Auglýsing

Það hefur verið afar áhuga­vert að fylgj­ast með átökum vegna ­for­seta­kosn­ing­anna, sér­stak­lega eftir að Davíð Odds­son til­kynnti um fram­boð sitt. Margir blaða- og frétta­menn hafa lík­ast til fagnað fram­boði hans, að minnsta ­kosti í hljóði, vegna þess að það myndi alltaf gera bar­átt­una áhuga­verð­ari og fréttnæmari. Fram­boð hans er bein­lín­is at­vinnu­skap­andi.

Ástæðan er sú að Davíð er fyrst og síð­ast stjórnmálamaður, sem hinir fram­bjóð­end­urnir eru ekki. Það var við­búið að taktík hans yrði önnur en þeirra. Og það hefur heldur betur komið á dag­inn að það var rétt mat.

Sú póli­tík sem Davíð og hans nán­asti stuðningshópur stundar má kalla ­merki­miða­póli­tík. Hún snýst um að reyna að festa ákveðna merki­miða (t.d. ES­B-sinni, Ices­a­ve-­stuðningsmaður­, vinstri maður osfr.) á and­stæð­inga sína og láta þá merki­miða síðan verða aðal­at­riðið. Ef fléttan gengur upp þá eyðir andstæðing­ur­inn öll­u­m sínum tíma í að sverja af sér merki­mið­ana. Kast­ljósið bein­ist þá frá aðal­at­rið­inu, hvern­ig ­for­seti við­kom­andi yrði, og fest­ist á auka­at­rið­um. Á meðan er hægt að bjóða upp á sögu­skýr­ingar um afrek Da­víðs sem í besta falli eru margar hverjar afbökun á raun­veru­leik­an­um.

Auglýsing

Varan sem er verið að selja er að þarna sé sterkur og fum­laus leið­togi sem þori að taka ákvarð­anir fyrir þjóð­ina þegar hún eða kjörnir full­trúar hennar á þingi ráða ekki við það. Yfir­burða­manns sem gerir aldrei mis­tök. Og hef­ur aldrei gert slík. Annað en þeir sem bera merki­mið­ana.

Annar hóp­ur, sama tækni

Annar hópur er í svip­aðri bar­áttu um söguna, nýlega dæmdir efna­hags­brota­menn. Sér­stak­lega þeir ­sem tengd­ust Kaup­þingi. Þeir virð­ast vera þess eðlis að per­sónu­leiki þeirra ­leyfir þeim ekki að við­ur­kenna mis­tök. Slíkt myndi splundra sjálfs­mynd þeirra ­sem yfir­burða­manna.

Í stað þess að fara í sjálf­skoðun réð þessi hópur eftir hrun almanna­tengla til að hafa áhrif á umræðu um sig. Þetta kom til að mynda fram í skjali sem merkt var einum þeirra, og fannst við hús­leit yfir­valda hjá grun­uðum brota­manni. Þetta skjal var dag­sett árið 2009.

Á meðal leiða sem þar voru tíund­aðar var að ota ákveðnum mál­u­m ­sem tengd­ust öðrum áber­andi við­skipta- eða banka­mönnum að frétta­mönnum og færa þannig kast­ljósið af ­skjól­stæð­ingum almanna­teng­ils­ins. Í skjal­inu var rætt um að ræsa út blogg­her og nefnt var hverjir til­heyrðu hon­um. Þessi her átt­i að taka mál­stað skjól­stæð­ing­anna þegar mál þeirra voru í brennid­epli eða að tala upp önnur mál sem gætu beint kast­ljós­inu fljótt og örugg­lega ann­að. Skjalið inni­hélt einnig ­upp­lýs­ingar um helstu veik­leika skjól­stæð­ing­anna til að þeir forð­uð­ust að vekja ­sjálfir athygli á þeim. Auk þess voru þar til­tekin ýmis atriði sem gætu gert embætti ­sér­staks sak­sókn­ara, sem rann­sak­aði þá, tor­tryggi­legt.

Þessi hópur eyddi síðan áður óþekktum upp­hæðum í lög­menn til að reyna að halda sér frá­ fang­els­is­vist. Þeir lögðu fram fordæma­laust ­magn af frávís­un­ar­kröfum til að reyna að fá skjól­stæð­inga sína lausa af tækni­legum ástæð­um. Þær snér­ust um auka­at­riði, ekki aðal­at­riði.

Þegar aðilar úr hópnum voru svo sak­felldir í hverju mál­inu á fætur öðru, og hlutu þyngst­u efna­hags­brota­dóma Íslands­sög­unn­ar, þá var ráðist af alefli að dóms­kerf­inu með hjálp val­inna fjöl­miðla með tengsl við hóp­inn. Einn sagði að með því að dæma hann í fang­elsi væri ­samfélagið að bregð­ast ákveðnum þjóð­fé­lags­hópi. Það væri í raun verið að leggja hann í ein­elti. Kerfi, sem dæmdi þessa yfir­burða­menn sem eiga fullt af ­pen­ingum í fang­elsi, væri ó­nýtt. Sama áfell­is­dóm hlaut end­ur­upp­töku­nefnd sem neit­aði að taka aftur upp­ ­mál þeirra og Fang­els­is­mála­stofnun sem neit­aði þeim um að halda fok­dýrt reiðnámskeið fyrir sjálfa sig.

Fjöldi vel borg­aðra ráð­gjafa, almanna­tengla, lög­manna, val­inna ­fjöl­miðla­manna og ann­arra úr innsta hring þessa hóps heldur síðan á loft­i stans­lausum áróðri um hversu illa sé farið með þessa „skarp­greindu menn“ sem njóti „enn mik­illar virð­ingar víða í alþjóð­legu fjár­málaum­hverfi“ sem telja sig aldrei hafa gert nein mis­tök önnur en þau að hafa ekki mætt í nógu mörg við­töl. Þeir beri alla­vega ekki ábyrgð á því að hér­ var hrun.

Aðferða­fræðin sem not­ast er við er kunn­ug­leg. Það eru allskyns ­merki­miðar hengdir á „and­stæð­ing­ana“, engin mis­tök við­ur­kennd og síðan er reynt að selja afbak­aða sögu­skýr­ingu án stoða í raun­veru­leik­an­um. Alveg eins og hjá hirð Dav­íðs.

Í dag eru allir hlið­verðir

Það er síðan skemmti­leg við­bót að þessir tveir hópar sem beita ­nán­ast sömu aðferða­fræð­inni við að koma sínum boð­skap á framfæri, og rétta sinn hlut í sög­unn­i, ­gjör­sam­lega þola ekki hvorn ann­an. Hirð Dav­íðs kennir Kaup­þings­mönnum og hin­um út­rás­ar­vík­ing­unum um hrunið á meðan að þeir kenna Davíð um það.

Vanda­málið við sambærilega á­róð­urs­að­ferð beggja þess­ara hópa er að með henni ná þeir lítið sem ekk­ert út ­fyrir eigin þétta kjarna með mál­flutn­ing sinn. Þeir eru fyrst og síð­ast að tala inn á við, ekki út á við. Þess vegna dýpkar mál­flutn­ing­ur­inn í hverri lotu, en hann breið­ist ekk­ert út. Eina sem ger­ist er að rað­irnar í neð­an­jarð­ar­byrg­in­u þétt­ast.

Í miðri upp­lýs­inga- og tækni­bylt­ingu, sem hefur umbylt aðgengi að upp­lýs­ing­um, geng­ur ­nefni­lega ekki að treysta á að fólk gleypi afbök­un­ina. Það gekk vel á árum áður­ þegar hlið­verðir umræð­unnar voru einn eða tveir rit­stjórar sem stjórn­uðu öllu ­upp­lýs­inga­flæði til almenn­ings og hægt var að vald­hýða eða kaupa til hlýðni. Nú tekur hins vegar örfáar sek­úndur að gúggla sig niður á það hvort heil brú sé í þeim mál­flutn­ingi sem á borð er borin og nokkrar sek­úndur í við­bót að op­in­bera ósann­indi á samfélags­miðl­u­m ef til­efni er til. Og draga mál­flutn­ing­inn sundur og saman í háði í kjöl­far­ið.

Slakur árangur þess­ara tveggja hópa með beit­ingu úr sér­ ­geng­innar aðferðar til að stýra umræðunni sýnir bless­un­ar­lega að það eru mjög jákvæðar hliðar á auk­inni beinni þátt­töku almenn­ings í þjóð­fé­lags­um­ræð­unni í gegnum sam­fé­lags­miðla og net­ið, þótt vissu­lega hafi sú aukna þátt­taka líka sínar sóða­legu vondu hlið­ar.

Fyrir það má þakka þeim fyr­ir. 

Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Geta konur stjórnað?
Kjarninn 16. september 2019
Það á ekki lengur að vera hægt að fela hver sé raunverulegur eigandi félaga sem skráð eru á Íslandi.
Raunverulegir eigendur félaga eiga ekki lengur að geta falið sig
Hérlendis hefur verið hægt að komast upp með það að fela raunverulegt eignarhald félaga með ýmsum hætti. Margir nýttu sér það, meðal annars til að komast hjá uppgjöri á kröfum eða skattgreiðslum. Þessi leikur á ekki að vera gerlegur lengur.
Kjarninn 16. september 2019
Þóra Kristín Þórsdóttir
Opið bréf til Ásmundar Einars Daðasonar
Kjarninn 16. september 2019
Drónaárás í Sádí-Arabíu ýtir olíuverðinu upp á við
Aldrei í sögunni hefur olíuverð hækkað jafnt mikið á jafn skömmum tíma, eins og gerðist í kjölfar drónaárásar á olíuframleiðslusvæði Aramco í Sádí-Arabíu.
Kjarninn 16. september 2019
Segir ríkislögreglustjóra bera skyldu til að tilkynna um spillingu
Verðandi formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar segir að Haraldur Johannessen eigi að tilkynna um spillingu sem hann viti af. Í viðtali í gær lét hann í það skína að slík væri til staðar.
Kjarninn 15. september 2019
Íslendingurinn Reynir ætlar að taka upp Flamenco plötu
Reynir Hauksson hefur lært hjá einum helsta gítarkennara Granada. Nú safnar hann fyrir gerð Flamenco plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 15. september 2019
Fosfatnáma
Upplýsingaskortur ógnar matvælaöryggi
Samkvæmt nýrri rannsókn íslenskra og erlendra fræðimanna ógnar skortur á fullnægjandi upplýsingum um birgðir fosfórs matvælaöryggi í heiminum.
Kjarninn 15. september 2019
Besta platan með Metallica – Master of Puppets
Gefin út af Elektra þann 3. mars 1986, 8 lög á 54 mínútum og 47 sekúndum.
Kjarninn 15. september 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None