Auglýsing

Sam­tals fá 358 úthlutað úr Launa­­sjóði lista­­manna á þessu ári. Úr sjóðnum er úthlutað til mis­­­jafn­­­lega langs tíma, en lengst er úthlutað til 18 mán­aða.

Launin eru ekki full laun, heldur eru þau 392 þús­und 498 krónur á mán­uði, sem greið­­ast í verk­taka­greiðslu.

Til úthlut­unar eru 1.600 mán­að­­ar­­laun sam­­kvæmt fyrr­­nefndri skil­­grein­ingu, en sótt var um 9.611 mán­uð.

Auglýsing

Árang­­ur­s­hlut­­fall sjóðs­ins er því 17 pró­sent, reiknað eftir mán­uð­­um. Alls bár­ust 890 umsóknir um starfs­­laun frá ein­stak­l­ingum og hóp­­um. Umsækj­endur voru sam­tals 1.543.

Kjarn­inn fór eitt sinn í heim­sókn til Kaup­manna­hafnar og hitti meðal ann­ars sendi­herr­ann þar, Bene­dikt Jóns­son, og starfs­fólk í sendi­ráð­inu. Það var fróð­legt og skemmti­legt spjall um starf­semi utan­rík­is­þjón­ust­unnar og ýmis­legt fleira.

Talið barst meðal ann­ars að ímynd Íslands erlendis og hvernig fólkið í utan­rík­is­þjón­ust­unni skynj­aði hana í störfum sín­um.

Bene­dikt var fljótur að nefna að þegar kæmi að menn­ing­ar­málum - í víðum skiln­ingi - þá væri Ísland með ein­stak­lega sterka stöðu, og að hún væri mik­il­væg­ust. Þetta hefðu bæði kann­anir sýnt en ekki síður reynsla hans yfir langt tíma­bil frá mörgum lönd­um.

Svip­aðar sögur heyrir maður víð­ar, og ég held að Íslend­ingar búsettir erlendis geti flestir stað­fest, að ímynd Íslands er veru­lega sam­ofin menn­ing­ar­starf­semi og nátt­úru okk­ar, frekar en öðru. Merki­legt fram­lag Íslands til heims­ins er helst á sviði menn­ing­ar­innar og tengslum hennar við nátt­úru. Þetta birt­ist í tón­list, kvik­mynd­um, hönn­un, arki­tekt­úr, bók­mennt­um, ljós­mynd­um, mál­verk­um.

Það sem mér finnst slá­andi við lista­manna­launin er hversu lág þau eru. Hugs­unin að baki laun­un­um, eins og umfjöll­unin um þau er í lög­un­um, er að þau geti gefið lista­mönnum svig­rúm til að sinna list­sköp­un­inn­i. 

Ekki er hægt að segja 392.498 krónur á mán­uði séu góð laun. Þau veita ekki svig­rúmið sem þarf, eins og lagt er upp í lög­unum um lista­manna­laun­in. Það held ég að sé nokkuð aug­ljóst. Má þar nefna hönn­uði og rit­höf­unda, og aðrar stéttir sem heyra undir Launa­sjóð lista­manna.

Sá sem ekki áttar sig á gildi lista, hönn­unar og menn­ing­ar­starfs fyrir sam­fé­lagið er eins og mað­ur­inn sem tekur ekki leið­sögn eða finnur fyrir því þegar brodd­flugan stingur hann. Umhugs­un­ar­efni er hversu lágar fjár­hæðir koma til lista­manna á hverju ári, í sam­hengi við mik­il­vægi verk­efna þeirra fyrir hag­kerfið og menn­ing­ar­líf­ið.

Nú þegar Ísland á jafn mikið undir því og raunin er, að taka vel á móti erlendum ferða­mönnum - að halda að þeim áhuga­verðri ímynd lands­ins - ætti að hugsa hlut­verk þeirra stétta sem heyra undir Launa­sjóð lista­manna upp á nýtt.

Ein sviðs­myndin væri sú, að þre­falda lista­manna­laun­in, þannig að þau yrðu tæp­lega 1,2 millj­ónir króna á mán­uði og auka veru­lega við fjár­stuðn­ing­inn fyrir heild­ina. Vissu­lega væri það mikil breyt­ing, en í stóra sam­heng­inu er hún lít­il. Hún á jafn mikið rétt á sér eins og end­ur­greiðsla kostn­aðar við rann­sóknir og þróun hjá fyr­ir­tækjum í iðn­aði, svo dæmi sé tek­ið, eða end­ur­greiðsla hluta kostn­aðar hjá fyr­ir­tækjum í kvik­mynda­iðn­aði. Þetta eru hliðar á sama ten­ingi.

Í bók­inni Rétt­læti og rang­læti fjallar Þor­steinn Gylfa­son heit­inn heim­speki­pró­fessor um menn­ingu. Orð­rétt segir hann:

„Menn­ing er að gera hlut­ina vel. Tökum soðna ýsu. Í menn­ing­ar­legu byggð­ar­lagi er ýsa ný. Kannski sækir maður hana glæ­nýja niður á bryggju fyrir hádeg­ið. Svo er hún soðin í vatni eða bökuð í ofni vatns­laus. Það má ekki votta fyrir blóði inni við bein­ið. En fisk­ur­inn má ekki heldur vera alveg laus frá bein­inu: hann á að vera að byrja að losna. Og hann á að gljá eins og laukur gljái. Þetta er menn­ing.“

Svo mörg voru þau snilld­ar­lega stíl­uðu orð. Það er betra að gera hlut­ina vel, og þegar kemur að list­inni þá ætti stefnu­mörkun og nálgun að mála­flokkn­um, að byggja á raun­hæfri skil­grein­ingu á því hvað telj­ast geta verið lista­manna­laun. Eins og þau eru núna, þá er ekki séð að það sé mikið hægt að gera fyrir þau, sem þenur út ver­öld okkar og bætir við. Þær stéttir sem falla undir Launa­sjóð lista­manna sinna því sem segja má að sé tærasta form frum­kvöðla­starf­semi sem hægt er að hugsa sér. Auk­inn fjár­stuðn­ingur við þessar stéttir skilar sér með sama hætti út í sam­fé­lagið eins og auk­inn stuðn­ingur við tækni og rann­sókn­ir. Jákvæð áhrif þess eru óum­deild, og þannig ætti það einnig að vera um list­ina.

FEB: Sú óréttláta skerðing sem viðgengst í dag stuðlar að fátækt meðal eldri borgara
Félag eldri borgara fagnar kröfu stéttarfélaga og sambanda innan ASÍ um að stigið verði ákveðið skref til lækkunar á skerðingu almannatrygginga úr 45 prósent í 30 prósent vegna lífeyris frá lífeyrissjóðum.
Kjarninn 20. febrúar 2019
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Segir það hafa legið fyrir að ríkisstjórnin myndi ekki setja á hátekjuskatt
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir að skattkerfisbreytingar ríkisstjórnarinnar hafi verið kynntar og að það hafi jafnframt legið fyrir, frá því að núverandi ríkisstjórn var mynduð, að hún væri ekki að „fara í hátekjuskatt“.
Kjarninn 20. febrúar 2019
Stál í stál - Líkur á verkföllum hafa aukist
Útspili stjórnvalda í kjaraviðræðunum var illa tekið hjá verkalýðshreyfingunni. Eru verkföll í kortunum?
Kjarninn 20. febrúar 2019
Bakkavararbræður vilja rannsókn á Klakka
Lýstar kröfur í nauðasamningum Exista námu upphaflega tæplega 300 milljörðum króna og aðeins hluti þeirra hefur fengist greiddur.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Hvalveiðar heimilaðar næstu fimm árin
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, studdist við ráðgjöf Hafró.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Forseti ASÍ: Dagur „vonbrigða“ sem liðkar ekki fyrir kjarasamningum
Forseti ASÍ segir útspil stjórnvalda í kjaraviðræðum ekki til þess fallið að liðka fyrir kjarasamningum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Útspil stjórnvalda - Vilja minnka skattbyrði á lágtekjufólk
Verkalýðshreyfingin er ósátt við útspil stjórnvalda í kjaraviðræðum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Ríkisstjórnin kynnti nýtt skattþrep fyrir lægstu tekjurnar
Í tillögum um breytingar á skattkerfinu sem ríkisstjórnin kynnti aðilum vinnumarkaðarins í morgun voru lagðar til jafnar skattalækkanir upp á nokkur þúsund krónur á mánuði á alla einstaklinga með tekjur upp að 900 þúsund krónum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari