BRAS – ÞORA! VERA! GERA!

Karna Sigurðardóttir skrifar um Menningarhátíð barna og ungmenna á Austurlandi.

Auglýsing

Nú lýkur senn yfir­grips­mik­illi dag­skrá BRAS - Menn­ing­ar­há­tíð barna og ung­menna á Aust­ur­landi sem hefur spannað Aust­ur­land vítt og breitt—land­fræði­lega og sam­fé­lags­lega—og staðið yfir síðan í sept­em­ber. BRAS gefur börnum og ung­mennum um allt Aust­ur­land tæki­færi til að læra um og til­einka sér hin ýmsu list­form, taka þátt í list­sköpun og upp­lifa list­við­burði. Þannig spilar hátíðin viða­mikið hlut­verk í list­fræðslu á Aust­ur­landi. Starf­semi sem þessi hefur þó mun víð­tæk­ari áhrif en að gleðja börn og glæða haustið þeirra lífi. Í leið­ar­ljósum BRAS er til­tekið að með aðgengi að fjöl­breyttum fyr­ir­myndum og þjálfun í tján­ingu fyrir börn og ung­menni stuðli hátíðin að auknu umburð­ar­lyndi og víð­sýni í sam­fé­lag­inu.

Dag­skrá BRAS hefur frá upp­hafi verið unnin út frá þeirri sýn að upp­lifun barna á að skapa í sam­vinnu og tengsl við jafn­aldra í rýni­vinnu auki lýð­ræð­is­lega næmni þeirra. Að tján­ing í hópi gefi aukna til­finn­ingu fyrir því sam­félagi sem ein­stak­ling­arnir mynda og trú á því að hver ein­stak­lingur eigi rödd sem hlustað sé á. Í smærri sam­félögum þar sem mannauður er eins­leit­ari er einkar mik­il­vægt að börn og ung­menni láti að sér kveða, sýni frum­kvæði og taki virkan þátt í mótun verk­efna og kerfa. Til þess þurfa börnin að búa yfir sjálfs­ör­yggi, vera læs á nær­sam­fé­lagið og fær í rýni- og sam­vinn­u. 

Ein­kunn­ar­orð hátíð­ar­innar Þora! Vera! Gera! hvetja börn á Aust­ur­landi til að þora að hvíla í sjálfum sér og fram­kvæma á eigin for­send­um. 

Lesn­ingin hér að neðan er sjálf­stætt fram­hald af grein sem var birt á Kjarn­anum þann 23. sept­em­ber síð­ast­lið­inn.

Líkt og í fyrri grein­inni eru tvær rann­sóknir hafðar til grund­vallar umfjöll­un­inni. Rann­sókn á list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi frá 2011 sem stýrt var af Anne Bam­ford, pró­fessor og mennta- og menn­ing­ar­full­trúa Lund­úna­borg­ar. Einnig umfangs­mikil rann­sókn stýrt af sömu konu um list­kennslu í yfir 40 löndum en nið­ur­stöð­urnar úr henni voru gefnar út árið 2006 í bók­inni The WOW fact­or; Global rea­se­arch compendium on the impact of the arts in education.

Sú yfir­grips­mikla rann­sókn sem kynnt er í The Wow Factor gefur skýrar vís­bend­ingar um að börn sem fá gæða-list­kennslu eru óhrædd­ari að takast á við verk­efni, hvíla örugg­ari í sjálfum sér, standa sig betur í öllu námi og eru ólík­legri til að hrökkl­ast úr skóla.

Það þarf ef til vill ekki að koma á óvart að starf­semi sem hvetur börn til að þora að hvíla í sjálfum sér, skapa og fram­kvæma á eigin for­sendum styrki sjálfs­mynd þeirra, en í leið­ar­ljósum BRAS seg­ir: “Menn­ing er órjúf­an­legur hluti af sjálfs­mynd barna og ung­menna og sjálf­stján­ingu þeirra. Með auknu fram­boði að skap­andi starfi stuðlar BRAS að mótun heil­brigðrar sjálfs­myndar barna og ung­menna.”

Þetta rímar vel við útkomur úr rann­sókn Anne Bam­ford en þar eru skýrar vís­bend­ing­ar—frá mörgum lönd­um—­sem gefa til kynna að list­kennsla styrki sjálfs­ör­yggi og hafi jákvæð áhrif á almenna líðan og við­horf barna. Eitt af ein­kennum gæða-list­kennslu sam­kvæmt rann­sókn­unum sem hér eru hafðar til grund­vallar er sam­vinna. 

Þema­verk­efni BRAS 2019 var tján­ing án tungumáls, þar sem aðferðir mynd­list­ar, tón­list­ar, dans og sirkus mörk­uðu leið til tján­ing­ar, sam­veru og fjöl­breyttrar skap­andi vinnu. Meg­in­mark­mið verk­efn­is­ins var að búa til vett­vang þar sem öll börn á Aust­ur­landi geta unnið saman á jafn­ingja­grund­velli óháð móð­ur­máli eða tungumálakunnáttu. Slíkt verk­efni felur ekki ein­ungis í sér list­kennslu, heldur gefur börnum og ung­mennum tæki­færi til að opna augu og hjörtu sín fyrir mik­il­vægi sam­veru, sam­kenndar og sam­stöðu í sam­félag­inu. Slík sam­vinna gefur börnum tæki­færi til að kynn­ast á nýjan hátt og skilja hvert annað út frá nýjum for­send­um, sem eykur virð­ingu og umburð­ar­lyndi í sam­fé­lagi barna og ung­menna. 

Auglýsing
Í The Wow Factor kemur fram að list­kennsla hefur lyk­il­hlut­verki að gegna fyrir menn­ing­ar­lega- og sam­fé­lags­lega þróun og getur haft jákvæð sam­fé­lags­leg og efna­hags­leg áhrif auk þess að hafa jákvæð áhrif á þróun mennt­un­ar. Þá getur list­fræðsla haft í för með sér að fag­fólk í listum stígur inn í list­kennslu og tekur virkan þátt í mótun fræðslu­verk­efna og ann­arra sam­fé­lags­mið­aðra verk­efna. Á aðeins þremur starfs­árum BRAS er farið að gæta slíkra áhrifa á Aust­ur­landi en mik­il­vægt er að fylgj­ast grannt með þró­un­inni á kom­andi árum. BRAS nýtir fjöl­breytta þjón­ustu lista­fólks á og frá Aust­ur­landi og mannauð­inn á́ svæð­inu eins og hægt er. Lista­fólk af svæð­inu heldur smiðj­ur, veitir sýn­ing­ar­leið­sögn, sinnir aðstoð­ar­kennslu og tekur þátt í skipu­lagn­ingu. Þá er einnig mik­il­vægt fyrir smærri sam­fé­lög að fá́ inn nýjar hug­myndir frá́ lista­fólki ann­ars­staðar að, og því hefur starfs­hóp­ur­inn sem stendur að BRAS verið breiður og ört stækk­andi hópur fólks með brenn­andi áhuga á fram­gangi hátíð­ar­inn­ar.

BRAS hefur nú verið haldið þrisvar og und­ir­bún­ingur fyrir næsta ár er haf­inn. BRAS hefur á aðeins þremur árum skotið rótum í menn­ing­ar­lands­lagi Aust­ur­lands, því þó hátíðin geti glatt og nært alla þátt­tak­end­ur, eru vís­bend­ingar um að hún sé vissum hópi nauð­syn­leg. Fjöldi umsagna barna, for­eldra og leið­bein­enda á BRAS sýna fram á hvað aðgengi að listum var ábóta­vant, og hvað það bætir lífs­gæði barna sem þess njóta. Vert er að gera frek­ari rann­sóknir á þessum þætti.

Það er brýnt að fylgj­ast betur með aðgengi barna að listum og list­fræðslu og leggja upp með að aðgangi sé jafnt, eins og Anne Bam­ford bendir á. Það þýðir þó ekki að aðgengi þurfi alls­staðar að vera eins, því Seyð­is­fjörður er ekki á Hverf­is­göt­unni og Lista­safn Íslands er ekki uppi í Fljóts­dal—og engin ástæða til að svo sé. Áskor­unin felst í að þróa sam­starfs­verk­efni og vinnu­að­ferðir sem tryggja aðgengi í sam­hengi við menn­ing­ar­legar og land­fræði­legar aðstæður á hverjum stað. 

Megi menn­ing­ar­stofn­unum þjóð­ar­innar og mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu bera gæfa til að fram­fylgja til­lögum sem lagðar eru fram í umræddri skýrslu um list­fræðslu á Íslandi og aðlaga sam­starfs­verk­efni að aðstæðum hvers svæð­is, svo öll börn á Íslandi njóti jafns aðgengis að listum og menn­ingu. BRAS sýnir fram á að með sam­stöðu að vopni, heima­við og á lands­vísu, getum við stuðlað að vönd­uðu menn­ing­ar­upp­eldi alls­staðar á land­inu um ókomna tíð.

Höf­undur er meist­ara­nemi við List­kennslu­deild Lista­há­skóla Íslands og sat í verk­efna­stjórn BRAS 2017-2019.

BRAS var haldið í fyrsta skipti í sept­em­ber 2018 og árlega síðan þá. Stofn­að­ilar BRAS voru þrjár menn­ing­ar­mið­stöðvar á Aust­ur­landi; Skaft­fell á Seyð­is­firði, Tón­list­ar­mið­stöð Aust­ur­lands og Menn­ing­ar­mið­stöð Fljóts­dals­hér­aðs (MM­F), Skóla­skrif­stofa Aust­ur­lands, Fjarða­byggð, Fljóts­dals­hérað og Aust­ur­brú.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Rannsóknarskýrsla Alþingi kom út árið 2010. Alls fann framkvæmdavaldið 249 ábendingar sem lúta að stjórnsýslunni við yfirferð sína á skýrslunni og segir að brugðist hafi verið við flestum.
Hvaða skýrsla um skýrslur er þetta eiginlega?
Síðdegis á föstudag birtist skýrsla sem Alþingi óskaði eftir í janúar árið 2018, um það hvernig framkvæmdavaldið hefði brugðist við ábendingum sem finna mætti í þremur rannsóknarskýrslum Alþingis, þar á meðal þeirri stóru um fall bankanna.
Kjarninn 30. nóvember 2020
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður utan flokka, er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Ekki að leggja til 30 kílómetra hraða alls staðar
Andrés Ingi Jónsson þingmaður utan flokka leggur til að hámarkshraði í þéttbýli verði alla jafna 30 kílómetrar á klukkustund, nema gild rök séu fyrir hærri hraða. Með frumvarpi um þetta vill þingmaðurinn fara að fordæmi Hollendinga og Spánverja.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Lady Brewery hreyfingin býður fólki í leyniklúbb
Farandsbrugghúsið Lady Brewery ætlar að koma upp tilraunaeldhúsi þar sem íslensk náttúra í bjórgerð verður rannsökuð. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Helga Vala Helgadóttir leiddi lista Samfylkingarinnar í Reykjavík norður fyrir síðustu kosningar.
Samfylkingin fer „sænsku leiðina“ í Reykjavík og heldur ekki prófkjör
Það verður ekkert prófkjör hjá Samfylkingunni í Reykjavík fyrir næstu alþingiskosningar. Uppstillingarnefnd hefur verið falið að stilla upp listum og leita eftir tilnefningum frá flokksfélögum.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Dæmi um fyrirsagnir frétta dagblaðanna á árunum 1985 og 1986.
Neituðu að kryfja lík alnæmissjúklinga
Í bók Gunnhildar Örnu Gunnarsdóttur, Berskjaldaður, er að finna frásögn hjúkrunarfræðings af hræðslunni og fordómunum innan sem utan Borgarspítalans á níunda og tíunda áratugnum, þegar HIV-faraldurinn braust út.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri Reykjavíkur.
Eftirlitsaðilar fái heimildir til að skoða leiguhúsnæði
„Það sem maður situr svolítið eftir með í kjölfar brunans á Bræðraborgarstíg er að þar sem um íbúðarhúsnæði var að ræða er ábyrgðin [á eldvörnum] samkvæmt lögum og reglugerðum fyrst og fremst eigandans,“ segir Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Schengen-samstarfið hefur átt undir högg að sækja vegna veirufaraldursins. Víða hefur innri landamærum svæðisins verið lokað. Þessi mynd er frá pólska landamærabænum Cieszyn í sumar, þar sem landamæralokun Tékka var mótmælt.
Sótt að Schengen
Árið 2020 hefur tekið á Schengen-samstarfið. Landamæralokanir vegna faraldursins, flóttamannamál og hryðjuverkaárásir hafa vakið upp spurningar um hvaða stefna skuli mörkuð og líklegt er að samstarfið taki einhverjum breytingum.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Mette Frederiksen forsætisráðherra komst við er hún ræddi við fjölmiðla eftir að hafa heimsótt minkabú í síðustu viku og rætt við bændur sem höfðu misst frá sér ævistarfið.
Minkaklúðrið
Danska ríkisstjórnin hefur sætt mikilli gagnrýni vegna minkamálsins svonefnda, þar sem margt hefur farið úrskeiðis. Nú síðast þegar ekki var fylgt tilmælum varðandi urðun hræjanna. Algjört klúður í eitt og allt segja danskir fjölmiðlar.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar