Liðið sem bjargaði íslenskri þjóð frá sjálfri sér

Íslendingar hafa eytt síðustu tæpu átta árum í að rífast. Bankahrunið og eftirmálar þess hafa skilið eftir blæðandi samfélagssár sem ómögulegt hefur verið að græða. Þangað til að EM byrjaði og þjóðin fann sér sameiningartákn.

Ísland
Auglýsing

Það hefur ekki verið auð­velt að vera Íslend­ingur síð­ustu tæpu átta árin. For­dæma­laust efna­hags­hrun og erfitt upp­gjör þess hafa séð til þess að þjóðin hefur rif­ist inn­byrðis um allt og ekk­ert nær linnu­laust. 

Opin­berun Panama­skjal­anna, sem sýndu að hund­ruð efn­aðra Íslend­inga, m.a. þáver­andi for­sæt­is­ráð­herra lands­ins, áttu millj­arða króna falda í þekktum skatta­skjólum var ekki til að bæta ástand­ið. Stærstu mót­mæli Íslands­sög­unnar - þar sem venju­legt milli­stétt­ar­fólk hóp­að­ist saman fyrir framan þing lands­ins - leiddu af sér afsögn valda­mesta manns lands­ins og ýttu úr vör stjórn­mála­legri kreppu sem vand­séð var hvernig ætti að leys­ast. Svo virt­ist sem hið djúpa sár á þjóð­arsál­inni væri að rifna enn meira upp frekar en að gróa. En svo byrj­aði EM.

Gullna kyn­slóðin

Fyrst skulum við spóla aðeins til baka. Íslensk knatt­spyrna hefur tekið ótrú­legum fram­förum á und­an­förnum árum. Það þekkja ansi margir sög­una um litlu eyþjóð­ina, með aðeins fleiri íbúa en Bergen, sem átt­aði sig á því rétt fyrir alda­mótin síð­ustu að hún myndi lík­lega ekki ná neinum árangri í knatt­spyrnu með því að spila á mal­ar­völlum í aftaka­veðri og myrkri átta mán­uði á ári. Þess vegna var ráð­ist skipu­lega í að byggja tíu knatt­spyrnu­hallir og á þriðja tug gervi­gras­valla. Sam­hliða bættri aðstöðu þá hefur menntun þjálf­ara verið aukin þannig að meira segja þeir sem þjálfa yngstu iðk­enda eru margir með UEFA A- eða B-gráðu.

Auglýsing

Upp­skeran lét þó á sér standa. Íslenska lands­liðið hélt áfram að geta ekk­ert árum sam­an. Eitt­hvað var samt sem áður að gerj­ast í mold­inni sem sáð hafði verið í. Sá árangur birt­ist fyrst í und­ankeppni úrslita­keppni EM U-21 árs liða, sem fram fór í Dan­mörku sum­arið 2011.

Mótmæli á Austurvell 4. apríl 2016. Þremur mánuðum síðar hefur þjóðin sameinast í kringum knattspyrnulandsliðið.Íslenska liðið vann leik eftir leik og tryggði sig á loka­mót­ið. Burða­rás­arnar í lið­inu voru strákar sem notið höfðu góðs af bættu aðstöð­unni, bættu þjálfun­inni og hinum aukna metn­aði sem settur hafði verið settur í íslenska knatt­spyrnu. Á meðal þeirra sem léku lyk­il­hlut­verk í þessu liði voru Gylfi Sig­urðs­son, Aron Einar Gunn­ars­son, Birkir Bjarna­son, Jóhann Berg Guð­munds­son og Kol­beinn Sig­þórs­son. Nær allir aðrir leik­menn þessa U-21 árs liðs hafa síðar leikið A-lands­liðs­leiki. Þótt lið­inu hafi ekki gengið neitt sér­stak­lega vel á mót­inu í Dan­mörku þá var flestum ljóst að þetta voru sér­stakir dreng­ir. Gullna kyn­slóð íslenskrar karlaknatt­spyrnu var að fæð­ast.

Þetta sama sumar var Lars Lag­er­bäck ráð­inn lands­liðs­þjálf­ari Íslands. Hann var fyrsti útlend­ing­ur­inn til að þjálfa liðið frá því að landi hans Bo Johans­son lét af störfum 20 árum áður. Íslenska knatt­spyrnu­sam­bandið hafði gefið það út að stórt nafn yrði ráðið og á meðal þeirra sem rætt var við var Roy Kea­ne. Í dag eru Íslend­ingar ákaf­lega fegnir að þær áætl­anir hafi verið lagðar á hill­una. Lars og gullna kyn­slóðin breyttu nefni­lega öllu.

Í fyrstu und­ankeppni sinni byggði Lars Lag­er­bäck liðið sitt í kringum þessa ungu leik­menn. Hann bland­aði þeim saman við veðr­aða og granít­harða járn­menn eins og Kára Árna­son og Ragnar Sig­urðs­son og skóp vel smurða 4-4-2 vél sem hefur ekki slegið feiltakt síð­an. Leik­menn­irnir báru áður óþekkta virð­ingu fyrir Sví­anum og hann inn­leiddi bæði fag­mennsku og aga sem hafði ekki verið til stað­ar. Í und­ankeppni síð­asta heims­meist­ara­móts komst liðið alla leið í umspil gegn Króa­tíu þar sem grát­legt tap á úti­velli stóð á milli þess og Bras­il­íu. Margir héldu að þar með hefði eina tæki­færi Íslands til að kom­ast á loka­mót runnið lið­inu úr greip­um. Þeir höfðu rangt fyrir sér.

Bestir í að spila ljóta knatt­spyrnu

Fyrir EM þurfti ekk­ert umspil. Ísland vann sjálft Hol­land tvisvar á leið sinni til að tryggja sér rétt­inn til að spila í Frakk­landi í sum­ar. Þrátt fyrir það átti eng­inn von á því að liðið gerði neinar rósir á mót­inu. Flestir sér­fræð­ingar voru sam­mála um að Ísland, ásamt mögu­lega Ung­verj­um, væri það lið sem hefði minnst gæði.

Gæði eru hins vegar alls kon­ar. Það eru til að mynda gæði að geta fylgt skipu­lagi út í þaula. Það eru gæði að búa yfir nægum klókindum og skyn­semi til að stýra þróun leikja án þess að vera með bolt­ann nema tæp­lega 30 pró­sent leiks­ins. Það eru gæði að geta bætt upp fyrir skort á hraða og tækni með því að nýta hvern ein­asta eig­in­leika sem hver leik­maður hefur til hins ítrasta. Það eru gæði að geta myndað sterk per­sónu­leg sam­bönd við liðs­fé­laga sína sem gera það að verkum að leik­menn eru til­búnir að ganga í gegnum veggi fyrir hvern ann­an. Það eru gæði að vera ekki bara menn sem spila saman í liði, heldur nánir vin­ir. Íslenska liðið leikur kannski öðru­vísi knatt­spyrnu en þykir hefð­bundið í dag. En það spilar ekk­ert annað lið í heim­inum hina full­komnu ljótu knatt­spyrnu jafn vel og það ger­ir.

Á tólf ára fresti

Árangur íslenska lands­liðs­ins í Frakk­landi hefur breytt íslenskri knatt­spyrnu um ókomna tíð. Héðan í frá munu allir vita af Íslandi og íslenskum leik­mönn­um. Verð­gildi þeirra mun hækka og virð­ingin sömu­leið­is. Allt er breytt.

Sam­hliða því að íslensku strák­arnir hafa spilað sig inn í hug og hjörtu heims­ins, og sjálfa sig í hærri knatt­spyrnu­legar hæð­ir, þá hafa þeir líka unnið sam­fé­lags­legt afrek. Á Íslandi er ekki rif­ist lengur enda er ekk­ert talað um neitt annað en knatt­spyrnu. Og þegar kemur að henni eru allir sam­mála.

Þessir strákar hafa gert það að verkum að íslenskt sam­fé­lag er vart starf­hæft sökum spennu og áhuga. Þeir hafa dregið nær tíu pró­sent þjóð­ar­innar til Frakk­lands til að hvetja þá áfram og önnur tíu pró­sent hafa reynt að verða sér úti um flug og miða á leik­inn við Frakka í kvöld. Þeir hafa safnað þús­undum saman á torgum til að horfa á liðið á risa­skjám og orsakað þjóð­há­tíð­ar­stemmn­ingu á götum úti í kjöl­far sigra sinna. Fyrsta verk nýs for­seta lands­ins, sem kjör­inn var á laug­ar­dag, var að mæta á leik liðs­ins gegn Eng­lend­ingum síð­ast­lið­inn mánu­dag.

Eftir að hafa leitað að lækn­ingu við sundr­ung­unni sem hefur skaðað okkur svo mjög und­an­farin ár í allskyns ein­stak­ling­um, stjórn­mála­stefnum og sam­fé­lags­breyt­ingum fundum við hana í knatt­spyrnu­liði. Þetta litla, hug­aða, heið­ar­lega, harða og hrein­skilna, en pínu­lítið ljóta, lið er orðið að sam­ein­ing­ar­tákni heillar þjóð­ar. Og hefur um leið bjargað þjóð sinni frá sjálfri sér.

Ævin­týrið er þó ekki búið. Hvorki liðið né þjóðin eru södd. Á Íslandi trúir því hver maður að við getum orðið Evr­ópu­meist­ar­ar. Sagan hefur sýnt það að á tólf ára fresti ger­ist eitt­hvað magnað í EM. 1992 var það Dan­mörk. 2004. Var það Grikk­land. 2016 verður það Ísland.

Greinin birt­ist fyrst í norska dag­blað­inu Aften­posten laug­ar­dag­inn 2. júlí. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Atli Viðar Thorstensen
Hamfarasprengingar í Beirút
Kjarninn 8. ágúst 2020
Nýir íbúðareigendur velja nú frekar að taka lán hjá bönkum en lífeyrissjóðum.
Eðlisbreyting á húsnæðislánamarkaði – Lántakendur flýja lífeyrissjóðina
Í fyrsta sinn síðan að Seðlabanki Íslands hóf að halda utan um útlán lífeyrissjóða greiddu sjóðsfélagar upp meira af lánum en þeir tóku. Á sama tíma hafa útlán viðskiptabanka til húsnæðiskaupa stóraukist. Ástæðan: þeir bjóða nú upp á mun lægri vexti.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir á upplýsingafundi dagsins.
Alma: Ungt og hraust fólk getur orðið alvarlega veikt
„Það er ekki að ástæðulausu sem við erum í þessum aðgerðum,“ segir Alma D. Möller landlæknir. „Þessi veira er skæð og getur valdið veikindum hjá mjög mörgum ef ekkert er að gert.“ Maður á fertugsaldri liggur á gjörgæslu með COVID-19.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamálaráðherra.
Ferðamálaráðherra: Áhættan er í mínum huga ásættanleg
„Áhættan af því að skima og hleypa fólki inn [í landið] er svo lítil,“ segir ferðamálaráðherra. „Ég bara get ekki fallist á þau rök að hún sé svo mikil að það eigi bara að loka landi og ekki hleypa fólki inn.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Kanaguri Shizo árið 1912 og við enda hlaupsins 1967.
Ólympíuleikunum frestað – og hvað svo?
Þann 24. júlí hefði opnunarathöfn Ólympíuleikanna 2020 átt að fara fram, en heimsfaraldur hefur leitt til þess að leikunum í Tókýó verður frestað um eitt ár hið minnsta. Það er ekki einsdæmi að Ólympíuleikum sé frestað eða aflýst.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þrjú ný innanlandssmit – 112 í einangrun
Þrjú ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og tvö í landamæraskimun. 112 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, á upplýsingafundi almannavarna fyrr á árinu.
Hafa fengið 210 milljónir til baka frá fyrirtækjum sem nýttu hlutabótaleiðina
Alls hafa 44 fyrirtæki endurgreitt andvirði bóta sem starfsmenn þeirra fengu greiddar úr opinberum sjóðum fyrr á árinu vegna minnkaðs starfshlutfalls. Forstjóri Vinnumálastofnunar segist „nokkuð viss“ um að öll fyrirtækin hafi greitt af sjálfsdáðum.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Þórdís hafnar gagnrýni Gylfa – „Þekki ekki marga sem ætla að fara hringinn í október“
Ráðherra ferðamála segir gagnrýni hagfræðinga á opnun landamæra slá sig „svolítið eins og að fagna góðu stuði í gleðskap á miðnætti án þess að hugsa út í hausverkinn að morgni.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None