Auglýsing

Úrskurður kjara­ráðs um laun ráð­herra, for­seta Íslands og al­þing­is­manna felur í sér afar þýð­ing­ar­mikil skila­boð fyrir kom­andi við­ræður á vinnu­mark­aði.

Ráðið skipar fólk með mis­jafn­lega mikla reynslu, en ­for­mað­ur­inn er Jónas Þór Guð­munds­son lög­fræð­ingur og trún­að­ar­maður Bjarna Bene­dikts­son­ar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra og for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins. Hann er einnig for­maður stjórnar Lands­virkj­unar í umboði Bjarna og for­mað­ur­ ­yf­ir­kjör­stjórnar í Suð­vest­ur­kjör­dæmi.

Í ráð­inu eru einnig Svan­hildur Kaaber, Vil­hjálmur H. Vil­hjálms­son hrl., Hulda Árn­ar­dóttir og Óskar Bergs­son.

Auglýsing

Eins og kunn­ugt var á vef kjara­ráðs í dag, þá ákvað ráðið að hitt­ast á kjör­dag, 29. októ­ber, og hækka laun ráða­manna um tugi pró­senta, og að ­með­al­tali um sem nemur 340 þús­und á mán­uði.

Ákvörð­un­in, nákvæm­lega fram sett, er sú að frá og með 1. nóv­em­ber 2016 skulu laun for­seta Íslands vera 2.985.000 krónur á mán­uð­i. ­Þing­far­ar­kaup skal vera 1.101.194 krónur á mán­uði. Laun for­sæt­is­ráð­herra að ­með­töldu þing­far­ar­kaupi skulu vera 2.021.825 krónur á mán­uði. Laun ann­arra ráð­herra að með­töldu þing­far­ar­kaupi skulu vera 1.826.273 krónur á mán­uði.

Ákvörð­unin er nú þegar orðin að fyrsta vanda­máli kom­and­i ­rík­is­stjórn­ar. Hvaða áhrif mun hún hafa á rök­ræð­urnar sem framundan eru hjá ­kenn­urum og sveit­ar­fé­lög­um, sjó­mönnum og útgerð­um, starfs­fólki á gólf­inu og vinnu­veit­end­um? Og síðan öðrum stéttum hjá hinu opin­bera sem vafa­lítið mun­u horfa í eigin barm og spyrja sig að því, hvort ráða­menn eigi þetta skil­ið.

Kjarn­inn í rök­stuðn­ingi kjara­ráðs er þessi: „Afar mik­il­vægt er að þjóð­kjörnir full­trúar séu fjár­hags­lega sjálf­stæðir og engum háð­ir. Störf þeirra eiga sér ekki skýra hlið­stæðu á vinnu­mark­aði enda eru þeir kjörnir til­ ­starfa í almennum kosn­ingum og þurfa að end­ur­nýja umboð sitt að minnsta kosti á fjög­urra ára fresti. For­seta Íslands, ráð­herrum og þing­mönnum hafa ekki ver­ið á­kvarð­aðar sér­stakar greiðslur fyrir vinnu utan hefð­bund­ins dag­vinnu­tíma, þrátt ­fyrir að störf þeirra fari að hluta til fram utan hans.“

Þetta er ein­feldn­is­leg nálg­un. Það er vissu­lega rétt að mik­il­vægt sé að þjóð­kjörnir full­trúar séu fjár­hags­lega sjálf­stæðir og engum háð­ir. En það má segja það sama um margar stéttir í íslensku sam­fé­lagi. Lækna, kenn­ara, ­sér­fræð­inga Lyfja­stofn­un­ar, veð­ur­fræð­inga, unga vís­inda­menn við háskól­ana, og fleiri. Best er auð­vitað ef allir geta verið fjár­hags­lega sjálf­stæðir og engum háð­ir.

Kjara­ráð getur aldrei tryggt fjár­hags­legt sjálf­stæði fólks ­sem ræður sínum per­sónu­legu fjár­munum sjálft, og í grunn­inn er starf ­stjórn­mála­manns­ins hug­sjón­ar­starf, byggt á lýð­ræð­is­legu umboði. Í því liggur sér­staða þess, og fólk sem býður sig fram í starfið veit þetta.

Í Banda­ríkj­un­um er for­set­inn með 400 þús­und Banda­ríkja­dali í laun á ári, eða sem nemur 45,2 millj­ónum á ári, um 3,7 millj­ónum á mán­uði. Það er um 700 þús­und krónum meira en ­for­seti Íslands. Á hann meira skil­ið? Tryggir þetta fjár­hags­legt sjálf­stæði hans ­gagn­vart þeim hags­munum sem hann er að vinna með, vega á hverjum tíma, og taka tillit til? Nei, launin gera það ekki. Þau er vita­skuld lág í sam­an­burði við á­byrgð og umfang. En hin póli­tíska staða, í gegnum kosn­ingar og lýð­ræð­is­legan fram­gang, verður ekki metin til fjár. Einmitt í ljósi þessa, ætti að fylgja hóf­samri og skyn­samri leið­sögn þegar lín­urnar eru lagðar í launa­þró­un ráða­manna og kjör­inna full­trúa. Þeir eiga ekki að fá að stunda höfr­unga­hlaup í kjara­málum á sama tíma og þeir marg­ít­reka sjálfir að óæski­legt sé að stunda höfr­unga­hlaup­ið.

Í litlu sam­fé­lagi eins og Íslandi, þar sem vinnu­mark­að­ur­inn er aðeins 195 þús­und manns, þá skiptir máli hvernig efna­hags­málum er stýrt og hvaða skila­boð koma frá hinu opin­bera. Í lot­unni sem framundan er á vinnu­mark­aði er nú komið stórt og mikið vopn í hendur þeirra sem krefj­ast hærri og launa. Rök kjara­ráðs eru veik og matið á hlut­falls­legri hækk­un, er ekki í sam­ræmi við þær raddir sem komið hafa frá stjórn­völd­um, verka­lýðs­hreyf­ing­unni og ­for­svars­mönnum atvinnu­rek­enda, um hvernig skyn­sam­legt að horfa á launa­þró­un­ina. Fram­leiðni er ekki að aukast og styrkjast, þó gjald­eyr­is­inn­spýt­ing frá erlend­um ­ferða­mönn­um, til við­bótar við stöð­ug­leika­fram­lög slita­bú­anna, hafi lag­t grunn­inn að sterkri efna­hags­stöðu nú um stund­ir.

Kjara­ráð hefði átt að rök­styðja sína ákvörðun bet­ur, og með­ öðrum hætti en létt­vægum rök­semdum og upp­taln­ingu á því hvernig laun ráða­manna hefðu verið lækk­uð, eftir að Ísland þurfti að beita neyð­ar­rétti til að bjarga efna­hag lands­ins. Þá lækk­aði öll þjóðin meira og minna í laun­um, flestir um ­miklu meira en ráða­menn.

Úrskurð­ur­inn hjá kjara­ráði  frá kjör­deg­inum er nú orð­inn að þrætu­epli í kom­andi kjara­við­ræð­um, og mun gera þær erf­ið­ari. Það blasir við.

Fyrst og fremst vegna þess að ekk­ert bendir til þess að inni­stæða hafi verið fyrir þessum hækk­un­um, einkum og ­sér í lagi ef ekki er hægt að færa við­líka hækk­anir til ann­arra stétta fljótt og vel.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
SFS: Alvarlegar ásakanir og allir verða að fara að lögum
Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi segja að það sé sjálfsögð krafa að öll fyrirtæki fari að lögum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Eimskip lækkaði um tæp fimm prósent – Samherji stærsti hluthafinn
Félög í Kauphöllinni þar sem Samherji er stór hluthafi lækkuðu í virði í dag.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
Spyr hvort greiðslur lögaðila til stjórnmálaflokka eigi að vera heimilaðar
Formaður Viðreisnar segir að það sé engin tilviljun að ríkisstjórnin hafi beitt sér fyrir milljarða lækkun á veiðigjaldi.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Samherjamálið og afleiðingar þess í erlendum fjölmiðlum
Meintar mútugreiðslur Samherjamanna til áhrifamanna í namibísku stjórnkerfi til þess að fá eftirsóttan kvóta þar í landi og afleiðingar þess hafa ratað í erlenda fjölmiðla.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið - Disney+ byrjar að streyma
Kjarninn 13. nóvember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Íslenska kerfið sem bjó til skipulagða glæpastarfsemi
Kjarninn 13. nóvember 2019
Vill að Kristján Þór stigi til hliðar og að eignir Samherja verði frystar
Þingmaður vill að sjávarútvegsráðherra Íslands víki og að eignir Samherja verði frystar af þar til bærum yfirvöldum. Samherji átti 111 milljarða í eigið fé í lok síðasta árs.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Katrín Jakosbsdóttir, forsætsiráðherra.
Fannst þetta minna óþægilega á gamaldags nýlenduherra
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, segir að ef það sem kom fram í fréttaskýringaþætti Kveiks í gærkvöldi reynist rétt þá sé þetta mál hið versta og til skammar fyrir Samherja.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None