Auglýsing

Ásgeir Jóns­son seðla­banka­stjóri og Gylfi Zoega, pró­fessor í hag­fræði sem sæti á í pen­inga­stefnu­nefnd Seðla­banka Íslands, komu á dög­unum fyrir efna­hags- og við­skipta­nefnd Alþing­is. 

Á fund­inum ákvað Gylfi Zoega að tjá sig um vanda­málin hjá ferða­þjón­ust­unni og Icelanda­ir, sem eru mikil og alvar­leg þessi miss­er­in. 

Um vanda Icelandair sagði hann meðal ann­ars:

Auglýsing

„Hvenær verður eigið fé þar komið á hætt­u­­legt stig? Það má ekki veðja þjóð­ar­bú­inu á að Icelanda­ir fái full­ar bæt­ur frá Boein­g.”

Hann tjáði sig enn fremur um áhyggjur sem hann hefði af veikum rekstr­ar­grunni í ferða­þjón­ustu almennt, vegna hás launa­kostn­aðar í hlut­falli við tekjur og erf­iðra rekstr­ar­skil­yrða. 

Í ljósi þess hve stór atvinnu­grein ferða­þjón­ustan væri orðin á Íslandi þá væri þetta ákveðið hættu­merki fyrir hag­kerf­ið. 

Bréfa­send­ingar

Icelandair brást við þessu með nei­kvæðum hætti, og gagn­rýndi for­stjóri félags­ins, Bogi Nils Boga­son, Gylfa fyrir „ógæti­leg” orð og að hafa gert Icelandair sér­tækt að umtals­efni á fund­in­um. Var meðal ann­ars gengið svo langt, að bréf var sent form­lega til Seðla­bank­ans vegna þessa

Þetta er óvenju­legt og algjör óþarfi hjá félag­in­u. 

Sjálf­sagt er hjá Gylfa að viðra skoð­anir sínar á stöðu mála, og ef hún bein­ist að einu fyr­ir­tæki sem er þjóð­hags­lega mik­il­vægt þá er sér­stak­lega mik­il­vægt að ræða um þau. Ekk­ert athuga­vert við það. Almanna­hags­munir eru fyrir því að draga upp glögga mynd af stöð­unni. Staða félags­ins er ekki einka­mál hlut­hafa eða stjórn­enda, eins og áður seg­ir. 

Loft­brúin milli Íslands og umheims­ins hefur kerf­is­lægt mik­il­vægi fyrir íslenska hag­kerfið og Icelandair er þannig þjóð­hags­lega mik­il­vægt fyr­ir­tæki. Enda er fyr­ir­tækið lang­sam­lega stærsta ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tæki lands­ins og erfitt að hugsa sér stöðu mála án þess. Fólks­flutn­ingar og vöru­flutn­ingar eru það umfangs­miklir, og félagið sinnir mik­il­vægu hlut­verki fyrir Ísland.

Það hefur tapað 11 millj­örðum á síð­ustu tveimur árs­fjórð­ungum og staðan verið erf­ið. Fátt bendir til ann­ars en að hún verði það áfram.

Það sem þing­menn ættu að taka til sín, er það að Gylfi ákvað að fara á fund­inn og gera þetta að umtals­efni af ástæðu með seðla­banka­stjór­an­um. Það ætti öllum að vera ljóst.

Þeir eru að senda skila­boð til þing­manna og tala um það sem skiptir mestu máli í augna­blik­inu í hag­kerf­inu, og þar sem mesta áhættan ligg­ur. Auð­velt er að lesa það út úr því sem fram kom á fund­in­um, þó eflaust geti verið deildar mein­ingar um það. 

Í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands er staðan einnig gerð að umtals­efni og það segir sína sögu um það, að vandi félags­ins er alvar­leg­ur.

Mark­aðsvirði Icelandair skiptir engu máli miðað við mik­il­vægi félags­ins fyrir hag­kerf­ið. Það að mark­aðsvirði félags­ins hafi hrunið niður á und­an­förnum árum, og sé nú aðeins rúm­lega 0,5 sinnum eigið fé félags­ins (um 30 millj­arð­ar, en bók­fært eigið fé 55 millj­arð­ar), segir sína sögu um hvernig fjár­festar meta félagið um þessar mund­ir. 

Mál­sóknir Sout­hwest

Nei­kvæðar fréttir af stöðu mála hjá Boeing, vegna kyrr­setn­ingar á 737 Max vél­unum og rann­sóknum sem enn eru í gangi, eru ekki til að skapa mikla jákvæðni. Icelandair hefur veðjað á þær vél­ar, og því hefur kyrr­setn­ingin komið illa við félag­ið, eins og marg hefur verið rak­ið. Icelandair gerir ráð fyrir því að geta byrjað að nota vél­arnar í jan­ú­ar.

Nýj­ustu fréttir frá Sout­hwest flug­fé­lag­inu, sem keypt hefur meira en 30 Max vél­ar, benda til þess að Max vél­arnar fari í fyrsta lagi í loftið í febr­ú­ar, sam­kvæmt mati félags­ins. Þá hefur stétt­ar­fé­lag flug­manna Sout­hwest hafið mála­rekstur gegn Boeing og gerir kröfu um 100 millj­ónir Banda­ríkja­dala, eða sem nemur um 12,5 millj­örðum króna, í bæt­ur. 

Ástæðan er sú að félagið hafi ekki staðið rétt að upp­lýs­inga­gjöf til flug­manna og þannig ógnað öryggi þeirra og far­þega. Fjöl­margar lög­sóknir eru ýmist í und­ir­bún­ingi eða í gangi, gegn Boeing, og ekki sér fyrir end­ann á þeim mál­um.

Rann­sóknum á slys­unum hörmu­lega í Indónesíu og Eþíóp­íu, þar sem 346 létu lífið eftir að Max vél­arnar tog­uð­ust til jarð­ar, er hvergi nærri lok­ið. 

Tím­inn er ekki að vinna með Icelanda­ir, og af þeim ástæðum verður að telj­ast eðli­legt að ræða um vanda félags­ins við efna­hags- og við­skipta­nefnd Alþing­is, með fremur almennum og hóf­stilltum orð­um.  

Von­andi er vel fylgst með

Á þessum vett­vangi var fjallað um alvar­lega stöðu íslensku loft­brú­ar­inn­ar, 10. sept­em­ber síð­ast­lið­inn, og meðal ann­ars fjallað um ótrú­verðug áform þeirra sem vilja byrja að fljúga undir merkjum WOW air. 

Nær ekk­ert hefur stað­ist sem komið hefur fram í yfir­lýs­ingum þeirra sem hafa verið með það hlut­verk að tjá sig fyrir hönd félags­ins. Von­andi eru stjórn­völd, í gegnum Sam­göngu­stofu og eft­ir­lits­hlut­verk henn­ar, að fylgj­ast náið með hverju skrefi, því það getur haft alvar­legar afleið­ingar að fara af stað með van­fjár­mögnuð og illa und­ir­búin flug­fé­lög, eins og sakir standa. 

Þögnin hættu­leg

Sagan ætti að kenna okkur það að bera virð­ingu fyrir því þegar okkar helstu fræði­menn og stjórn­endur í Seðla­bank­anum eru að tjá sig um mál­efni ein­staka fyr­ir­tækja sem eru í vand­ræð­u­m. 

Óþarfi er að taka almennu tali um þetta illa, og bréfa­send­ingar eru takt­laus­ar. Ekk­ert er ógæti­legt við það að fjalla um vanda­mál­in. Það er frekar að það sé á hinn veg­inn, að þögnin ein geti verið hættu­leg. Þannig var það í aðdrag­anda þess að WOW air fór á haus­inn.

Von­andi tekst að við­halda og styrkja lof­brúna milli Íslands og umheims­ins, en vanda­málin hjá Icelandair eru eðli­legt umræðu­efni fyrir efna­hags- og við­skipta­nefnd Alþingis þessi miss­er­in, vegna þess hve mikið er í húfi.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stóru viðskiptabankarnir þrír tilkynntu allir vaxtalækkanir í vikunni sem leið.
Bankarnir taka aftur forystu í húsnæðislánum
Stýrivaxtalækkanir, lækkun bankaskatts og afnám sveiflujöfnunarauka hafa haft áhrif á vaxtakjör sem og getu bankanna til að lána fé. Með tilliti til verðbólgu verða hagstæðustu vextirnir til húsnæðiskaupa nú hjá bönkum í stað lífeyrissjóða.
Kjarninn 31. maí 2020
Barnabókin „Ævintýri í Bulllandi“
Mæðgur dunduðu sér við að skrifa barnabók á meðan að COVID-faraldurinn hélt samfélaginu í samkomubanni. Þær safna nú fyrir útgáfu hennar á Karolina fund.
Kjarninn 31. maí 2020
Þorri landsmanna greiðir tekjuskatt og útsvar. Hluti greiðir hins vegar fyrst og fremst fjármagnstekjuskatt.
Tekjur vegna arðgreiðslna jukust í fyrra en runnu til færri einstaklinga
Alls voru tekjur vegna arðs 46,1 milljarður króna í fyrra. Þeim einstaklingum sem höfðu slíkar tekjur fækkaði á því ári. Alls eru 75 prósent eigna heimila landsins bundnar í fasteignum.
Kjarninn 31. maí 2020
Maskína leiðrétti framsetningu Moggans á göngugatnakönnun
Maskína, sem vann könnun á viðhorfum til varanlegra göngugatna fyrir hóp kaupmanna sem berst gegn göngugötum í miðborginni, sendi frá sér leiðréttingu á fimmtudag eftir að bjöguð mynd af niðurstöðunum var dregin fram í Morgunblaðinu.
Kjarninn 31. maí 2020
Auður Jónsdóttir
Þú verður að deyja fyrir samfélagið!
Kjarninn 31. maí 2020
Stefán Ólafsson
Atvinnuleysisbætur eru alltof lágar
Kjarninn 31. maí 2020
Inger Støjberg, þáverandi ráðherra innflytjendamála í dönsku stjórninni, sést hér á fundi í Brussel 25. janúar árið 2016. Þann sama dag sá hún fréttir sem gerðu hana hoppandi illa og urðu kveikjan að þeim embættisfærslum sem nú eru til rannsóknar.
Að tala tungum tveim og draga kanínu úr hatti
Danskir stjórnmálaskýrendur sem fylgjast með rannsókn á embættisfærslum Inger Støjberg, fyrrverandi ráðherra, segja hana hafa talað tungum tveim í yfirheyrslum vegna rannsóknarinnar. Minnisblað sem enginn hafði áður heyrt minnst á dúkkaði skyndilega upp.
Kjarninn 31. maí 2020
Donald Trump á blaðamannafundi í vikunni, þar sem hann undirritaði forsetatilskipun sem ætlað er að refsa einkafyrirtækjum fyrir að ritskoða efni á internetinu.
Trump steig á endanum yfir línuna sem Twitter hafði dregið í sandinn
Árið 2018 byrjaði Twitter að þróa lausn til að bregðast við því að stjórnmálamenn töluðu með misvísandi eða meiðandi hætti á miðlinum. Í þessari viku beitti miðilinn þessu meðali sínu gegn Donald Trump í fyrsta sinn. Og sá varð reiður.
Kjarninn 30. maí 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari