Þar sem fegurðin á lögheimili

Auður Jónsdóttir rithöfundur fjallar um ferð sína á Strandir og upplifun og hugrenninga sem spruttu upp í kjölfarið.

Auglýsing

Um dag­inn skrapp ég á Strandir ásamt Sunnu Ósk Loga­dóttur vin­konu minni sem er blaða­maður á Morg­un­blað­inu. Hún hafði pikkað í mig upp úr mið­nætti og boðið mér að vakna klukkan sex til að koma með sér á Strandir þar sem hún ætl­aði að sitja fund hjá sveit­ar­stjórn­inni og skrifa jafn­óðum frétta­skýr­ingu, enda óhætt að segja að fólkið í Árnes­hreppi lifi nú átaka­tíma út af skiptum skoð­unum um hvort reisa eigi Hval­ár­virkjun á Ófeigs­fjarð­ar­heiði.

Við lögðum í hann með stír­urnar í aug­unum á nettum bíl merktum MBL og sólin skein svo glatt þennan dag­inn að við vorum komnar á Strandir fyrr en varði. Svo fáir stólar voru í boði á fábreyttri skrif­stofu sveit­ar­stjórn­ar­innar að mér leidd­ist fljótt fund­ar­set­an, hím­andi á gólf­inu, og laum­aði mér út í göngutúr meðan vin­kona mín ham­að­ist á lykla­borð­inu.

Lög­heim­ili feg­urð­ar­innar

Í göngut­úrnum varð mér hugsað til orða Elísa­betar Jök­uls­dóttur að aðeins ein ætti lög­heim­ili í Árnes­hreppi og það væri feg­urð­in. Á þessum stað er hún yfir­þyrm­andi ægi­leg. Úti var kalt, þrátt fyrir sól­ina, og eftir smá göngutúr var ég svo krók­loppin að ég tyllti mér inn í for­stofu hrepps­skrif­stof­unnar og vafraði króknum fingrum um á net­inu í sím­anum þangað til mér var heilsað glað­lega.

Auglýsing

Þarna stóð kona sem brosti svo frið­sæl. Hún heitir Elín Agla og býr á hæð­inni fyrir ofan hrepps­skrif­stof­una. Hún bauð mér upp í íbúð­ina sína, hit­aði handa mér kaffi og spurði hvort ég vildi Kent­ucky Fried Chic­ken.

Hérna á Strönd­um? hváði ég sem borð­aði síð­ast KFC í New York og fékk svo hast­ar­lega í mag­ann af efna­stöff­inu í djúp­steiktu deig­inu að ég hélt ég myndi fæða barn á kló­setti stað­ar­ins. Já, glóð­volgt beint úr flug­vél­inni! sagði Elín Agla og útskýrði að mat­ur­inn hefði verið sendur dóttur hennar með flugi en skammt­ur­inn verið svo stór að þær mæðgur hefðu aðeins náð að borða brot af hon­um. Þrátt fyrir að hafa næstum því fætt barn á kló­setti í Amer­íku gat ég ekki hugsað mér að afþakka KFC komið alla þessa leið. Og djúp­steik­ing­ar­deigið reynd­ist vera heil­næmara á Ströndum en í stór­borg­inni því stuttu síðar var ég búin að háma í mig þrjá bita með kaff­inu án þess að fá hríðir á fal­leg­ustu sal­ern­is­að­stöðu sem ég hef séð, með stórum glugga sem vísar út að kon­ung­legum fjöllum og ólg­andi sjó.

Verið að mis­nota nafnið mitt!

Hún fylgist brosmild með mér kyngja síð­asta bit­anum og segir síð­an: Það er verið að mis­nota nafnið þitt.

Hvernig þá? spurði ég hissa, ekki skorti undr­un­ar­efnin í þessu eld­húsi.

Allt verður að vera Auð­ur, sagði Elín Agla.

Æ, uml­aði ég ringl­uð.

Nátt­úran fær ekki að vera nátt­úra, hún er sneydd niður í auð­lind­ir. Og fólk má ekki vera fólk, það er mannauð­ur. Meira að segja börnin eru kölluð auð­ur, sagði Elín og saup á kaff­inu. Hugs­anir okkar auð­magn. Af hverju fá hlut­irnir ekki að vera það sem þeir eru? Allt á að vera auður sem þarf að nota og nýta, hélt hún áfram. Bara af því við getum það ...

Í þessum töl­uðu orðum sat sveit­ar­stjórnin beint fyrir neðan okkur að takast á vegna fyr­ir­hug­aðrar Hval­ár­virkj­unar í ósnortnu víð­erni – sem hættir þá að geta heitið víð­erni og verð­ur, ef ég leyfi mér að vera inn­blásin af orðum hús­freyj­unn­ar, auð­erni.

Að nýta nátt­úr­una í konum

Hug­renn­ing­ar­tengslin leiddu hug­ann frá pæl­ingum um nota- og auð­gildi að hlað­borðum hóru­hús­anna í Berlín, sem ég skrif­aði eitt sinn um í Kjarn­ann, þar sem konur eru nýttar á svo praktískan hátt að fyrir minna en tíu þús­und krónur má sofa hjá eins mörgum konum og maður kemst yfir og í kaup­bæti fylgja fríir drykk­ir. Af hverju ekki að nýta konur ef það er hægt?

Allt saman praktískt og lög­legt þar í borg, vænd­is­kon­urnar borga skatta og standa sína plikt en hafa varla mikið upp úr krafs­inu sem kjöt­stykki á hlað­borði hins karllæga kap­ít­al­isma. Um að gera samt að nýta það sem má nota. Af því að það er hægt. Eða hvað? 

Í heimi þar sem þykir svo sjálf­sagt að lík­ami kvenna sé auð­lind að skattur vændiskvenna í einni vold­ug­ustu borg Evr­ópu er not­aður til að fjár­magna hrað­brautir er hætt við að við­miðin verði firrt.

Að hlusta á íbú­ana

En þetta er öfga­full og gal­gopa­leg sam­lík­ing hjá mér, bara skáld­leg freist­ing að falla í gróteska sam­lík­ingu sem hefur ekk­ert upp á sig nema síður sé. Í Árnes­hreppi eru fleiri eld­hús­borð og ég á eftir að heyra fleiri sjón­ar­mið.

Fólk­inu sem býr þarna er öllu fyrst og fremst umhugað um sveit­ina sína. Íbú­arnir eru bara ekki sam­mála um leiðir til að efla hana. Að margra mati er hið fámenna sam­fé­lag í dauða­teygjum og því ekki skrýtið að örvænt­ing geri vart við sig. Lyk­il­at­riðið fyrir íbú­ana þarna eru bættar sam­göng­ur, hvað sem þeim kann að þykja um virkj­ana­fram­kvæmd­ir, og þeir sem hlynntir eru virkjun eygja von um að henni fylgi vega­bæt­ur. Og fleira, til dæmis bætt fjar­skipti og raf­magns­ör­yggi.

Í þeirra huga er þetta stór­mál og auð­velt að sitja á rass­inum í Reykja­vík og þykj­ast hafa rétta skoðun fyrir hönd þeirra. Þess vegna langar mig að setj­ast við fleiri eld­hús­borð fyrir norðan og heyra fleiri raddir í þessu fal­lega en til­finn­inga­ríka sam­fé­lagi, fanga ólík sjón­ar­mið í þessu merki­lega sam­fé­lagi.

Nátt­úran er auð­vitað ástæðan fyrir því að fólk kýs að búa í Árnes­hreppi hvernig sem það umgengst hana, hún sam­einar fólkið og einmitt það gerir sam­fé­lagið svo ein­stakt.

Fram­tíðin í barni

Eftir mat­inn fékk ég að leggja mig hjá þess­ari góðu konu. Dorm­aði í sófa með ull­ar­teppi við glugga sem vís­aði út í svo óbeisl­aða nátt­úru að eitt augna­blik fannst mér ég verða að engu, þrátt fyrir maga­fylli af djúp­steiktum kjúklinga­bit­um.

Auður Jónsdóttir á Ströndum

Ég rumskaði þegar átta ára dóttir hennar kom heim úr skól­an­um. Eina barnið sem þar er eft­ir, fram­tíðin í líki barns. Og á meðan barnið spurði mömmu sína hvort það mætti fara niður í kaup­fé­lagið á neðri hæð­inni því þar væri eitt­hvað spenn­andi lauk sveit­ar­stjórn­ar­fólkið fundi um fram­tíð víð­ern­is­ins. Það hlýtur að vera svim­andi ábyrgð að stjórna sveit­ar­fé­lagi þar sem feg­urðin sjálf á lög­heim­ili. Og fram­tíðin veltur á einu stúlku­barni sem fær Kent­ucky Fried Chic­ken sér­stak­lega sent með flug­vél frá Reykja­vík.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fiskurinn úr sjónum skilar tæpum 20 milljörðum krónum meira
Frá byrjun október í fyrra og út september síðastliðinn jókst aflaverðmæti íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja um 15,4 prósent miðað við sama tímabil árið áður. Virði þess afla sem fluttur var til útlanda til verkunar jókst um 40 prósent.
Kjarninn 8. desember 2019
Jólahryllingssögur
Ingi Þór Tryggvason hefur skrifað bókaseríu um jólahrylling. Fyrsta sagan fjallar um strák sem horfir á Grýlu taka kærustu sýna og ákveður fara á eftir tröllinu og reyna bjarga stelpunni. Hann safnar fyrir útgáfunni á Karolina Fund.
Kjarninn 8. desember 2019
Þórarinn Hjaltason.
Endurskoðuð áhrif Borgarlínu á umferð
Kjarninn 8. desember 2019
Stefnir í áframhaldandi samdrátt fjórflokksins
Fylgi fjórflokksins, bakbeinsins í íslenskum stjórnmálum, hefur dregist hratt saman á skömmum tíma. Fylgið hefur minnkað umtalsvert í síðustu þremur kosningum og kannanir sýna að sú þróun virðist ekki á undanhaldi. Þvert á móti.
Kjarninn 8. desember 2019
Sjávarútvegsfyrirtæki áttu 709 milljarða um síðustu áramót
Frá hruni hefur hagur allra sjávarútvegsfyrirtækja landsins batnað um hátt í 500 milljarða króna. Eigið fé þeirra hefur tífaldast frá árinu 2010 og það jókst um 28,8 milljarða króna í fyrra. Veiðigjöld hafa hins vegar lækkað.
Kjarninn 8. desember 2019
Færeyingar og fréttin sem ekki mátti segja
Færeyingar eru milli steins og sleggju vegna fyrirhugaðs samnings við kínverska fjarskiptafyrirtækið Huawei um nýtt 5G háhraðanet. Bandaríkjamenn þrýsta á Færeyinga að semja ekki við Huawei og óttast að kínversk stjórnvöld nýti sér Huawei til njósna.
Kjarninn 8. desember 2019
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit