Feminískur faðir fastur í feðraveldinu

Auglýsing

Eftir um sjö vikur verð ég pabbi. Á sónar virð­ist litla stelpan vera með alla fingur og tær. Hún er dug­leg að sparka til skiptis í öll líf­færi móður sinnar og þegar líður að hátta­tíma sest stelpan á þvag­blöðru hennar og hossar sér, símíg­andi móður sinni til mik­ils ama og föður sínum til kátínu.

Það að eiga von á stelpu hefur verið áhuga­verð upp­lif­un. Í fyrstu var þetta mjög spenn­andi. Ég var fyrir löngu búinn að prufa allt dóp­ið, nema stjórn­mál og barn­eign­ir. Loks­ins eitt­hvað nýtt að ger­ast! Smám saman hafa hins­vegar bæst við spenn­una und­ar­leg ný áhuga­mál eins og taubl­eyjur og tungu­mál ung­barna í bland við til­finn­ingar eins og hreinan ótta, óvæntan metnað og aukna löngun til að leið­rétta kyn­bundið órétt­læti, hvar sem það birt­ist.

„T­his is a man’s world“ söng wifebea­ter­inn James Brown og grín­að­ist ekki með það í eina mín­útu.

Auglýsing

„This is a man’s world“ söng wifebea­ter­inn James Brown og grín­að­ist ekki með það í eina mín­útu. Undir það tók starfs­bróðir hans í tón­list og heim­il­is­of­beldi John Lennon þegar hann sagði „Woman is the nig­ger of the world“. Ég held nefni­lega að ef ég ætti von á strák þá væru til­finn­ingar mínar ólík­ar. Af því að þá þyrfti ég ekki að hafa eins miklar áhyggjur af því að barnið mitt hlyti heft­andi for­mótun eða yrði á annan hátt mis­munað vegna kyn­ferð­is.

Ég var einu sinni for­rétt­inda­skít­hæll



Ég hugsa oft um ömmu mína Helgu. Fædd árið 1930 úti í Elliðaey á Breiða­firði á þeim tíma þegar hennar frami fólst í því að fara í hús­mæðra­skóla og sjá um að ala upp fjóra stráka með öllu sem því fylgdi á meðan mað­ur­inn hennar sinnti sínum frama. Hún hefur sagt mér að ef hún væri ung kona í dag þá hefði hún viljað mennta sig. Fara í forn­leifa­fræði. Mér finnst frekar sorg­legt að hún hafi aldrei haft tæki­færi til þess. Hugsið ykkur allt þetta hæfi­leik­a­ríka fólk, fast í þvingu feðra­veld­is­ins.  Hversu marga Nóbels­verð­launa­hafa ætli við höfum læst í dýflissu kyn­bund­inna hlut­verka?

Ég er t.a.m. alinn upp í þeirri trú að þrif og elda­mennska séu störf kon­unn­ar. Að umsjá barna séu störf kon­unn­ar. Og að allt annað til­fallandi sem er leið­in­legt og launa­laust séu störf kon­unn­ar. Ég ætla því að leggja mig fram við að láta dóttur mína sjá mig vinna að minnsta kosti helm­ing­inn af öllum til­fallandi heim­il­is­störf­um. Til þess að hún geri sér grein fyrir því að kyn­bundin skipt­ing á heim­il­is­verkum eigi að vera jafn­mik­ill hluti af for­tíð­inni og auð­mýkt núver­andi for­sæt­is­ráð­herra.

Ég var nefni­lega einu sinni for­rétt­inda­skít­hæll og naut í blindni þeirrra fríð­inda sem skauf­inn á mér ósjálfrátt veitti mér. Stund­aði óvarið kyn­líf án þess að hafa eina ein­ustu áhyggju af þung­un­um. Sat á rass­inum í ótelj­andi fjölda fjöl­skyldu­boða með öðrum frussandi pungum á meðan kon­urnar svitn­uðu í eld­hús­inu. (Þegar ég var sex ára spurði ég mömmu hvort við þyrftum ekki að redda henni þern­u-skuplu. No joke.) Ég hef gripið frammí fyrir kon­um. Niðrað upp­lif­anir þeirra. Kallað þær mark­leys­ur.

Þannig maður spyr sig, hvernig get ég, fyrr­ver­andi karl­remba og skít­hæll, núver­andi örvænt­inga­fullur verð­andi fað­ir, reynt að und­ir­búa dóttur mína fyrir þennan heim?

Það tók mig tíma og vinnu að reyna að tæta utan af mér þetta mynstur, þó tægj­urnar hangi ennþá á mér. Ég þurfti að læra það að ég byggi við for­rétt­indi og hver þau væru. Svo þurfti ég reyna að klæða mig úr þeim. Í dag finnst mér fátt jafn hall­æris­legt og karl­mennska.  Bílar á stórum dekkj­um, byssur og bor­ar? Hvaða kjaftæði er þetta? Á ég að vera að betri í að stýra herjum og snúa stýrum af því ég er með pung?

Örvænt­inag­fullur faðir und­ir­býr dóttur fyrir heim­inn



Þannig maður spyr sig, hvernig get ég, fyrr­ver­andi karl­remba og skít­hæll, núver­andi örvænt­inga­fullur verð­andi fað­ir, reynt að und­ir­búa dóttur mína fyrir þennan heim? Heim launa­mis­mun­ar. Heim þar sem kyn­bundið ofbeldi er jafn rót­gró­ið, sam­fé­lags­legt krabba­mein og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn. Heim feðra­veld­is­ins.

Heim þar sem stelpum er sagt að vera hljóðar og þægar á meðan strákum er hrósað fyrir að vera hug­rakkir og rögg­sam­ir. Þar sem stelpum er sagt að þær eigi að sýna ábyrgð á meðan strákar eru jú, og verða alltaf, strák­ar. Þar sem stelpur eiga helst að vera ósýni­legar og ef maður slys­ast til að sjá þær skulu þær ekki dirfast að vera illa mál­að­ar, of mikið mál­aðar eða (guð forði þeim!) ómál­að­ar.

Stað­reyndin er sú að dóttir mín mun lenda í því að ein­hver mun taka minna mark á henni ein­fald­lega vegna þess að hún er kven­kyns. Að ein­hver mun grípa frammí fyrir henni af því hún er kona. Að ein­hver mun vilja gera lítið úr henni vegna þess hvernig kyn­færi hún er með. Þess vegna vona ég að þegar það ger­ist geti hún borið kennsl á þá hegðun sem kyn­bundna mis­mun­un, fær um að segja við­kom­andi að end­ur­skoða afstöðu sína með orð­unum “Far þú í rass­gat, risa­eðla.” Það er nógu mikið traðkað á konum þó ég venji ekki dóttur mína við það að sætta sig kurt­eis­is­lega við mis­mun­inn.

Orð eru álög



En það er einmitt á okkar ábyrgð, sem berum kennsl á órétt­læt­ið, að snúa því við. Að kenna afkvæmum okk­ar, hvort sem þau eru með typpi eða píku, að taka við drullugu jafn­rétt­is-kefl­inu og halda áfram að reyna að þrífa af því blóðið og sæð­ið.

Til dæmis mun dóttir mín, ef ekk­ert verður að gert, aðeins vera skráð í þjóð­skrá sem Braga­dótt­ir. Þrátt fyrir að móðir hennar hafi bók­staf­lega borið hit­ann og þung­ann af því að hýsa þennan litla leigj­anda í lík­ama sín­um. Það finnst mér sjúk­lega hall­æris­leg karl­remba og frekja. Við höfum því ákveðið að láta hana bera nöfnin okkar beggja. Einnig ætlum við að reyna að forð­ast að skýra hana nafni sem er afleiða af karl­manns­nafni: Guð­mund­ína, Magn­ús­ína eða Ket­il­ríð­ur. (Ekki það að Ket­il­ríður sé karl­mannsaf­leiða, það er bara algjör­lega hræði­legt nafn).

Orð eru álög, og með þeim sköpum við upp­lifun, barn­anna og okk­ar. Þess vegna ætla ég að sleppa því, í kringum hana og all­stað­ar, að tala um kven­legar og karllægar kenndir sem slæmar og góð­ar. Allt bara er - hættum að gefa öllu í umhverfi okkar ein­kunn. Mér sýn­ist nefni­lega ekki vera til neitt sem heitir karl­mann­legt og kven­legt nema kyn­færin á okk­ur, og meira að segja þau eru flæð­andi.

Mér sýn­ist nefni­lega ekki vera til neitt sem heitir karl­mann­legt og kven­legt nema kyn­færin á okk­ur, og meira að segja þau eru flæð­andi.

Stað­reyndin er hins­vegar sú að á end­anum er ég að fara að fá ein­stak­ling í hend­urnar með sínar eigin skoð­anir og sjálf­stæðan vilja. Til­búin að fara rak­leiðis á skjön við allar þær háleitu hug­myndir sem pabbi hennar hafði um full­komna félags­lega mótun henn­ar. Allt í einu er upp­á­halds lit­ur­inn hennar bleikur og hún vill vera prinsessa sem langar bara í sterkan mann sem gengur í jakka­fötum með skjala­tösku og sér um hana á meðan hún puntar heim­ilið hlust­andi á Nicki Minaj syngja um rass­gatið á sér. Þá er nátt­úru­lega lítið sem ég get gert annað en að yppa öxlum yfir til­raun minni og segja „Ojæja, ég alla­vega reynd­i.“

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kveikur
Kveikur sendir frá sér yfirlýsingu
Ritstjóri Kveiks segir að vinnubrögð RÚV og sá tími sem Samherja gafst til andsvara sé fyllilega í samræmi við lögbundar skyldur samkvæmt lögum um Ríkisútvarpið og reglum sem hvíla á blaða- og fréttamönnum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Verkalýðsforystunni ekki skemmt
Ekki stendur á viðbrögðum í samfélaginu eftir afhjúpanir fréttaskýringaþáttarins Kveiks og Stundarinnar í gærkvöldi. Forysta stærstu verkalýðsfélaganna lætur ekki sitt eftir liggja í umræðunni.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Svandís: Mynd af græðgi sem fór úr böndunum
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra, segir að þær ávirðingar sem fram komu í umfjöllun Kveiks um meintar mútugreiðslur Samherja í Namibíu séu stórmál. Hún segir að sú mynd sem dregin var upp í þættinum sé mynd af græðgi sem fór úr böndunum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Bryndís Kristjánsdóttir skattrannsóknarstjóri.
Skattrannsóknarstjóri fékk nýlega gögn frá namibískum yfirvöldum
Embætti skattrannsóknarstjóra hefur bæst í hóp fjölmargra annarra rannsóknaraðila, hérlendis og erlendis, sem eru að skoða gögn um möguleg íslensk lögbrot í Namibíu. Opinberað var í gær að Samherji liggi undir grun um að hafa framið lögbrot.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Nýi Seðlabankastormurinn hófst eftir að Kveikur nálgaðist Þorstein Má
Þorsteinn Már Baldvinsson hefur frá því í lok síðasta mánaðar ítrekað ásakað RÚV og Helga Seljan um hafa verið gerendur í rannsókn á Samherja sem hófst 2012. Þegar ásakanirnar hófust hafði Þorsteini þegar verið greint frá umfjöllunarefni Kveiks.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Segir Kristján Þór Júlíusson hafa hitt „hákarlana“ frá Namibíu
Í Stundinni segir að Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, hafi kynnt Kristján Þór Júlíusson sem „sinn mann“ í ríkisstjórninni.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Samherji kennir Jóhannesi um allt – Segjast ekkert hafa að fela
Þorsteinn Már Baldvinsson segir það mikil vonbrigði að fyrrverandi starfsmaður fyrirtækisins hafi „hugsanlega flækt Samherja í viðskipti sem kunni að vera ólögmæt.“
Kjarninn 12. nóvember 2019
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherji hefur hagnast um 112 milljarða á átta árum
Samherji hefur hagnast gríðarlega á síðustu árum. Eigið fé samstæðunnar var 111 milljarðar króna um síðustu áramót. Fjárfestingar Samherja eru mun víðar en bara í sjávarútvegi.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None