Höfum sögu að segja

Sjávarútvegurinn stendur frammi fyrir miklum áskorunum vegna tæknibreytinga.

Auglýsing

Skip kemur að landi með afla. Honum er land­að. Hann fer til vinnslu. Honum er pakkað - eftir fjöl­breytta úrvinnslu - og hann sendur á mark­aði erlendis með flugi eða skip­um.

Líkur standa til þess að í þess­ari virð­is­keðju íslensks sjáv­ar­út­vegs muni enn færri starfa en nú, þegar fram í sæk­ir. Tækni­fram­far­ir, einkum á sviði gervi­greind­ar, gagna­úr­vinnslu og sjálf­virkni­bún­aðar tækja, eru ástæðan fyrir mik­illi hröðun þess­arar þró­un­ar.

Þátt­taka í alþjóða­væddum heimi

Spurn­ingar um færslu afla­heim­ilda og vinnslu milli byggð­ar­laga, kjara­mál, kvóta­kerf­ið, arð­greiðsl­ur, póli­tíska stefnu og eign­ar­hald eru létt­vægar í þessum sam­an­burði, þó vissu­lega séu þær mik­il­vægar og tapi ekki gildi sínu (og ekki ætl­unin að gera sér­stak­lega að umtals­efni í þess­ari grein). Á meðan heldur óhjá­kvæmi­leg þróun áfram, sem miklu skiptir að huga að. Tím­inn líður hratt og hinn alþjóða­væddi heimur bíður ekki eftir nein­um.

Auglýsing

Þegar allt kemur til alls, þá er það þekk­ing­ar­iðn­að­ur­inn í alþjóða­væddum heimi sem mun færa Íslandi far­sæld fram­tíð­ar­inn­ar. 

Verk­efnið framundan snýst um hvernig megi halda áfram þessi fyr­mynd­ar­þróun sem átt hefur sér stað í íslenskum sjáv­ar­út­vegi. Upp­bygg­ing hans og hlið­ar­þekk­ing­ar, meðal ann­ars á sviði iðn­tækni, er stærsta og merki­leg­asta fram­lag íslensks atvinnu­lífs til hins alþjóða­vædda heims við­skipta og efna­hags­lífs. Þetta er mat fræði­manna, meðal ann­ars Þrá­ins Egg­erts­son­ar, pró­fess­ors í hag­fræði.

Höfum sögu að segja

Það er hollt að horfa til þess núna að stærsta íslenska fyr­ir­tækið á skráðum mark­aði, Marel (250 millj­arðar að virði) á einmitt rætur í þeirri þekk­ingu sem mynd­að­ist við til­raunir sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja við að hámarka nýt­ingu afla. 

Fyr­ir­tækið er alveg krist­al­tært dæmi um mik­il­vægi sam­starfs hins opin­bera (stefna, fjár­fram­lög til rann­sóknar og þró­un­ar), háskóla (fram­kvæmd til­rauna, akademísk vinna) og fyr­ir­tækja (fjár­fest­ing í rann­sókn og þró­un, nýsköp­un). 

Fróð­leg skýrsla sem Aton vann fyrir Sam­tök fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi - Næsta bylt­ing í sjáv­ar­út­vegi - dregur fram þær miklu áskor­anir sem íslenskur sjáv­ar­út­vegur stendur frammi fyr­ir. Hug­inn Freyr Þor­steins­son, doktor í vís­inda­heim­speki, fjall­aði um þessi mál á fundi á dög­unum og þær áskor­anir sem framundan væru, bæði tæki­færi og ógn­an­ir. 

Fækkun og fjölgun

Eins og sést á þessari mynd, úr skýrslu Aton, þá hefur beinum störfum í sjávarútvegi fækkað.Á und­an­förnum tveimur ára­tugum hefur beinum störfum í íslenskum sjáv­ar­út­vegi fækkað úr 16 þús­und í ríf­lega átta þús­und. En á sama tíma hefur sóknin og sköpun nýrra starfa verið miklu meiri en sem nemur horfnum störf­um. Virð­is­auk­inn í grein­inni, sem almenn­ingur finnur fyrir beint og óbeint, birt­ist mun frekar í hlið­ar­starf­semi og frum­kvöðla­starf­semi. Má nefna fyr­ir­tæki eins og Skag­ann einnig, og ýmsa vöru­þróun innan fyr­ir­tækja sömu­leið­is. Hjá Marel fer 6 pró­sent af öllum tekjum í rann­sóknir og nýsköp­un­ar­starf, og svipuð við­mið - jafn­vel hærri - eru algengt við­mið hjá útgerð­ar­fyr­ir­tækj­unum sjálf­um. 

Við Íslend­ingar eigum þessa sjáv­ar­út­vegs­sögu, sem þegar er orðin að veru­leika, sem sýnir hversu mikil áhrif ný tækni getur haft á ein­staka hluta hag­kerf­is­ins. Eins og dæmin sanna, þá er þetta ekki saga sem þarf að hræð­ast. En inn­takið í henni er þekkt úr atvinnu­sög­unni. Virð­is­keðjan verður ekki slitin í sundur og ef kæru­leysi er sýnt, við að bæta hana stöðugt, þá eyði­legst hún. Svo ein­falt er það.

Upphafið - Árstíðaljóð
Safnað fyrir fimmtu ljóðarbók Gunnhildar Þórðardóttur.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson
Rúmar 16 milljónir í aðkeypta ráðgjöf og álit vegna þriðja orkupakkans
Kostnaður vegna innlendrar ráðgjafar og álita nemur rúmlega 7,6 milljónum króna og erlends tæpum 8,5 milljónum króna.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Sex ríkisforstjórar með hærri laun en forsætisráðherra
Laun bankastjóra Landsbankans hafa hækkað mest allra ríkisforstjóra, eða um 82 prósent, frá því að bankaráð bankans tók yfir ákvörðun um launakjör hans. Átta ríkisforstjórar eru með hærri laun en flestir ráðherrar.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Vilja steypa Boris Johnson af stóli
Breska stjórnarandstaðan leitar nú að nýjum þingmanni sem gæti orðið forsætisráðherra Bretlands í stað Borisar Johnson. Jeremy Corbyn telur sig vera manninn í verkið, en ekki eru allir innan stjórnarandstöðunnar á sama máli.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Draumur um landakaup
Einhverjir hafa kannski, til öryggis, litið á dagatalið sl. föstudag þegar fréttir bárust af því að Bandaríkjaforseti hefði viðrað þá hugmynd að kaupa Grænland. Þetta var þó ekki aprílgabb og ekki í fyrsta skipti sem þessi hugmynd skýtur upp kollinum.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir
Ok skiptir heiminn máli
Kjarninn 17. ágúst 2019
Peningastefnunefnd í tíu ár
Gylfi Zoega segir að framtíðin muni leiða í ljós hvort áfram takist að ná góðum árangri eins og hafi verið gert með peningastefnu síðustu 10 ára á Íslandi en reynslan síðasta áratuginn sé samt staðfesting þess að það sé hægt ef vilji sé fyrir hendi.
Kjarninn 17. ágúst 2019
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Nýir tímar á Norðurslóðum?
Kjarninn 17. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari