Styðjum við bakið á feðrum strax í upphafi

Karlmenn eru nú í miðjum klíðum að móta nýja nútímalega karlmennsku. Karlmennsku sem einkennist af tilfinningalegum styrk og jafnrétti innan sem og utan heimilisins., skrifar Ólafur Grétar Gunnarsson, fjölskylduráðgjafi.

Auglýsing

Hvernig stendur á því að sá atburð­ur, sem fyrir flest pör er inn­sigl­ing á kær­leika þeirra til hvors ann­ars, verður oftar en ekki ein rótin að skiln­aði?

Það má færa rök fyrir því að fæð­ing fyrsta barns sé með stærstu lífs­breyt­ingum sem fólk fer í gegn­um. Það er upp­hafið að ábyrgð­ar­fullu lífs­skeiða­verk­efni með gleði, við­bót­ar­á­lagi og óvæntum upp­á­kom­um. And­legur og til­finn­inga­legur þroski jafnt barns sem for­eldra tekur stökk. Því er mik­il­vægt að umgjörðin sem barnið fæð­ist inn í sé traust og að parið styrki sam­band sitt. Stað­reyndin er sú að 30% skiln­að­ar­barna eru yngri en 3 ára við skilnað for­eldra.

Auglýsing



Í hverju liggur þetta? Jú, sam­bandið getur orðið mjög barnsmiðað og for­eldr­arnir gleymt að rækta sjálf sig og sam­bandið hvort við annað auk álags  og mis­gengis í  vænt­ing­um. Eins geta verk­efna­skipt­ing og ábyrgð lagst mjög ójafnt á for­eld­rana sem getur orðið rót að óánægju og langvar­andi upp­lifun á ójafn­rétt­læti. Hjá mörgum for­eldrum liggur meg­in­þung­inn af umönnun barns­ins hjá móð­ur­inni. Ekki ein­ungis hin líf­fræði­legi hluti hvað varðar brjósta­gjöf og slíkt, heldur einnig hin almenna ummönnun og til­finn­inga­lega ábyrgð. Þetta er nátt­úru­lega að ein­hverju leyti erfða­gripur frá gömlum hug­myndum um heim­inn og verka­skipt­ingu kynj­anna. En við erum nú komin í 21. öld­ina og ættum að geta skipu­lagt okkur öðru­vísi, er það ekki?



Vandi nýbak­aðra feðra



Reynslan sýnir að ungt fólk vill jafn­ari heim og tekur jafn­ari þátt í fjöl­skyldu­mynd­un. Með laga­breyt­ingum um fæð­ing­ar­or­lof hafa margir feður farið að taka feðra­or­lof og vilja taka virkan þátt í upp­eld­inu. Nútíma karl­menn vilja byggja upp traust og mót­andi sam­band við börnin sín og taka virkan þátt í upp­vexti þeirra og þroska. En hvað þýðir það fyrir karl­menn? Hvar eru fyr­ir­mynd­irnar sem geta kennt nýjum feðrum hvernig það hlut­verk virkar? Hvernig er maður góður pabbi árið 2020?



Ef við lítum á sam­fé­lags­legar vænt­ingar til karl­manna, þá snú­ast þær mikið um lík­am­legan styrk og að færa björg í bú. Hér er fátt um fína drætti hvað varðar bleyju­skipti, til­finn­inga­legan stuðn­ing og skiln­ing. Karl­menn eru nú í miðjum klíðum að móta nýja nútíma­lega karl­mennsku. Karl­mennsku sem ein­kenn­ist af til­finn­inga­legum styrk og jafn­rétti innan sem og utan heim­il­is­ins.



Að verða for­eldri getur verið yfir­þyrm­andi upp­lif­un. Vilja og þrá til að skila verk­inu vel úr hendi lýstur saman við óvissu og hræðslu við nýtt verk­efni. Verk­efni sem þar að auki er dramat­ískt og veldur stór­felldum breyt­ingum á líf­inu: vökunæt­ur, horm­óna­rús­sí­bani og fríar stundir sem telj­ast í sek­únd­um. Þetta til­finn­inga­lega álag reyn­ist mörgum erfitt . Um 14% mæðra þjást af fæð­ing­ar­þung­lyndi, sem lýsir sér í þreytu og skömm yfir því að finna ekki betri teng­ingu við barn­ið. Minna þekkt er að um 10% feðra þjást einnig af fæð­ing­ar­þung­lyndi. Það lýsir sér oft í meiri vinnu og fjar­lægð frá heim­il­inu. Kannski eru það eðli­leg við­brögð að lifa ster­íó­stýpuna í botn, það er að minnsta kosti eitt­hvert hald­reipi í óvissu­á­standi. Því miður er það ekki upp­byggi­leg­asta leiðin fyrir föð­ur­inn til að vera styðj­andi maki og virkur upp­alandi.



Hægt er að hjálpa



Hér geta stjórn­völd lagt hönd á plóg fyrir nýja for­eldra og sér­stak­lega feð­ur. Veita má fræðslu fyrir for­eldra, svo­kall­aða jafn­rétt­is­fræðslu, þar sem for­eldrar eru til­finn­inga­lega und­ir­búin fyrir upp­eld­is­hlut­verk­ið. Og karlar geta skil­greint fyrir sjálfa sig hvernig þeir vilja vera góðir feður á 21. öld. Þannig geta menn og konur öðl­ast skiln­ing á lær­dóms­ferl­inu við að verða for­eldri, lært hvernig þau geta hleypt hvort öðru að og vaxið saman sem for­eldrar um leið og þau styrkja parsam­band­ið.



Þróuð fjöl­skyldu­fræðsla er fyrir hendi í heim­inum og ekki væri mikið mál að hefja slíkt starf á Íslandi á þannig við­ur­kenndum grunni. Gott­mann-hjón­in, John og Julie, hafa lengi rann­sakað para­sam­bönd og haldið slíka fræðslu fyrir nýbak­aða for­eldra með góðum árangri. Sam­hljómur er með rann­sóknum þeirra og fjölda ann­arra rann­sókna: Með fræðslu og auk­inni hæfni til inn­still­ingar í til­finn­ingar ann­arra má fækka veru­lega sam­bands­slitum for­eldra ungra barna. Par með góða þekk­ingu í fartesk­inu skipu­leggur líf sitt á þann hátt að geta átt fleiri sam­veru­stundir með barn­inu og með hvort öðru.



Upp­hafið hér á Íslandi væri jafn­rétt­is­fræðsla og aðstoð á með­göngu fyrir alla verð­andi for­eldra. Efnið er til, við þurfum bara að hefj­ast handa. Ekki þarf mikið af fjár­magni fyrir stjórn­völd til að bjóða öllum for­eldrum stuðn­ing til að vaxa saman í sterka fjöl­skyldu og koma heil­brigðum ein­stak­lingi á legg. Ísland er leið­andi í heim­inum í jafn­rétti utan heim­il­is­ins, höldum því áfram innan veggja þess.



Höf­undur er ­fjöl­skyldu- og hjóna­ráð­gjafi.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Örn Bárður Jónsson
Guð og náttúran
Kjarninn 25. september 2020
Steingrímur J. Sigfússon
Upplýsingamengun í annarra boði!
Kjarninn 25. september 2020
Ljóst er af FinCEN-skjölunum að stórir bankar sem hafa milligöngu um fjármagnshreyfingar í dollurum vita mætavel að þeir eru að hreyfa mikið magn peninga sem eiga misjafnan uppruna
Glæpirnir sem gera aðra glæpi mögulega
Fordæmalaus gagnaleki frá bandaríska fjármálaráðuneytinu hefur vakið mikla athygli í vikunni. Hann sýnir fram á brotalamir í eftirliti bæði banka og yfirvalda þegar kemur að því að því að stöðva vafasama fjármagnsflutninga heimshorna á milli.
Kjarninn 25. september 2020
Eimskip staðfestir að félagið hafi verið kært til héraðssaksóknara
Eimskip hafnar ásökunum um að hafa brotið lög í tengslum við endurvinnslu tveggja skipa félagsins í Indlandi. Eimskip segist ekki hafa komið að ákvörðun um endurvinnslu skipanna tveggja.
Kjarninn 25. september 2020
Eftir að ferðamönnum tók að hríðfækka hérlendis vegna kórónuveirufaraldursins hefur atvinnuleysi vaxið hratt.
Almenna atvinnuleysið stefnir í að verða jafn mikið og eftir bankahrunið
Almennt atvinnuleysið verður komið í 9,3 prósent í lok október gangi spá Vinnumálastofnunar eftir. Það yrði jafn mikið atvinnuleysi og mest var snemma á árinu 2010. Heildaratvinnuleysið, að hlutabótaleiðinni meðtalinni, verður 10,2 prósent í lok október.
Kjarninn 25. september 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Telur rétt að skoða Félagsdómsmál ef Samtök atvinnulífsins segja upp lífskjarasamningnum
Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar segir að Samtök atvinnulífsins grípi til tæknilegra útúrsnúninga þegar þau segi forsendur lífskjarasamninga brostnar og telur rétt að skoða að vísa uppsögn samninga til Félagsdóms, ef af þeim verður.
Kjarninn 25. september 2020
45 ný smit – 369 greinst með COVID-19 á tíu dögum
Fjörutíu og fimm manns greindust með COVID-19 hér á landi í gær. Nýgengi innanlandssmita er nú komið yfir 100 á hverja 100 þúsund íbúa.
Kjarninn 25. september 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 43. þáttur: Sögulok
Kjarninn 25. september 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar