Sænskir verkalýðsleiðtogar, innviðir og internetið

Hver á að „eiga“ aðgangsmöguleikann að internetinu í framtíðinni?

Auglýsing

Stjórn­ar­sátt­máli Vinstri grænna, Fram­sókn­ar­flokks­ins og Sjálf­stæð­is­flokks­ins hefur margt gott fram að færa, en eins og alltaf þegar slík plögg eru ann­ars veg­ar, þá er ekki gott á átta sig á því hvernig hin póli­tíska sýn á mála­flokk­ana er í raun og veru.

Eitt af því sem er for­vitni­legt í stjórn­ar­sátt­mál­anum er upp­bygg­ing ljós­leið­ara­kerf­is, sem til ein­föld­unar má segja að séu hluti af grunn­innviðum inter­net­kerf­is­ins.

Metn­að­ar­full sýn

Í stjórn­ar­sátt­mál­anum segir orð­rétt: „Ljós­leið­ara­væð­ingu lands­ins verður lokið árið 2020 sem eykur lífs­gæði og fjölgar tæki­færum lands­manna til að skapa atvinnu. Rík­is­stjórnin vill að Ísland verði áfram í fremstu röð þegar kemur að fjar­skipta- og upp­lýs­inga­tækni og leggur áherslu á aukið sam­starf fjar­skipta­að­ila um upp­bygg­ingu grunn­inn­viða.“

Auglýsing

Þetta er metn­að­ar­fullt verk­efni, en það er ekki ein­falt. Meðal þess sem horfa þarf til er alþjóð­legt reglu­verk. Sam­­göngu- og sveit­­ar­­stjórn­­­ar­ráðu­­neytið und­ir­býr nú inn­­­leið­ingu á til­­­skipun Evr­­ópu­­sam­­bands­ins nr. 2014/61/EB og áformar í því skyni að leggja frum­varp fyrir Alþingi er varðar samnýt­ingu fram­­kvæmda á sviði fjar­­skipta-, raf­­orku- og veit­u­­kerfa. Meg­in­­mark­mið til­­­skip­un­­ar­innar snúa að því að draga úr kostn­aði við upp­­­bygg­ingu háhraða fjar­­skipta­­neta.

Inter­net­að­gangur sem mann­rétt­indi

Deilur um aðgang að grunn­kerf­inu á Íslandi hafa líka verið nokkuð harð­ar, eins og hefur sést á opin­berum deilum Sím­ans og Gagna­veit­unn­ar. Und­ir­liggj­andi er þar deila um hvernig hið opin­bera á að haga þátt­töku á mark­aði sem skil­greindur er sem sam­keppn­is­mark­að­ur, og hvernig mark­aðs­ráð­andi fyr­ir­tæki á að feta sig áfram á mark­aðn­um.

Á inter­net­inu eru margar hlið­ar. Í Banda­ríkj­unum er nú inter­netið orðið aftur að miklum mið­punkti í rök­ræð­um, þar sem rætt er um rétt­inn til að hafa aðgang að inter­net­inu.

Barack Obama, fyrr­ver­andi for­seti, tal­aði fyrir því að inter­net­að­gangur yrði að skil­grein­ast sem mann­rétt­indi, og því þyrftu yfir­völd að tryggja hlut­lausan aðgang að því. Það myndi taka tíma að leysa úr þeim mál­um, en hin póli­tíska sýn á málið ætti að fel­ast í þess­ari skil­grein­ingu.

Fleiri stjórn­mála­menn og frum­kvöðl­ar, nú síð­ast í dag í bréfi til Banda­ríkja­þings, hafa talað á þessum nót­um, og það er vel skilj­an­legt, enda fyr­ir­sjá­an­legt að hlut­verk inter­nets­ins í lífi okkar muni dýpka enn meira eftir því sem tæknin verður meiri og skil­virkt upp­lýs­inga­flæði mik­il­væg­ara. 

Fyrr­nefnd til­skipun Evr­ópu­sam­bands­ins byggir á rök­ræðum um þessi atriði, og er liður í því að styrkja grunn­upp­lýs­inga­kerfi aðild­ar­ríkja (og þeirra sem þurfa að taka reglu­verkið upp án þess að vera í ESB).

Íslensk stjórn­völd standa líka frammi fyrir þessum spurn­ingum og hvernig þau vilja byggja upp kerfið okkar til fram­tíð­ar.

Það þarf til dæmis að styrkja sam­band Íslands við umheim­inn, með betri strengj­um.

Hver á að eiga grunn­kerf­ið?

En það er líka fullt til­efni til þess að spyrja að því, hvernig eign­ar­hald á grunn­kerf­inu - ef við notum það orð til ein­föld­unar - á að vera til fram­tíð­ar. 

Hugs­an­lega er best að ríkið eigi ein­fald­lega kerfið og kaupi þá Mílu af Sím­anum (Það var alltaf hægt að aðskilja grunn­netið frá öðrum rekstri) og sam­eini við Gagna­veit­una.

Eða að líf­eyr­is­sjóðir kaupi bæði félög­in, og reki í sér­stöku félagi þar sem almenn­ingur nýtur þess að eiga þetta mik­il­væga kerfi til langrar fram­tíð­ar.

Það þarf ekki að taka fram, að það eru skiptar skoð­anir á þessu, en stjórn­mála­menn verða að átta sig á því að þeir geta ekki skilað auðu þegar þetta mál­efni er ann­ars veg­ar. Það er full þörf á því að ræða um þessa hluti og þá með það fyrir aug­um, að aðgangur að inter­neti ætti að telj­ast til grund­vall­ar­mann­rétt­inda í fram­tíð­inni.

Von­andi þýðir stutti kafl­inn um ljós­leið­ara­væð­ing­una að stjórn­mála­menn séu til­búnir að velta við öllum steinum í þessu máli. Það eru miklir hags­munir undir fyrir almenn­ing en líka sam­keppn­is­hæfni þjóð­ar­innar til lengdar lit­ið.

Fram­sýnir sænskir veka­lýðs­leið­togar

Upp í hug­ann kemur stutt saga frá Pär-Jörgen Pär­­son, stofn­anda Nort­hzone fjár­fest­inga­sjóðs­ins, sem meðal ann­ars hefur hagn­ast veru­lega á ýmsum sprota­fyr­ir­tækjum í Sví­þjóð, þar á meðal Spoti­fy.

Hann hélt frá­bært erindi í Scand­in­avia House í New York 25. ágúst 2015, þar sem Kjarn­inn var við­stadd­ur.

Þar voru nor­rænir sprotar að kynna fyr­ir­tæki sín og verk­efni fyrir fjár­festum og fleir­um.

Pär komið nokkuð á óvart í erindi sínu, þegar hann fjall­aði um hvernig Svíar hefðu náð sam­keppn­is­for­skoti á mörg önnur lönd þegar kæmi að inter­net­inu.

Hann sagð­ist telja að fram­sýnir sænskir verka­lýðs­leið­togar hefðu rutt braut­ina fyrir aðra með því að gera aðgang að inter­neti að kjara­máli á árdögum nets­ins, áður en flestar þjóðir heims­ins fóru að velta fyrir sér mik­il­vægi inter­netteng­inga.

Þetta bar­áttu­mál náð­ist í gegn og fóru Svíar í kjöl­farið að byggja upp inter­netteng­ingar vítt og breitt. Þetta skil­aði sér í því að margir frum­kvöðlar voru snemma komnir með þekk­ingu á inter­net­inu og kannski umfram allt, átt­uðu sig á óþrjót­andi mögu­leikum þess.

Áhrifin af þessu frum­kvöðla­starfi verka­lýðs­leið­tog­ana komu þó ekki almenni­lega fram, fyrr en mörgum árum og ára­tugum seinna.

Þannig er það oft með inn­við­ina. Þeir geta skapað tæki­færi sem ómögu­legt er að greina þegar þeir verða til. Eng­inn efast svo um mik­il­vægi þeirra þegar fram í sæk­ir.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir – Heimajarðgerð
Kjarninn 29. maí 2020
Alma Möller landlæknir og Kári Stefánsson forstjóri ÍE á upplýsingafundi almannavarna.
Ríkið hefur ekki greitt Íslenskri erfðagreiningu neitt fyrir skimanir
Íslensk erfðagreining hefur ekkert fengið greitt frá íslenskum yfirvöldum fyrir skimanir sínar gegn veirunni. Kári Stefánsson forstjóri fyrirtækisins verðmat framlag fyrirtækisins til samfélagsins á þrjá milljarða króna í Kastljósi á miðvikudagskvöld.
Kjarninn 29. maí 2020
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari