Dráp í nafni dýravelferðar

Þorgerður Ösp Arnþórsdóttir skrifar um það hvernig hentisemi ráði för hvað varðar velferð dýra annars vegar og smitvörn hins vegar.

Auglýsing

Á síð­ast­liðnum vikum hefur Mat­væla­stofnun (MAST) farið ham­förum í eft­ir­fylgni, og getur fjöldi lát­inna dýra vegna þeirra aðgerða mögu­lega farið hátt í 400 dýr á næstu dög­um.

Þann 14. mars sl. voru 29 kindur aflíf­aðar vegna snjó­köggla í ull þeirra. Vissu­lega er gott og blessað að huga að því að snjór­inn sé ekki að valda þeim skaða, en í fljótu bragði má finna að minnsta kosti fimm aðrar aðferðir til að koma fénu í rétt horf, sem ekki fælust í því að aflífa það. Þær aðferðir hefðu vissu­lega verið erf­ið­ari en aflíf­un. Er líf dýr­anna svo lít­ils virði í ákvarð­ana­töku MAST að þæg­indi eða kostn­aður vega langt um meira?

Í síð­ustu viku fannst síðan þvotta­björn á Reykja­nesi. Stofn­unin ýjar að í til­kynn­ingu sinni að þvotta­björn­inn hafi verið fluttur inn ólög­lega, þó ekki sé vitað hvaðan hann kom, og heldur til haga að inn­flutn­ingur þvotta­bjarna sé með öllu óheim­ill. Krist­inn Haukur Skarp­héð­ins­son dýra­vist­fræð­ingur segir að sam­kvæmt villi­dýra­lögum séu þvotta­birnir frið­að­ir. En svo séu lög um inn­flutn­ing dýra þar sem kveðið sé á um að eyða þeim þegar í stað og brenna hræ­ið. Hann segir mik­il­vægt að rann­saka þetta dýr bet­ur.

Auglýsing

Það er nokkuð ljóst að hann hefði verið drep­inn fyrr heldur en síð­ar, þar sem inn­flutn­ings­lög virð­ast trompa villi­dýra­lög. Færa mætti rök fyrir því að ef gæta skuli sannrar eft­ir­fylgni við inn­flutn­ings­lög hefði hræið verið brennt, en ekki sent til krufn­ingar eins og raun bar vitni.

Eftir stend­ur, að þó í ljós kæmi að dýrið hafi verið smit­beri, upp­rætir það ekki hugs­an­legt smit að drepa dýr­ið. Það er eins og stað­al­still­ing MAST sé að drepa.

Þetta minnir á atvik sem áttu sér stað þegar tveir kett­ir, einn árið 2003 og annar 2017, komu með eig­endum sínum til lands­ins með ferj­unni Nor­rænu. Án þess að ein­beittur brota­vilji eig­enda lægi fyrir voru kett­irnir aflífað­ir. Hund­ur­inn Hunter og kött­ur­inn Nuk sluppu út í íslensku nátt­úr­una úr flug­vélum í milli­lend­ingu en var leyft að fara úr landi, en eig­endur þeirra tjáðu sig strax að um slys væru að ræða. Það má því spyrja sig hvort hinir kett­irnir tveir hafi verið aflífaðir til að refsa eig­endum þeirra. Enn og aftur upp­rætir það engin smit sem af þeim hefðu getað staf­að. Mann­úð­legra hefði verið að ein­angra kett­ina og senda þá úr landi.

Nú í þess­ari viku eru það svo skraut­fugl­arnir 358 sem á að aflífa eða senda úr landi, en eig­andi þeirra fær að ráða um afdrif þeirra. Vissu­lega er hægt að fagna þeirri fram­för að MAST bjóði þann kost að senda fugl­ana úr landi, en eitt­hvað er bogið við frétta­flutn­ing MAST af þessu máli.

Í frétt á vef MAST segir að einn kanarí­fugl sem drapst í sótt­kví hafi verið tek­inn til skoð­unar og að á hon­um, þessum eina fugli, hafi fund­ist tólf þús­und mítlar og tólf þús­und egg. Það þarf ekki sér­fræði­þekk­ingu til að kom­ast að því að full­vax­inn mít­ill af teg­und­inni Ornit­honyssus syl­vi­arum er um það bil milli­metri á breidd, og full­vax­inn kanarí­fugl að með­al­tali þrettán senti­metrar á lengd frá goggi til sté­lenda. Það væri virki­lega áhuga­vert að sjá myndir af þessum fugli, alsettum tólf þús­und mítl­um, og einnig taln­inga­gögn á þessum mítlum og eggj­um.

Þetta atvik varpar enn einu sinni fram þeirri stað­reynd að sótt­kvíin er bein­línis hættu­leg dýr­un­um. Nú fá 358 ung­fuglar að líða fyrir það að hafa kom­ist í tæri við smit úr öðrum fugli.

Þónokkur dæmi eru um að hundar hafi drep­ist í ein­angrun vegna smita sem þeir fengu á meðan á ein­angr­un­ar­dvöl þeirra stóð, eða ann­arra óút­skýrðra atburð­ar­rása. Í einu til­felli drapst einn hundur af þremur og fengu hinir tveir að fara í heima­ein­angrun í kjöl­far þess. Hund­ur­inn Tyson sem komst í tæri við þvotta­björn­inn er einmitt í heima­ein­angrun núna vegna hugs­an­legs smits. Ef eitt á yfir alla að ganga ættu þá ekki önnur dýr sem eru ein­angruð vegna smit­hættu, t.d. þau nýinn­fluttu, að fá að vera í heima­ein­angr­un?

Fær Tyson að vera heima hjá sér vegna þess að hann var nú þegar inni í land­inu? Það eru miklu hærri líkur á að Tyson sé smit­aður heldur en nýinn­fluttu dýrin sem hafa nýlokið ströngu og marg­þættu ferli til að upp­fylla sann­an­lega og án alls vafa ótal heil­brigðis­kröfur til að fá inn­flutn­ings­leyfi.

Í mörgum þeirra til­kynn­inga sem koma frá MAST ítrekar stofn­unin að hún hafi „lög­boðið hlut­verk [...] að fyr­ir­byggja að smit­sjúk­dómar ber­ist til lands­ins með inn­fluttum dýrum,“ eins og í til­kynn­ingu þeirra um kanarífugl­inn. En þegar hent­ar, eins og í til­kynn­ingu stofn­un­ar­innar um drepnu kind­urnar í Loð­mund­ar­firði þá ítrekar stofn­unin að hún „sinnir eft­ir­liti með vel­ferð dýra.“

Ljóst er að þessir tveir hlutir fara ekki alltaf saman og svo virð­ist sem henti­semi ráði því hvort stofn­unin for­gangsraði vel­ferð eða smit­vörn hverju sinni.

Höf­undur er rit­ari Pírata í Reykja­vík, dýra­vel­ferð­araktí­visti og arki­tekt.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Peningum á Íslandi er áfram sem áður stýrt af körlum
Áttunda árið í röð framkvæmdi Kjarninn úttekt á því hver kynjahlutföll séu á meðal þeirra sem stýra peningum á Íslandi. Fyrirtækjunum sem úttektin náði til fjölgaði lítillega á milli ára og samsetning þeirra breyttist aðeins.
Kjarninn 21. apríl 2021
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Tæknivarpið - Apple kynnir skífur fyrir utangátta, nýjan iMac og iPad Pro
Kjarninn 21. apríl 2021
Stefán Jón Hafstein
Óttast um Elliðaárnar
Kjarninn 21. apríl 2021
Sigríður Á. Andersen sagði af sér sem dómsmálaráðherra vegna málsins
Enn ekki upplýst um kostnað ríkislögmanns vegna ólöglegrar skipunar dómara í Landsrétt
Kostnaður ríkissjóðs vegna þess að þáverandi dómsmálaráðherra sinnti ekki rannsóknarreglu stjórnsýslulaga þegar hún lagði fyrir Alþingi lista yfir dómara sem ætti að skipa við Landsrétt var 141 milljónir króna í lok síðasta árs. Hann er enn að aukast.
Kjarninn 21. apríl 2021
Armin Laschet og Annalena Baerbock. Telja má nánast öruggt að annað þeirra verði næsti kanslari Þýskalands.
Armin eða Annalena?
Sextugur karl og fertug kona eru talin þau einu sem möguleika eiga á að taka við af Angelu Merkel og verða næsti kanslari Þýskalands. Græningjar með Önnulenu Baerbock í fararbroddi eru á flugi í skoðanakönnunum.
Kjarninn 20. apríl 2021
Heimild verði til að skikka alla frá áhættulöndum í sóttvarnahús
Ríkisstjórnin leggur til lagabreytingu sem felur í sér að heimilt verði að skikka alla frá áhættusvæðum í sóttvarnarhús við komuna til landsins og einnig að hægt verði að banna ferðalög frá löndum þar sem faraldurinn geisar hvað mest.
Kjarninn 20. apríl 2021
Jóhann Sigmarsson
Ef það er ekki vanhæfi þá heiti ég Júdas
Kjarninn 20. apríl 2021
Myndir af nokkrum fórnarlömbum þjóðarmorðsins í Rúanda.
„Franska ríkisstjórnin var hvorki blind né meðvitundarlaus“
Frönsk stjórnvöld „gerðu ekkert“ til að stöðva blóðbaðið í Rúanda á tíunda áratug síðustu aldar. Eftir voðaverkin reyndu þau svo að hylma yfir þátt sinn sem m.a. fólst í því að veita gerendum vernd.
Kjarninn 20. apríl 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar