Stórlygaherferð valdaelítunnar eftir Hrun: I - Þjóðin sem þráði lygina

Þorvaldur Logason skrifar um hrunið, lygar og valdaöflin.

Auglýsing

Í alheimskreppu kap­ít­al­ism­ans vorum við þjóð sem sár­lega þráði sann­leik­ann um orsakir þess hroða­lega efna­hags­lega og póli­tíska Hruns sem rústaði Íslandi haustið 2008. En þegar sann­leik­ur­inn opin­ber­að­ist gerð­ust þau undur að við þráðum fyr­ir­hruns-lyg­ina  sam­stundis aft­ur.

Slíks var von. Af því að ein­stak­ling­ur­inn í nútíma kap­ít­al­ísku sam­fé­lagi hefur djúp­stæða þörf fyrir áróður og lygi (Ellul). Fyrir Hrun vildum við trúa lygi góð­ær­is­ins, stór­brotnum kap­ít­al­ískum sýnd­ar­veru­leika, að því að fjár­munir og lán streymdu í kass­ann. Eftir Hrun þráðum við að trúa lyg­inni vegna þess að hún og aðeins hún bjó yfir þeim töfra­mætti að losa okkur á leift­ur­hraða út úr þeim ógn­væn­legu aðstæðum sem við vorum í. Aðeins lyg­in, aldrei sann­leik­ur­inn, gat látið skugga­lega skulda­byrði ein­stak­linga og þjóð­ar­innar hverfa eins og dögg fyrir sólu. Aðeins lygin gat hvít­þvegið ráða­menn og skellt skuld­inni á 30-40 banka­menn, útlend­inga og fólk sem hafði engin völd fyrir Hrun.

Þjóðin þráði þá lygi sem sló á ótt­ann, los­aði hana við ábyrgð og sekt­ar­kennd, gaf sjálfselsk­unni yfir­bragð rétt­lætis og veitti henni draum­kennda von.

Auglýsing

Sú þjóð sem þráir lygi, fær sína lygi. Við fengum ekki neina venju­lega lygi, heldur heila her­ferð af stór­lyg­um, ger­eyð­andi felli­byl af þvætt­ingi, bulli og ofstæki sem skall á sam­fé­lag­inu árum saman þangað til ótt­inn, ábyrgð­ar­til­finn­ingin og sektin var horfin með öllu.

Öllu held­ur, þangað til valda­öflin sem bjuggu til sýnd­ar­veru­leik­ann fyrir Hrun og stýrðu þjóð­inni inn í Hrunið höfðu náð völdum aft­ur, vefj­andi þjóð­ina inn í sápu­kúlu nýs sýnd­ar­veru­leika.

Og á sama tíma og þetta gerð­ist á Íslandi skutu sam­bæri­legir atburðir Banda­ríkja­mönnum skelk í bringu og þjóðum út um allan heim. Af því að áróður er ekk­ert annað en síam­st­ví­buri fram­leiðslu­tækn­innar í þeim ósjálf­bæra heim­skap­ít­al­isma þar sem sjálfs­blekk­ingin er móðir hag­kerf­is­ins – og blekk­ing­ar­línan sem heim­ur­inn tekur í nefið er sýrð í Was­hington.

Enn og aft­ur, 2009, vorum við þjóðin sem þráði lyg­ina og hún var auð­fengin í alheims-­stjórn­kerfi sem hefur sér­hæft sig í fram­leiðslu blekk­inga.

Nú er búið að festa lygi valda­el­ít­unnar í sessi og gera að hinni opin­beru sögu­skýr­ingu á atburð­unum fyrir og þó sér­stak­lega eftir Hrun, með aðstoð félaga­sam­taka og nýrra póli­tískra afla. Við því þarf að bregð­ast og hefði þurft að bregð­ast af krafti fyrir lif­andis löngu, því það er engin þekkt leið til að bregð­ast við víð­tækt skipu­lögðum (of­stæk­is) áróðri önnur en að svara með víð­tækt skipu­lögðum áróðri. Aldrei er þó of seint að leið­rétta grófar póli­tískar lygar jafn­vel þó hand­hafar lyg­innar hafi lengi haft yfir­burða­völd í fjöl­miðlum lands­ins. 

Þess vegna er von á nokkrum greinum í Kjarn­an­um, eftir und­ir­rit­að­an, um stór­lyga­her­ferð valda­el­ít­unnar eftir Hrun.

Íbúðalánasjóður vill endurskilgreina viðmið um hvað sé hæfilegt leiguverð
Þau leigufélög sem eru með lán frá Íbúðalánasjóði eru að rukka leigu í samræmi við markaðsleigu eða aðeins undir henni. Íbúðalánasjóður segir markaðsleigu hins vegar ekki vera réttmætt viðmið og vill endurskilgreina hvað sé hæfilegt leiguverð.
Kjarninn 24. september 2018
ESB krefst rannsóknar á Danske Bank
Stærsti banki Danmerkur er nú í vondum málum vegna ásakana um peningaþvætti.
Kjarninn 24. september 2018
Niðurgreiðslur á póstsendingum milli landa að sliga Íslandspóst
Alþjóðasamningar um kostnaðarþátttöku í póstsendingum eru Íslandspósti og ríkisjóði dýrir.
Kjarninn 24. september 2018
Jákvæð áhrif staðla á norrænt efnahagslíf
Samkvæmt nýrri rannsókn hefur aukin notkun staðla jákvæð áhrif á efnahagslega þróun á Norðurlöndum.
Kjarninn 23. september 2018
Jáeindaskanni
Jáeindaskanninn stórt og tímafrekt verkefni
Forstjóri Landspítalans segir ákveðins misskilnings hafa gætt varðandi uppsetningu jáeindaskannans sem nú er kominn í notkun.
Kjarninn 23. september 2018
Ísland stendur sig ekki vel í meðhöndlun fráveitu
Ísland er í 2. sæti af 146 þjóðum þegar kemur að lífsgæðum og styrk félagslegra framfara samkvæmt nýjum lista Social Progress Imperative stofnunarinnar. Það sem dregur einkunn landsins niður er m.a. meðhöndlun fráveitu.
Kjarninn 23. september 2018
Úr mestu hækkun í heimi í snögga kólnun
Verulega hefur hægt á verðhækkunum á húsnæði að undanförnu. Verðlækkun mældist í ágúst. Þrátt fyrir það vantar ennþá þúsundir íbúa inn á markað til að mæta framboði, einkum litlar og meðalstórar íbúðir.
Kjarninn 23. september 2018
Af handaböndum og faðmlögum
Stundum er haft á orði að ekkert sé svo einfalt að ekki sé hægt að gera úr því stórmál. Fram til þessa hefur handaband og einfalt faðmlag ekki talist til stórmála en umræða um slíkt hefur nú ratað inn í sveitastjórnir í Danmörku, og danska þingið.
Kjarninn 23. september 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar