Hver kann­ast ekki við það að vera ofboðs­lega feg­inn þegar eitt­hvað klárast? Til dæmis þegar kámug ólífu­ol­íuflaskan klár­ast bara loks­ins. Hrökk­brauð í pirr­andi pakka sem er allur rif­inn og ljótur í hillu. Vín­flaskan – vín geym­ist illa. Ég verð alveg extra fegin þegar sjampó­brús­inn klárast, mér líður þá eins og ég hafi afrekað eitt­hvað. Setja smá vatn í lokin og ná hverjum ein­asta dropa þangað til hann er bara hrein­lega búinn og ég get bara hrein­lega hent hon­um. Verður rétt­hentur eins og ég kýs að kalla það. Ahh.

Þetta er nátt­úru­lega lærð hegð­un. Slíkur þanka­gangur getur bara ekki verið með­fædd nátt­úra manns­ins, enda í hróp­andi mót­sögn við sur­vi­val instinkt­ið. Það er ein­hver mark­aðsafla­ó­þefur af þessu. (Ég er að sjálf­sögðu ein­göngu að vitna til okkar vest­rænu rík­is­bubbanna og ekki til stríðs­hrjáðra.)

Ég er með kenn­ingu um að í nútím­­anum séum við svikin um þá dríf­andi til­­f­inn­ingu að raun­veru­­lega vanta eitt­hvað.

Þegar eitt­hvað klár­ast þá þarf að bregð­ast við og útvega nýtt sem er einnig ákveðin sjálfs­bjarg­ar­við­leitni. Í því ástandi er maður móti­ver­að­ur, eins og á veið­um. Svo þegar veið­inni lýkur verður maður rosa feg­inn aft­ur. Allt nýtt. Í heimi ofgnóttar þar sem nán­ast allt er falt, ban­anar í jan­úar og bíla­vara­hlutir frá Jap­an, þá sár­vantar ekki nokkurn mann nokkurn skap­aðan hlut. Ég velti því stundum fyrir mér hvort þetta sé ekki óeðli­legt. Ég er með kenn­ingu um að í nútím­anum séum við svikin um þá dríf­andi til­finn­ingu að raun­veru­lega vanta eitt­hvað. Jafn­vel að það eina sem vanti sé að sár­vanta. Aðlög­un­ar­hæfnin virð­ist hafa mis­skilið til­gang sinn í þessu til­felli. Í stað þess að hætta að vanta þegar ekk­ert vantar þá finnum við okkur frekar eitt­hvað nýtt til að vanta. Við erum nátt­úru­lega rán­dýr í grunn­inn. Veiði­menn. Að-vanta-og-veiða-langa­vit­leysan er hluti af eðlinu. Hvað ætti maður svosem ann­ars að gera við tím­ann? Stara saddur út í tómið? Ég fer reyndar að hall­ast að því.

Maður vill ekki allt til alls. Ef allt til alls væri til staðar hér og nú (sem það er örugg­lega) myndum við ekki vilja sjá það (en við sjáum það ekki). Rétt eins og Eva í ald­in­garð­inum vill maður eitt­hvað allt annað og meira en allt til alls. Í heimi enda­lausrar dýrðar og ríki­dóms mun alltaf vanta eitt­hvað. Bölvuð græðgi alltaf hreint. Græðgi er reyndar kannski ekki alslæm. Að baki henni liggur lík­lega blessuð sjálfs­bjarg­ar­við­leitnin og vilji til að bæta um bet­ur.

Auglýsing

Vönt­unin teygir auð­vitað krumlur sínar líka handan ver­ald­legra fyr­ir­brigða. Ég verð til að mynda alltaf ofsa­lega fegin þegar ég klára ynd­is­lestr­ar­bók. Fegin þegar leik­sýn­ingin er búin (þær virð­ast reyndar lengj­ast með hverju leik­ári). Fegin þegar jólin eru búin. Bara alveg guðslif­andi fegin að allt sé ein­fald­lega búið, afstað­ið, frá­geng­ið, tómt. Annað hvort er þetta græðgi og þorsti í eitt­hvað nýtt, eða þá alveg þvert á móti, er þetta þrá eftir mínum hinsta upp­runa, sem er tómið og þögnin í móð­ur­kviði. Grín.

Oft held ég að það sem raun­veru­­lega vanti sé tómið og að við séum að leita að því allan lið­langan dag­inn

Þetta var samt eig­in­lega ekki grín. Oft held ég að það sem raun­veru­lega vanti sé tómið og að við séum að leita að því allan lið­langan dag­inn, en ein­hvern veg­inn finnum við það ekki því það er ekk­ert tóm til að leita að því. Um þetta snýst hug­leiðsla. Að finna tóm til að finna tómið og hlusta á þögn­ina í tóm­inu. Eða það held ég. Það und­ar­lega við allt saman er síðan sú við­leitni að vilja flýja tóma­rúmið með því að útvega alls konar drasl til fylla uppí það. Allt komið í tóma vit­leysu.

Nútíma­mann­inum er tíð­rætt um mik­il­vægi þess að lifa í núinu og að vera með­vit­aður um líð­andi stund. Ég held hins vegar að flestir hafi lent í bölv­uðu basli með þá kúnst. Reyndar grunar mig að aldrei hafi fleiri verið með­vit­aðir um eigið núvit­und­ar­leysi og á bölv­uðum bömmer yfir því. Ekki bara snjall­símazombíar heldur snjall­símazombíar með sam­visku­bit. Núið er nefni­lega svo snúið því það er aldrei búið. Það er ekki til neitt nú sem er búið því þá er það ekki lengur nú. Þar liggur hund­ur­inn graf­inn. Við kunnum ekk­ert á fyr­ir­bæri sem klár­ast aldrei. Hjá sjálfri mér birt­ist það meðal ann­ars í því að vera sigri hrós­andi þegar hug­leiðslu­korter­inu lýk­ur. Búin með núið í dag. Vel gert.

Svo á maður í inni­lega óheil­brigðu sam­bandi við líð­andi stund. Hálf­gerðu haltu mér slepptu mér sam­bandi; líddu, ekki líða, líddu, ekki líða. Einn þriðja tím­ans er maður að bíða eftir að hann líði. Átta tíma vinnu­dag­ur. Fjórir fram að hádeg­is­mat. Teygja og toga hádeg­is­hléið, eyða sem mestum tíma, svo er seinni hálf­leikur styttri og bæri­legri því frelsið er á næsta leiti. Þá loks­ins hefst núið sem má helst ekki líða, en það gerir það samt og þegar það er búið er komið að átta tíma með­vit­und­ar­leysi. Og þannig gengur þetta dag eftir dag, mánuð eftir mán­uð, ár eftir ár þangað til allt er búið, afstað­ið, frá­geng­ið, tómt. Þá loks­ins lýkur hinni eilífu leit að tóm­inu og þögn­inni og þá fyrst byrjar ball­ið. Eða það ætla ég rétt að vona.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Joanne Rowling, höfundur Harry Potter- bókanna.
Tvær nýjar galdrabækur væntanlegar frá J.K. Rowling
Útgáfufyrirtæki J.K. Rowling birti yfirlýsingu um að tvær bækur tengdar Harry Potter- seríunni yrðu gefnar út þann 20. október næstkomandi.
22. júlí 2017
Sean Spicer stjórnar blaðamannafundi.
Sean Spicer hættur sem fjölmiðlafulltrúi Hvíta hússins
Spicer var fjölmiðlafulltrúi Trumps í sex mánuði og var margsinnis uppvís að augljósum rangfærslum. Hann hættir vegna ágreinings við nýskipaðan yfirmann sinn.
21. júlí 2017
Elon Musk er forstjóri fyrirtækisins Tesla.
Áhætta fólgin í fjárfestingu í Tesla
Neikvætt fjárstreymi Tesla gerir það að verkum að Citi-bankinn telur mikla áhættu fólgna í fjárfestingu í rafbílaframleiðandanum.
21. júlí 2017
Eignir Skúla í Subway kyrrsettar
Lögmaður Skúla og félags hans mótmælir kyrrsetningunni kröftuglega og segir að málinu verði vísað fyrir dóm.
21. júlí 2017
Norður-Kórea hleypir fáum ferðamönnum til landsins á hverju ári og þeir sem fá að heimsækja landið þurfa að uppfylla allskyns skilyrði.
Bandaríkjamönnum bannað að ferðast til Norður-Kóreu
Bandarískir ferðamenn verða að drífa sig ef þeir ætla að ferðast til Norður-Kóreu því brátt verður þeim bannað að fara þangað.
21. júlí 2017
Björn Teitsson
Um Borgarlínu, snakk og ídýfu og bíla sem eru samt bílar
21. júlí 2017
Reykjanesbær var skuldsettasta sveitarfélagið árið 2015.
Skuld Reykjanesbæjar var 249% af eignum
Skuldahlutfall A og B- hluta Reykjanesbæjar var 249% árið 2015, hæst allra sveitarfélaga. Gerð var sérstök grein fyrir stöðu þeirra í skýrslu innanríkisráðuneytisins.
21. júlí 2017
Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra.
Augljósar deilur ríkisstjórnarflokka um krónuna
Innan ríkisstjórnarinnar eru augljóslega deildar meiningar um gjaldmiðlamál.
21. júlí 2017
Meira úr sama flokkiKjaftæði