Stöðvum faraldurinn saman – verum heima!

Halldór Rósmundur Guðjónsson og Oddur Þórir Þórarinsson hvetja til hertra aðgerða til að berjast gegn útbreiðslu kórónuveirunnar.

mennnir.jpg
Auglýsing

Í ljósi heims­far­ald­urs kór­óna­veirunn­ar, stöndum við sem þjóð nú frammi fyrir erf­iðum og flóknum ákvörð­un­um. Við búum við for­dæma­laust ástand sem einna helst verður líkt við heims­far­aldur inflú­ensu árið 1918 og seinni heims­styrj­öld­ina. Við slíkar aðstæður þarf að bregð­ast við með hraði, af festu og nákvæmni. Aðgerðir íslenskra stjórn­valda hafa verið leiddar af emb­ætti sótt­varn­ar­lækn­is, emb­ætti land­læknis og rík­is­lög­reglu­stjóra. Svo virð­ist sem við höfum staðið okkur vel í fyrri hluta þeirrar vinnu við að draga úr smiti með rakn­ingu til­fella, en nú er komið að seinni hálf­leiknum með auknu álagi sem kallar á skjót við­brögð. 

Heil­brigð­is­starfs­menn hér­lendis og í nágranna­lönd­unum hafa komið á fram­færi skýrum skila­boðum til allra að halda sig heima til að þeim sé mögu­legt að vinna sína vinnu. Á mánu­dag til­kynni for­sæt­is­ráð­herra Breta að þjóðin yrði að standa saman og vera heima, nema algjör nauð­syn krefði. Þá tók hann fram að með því væri verið að kaupa tíma til að und­ir­búa heil­brigð­is­kerfið frekar, bæði hvað varðar tækja­búnað og mögu­lega með­ferð. Læra má að ein­hverju leyti af þeim löndum sem þegar hafa orðið illa úti, s.s. Ítalíu og Kína. Þá hefur Alþjóða­heil­brigð­is­mál­stofn­un­in, WHO, gefið út leið­bein­ingar um hvernig eigi berj­ast við þennan sjúk­dóm. 

Sér­stak­lega verður að huga að hags­munum fram­línu heil­brigð­is­starfs­manna og ann­ara sem sinna nauð­syn­legum störfum í þágu almanna­varna á þessum erf­iðu tím­um. Með hlið­sjón af skyldu stjórn­valda og vinnu­veit­anda til að tryggja starfs­fólki öruggt starfs­um­hverfi, sbr. t.d. ákvæði laga um aðbún­að, öryggi og holl­ustu­hætti á vinnu­stöðum og ákvæða EBE til­skip­ana nr. 89/391/EBE og 92/57/EBE er tví­mæla­laust skylda á yfir­völdum að tak­marka útsetn­ingu heil­brigð­is­starfs­manna, kenn­ara og ann­arra sem gert er að starfa í dag. Á yfir­borð­inu hafa stjórn­mála­menn a.m.k. ekki skipt sér af ein­stökum ákvörð­un­um, þeir bera þó á end­anum alla ábyrgð á við­brögðum við far­aldr­inum og geta ekki skýlt sér á bak við ráð­legg­ingar ann­arra. 

Auglýsing
Af fjöl­miðlum að dæma eru við­brögð margra Vest­ur­landa­ríkja í dag grund­völluð á nýlegri skýrslu Imper­ial Col­lege í London. Þar er bent á tvær megin leiðir til að berj­ast við veiruna, ann­ars vegar bæl­ingu (e. suppression) og hins vegar mildun (e. mitigation). Ljóst er af skýrsl­unni að fyrir heil­brigð­is­kerfi Banda­ríkj­anna og Bret­lands er bæl­ing eina færa leiðin og jafn­framt sú sem myndi kosta færri manns­líf. 

Núna liggur fyrir að sam­fé­lags­smit hefur orðið í íslensku sam­fé­lagi. Hlut­fall greindra nýsmita sem ekki er hægt að rekja til erlends upp­runa fer hækk­andi. Tak­mark­anir á sýna­tökum vekja grun um að fjölda smit­aðra sé van­greind­ur. Við sam­fé­lags­smiti hefur verið brugð­ist með sam­komu­banni. Þrátt fyrir það eru leik­skólar og grunn­skólar ennþá opn­ir. Með þessu er ljóst að hluti starfs­manna sveit­ar­fé­laga er að sinna störf­um. Þeir starfs­menn þurfa að vera í nánu sam­neyti við mögu­lega smit­bera og eru þannig lagðir í hættu til að halda sam­fé­lag­inu gang­andi. Þá eru sam­göngur ennþá frjálsar af smit­uðum svæðum inn á ósmit­uð, en ósmituð byggð­ar­lög kalla eftir breyt­ingum þar á.

Aðstæður á Íslandi eru um margt ein­stak­ar. Milli­landa­sam­göngur hafa að mestu lagst af tíma­bundið og við þær gríð­ar­legu áskor­anir sem við stöndum frammi fyrir er það að mati und­ir­rit­aðra ill­skilj­an­legt hvers vegna stjórn­mála­menn grípa ekki taf­ar­laust til aðgerða eins og útgöngu­banns og tak­mark­ana á sam­göngum milli lands­hluta, með það að mark­miði að stöðva dreif­ingu veirunnar inn­an­lands. Hafa verður í huga að um 10% smit­aðra bæði á Ítalíu og Kína eru heil­brigð­is­starfs­menn. M.t.t. öryggis þeirra, og ann­arra sem sinna nauð­syn­legum störfum í sam­fé­lag­inu, er mik­il­vægt að fækka smit­uðum eins mikið og kostur er. Að tak­marka sótt­varn­ar­að­gerðir vegna mögu­legra efna­hags­legra afleið­inga er að mati und­ir­rit­aðra alltaf órétt­læt­an­legt. Mann­líf verða ekki metin til fjár. Öryggi og heilsa þjóð­ar­innar ásamt öryggi fram­línu starfs­manna í heil­brigð­is­kerf­inu verður að vera leið­ar­ljósið við allar ákvarð­an­ir. 

  • Útgöngu­bann og tak­mark­anir á sam­göngum í nokkrar vikur myndi hafa tak­mörkuð efna­hags­leg áhrif, umfram það sem þegar er orð­ið. 
  • Hjól efna­hags­lífs­ins á Íslandi gætu aftur farið að snú­ast þegar búið væri að tak­marka og/eða stöðva allt smit inn­an­lands innan nokk­urra vikna. 
  • Útgöngu­bann og sam­göngu­tak­mark­anir minnka útsetn­ingu nauð­syn­legra starfs­stétta s.s. leik­skóla­kenn­ara og heil­brigð­is­starfs­manna fyrir smitefn­i. 
  • Tak­mörkun á smiti núna, myndi gera und­ir­bún­ing að mögu­legri síð­ari bylgju veirunnar betri, þ.m.t. með til­liti til mögu­legra lyfja­með­ferða eða bólu­setn­ingar sem þá gæti verið komin til. 
  • Engar stað­festar óyggj­andi upp­lýs­ingar liggja fyrir um að ein­stak­lingar sem smit­ast af veirunni núna hafi myndað mótefni um alla fram­tíð og þannig liggur ekki fyrir hvort hjarð­ó­næmi geti yfir höfuð mynd­ast. 
  • Að mati und­ir­rit­aðra fer það gegn lögum að grípa ekki til frek­ari sótt­varn­ar­ráð­staf­ana taf­ar­laust gagn­vart fram­línu heil­brigð­is­starfs­manna og ann­ara lyk­il­starfs­manna. 

Með þessu viljum við skora á stjórn­mála­menn, sem ráða ferð­inni í við­brögðum við heims­far­aldri kór­óna­veirunn­ar, að hugsa sinn gang alvar­lega. Þá viljum við hvetja önnur stjórn­völd, þ.m.t. sveit­ar­fé­lög, til að taka sjálf­stæðar ákvarð­anir á grund­velli ábyrgðar sinnar til verndar starfs­manna. Ein­stak­lingum sem nú er gert að starfa í þágu almanna­varna eiga rétt á því gripið sé til allra mögu­legra aðgerða. Eru ráða­menn virki­lega til­búnir til að standa frammi fyrir þjóð­inni síðar og rétt­læta það að ekki hafi verið gripið til allra mögu­legra úrræða til að stöðva útbreiðslu veirunn­ar? 

Okkur öllum ber skylda til að vinna sam­an, stöðva far­ald­ur­inn og bjarga þannig manns­líf­um.  

Annar höf­unda er lög­fræð­ingur en hinn lög­maður og lækn­ir.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kanna hvaða áhrif COVID-19 faraldurinn hafði á matarvenjur Íslendinga
Til þess að skilja betur breytingar á neysluvenjum og viðhorfi til matar á meðan neyðarstig almannavarna var í gildi þá stendur Matís nú fyrir könnun um matarvenjur Íslendinga á meðan COVID-19 faraldurinn stóð sem hæst.
Kjarninn 8. júlí 2020
Tamson Hatuikulipi og Bernhard Esau grímuklæddir í réttarsal í Windhoek í vikunni ásamt lögmanni sínum.
Yfir 200 milljónir frá Samherjafélagi til tengdasonar sjávarútvegsráðherra Namibíu
Rannsakandi hjá namibísku spillingarlögreglunni segir að háar óútskýrðar greiðslur hafi farið frá Esju Fishing til tengdasonar fyrrverandi sjávarútvegsráðherra landsins. Umræddir tengdafeðgar reyna þessa dagana að losna úr gæsluvarðhaldi.
Kjarninn 8. júlí 2020
Öll sem létust í brunanum voru pólskir ríkisborgarar
Borin hafa verið kennsl á þá einstaklinga sem létust í brunanum á Bræðraborgarstíg.
Kjarninn 8. júlí 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Atli og Elías
Kjarninn 8. júlí 2020
Skjöl sem komu til þinglýsingar í gær hjá Sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu ættu að vera tilbúin 28. júlí næstkomandi.
Þriggja vikna bið eftir þinglýsingu
Mikil ásókn í endurfjármögnun og ný íbúðalán hjá bönkunum hefur skapað tímabundið álag. Afgreiðslutími lánanna litast af því en einnig getur þinglýsing tekið nokkrar vikur.
Kjarninn 8. júlí 2020
Flugfreyjur og flugþjónar fella nýjan kjarasamning
Félagsmenn Flugfreyjufélags Íslands hafa fellt nýjan kjarasamning milli félagsins og SA vegna Icelandair. Niðurstaðan var afgerandi. „Mikil vonbrigði,“ segir forstjóri flugfélagsins.
Kjarninn 8. júlí 2020
Ef veiran getur borist í lofti þarf mögulega að hvetja til þess að  nota andlitsgrímur á mannmörgum stöðum og í lokuðum rýmum.
WHO viðurkennir hættu á smiti í lofti
Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hefur brugðist við opnu bréfi yfir 200 vísindamanna sem kalla eftir endurskoðun leiðbeininga WHO um að nýja kórónuveiran geti borist í lofti og smitast manna á milli.
Kjarninn 8. júlí 2020
Sjö sóttu um tvö embætti dómara við Landsrétt
Þann 19. júní 2020 auglýsti dómsmálaráðuneytið laus til umsóknar tvö embætti dómara við Landsrétt.
Kjarninn 8. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar