Auglýsing

Hver kann­ast ekki við það að vera ofboðs­lega feg­inn þegar eitt­hvað klárast? Til dæmis þegar kámug ólífu­ol­íuflaskan klár­ast bara loks­ins. Hrökk­brauð í pirr­andi pakka sem er allur rif­inn og ljótur í hillu. Vín­flaskan – vín geym­ist illa. Ég verð alveg extra fegin þegar sjampó­brús­inn klárast, mér líður þá eins og ég hafi afrekað eitt­hvað. Setja smá vatn í lokin og ná hverjum ein­asta dropa þangað til hann er bara hrein­lega búinn og ég get bara hrein­lega hent hon­um. Verður rétt­hentur eins og ég kýs að kalla það. Ahh.

Þetta er nátt­úru­lega lærð hegð­un. Slíkur þanka­gangur getur bara ekki verið með­fædd nátt­úra manns­ins, enda í hróp­andi mót­sögn við sur­vi­val instinkt­ið. Það er ein­hver mark­aðsafla­ó­þefur af þessu. (Ég er að sjálf­sögðu ein­göngu að vitna til okkar vest­rænu rík­is­bubbanna og ekki til stríðs­hrjáðra.)

Ég er með kenn­ingu um að í nútím­­anum séum við svikin um þá dríf­andi til­­f­inn­ingu að raun­veru­­lega vanta eitt­hvað.

Þegar eitt­hvað klár­ast þá þarf að bregð­ast við og útvega nýtt sem er einnig ákveðin sjálfs­bjarg­ar­við­leitni. Í því ástandi er maður móti­ver­að­ur, eins og á veið­um. Svo þegar veið­inni lýkur verður maður rosa feg­inn aft­ur. Allt nýtt. Í heimi ofgnóttar þar sem nán­ast allt er falt, ban­anar í jan­úar og bíla­vara­hlutir frá Jap­an, þá sár­vantar ekki nokkurn mann nokkurn skap­aðan hlut. Ég velti því stundum fyrir mér hvort þetta sé ekki óeðli­legt. Ég er með kenn­ingu um að í nútím­anum séum við svikin um þá dríf­andi til­finn­ingu að raun­veru­lega vanta eitt­hvað. Jafn­vel að það eina sem vanti sé að sár­vanta. Aðlög­un­ar­hæfnin virð­ist hafa mis­skilið til­gang sinn í þessu til­felli. Í stað þess að hætta að vanta þegar ekk­ert vantar þá finnum við okkur frekar eitt­hvað nýtt til að vanta. Við erum nátt­úru­lega rán­dýr í grunn­inn. Veiði­menn. Að-vanta-og-veiða-langa­vit­leysan er hluti af eðlinu. Hvað ætti maður svosem ann­ars að gera við tím­ann? Stara saddur út í tómið? Ég fer reyndar að hall­ast að því.

Maður vill ekki allt til alls. Ef allt til alls væri til staðar hér og nú (sem það er örugg­lega) myndum við ekki vilja sjá það (en við sjáum það ekki). Rétt eins og Eva í ald­in­garð­inum vill maður eitt­hvað allt annað og meira en allt til alls. Í heimi enda­lausrar dýrðar og ríki­dóms mun alltaf vanta eitt­hvað. Bölvuð græðgi alltaf hreint. Græðgi er reyndar kannski ekki alslæm. Að baki henni liggur lík­lega blessuð sjálfs­bjarg­ar­við­leitnin og vilji til að bæta um bet­ur.

Auglýsing

Vönt­unin teygir auð­vitað krumlur sínar líka handan ver­ald­legra fyr­ir­brigða. Ég verð til að mynda alltaf ofsa­lega fegin þegar ég klára ynd­is­lestr­ar­bók. Fegin þegar leik­sýn­ingin er búin (þær virð­ast reyndar lengj­ast með hverju leik­ári). Fegin þegar jólin eru búin. Bara alveg guðslif­andi fegin að allt sé ein­fald­lega búið, afstað­ið, frá­geng­ið, tómt. Annað hvort er þetta græðgi og þorsti í eitt­hvað nýtt, eða þá alveg þvert á móti, er þetta þrá eftir mínum hinsta upp­runa, sem er tómið og þögnin í móð­ur­kviði. Grín.

Oft held ég að það sem raun­veru­­lega vanti sé tómið og að við séum að leita að því allan lið­langan dag­inn

Þetta var samt eig­in­lega ekki grín. Oft held ég að það sem raun­veru­lega vanti sé tómið og að við séum að leita að því allan lið­langan dag­inn, en ein­hvern veg­inn finnum við það ekki því það er ekk­ert tóm til að leita að því. Um þetta snýst hug­leiðsla. Að finna tóm til að finna tómið og hlusta á þögn­ina í tóm­inu. Eða það held ég. Það und­ar­lega við allt saman er síðan sú við­leitni að vilja flýja tóma­rúmið með því að útvega alls konar drasl til fylla uppí það. Allt komið í tóma vit­leysu.

Nútíma­mann­inum er tíð­rætt um mik­il­vægi þess að lifa í núinu og að vera með­vit­aður um líð­andi stund. Ég held hins vegar að flestir hafi lent í bölv­uðu basli með þá kúnst. Reyndar grunar mig að aldrei hafi fleiri verið með­vit­aðir um eigið núvit­und­ar­leysi og á bölv­uðum bömmer yfir því. Ekki bara snjall­símazombíar heldur snjall­símazombíar með sam­visku­bit. Núið er nefni­lega svo snúið því það er aldrei búið. Það er ekki til neitt nú sem er búið því þá er það ekki lengur nú. Þar liggur hund­ur­inn graf­inn. Við kunnum ekk­ert á fyr­ir­bæri sem klár­ast aldrei. Hjá sjálfri mér birt­ist það meðal ann­ars í því að vera sigri hrós­andi þegar hug­leiðslu­korter­inu lýk­ur. Búin með núið í dag. Vel gert.

Svo á maður í inni­lega óheil­brigðu sam­bandi við líð­andi stund. Hálf­gerðu haltu mér slepptu mér sam­bandi; líddu, ekki líða, líddu, ekki líða. Einn þriðja tím­ans er maður að bíða eftir að hann líði. Átta tíma vinnu­dag­ur. Fjórir fram að hádeg­is­mat. Teygja og toga hádeg­is­hléið, eyða sem mestum tíma, svo er seinni hálf­leikur styttri og bæri­legri því frelsið er á næsta leiti. Þá loks­ins hefst núið sem má helst ekki líða, en það gerir það samt og þegar það er búið er komið að átta tíma með­vit­und­ar­leysi. Og þannig gengur þetta dag eftir dag, mánuð eftir mán­uð, ár eftir ár þangað til allt er búið, afstað­ið, frá­geng­ið, tómt. Þá loks­ins lýkur hinni eilífu leit að tóm­inu og þögn­inni og þá fyrst byrjar ball­ið. Eða það ætla ég rétt að vona.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Samkeppniseftirlitið ekki haft aðkomu að rannsókn á dótturfélagi Eimskips í Danmörku
Dönsk samkeppnisyfirvöld staðfesta að húsleit hafi farið fram hjá dótturfélagi Eimskips í Danmörku en vilja að öðru leyti ekki tjá sig um rannsókn málsins. Ekki hefur verið óskað eftir aðstoð Samkeppniseftirlitsins hér á landi við rannsóknina.
Kjarninn 24. júní 2022
Þórir Haraldsson er forstjóri Líflands. Félagið flytur inn korn sem það malar í hveiti annars vegar og fóður hins vegar.
Verð á hveiti hækkað um 40 prósent á hálfu ári
Litlar líkur eru á því að hveiti muni skorta hér á landi að sögn forstjóra Líflands en félagið framleiðir hveiti undir merkjum Kornax í einu hveitimyllu landsins. Verð gæti lækkað á næsta ári ef átökin í Úkraínu stöðvast fljótlega.
Kjarninn 24. júní 2022
Lilja D. Alfreðsdóttir, menningar- og viðskiptaráðherra, lagði fram tillögu um skipun starfshópsins sem var samþykkt.
Eru íslensku bankarnir að okra á heimilum landsins?
Starfshópur hefur verið skipaður til að greina hvernig íslenskir bankar haga gjaldtöku sinni, hvernig þeir græða peninga og hvort það sé vísvitandi gert með ógagnsæjum hætti í skjóli fákeppni. Hópurinn á að bera það saman við stöðuna á Norðurlöndum.
Kjarninn 24. júní 2022
Valgerður Jóhannsdóttir og Finnborg Salome Steinþórsdóttir eru höfundar greinarinnar Kynjaslagsíða í fréttum: Um fjölbreytni og lýðræðishlutverk fjölmiðla.
Konur aðeins þriðjungur viðmælanda íslenskra fjölmiðla
Hlutur kvenna í fréttum hér á landi er rýrari en annars staðar á Norðurlöndum. Ekki er afgerandi kynjaskipting eftir málefnasviðum í íslenskum fréttum, ólíkt því sem tíðkast víðast hvar annars staðar.
Kjarninn 24. júní 2022
Seðlabankinn tekur beiðni Kjarnans um „ruslaskistu Seðlabankans“ til efnislegrar meðferðar
Nýlegur úrskurður úrskurðarnefndar um upplýsingamál skikkar Seðlabanka Íslands til að kanna hvort hann hafi gögn um Eignasafn Seðlabanka Íslands undir höndum og leggja í kjölfarið mat á hvort þau gögn séu háð þagnarskyldu.
Kjarninn 24. júní 2022
Tanja Ísfjörð Magnúsdóttir
Af hverju eru svona mörg kynferðisbrotamál felld niður?
Kjarninn 24. júní 2022
Meira úr sama flokkiKjaftæði