaráðherra. „Svona mál leiða til lélegri niðurstaðna í öllu sem gerist í framhaldinu af því að hæfasta fólkið er ekki að taka ákvarðanirnar.“
Kjarninn 5. júní 2020
Meira úr sama flokkiKjaftæði