Það hefur færst í auk­ana að fólk opni sig um and­lega kvilla og er það gleði­efni. Að bera harm sinn í hljóði er hall­æris­legt eft­ir­stríðs­ára­fyr­ir­bæri sem gerir illt verra og ýtir undir skömm og frek­ari van­líð­an. Sem betur fer fött­uðum við þetta að lokum og byrj­uðum að tala sam­an. Þá kom það í ljós sem marga grun­aði — að flestir eru snæld­urugl­aðir á einn eða annan hátt. Sjálfur hef ég verið kvíð­inn allt mitt líf. Suma daga angrar kvíð­inn mig lítið sem ekk­ert, en þess á milli er þetta svo­lítið eins og að ganga um göt­urnar í einum skíða­skó, með ígul­ker á bólakafi í ilinni. Hamlandi. Þreyt­andi. Algjör­lega fokk­ing óþol­andi.

Stundum hugsa ég að það væri mögu­lega auð­veld­ara ef ég gæti tengt kvíð­ann við ákveð­inn atburð í for­tíð­inni, ein­hvern upp­haf­s­punkt sem ég gæti gert upp. Spjallað um hann fram og til baka við sál­fræð­ing­inn minn, eða jafn­vel látið dáleiða hann úr mér. En það er kjána­legt að hugsa þannig og ég væri örugg­lega á verri stað í dag ef ég hefði verið tek­inn af for­eldrum mínum úr ein­hverju örlí eitís eit­ur­lyfja­greni á Njáls­götu og alinn upp á kaþ­ólsku hryll­ings­barna­heim­ili. Það var ekk­ert svo­leið­is. Ég kýs að kenna gen­unum um — og reyndar því þegar ég var læstur inni í rusla­kompu í nokkra klukku­tíma, aðeins þriggja ára gam­all*. Heyrðu jú, það hlýtur að vera upp­haf­s­punkt­ur­inn. Ég hlýt að hafa klikk­ast nákvæm­lega þarna.

Þetta er ein af mín elstu minn­ingum í lit og fullri lengd, þarna frá sumr­inu 1983, þegar ég fór í skírn­ar­veislu á Sel­tjarn­ar­nesi ásamt for­eldrum mín­um. Þarna var fullt af fólki og börnum og þegar þau voru orðin stút­full af sykri var þeim hleypt út í garð að leika sér. „Þið megið alls ekki fara út af lóð­inn­i!“ og af því að þetta var á níunda ára­tugnum þá fékk þriggja ára dreng­ur­inn að sjálf­sögðu að fara með þó engir full­orðnir væru að vakta garð­inn.

Við vorum ekki búin að vera lengi úti þegar mér var rænt. Já, þú last rétt, mér var rænt.
Við vorum ekki búin að vera lengi úti þegar mér var rænt. Já, þú last rétt, mér var rænt. Til allrar ham­ingju end­aði ég ekki í Singapúr að sauma pleð­ur­veski, en ég var engu að síður dauð­hrædd­ur. Ræn­ingj­arnir voru tvær stelp­ur, á að giska tveimur til þremur árum eldri en ég. Ég man að við löbbuðum heil­lengi en ekki hvernig þeim tókst að lokka mig inn í rusla­geymsl­una. Hún var á bíla­stæði fyrir utan ein­hverja blokk og þegar ég var kom­inn þarna inn á milli tveggja illa lykt­andi rusla­tunna þá skelltu þær í lás.

Ég hafði aldrei upp­lifað mig jafn bjarg­ar­lausan og yfir­gef­inn. Það var kolniða­myrkur þarna inni, við­bjóðs­leg lykt og steikj­andi hiti. Ég sá móta fyrir daufum útlínum hurð­ar­innar en meira var það ekki. Á þessu augna­bliki vissi ég að ég myndi deyja. Pabbi hafði nýlega sagt mér hvernig rusla­bíll­inn virk­aði, hvernig ruslið væri sett inn í hann og svo þjappað saman með risa­stórum „valt­ar­a“. Minn helsti ótti var sá að rusla­karl­arnir kæmu, tækju ruslið og algjör­lega án þess að fatta nokk­uð, mig með. Svo myndi ég kremj­ast inni í bílnum saman við ruslið. Umbreyt­ast í þéttan massa af bleium, ban­ana­hýðum og rauðu hári. Ég fór að gráta. Á sama tíma var neyð­ar­á­stand í skírn­ar­veisl­unni. Hvarf mitt hafði upp­götvast nokkru áður en lög­reglu hafði verið gert við­vart. Hópur fólks gekk garða á milli að leita en ég var langt í burtu. Aleinn. Núna þegar ég skrifa þetta er ég hand­viss um að þetta sé augna­blik­ið. Þessi skelfi­legi, illa þefj­andi atburður sem mót­aði mig. Ég væri senni­lega ekki skemmd­ari þó ég hefði alist upp í hol­ræsa­kerfi Got­ham–­borg­ar.

Auglýsing

Að lokum var það móðir mín sem fann mig. Hún gekk á hljóð­ið, dauft væl í barni sem var búið að missa alla von. Er ég of dramat­ískur? Prófa þú að læsa þig inni í rusla­geymslu heilt eft­ir­mið­degi og sjáðu hversu skemmti­legt þér þykir það. Ég gleymi aldrei augna­blik­inu þegar dyrnar opn­uð­ust, en allt eftir það er í móðu. Ég ætla samt rétt að vona að ég hafi fengið annan umgang af kökum í þess­ari skírn­ar­veislu.

Mann­ræn­ingj­arnir fund­ust aldrei. Reyndar á ég minn­ingu af því að hafa rek­ist á þær nokkru síðar á leik­skóla­lóð­inni við Tjarn­ar­borg. „Var gaman í rusla­geymsl­unn­i?“ spurðu þær hlæj­andi. Því­lík illska. Ég vona að þær hafi flosnað upp úr skóla, orðið óléttar eftir ein­hverja drullu­sokka og vinni núna í Síberíu við að moka manna­skít.

*Ég fletti skírn­ar­barn­inu upp í þjóð­skrá. Það fædd­ist vorið 1985. Þá var ég fimm ára. Skrýt­ið, ég hélt alltaf að ég hefði verið mun yngri. Er þetta kannski allt bara ein risa­stór fölsk minn­ing? Var ég kannski bara örfáar mín­útur þarna í rusla­komp­unni? Eða var kannski aldrei nein rusla­kompa? Fóru þær með mig og gáfu mér ís?

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Meira úr sama flokkiKjaftæði