Auglýsing

Til­kynn­ingin frá því í gær um að Icelandair hefði fengið lán upp á 80 millj­ónir Banda­ríkja­dala, um 10 millj­arða króna, frá inn­lendri lána­stofnun (sem reynd­ist vera Lands­bank­inn, að sögn Morg­un­blaðs­ins í morgun), sýnir að félagið er að takast á við gjör­breyttan veru­leika í íslenskri ferða­þjón­ust­u. 

Eins og áður hafði verið greint frá var félagið að brjóta gegn skil­málum í fjár­mögn­un, með versn­andi afkomu á síð­asta ári og end­ur­fjár­mögnun skulda blasti við. Rík­is­bank­arn­ir, Íslands­banki og Lands­bank­inn, eru nú meðal lán­veit­enda félags­ins en félagið er að miklu leyti í eigu íslenskra líf­eyr­is­sjóða. 

Eftir góða afkomu og mik­inn upp­gang, alveg fram til lok árs 2016, hefur verið í gangi ákveðin end­ur­skipu­lagn­ing á félag­inu og versn­andi afkoma - 6,8 millj­arða tap á fjórða fjórð­ungi síð­asta árs - sýnir að staðan er veru­lega krefj­and­i. 

Auglýsing

Hún verður það áfram, eins og fram kom í máli Boga Nils Boga­son­ar, for­stjóra, á aðal­fundi félags­ins á dög­un­um. Skuldir í lok síð­asta árs námu rúm­lega 900 millj­ónum Banda­ríkja­dala, eða sem nemur tæp­lega 110 millj­örðum króna. Eigið fé félags­ins var á sama tíma rúm­lega 470 millj­ónir Banda­ríkja­dala, eða um 56,5 millj­arðar króna. 

Bak­landið hjá almenn­ingi

Í þessum ólgu­sjó er að reyn­ast Icelandair vel að vera með almenn­ing að baki sér, bæði í gegnum rík­is­bank­ana og líf­eyr­is­sjóð­ina. Með þeim hætti getur félagið treyst betur á bak­land félags­ins í hlut­hafa­hópnum og einnig þegar kemur að láns­fjár­mögn­un. 

Þetta skiptir máli einnig sam­hliða vanda WOW air og til­raunum félags­ins til að bjarga sér, með fjár­fest­ingu frá banda­ríska félag­inu Indigo Partners. Orð­spor og afkoma þess­ara tveggja keppi­nauta skiptir Ísland sem heild máli, þannig að vandi ann­ars hvors verður ekki aðskil­inn heild­ar­mynd­inni.

Ekki liggur fyrir enn hvort fjár­fest­ingin muni ganga eft­ir, en fyrir liggur að banda­ríska félagið hefur farið fram á að Skúli Mog­en­sen, for­stjóri og eig­andi, gefi veru­lega eftir hlut sinn, létt verði á skuldum félags­ins og þjón­usta þess end­ur­skipu­lögð í grund­vall­ar­at­rið­um. Margt þarf að ganga upp og ljóst er að fyr­ir­tækið er að glíma við mik­inn fjár­hags­vanda, þar sem iðgjalda­skuldir eru byrj­aðar að safn­ast upp. Slíkt er yfir­leitt til marks um algjöra neyð­ar­stöðu í rekstri fyr­ir­tækja.

Orð­sporið skiptir máli

Kast­ljósið í flug­iðn­aði bein­ist nú að flug­flot­an­um. WOW air er með Air­bus vélar en Icelandair Boein­g. 

Eftir tvö flug­slys á skömmum tíma, þar sem 737 Max 8 vélar Boeing koma við sögu (ítar­lega hefur verið fjallað um þetta á vef Kjarn­ans), er banda­ríski flug­ris­inn undir mik­illi pressu og flug­mála­yf­ir­völd nær alls­staðar ann­ars staðar en í Banda­ríkj­un­um, hafa brugð­ist við með því að hamla notkun á fyrr­nefndum vél­u­m. 

Flug­fé­lög hafa gert slíkt hið sama, þar á meðal Icelandair sem hefur tekið þrjár vélar af fyrr­nefndri teg­und úr flot­an­um, sem telur sam­tals 33 vél­ar. Orð­spor Boeing hefur mikil áhrif á orð­spor þeirra flug­fé­laga sem nota vél­arn­ar, eins og sést hefur á falli á mark­aðsvirði þeirra eftir slysið hrika­lega í Eþíópíu á sunnu­dag­inn þar sem 157 - allir um borð - lét­ust. Icelandair hefur fallið um 15 pró­sent á tveimur dögum og fjöl­mörg flug­fé­lög um allan heim um við­lík­a. 

Það verður að koma í ljós hversu mik­ill vandi skap­ast vegna þess að öll spjót standa nú á Boeing, en aug­ljóst er íslensk ferða­þjón­usta á mikið und­ir. Það er stór­mál þegar fólk hættir að treysta flug­vél­un­um. Fyrir Ísland er mikið í húfi, eins og vand­inn þessa dag­ana sýn­ir. Okkar litla eyja, með aðeins 350 þús­und íbúa, á orðið veru­lega mikið undir ferða­þjón­ust­unni og hefur kannski átt of góðu að venj­ast á und­an­förnum árum. 

Aug­ljós kólnun í kort­unum

Staðan eins og hún blasir við núna er að ferða­þjón­ustan sé komin í miklar varn­ar­stell­ing­ar. Er þá ótalið að nefna kjara­við­ræð­urn­ar, sem geta hæg­lega leitt til meiri erf­ið­leika, ef ekki tekst að semja um kaup og kjör starfs­fólks á næst­unn­i. 

Höfum hug­fast að fjöldi ferða­manna á ári fór úr 450 þús­und á ári árið 2010 í 2,7 mill­ljónir í fyrra. Þessi breyt­ing hafði mikil áhrif á íslenska efna­hags­lífið til hins betra. Aðal­at­riðið í þess­ari hag­felldu þróun voru skil­virkar og góðar flug­sam­göng­ur. Þessar sam­göngur eru nú að versna og nær öruggt má telja, að því muni fylgja kólnun í hag­kerf­inu, vítt og breitt. 

Þrátt fyrir allt, þá eru stoðir Íslands góð­ar. Skuldir hjá heim­il­um, fyr­ir­tækjum og hinu opin­bera, hafa dreg­ist saman á und­an­förnum árum og Seðla­bank­inn hefur sýnt á und­an­förnum mán­uðum og vik­um, að hann er til­bú­inn að nota yfir 700 millj­arða gjald­eyr­is­forða til að koma í veg fyrir koll­steypu í gengi krón­unn­ar. Á skömmum tíma hefur gengi krón­unnar gagn­vart Banda­ríkja­dal og evru veikst nokk­uð, en með inn­gripum (sem fjallað hefur verið ítar­lega um að vef Kjarn­ans) hefur Seðla­bank­inn unnið gegn frek­ari veik­ingu og of miklum óstöð­ug­leika. 

Varn­ar­stell­ing­arnar í hag­kerf­inu, einkum í ferða­þjón­ustu, sjást orðið glögg­lega og framundan má búast við frek­ari merkjum um þær í flestum atvinnu­grein­um. Eftir mik­inn upp­gangs­tíma ætti þetta ekki að koma á óvart en von­andi tekst að búa þannig um hnút­ana að flug­sam­göngur hald­ist áfram góðar og að ímynd Íslands sem ákjós­an­legs ferða­manna­staðar verði jákvæð hjá fólki í ferða­hug í útlönd­um. 

Fyrir einu ári síðan: „Við eigum Ísland, það eina sem við eigum eftir að gera er að taka það“
Lífeyrissjóðir landsins eiga stóran hluta af íslensku atvinnulífi. Hávær krafa hefur lengi verið um að þeir verði virkari eigendur og nýti sér þau völd sem í því felast til að beita sér fyrir lífsgæðum sjóðsfélaga í nútíð ekki síður en í framtíð.
Kjarninn 21. september 2019
Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari