Auglýsing

Úrskurður kjara­ráðs um laun ráð­herra, for­seta Íslands og al­þing­is­manna felur í sér afar þýð­ing­ar­mikil skila­boð fyrir kom­andi við­ræður á vinnu­mark­aði.

Ráðið skipar fólk með mis­jafn­lega mikla reynslu, en ­for­mað­ur­inn er Jónas Þór Guð­munds­son lög­fræð­ingur og trún­að­ar­maður Bjarna Bene­dikts­son­ar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra og for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins. Hann er einnig for­maður stjórnar Lands­virkj­unar í umboði Bjarna og for­mað­ur­ ­yf­ir­kjör­stjórnar í Suð­vest­ur­kjör­dæmi.

Í ráð­inu eru einnig Svan­hildur Kaaber, Vil­hjálmur H. Vil­hjálms­son hrl., Hulda Árn­ar­dóttir og Óskar Bergs­son.

Auglýsing

Eins og kunn­ugt var á vef kjara­ráðs í dag, þá ákvað ráðið að hitt­ast á kjör­dag, 29. októ­ber, og hækka laun ráða­manna um tugi pró­senta, og að ­með­al­tali um sem nemur 340 þús­und á mán­uði.

Ákvörð­un­in, nákvæm­lega fram sett, er sú að frá og með 1. nóv­em­ber 2016 skulu laun for­seta Íslands vera 2.985.000 krónur á mán­uð­i. ­Þing­far­ar­kaup skal vera 1.101.194 krónur á mán­uði. Laun for­sæt­is­ráð­herra að ­með­töldu þing­far­ar­kaupi skulu vera 2.021.825 krónur á mán­uði. Laun ann­arra ráð­herra að með­töldu þing­far­ar­kaupi skulu vera 1.826.273 krónur á mán­uði.

Ákvörð­unin er nú þegar orðin að fyrsta vanda­máli kom­and­i ­rík­is­stjórn­ar. Hvaða áhrif mun hún hafa á rök­ræð­urnar sem framundan eru hjá ­kenn­urum og sveit­ar­fé­lög­um, sjó­mönnum og útgerð­um, starfs­fólki á gólf­inu og vinnu­veit­end­um? Og síðan öðrum stéttum hjá hinu opin­bera sem vafa­lítið mun­u horfa í eigin barm og spyrja sig að því, hvort ráða­menn eigi þetta skil­ið.

Kjarn­inn í rök­stuðn­ingi kjara­ráðs er þessi: „Afar mik­il­vægt er að þjóð­kjörnir full­trúar séu fjár­hags­lega sjálf­stæðir og engum háð­ir. Störf þeirra eiga sér ekki skýra hlið­stæðu á vinnu­mark­aði enda eru þeir kjörnir til­ ­starfa í almennum kosn­ingum og þurfa að end­ur­nýja umboð sitt að minnsta kosti á fjög­urra ára fresti. For­seta Íslands, ráð­herrum og þing­mönnum hafa ekki ver­ið á­kvarð­aðar sér­stakar greiðslur fyrir vinnu utan hefð­bund­ins dag­vinnu­tíma, þrátt ­fyrir að störf þeirra fari að hluta til fram utan hans.“

Þetta er ein­feldn­is­leg nálg­un. Það er vissu­lega rétt að mik­il­vægt sé að þjóð­kjörnir full­trúar séu fjár­hags­lega sjálf­stæðir og engum háð­ir. En það má segja það sama um margar stéttir í íslensku sam­fé­lagi. Lækna, kenn­ara, ­sér­fræð­inga Lyfja­stofn­un­ar, veð­ur­fræð­inga, unga vís­inda­menn við háskól­ana, og fleiri. Best er auð­vitað ef allir geta verið fjár­hags­lega sjálf­stæðir og engum háð­ir.

Kjara­ráð getur aldrei tryggt fjár­hags­legt sjálf­stæði fólks ­sem ræður sínum per­sónu­legu fjár­munum sjálft, og í grunn­inn er starf ­stjórn­mála­manns­ins hug­sjón­ar­starf, byggt á lýð­ræð­is­legu umboði. Í því liggur sér­staða þess, og fólk sem býður sig fram í starfið veit þetta.

Í Banda­ríkj­un­um er for­set­inn með 400 þús­und Banda­ríkja­dali í laun á ári, eða sem nemur 45,2 millj­ónum á ári, um 3,7 millj­ónum á mán­uði. Það er um 700 þús­und krónum meira en ­for­seti Íslands. Á hann meira skil­ið? Tryggir þetta fjár­hags­legt sjálf­stæði hans ­gagn­vart þeim hags­munum sem hann er að vinna með, vega á hverjum tíma, og taka tillit til? Nei, launin gera það ekki. Þau er vita­skuld lág í sam­an­burði við á­byrgð og umfang. En hin póli­tíska staða, í gegnum kosn­ingar og lýð­ræð­is­legan fram­gang, verður ekki metin til fjár. Einmitt í ljósi þessa, ætti að fylgja hóf­samri og skyn­samri leið­sögn þegar lín­urnar eru lagðar í launa­þró­un ráða­manna og kjör­inna full­trúa. Þeir eiga ekki að fá að stunda höfr­unga­hlaup í kjara­málum á sama tíma og þeir marg­ít­reka sjálfir að óæski­legt sé að stunda höfr­unga­hlaup­ið.

Í litlu sam­fé­lagi eins og Íslandi, þar sem vinnu­mark­að­ur­inn er aðeins 195 þús­und manns, þá skiptir máli hvernig efna­hags­málum er stýrt og hvaða skila­boð koma frá hinu opin­bera. Í lot­unni sem framundan er á vinnu­mark­aði er nú komið stórt og mikið vopn í hendur þeirra sem krefj­ast hærri og launa. Rök kjara­ráðs eru veik og matið á hlut­falls­legri hækk­un, er ekki í sam­ræmi við þær raddir sem komið hafa frá stjórn­völd­um, verka­lýðs­hreyf­ing­unni og ­for­svars­mönnum atvinnu­rek­enda, um hvernig skyn­sam­legt að horfa á launa­þró­un­ina. Fram­leiðni er ekki að aukast og styrkjast, þó gjald­eyr­is­inn­spýt­ing frá erlend­um ­ferða­mönn­um, til við­bótar við stöð­ug­leika­fram­lög slita­bú­anna, hafi lag­t grunn­inn að sterkri efna­hags­stöðu nú um stund­ir.

Kjara­ráð hefði átt að rök­styðja sína ákvörðun bet­ur, og með­ öðrum hætti en létt­vægum rök­semdum og upp­taln­ingu á því hvernig laun ráða­manna hefðu verið lækk­uð, eftir að Ísland þurfti að beita neyð­ar­rétti til að bjarga efna­hag lands­ins. Þá lækk­aði öll þjóðin meira og minna í laun­um, flestir um ­miklu meira en ráða­menn.

Úrskurð­ur­inn hjá kjara­ráði  frá kjör­deg­inum er nú orð­inn að þrætu­epli í kom­andi kjara­við­ræð­um, og mun gera þær erf­ið­ari. Það blasir við.

Fyrst og fremst vegna þess að ekk­ert bendir til þess að inni­stæða hafi verið fyrir þessum hækk­un­um, einkum og ­sér í lagi ef ekki er hægt að færa við­líka hækk­anir til ann­arra stétta fljótt og vel.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ef eftirspurn verður fyrir hendi er mögulegt að Icelandair bjóði ferðir til Kanarí og Tenerife í sumar.
Kannski flogið til Kanarí í sumar
Icelandair vonast til þess að geta hafið daglegt flug til lykiláfangastaða eftir að landamæri Íslands verða opnuð um miðjan júní. Þá reiknar félagið með að geta boðið flugferðir til Kanarí, Tenerife og annarra áfangastaða á Spáni í sumar.
Kjarninn 27. maí 2020
Um þessar mundir eru fáir á ferli við Brandenborgarhliðið.
Evrópa opnar á ný
Frá og með 15. júní mun stór hluti íbúa Evrópu geta ferðast til annarra landa álfunar. Útgöngubann í Bretlandi líður senn undir lok. Danir í fjarsambandi geta hitt ástvini á ný.
Kjarninn 26. maí 2020
Indriði H. Þorláksson
Veirumolar – Súkkulaði fyrir sykurfíkla
Kjarninn 26. maí 2020
Ferðaþjónustufyrirtæki þurfa að vera búin undir smit meðal viðskiptavina
Öll ferðaþjónustufyrirtæki verða að vera undir það búin að takast á við smit meðal viðskiptavina sinna og þess verður að krefjast að allir aðilar geri viðbragðsáætlanir. Þetta kemur fram í skýrslu um framkvæmd skimunar meðal erlendra ferðamanna.
Kjarninn 26. maí 2020
Þuríður Lilja Rósenbergsdóttir
Velferðarkennsla og jákvæð sálfræði, af hverju?
Kjarninn 26. maí 2020
Sjúkrastofnanir telja „verulega áhættu“ felast í opnun landsins fyrir ferðamennsku
Bæði Landspítali og Sjúkrahúsið á Akureyri telja áhættu felast í opnun landsins með skimunum. Farsóttarnefnd Landspítala telur skimun einkennalausra ferðamanna takmarkað úrræði og að líklegra en ekki sé að einhverjir komi hingað smitaðir.
Kjarninn 26. maí 2020
Bæta þarf aðstöðu sýkla- og veirufræðideildar Landspítalans, alveg óháð skimun á ferðamönnum.
Veirufræðideildin getur aðeins unnið 500 sýni á dag
Í skýrslu verkefnisstjórnar um undirbúning framkvæmdar vegna sýnatöku og greiningar á COVID-19 meðal farþega sem koma til landsins kemur fram að verkefnið sé framkvæmanlegt en að leysa þurfi úr mörgum verkþáttum áður en hægt verður að hefjast handa.
Kjarninn 26. maí 2020
Fjármálastefna, fjármálaáætlun og fjármálafrumvarp lögð fram samhliða í haust
Viðræður standa yfir milli stjórnar og stjórnarandstöðu hvernig haga skuli þingstörfum á næstunni. Ríkisstjórnin hefur samþykkt frumvarp fjármála- og efnahagsráðherra um breytingar á lögum um opinber fjármál.
Kjarninn 26. maí 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari
None