Auglýsing

Í aðdrag­anda og við fall WOW air skap­að­ist umræða um eitt atriði, sem skiptir Ísland miklu máli. Það er flug­brúin - teng­ingin við umheim­inn með flug­vél­u­m. 

Um 43 pró­sent af gjald­eyr­is­tekjum þjóð­ar­búss­ins hefur mátt rekja til þeirra ferða­manna sem koma til lands­ins en um 98 pró­sent þeirra kemur með flug­vélum og afgang­ur­inn með skemmti­ferða­skip­um. 

Fall WOW air var áfall fyrir hag­kerfið og ferða­þjón­ust­una, en vanda­mál­unum er ekki lok­ið. Icelandair glímir við vanda vegna fyr­ir­sjá­an­legra vanda­mála sem snúa að end­ur­skipu­lagn­ingu flug­flota félags­ins. 

Auglýsing

Flug­slysin í Indónesíu 29. októ­ber og í Eþíópíu 13. mars, þegar 737 Max vélar Boeing tog­uð­ust niður til jarðar með þeim afleið­ingum að allir um borð, 346, létu­st, hafa leitt til mik­illa áskor­ana og erf­ið­leika í flugi. Frá þeim tíma hafa spjótin í rann­sóknum beinst að MCAS-­kerfi vél­anna, eins og fjallað hefur verið um ítar­lega á vef Kjarn­ans, en það á að sporna gegn ofrisi. 

Ennþá er notkun á Max vél­unum bönnuð og ekki ljóst hversu langur tími mun líða þar til kyrr­setn­ingu lýk­ur. 

Það er ekki nóg að banda­rísk flug­mála­yf­ir­völd gefi Boeing heil­brigð­is­vott­orð heldur þurfa líka að koma ákvarð­anir um slíkt í öðrum lönd­um, svo að notkun á Max vél­unum geti orðið almenn á nýjan leik í alþjóða­flug­i. 

Ekki er aug­ljóst hvenær þetta ger­ist og raunar gæti farið svo, að langt sé í að notkun á Max vélum verði heim­iluð á heims­vís­u. 

Loka­nið­ur­stöður rann­sókna liggja ekki fyrir og jafn­vel þótt Boeing seg­ist hafa unnið að því að upp­færa hug­bún­að­inn og laga galla, þá verður vinnslu­fer­ill félags­ins end­ur­skoð­aður í heild sinni. Það er ekki lítið mál fyrir þennan rót­gróna risa í flug­iðn­að­i. 

Alrík­is­lög­reglan FBI og banda­ríska dóms­mála­ráðu­neytið fylgj­ast einnig með hverju skrefi og hafa sett af stað sjálf­stæðar rann­sókn­ir.

Icelandair er eitt þeirra félaga sem hefur veðjað á Max vél­arnar í sínum flota og íslensk ferða­þjón­usta er þar með háð þeim, enda Icelandair í mik­il­væg­asta hlut­verki allra fyr­ir­tækja þegar kemur að þess­ari atvinnu­grein.

Getur orðið mikið við­bót­ar­högg

Icelandair var búið að taka þrjár Max vélar í notk­un, sem nú hafa verið kyrr­sett­ar. 

Upp­færð flug­á­ætlun Icelandair miðar við að Boeing 737 MAX flug­vélar félags­ins verði kyrr­settar til 16. júní næst­kom­andi, að því er fram hefur komið í til­kynn­ingu félags­ins til kaup­hall­ar­inn­ar. „Með þeim mót­væg­is­að­gerðum sem gripið hefur verið til með því að bæta leigu­vélum við flota félags­ins hefur tek­ist að tak­marka áhrifin á leið­ar­kerfið veru­lega.­Fé­lagið gekk frá leigu á tveimur Boeing 767 breið­þotum sem til­kynnt var um þann 1. apríl síð­ast­lið­inn. Í dag gekk félagið frá leigu á þriðju vél­inni en hún er af gerð­inni Boeing 757-200 og er 184 sæta. Hún verður í rekstri frá 15. maí fram í lok sept­em­ber 2019 segir í til­kynn­ingu félags­ins. Á tíma­bil­inu 1. apríl – 15. júní mun félagið fella niður um 3,6% af flug­ferðum sínum sem sam­svarar rúm­lega 100 ferðum á tíma­bil­inu. Í flestum til­fellum er um að ræða flug til áfanga­staða þar sem fleiri en eitt flug eru í boði sama dag. Þrátt fyrir þessar ráðstaf­anir helst sæta­fram­boð félags­ins nán­ast óbreytt þar sem not­ast verður við Boeing 767 flug­vélar sem eru stærri en Boeing 737 MAX vél­arn­ar. Af þeim sökum er gert ráð fyrir óveru­legum áhrifum á heild­ar­fjölda fluttra far­þega á tíma­bil­in­u,“ segir í til­kynn­ingu félags­ins. 

Til lengdar litið vand­ast mál­ið. Það þarf að finna lausn á flota­málum félags­ins, sem er ekki dýr­ari en floti með Max vél­um, og þjón­ustu­stigið má ekki versna. Það þarf ekki að rýna mikið í stöð­una til að sjá að þetta verður veru­lega krefj­andi fyrir félag­ið.

Von­andi tekst stjórn­endum félags­ins að finna góðar lausnir til að vernda íslensku flug­brúna, því ann­ars getur voð­inn verið vís. Höggin fyrir íslenska hag­kerfið geta vel orðið nokkuð stór - á við annað fall WOW air t.d. - ef ekki tekst að finna góðar lausnir við að end­ur­skipu­leggja flot­ann og leiða­kerf­ið, vegna kyrr­setn­ingar á Max vél­un­um.

Gæti hjálpað til

Það er mik­il­vægt fyrir Icelandair að fá nýjan hlut­hafa í hóp­inn. PAR Capi­tal Mana­gement verður næst stærsti hlut­hafi félags­ins, með sam­þykki hlut­hafa­fundar sem hefst klukkan 16:00 í dag, með um 11,3 pró­sent hlut. Kaupin eru upp á 5,64 millj­arða króna. 

Eitt af því sem gæti gerst með inn­komu þessa stóra alþjóð­lega hlut­hafa, er að félag­inu muni ganga betur að leysa úr flota­vand­an­um. PAR Capi­tal á mikla hags­muni undir vegna Boeing véla, enda er félagið stór hlut­hafi í félögum sem not­ast við Boeing vél­ar, þar á meðal Delta Air­lines, Sout­hwest air­lines og Jet­blue. Auk þess er félagið með mikla hags­muni í alþjóð­legri ferða­þjón­ustu meðal ann­ars í gegnum hluta­fjár­eign í bók­un­ar­síðum Expedia, Book­ing og Trip Advis­or. 

Þrátt fyrir þessa inn­komu PAR Capi­tal þá blasir það við, að Icelandair gæti vel þurft að auka hlutafé enn frekar, til að mæta áskor­unum framund­an. Mikil sam­keppni í rekstr­ar­um­hverf­inu gerir stöð­una enn snún­ari, og verður spenn­andi að fylgj­ast með því hvernig afkoma félags­ins var á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins, en upp­gjör vegna þess tíma­bils verður birt 3. maí og kynnt 6. maí. 

Síð­ustu þrír mán­uðir síð­asta árs voru félag­inu erf­iðir og tap­aði félagið 6,8 millj­örðum króna. Í lok árs var eigið féð um 55 millj­arðar og skuld­irnar um 110 millj­arð­ar. Mark­aðsvirði félags­ins er tölu­vert undir eigin fénu þessi miss­er­in, eða um 43 millj­arðar króna.

Þó und­ir­stöð­urnar í íslenska hag­kerf­inu séu sterkar í augna­blik­inu á marga mæli­kvarða, þá sýna hremm­ing­arnar í flug­iðn­aði á heims­vísu að Ísland á mikið undir skil­virkum og góðum flug­sam­göng­um. Nið­ur­fell­ing á einni flug­leið kostar þjóð­ar­búið millj­arða í gjald­eyr­is­tekj­ur. Von­andi tekst að styrkja flug­brúna íslensku, en segja má að það sé mikil varn­ar­bar­átta um hana í augna­blik­inu.

Þórður Snær Júlíusson
Tækifærið er núna
Kjarninn 23. ágúst 2019
WOW air gríman fallin
Skiptastjórar þrotabús WOW air telja að flugfélagið hafi í síðasta lagi verið ógjaldfært um mitt síðasta ár. Þrátt fyrir það réðist WOW air í skuldabréfaútgáfu sem byggði á upplýsingum um annað.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Íslendingar eyddu minna erlendis
Í júlí var mesti samdráttur í kortaveltu Íslendinga erlendis síðan í október 2009, alls dróst veltan saman um 5,3 prósent. Færri brottfarir Íslendinga í kjölfar falls WOW air skýra að hluta til samdráttinn.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Stefán Ólafsson
Verðbólguskot gengur yfir
Kjarninn 22. ágúst 2019
Pólverjar rjúfa 20 þúsund íbúa múrinn á Íslandi
Pólskum ríkisborgurum fjölgaði hér á landi um 5 prósent á átta mánuðum.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari