Auglýsing

Sam­tals fá 358 úthlutað úr Launa­­sjóði lista­­manna á þessu ári. Úr sjóðnum er úthlutað til mis­­­jafn­­­lega langs tíma, en lengst er úthlutað til 18 mán­aða.

Launin eru ekki full laun, heldur eru þau 392 þús­und 498 krónur á mán­uði, sem greið­­ast í verk­taka­greiðslu.

Til úthlut­unar eru 1.600 mán­að­­ar­­laun sam­­kvæmt fyrr­­nefndri skil­­grein­ingu, en sótt var um 9.611 mán­uð.

Auglýsing

Árang­­ur­s­hlut­­fall sjóðs­ins er því 17 pró­sent, reiknað eftir mán­uð­­um. Alls bár­ust 890 umsóknir um starfs­­laun frá ein­stak­l­ingum og hóp­­um. Umsækj­endur voru sam­tals 1.543.

Kjarn­inn fór eitt sinn í heim­sókn til Kaup­manna­hafnar og hitti meðal ann­ars sendi­herr­ann þar, Bene­dikt Jóns­son, og starfs­fólk í sendi­ráð­inu. Það var fróð­legt og skemmti­legt spjall um starf­semi utan­rík­is­þjón­ust­unnar og ýmis­legt fleira.

Talið barst meðal ann­ars að ímynd Íslands erlendis og hvernig fólkið í utan­rík­is­þjón­ust­unni skynj­aði hana í störfum sín­um.

Bene­dikt var fljótur að nefna að þegar kæmi að menn­ing­ar­málum - í víðum skiln­ingi - þá væri Ísland með ein­stak­lega sterka stöðu, og að hún væri mik­il­væg­ust. Þetta hefðu bæði kann­anir sýnt en ekki síður reynsla hans yfir langt tíma­bil frá mörgum lönd­um.

Svip­aðar sögur heyrir maður víð­ar, og ég held að Íslend­ingar búsettir erlendis geti flestir stað­fest, að ímynd Íslands er veru­lega sam­ofin menn­ing­ar­starf­semi og nátt­úru okk­ar, frekar en öðru. Merki­legt fram­lag Íslands til heims­ins er helst á sviði menn­ing­ar­innar og tengslum hennar við nátt­úru. Þetta birt­ist í tón­list, kvik­mynd­um, hönn­un, arki­tekt­úr, bók­mennt­um, ljós­mynd­um, mál­verk­um.

Það sem mér finnst slá­andi við lista­manna­launin er hversu lág þau eru. Hugs­unin að baki laun­un­um, eins og umfjöll­unin um þau er í lög­un­um, er að þau geti gefið lista­mönnum svig­rúm til að sinna list­sköp­un­inn­i. 

Ekki er hægt að segja 392.498 krónur á mán­uði séu góð laun. Þau veita ekki svig­rúmið sem þarf, eins og lagt er upp í lög­unum um lista­manna­laun­in. Það held ég að sé nokkuð aug­ljóst. Má þar nefna hönn­uði og rit­höf­unda, og aðrar stéttir sem heyra undir Launa­sjóð lista­manna.

Sá sem ekki áttar sig á gildi lista, hönn­unar og menn­ing­ar­starfs fyrir sam­fé­lagið er eins og mað­ur­inn sem tekur ekki leið­sögn eða finnur fyrir því þegar brodd­flugan stingur hann. Umhugs­un­ar­efni er hversu lágar fjár­hæðir koma til lista­manna á hverju ári, í sam­hengi við mik­il­vægi verk­efna þeirra fyrir hag­kerfið og menn­ing­ar­líf­ið.

Nú þegar Ísland á jafn mikið undir því og raunin er, að taka vel á móti erlendum ferða­mönnum - að halda að þeim áhuga­verðri ímynd lands­ins - ætti að hugsa hlut­verk þeirra stétta sem heyra undir Launa­sjóð lista­manna upp á nýtt.

Ein sviðs­myndin væri sú, að þre­falda lista­manna­laun­in, þannig að þau yrðu tæp­lega 1,2 millj­ónir króna á mán­uði og auka veru­lega við fjár­stuðn­ing­inn fyrir heild­ina. Vissu­lega væri það mikil breyt­ing, en í stóra sam­heng­inu er hún lít­il. Hún á jafn mikið rétt á sér eins og end­ur­greiðsla kostn­aðar við rann­sóknir og þróun hjá fyr­ir­tækjum í iðn­aði, svo dæmi sé tek­ið, eða end­ur­greiðsla hluta kostn­aðar hjá fyr­ir­tækjum í kvik­mynda­iðn­aði. Þetta eru hliðar á sama ten­ingi.

Í bók­inni Rétt­læti og rang­læti fjallar Þor­steinn Gylfa­son heit­inn heim­speki­pró­fessor um menn­ingu. Orð­rétt segir hann:

„Menn­ing er að gera hlut­ina vel. Tökum soðna ýsu. Í menn­ing­ar­legu byggð­ar­lagi er ýsa ný. Kannski sækir maður hana glæ­nýja niður á bryggju fyrir hádeg­ið. Svo er hún soðin í vatni eða bökuð í ofni vatns­laus. Það má ekki votta fyrir blóði inni við bein­ið. En fisk­ur­inn má ekki heldur vera alveg laus frá bein­inu: hann á að vera að byrja að losna. Og hann á að gljá eins og laukur gljái. Þetta er menn­ing.“

Svo mörg voru þau snilld­ar­lega stíl­uðu orð. Það er betra að gera hlut­ina vel, og þegar kemur að list­inni þá ætti stefnu­mörkun og nálgun að mála­flokkn­um, að byggja á raun­hæfri skil­grein­ingu á því hvað telj­ast geta verið lista­manna­laun. Eins og þau eru núna, þá er ekki séð að það sé mikið hægt að gera fyrir þau, sem þenur út ver­öld okkar og bætir við. Þær stéttir sem falla undir Launa­sjóð lista­manna sinna því sem segja má að sé tærasta form frum­kvöðla­starf­semi sem hægt er að hugsa sér. Auk­inn fjár­stuðn­ingur við þessar stéttir skilar sér með sama hætti út í sam­fé­lagið eins og auk­inn stuðn­ingur við tækni og rann­sókn­ir. Jákvæð áhrif þess eru óum­deild, og þannig ætti það einnig að vera um list­ina.

Guðni Karl Harðarson
Í krafti fjöldans
Kjarninn 20. apríl 2019
Skoða skattalegt umhverfi þriðja geirans
Starfshópur á að skoða hvort að skattalegar ívilnanir geti hvatt einstaklinga og fyrirtæki til að styrkja félög sem falla undir þriðja geirann. Dæmi um félög sem gætu notið góðs af mögulegum breytingum eru björgunarsveitir, íþróttafélög og mannúðarsamtök.
Kjarninn 20. apríl 2019
Það helsta hingað til: WOW air fer á hausinn með látum
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Ein stærsta frétt ársins hingað til er án efa gjaldþrot WOW air eftir langvinnt dauðastríð sem fór fram fyrir opnum tjöldum.
Kjarninn 20. apríl 2019
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Salt og ... paprika
Kjarninn 20. apríl 2019
Advania
Ríkið greiddi Advania rúman milljarð vegna tölvukerfa í fyrra
Upplýsingatæknifyrirtækið Advania fékk greiddan rúman milljarð fyrir rekstur og hýsingu tölvukerfa ríkisins árið 2018. Þar af greiddi ríkið 635 milljónir vegna tölvukerfisins Orra.
Kjarninn 20. apríl 2019
Búinn að bíða lengi eftir aðgerðum
Mikil vakning hefur orðið meðal landans á síðustu misserum varðandi umhverfismál og má með sanni segja að sjaldan hafi starf umhverfis- og auðlindaráðherra verið eins mikilvægt.
Kjarninn 20. apríl 2019
Sistkynin Sansa, Arya og Bran Stark úr sjónvarpsþáttunum Game of Thrones.
Game of Thrones vinsælasti þátturinn til niðurhals
Fyrsta þætti áttundu þáttaraðar Game of Thrones, sem sýndir eru á Stöð 2, hafði verið hlaðið niður tæplega sjö þúsund sinnum á deildu.net í gær. Íslendingar eru þannig enn að notfæra sér slíkan máta til að sækja sér efni til afþreyingar.
Kjarninn 20. apríl 2019
Lán lífeyrissjóða jukust um fjórðung að raunvirði milli ára
Heildareignir lífeyrissjóða nema yfir 4.400 milljörðum króna.
Kjarninn 19. apríl 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari