BRAS – ÞORA! VERA! GERA!

Karna Sigurðardóttir skrifar um Menningarhátíð barna og ungmenna á Austurlandi.

Auglýsing

Nú lýkur senn yfir­grips­mik­illi dag­skrá BRAS - Menn­ing­ar­há­tíð barna og ung­menna á Aust­ur­landi sem hefur spannað Aust­ur­land vítt og breitt—land­fræði­lega og sam­fé­lags­lega—og staðið yfir síðan í sept­em­ber. BRAS gefur börnum og ung­mennum um allt Aust­ur­land tæki­færi til að læra um og til­einka sér hin ýmsu list­form, taka þátt í list­sköpun og upp­lifa list­við­burði. Þannig spilar hátíðin viða­mikið hlut­verk í list­fræðslu á Aust­ur­landi. Starf­semi sem þessi hefur þó mun víð­tæk­ari áhrif en að gleðja börn og glæða haustið þeirra lífi. Í leið­ar­ljósum BRAS er til­tekið að með aðgengi að fjöl­breyttum fyr­ir­myndum og þjálfun í tján­ingu fyrir börn og ung­menni stuðli hátíðin að auknu umburð­ar­lyndi og víð­sýni í sam­fé­lag­inu.

Dag­skrá BRAS hefur frá upp­hafi verið unnin út frá þeirri sýn að upp­lifun barna á að skapa í sam­vinnu og tengsl við jafn­aldra í rýni­vinnu auki lýð­ræð­is­lega næmni þeirra. Að tján­ing í hópi gefi aukna til­finn­ingu fyrir því sam­félagi sem ein­stak­ling­arnir mynda og trú á því að hver ein­stak­lingur eigi rödd sem hlustað sé á. Í smærri sam­félögum þar sem mannauður er eins­leit­ari er einkar mik­il­vægt að börn og ung­menni láti að sér kveða, sýni frum­kvæði og taki virkan þátt í mótun verk­efna og kerfa. Til þess þurfa börnin að búa yfir sjálfs­ör­yggi, vera læs á nær­sam­fé­lagið og fær í rýni- og sam­vinn­u. 

Ein­kunn­ar­orð hátíð­ar­innar Þora! Vera! Gera! hvetja börn á Aust­ur­landi til að þora að hvíla í sjálfum sér og fram­kvæma á eigin for­send­um. 

Lesn­ingin hér að neðan er sjálf­stætt fram­hald af grein sem var birt á Kjarn­anum þann 23. sept­em­ber síð­ast­lið­inn.

Líkt og í fyrri grein­inni eru tvær rann­sóknir hafðar til grund­vallar umfjöll­un­inni. Rann­sókn á list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi frá 2011 sem stýrt var af Anne Bam­ford, pró­fessor og mennta- og menn­ing­ar­full­trúa Lund­úna­borg­ar. Einnig umfangs­mikil rann­sókn stýrt af sömu konu um list­kennslu í yfir 40 löndum en nið­ur­stöð­urnar úr henni voru gefnar út árið 2006 í bók­inni The WOW fact­or; Global rea­se­arch compendium on the impact of the arts in education.

Sú yfir­grips­mikla rann­sókn sem kynnt er í The Wow Factor gefur skýrar vís­bend­ingar um að börn sem fá gæða-list­kennslu eru óhrædd­ari að takast á við verk­efni, hvíla örugg­ari í sjálfum sér, standa sig betur í öllu námi og eru ólík­legri til að hrökkl­ast úr skóla.

Það þarf ef til vill ekki að koma á óvart að starf­semi sem hvetur börn til að þora að hvíla í sjálfum sér, skapa og fram­kvæma á eigin for­sendum styrki sjálfs­mynd þeirra, en í leið­ar­ljósum BRAS seg­ir: “Menn­ing er órjúf­an­legur hluti af sjálfs­mynd barna og ung­menna og sjálf­stján­ingu þeirra. Með auknu fram­boði að skap­andi starfi stuðlar BRAS að mótun heil­brigðrar sjálfs­myndar barna og ung­menna.”

Þetta rímar vel við útkomur úr rann­sókn Anne Bam­ford en þar eru skýrar vís­bend­ing­ar—frá mörgum lönd­um—­sem gefa til kynna að list­kennsla styrki sjálfs­ör­yggi og hafi jákvæð áhrif á almenna líðan og við­horf barna. Eitt af ein­kennum gæða-list­kennslu sam­kvæmt rann­sókn­unum sem hér eru hafðar til grund­vallar er sam­vinna. 

Þema­verk­efni BRAS 2019 var tján­ing án tungumáls, þar sem aðferðir mynd­list­ar, tón­list­ar, dans og sirkus mörk­uðu leið til tján­ing­ar, sam­veru og fjöl­breyttrar skap­andi vinnu. Meg­in­mark­mið verk­efn­is­ins var að búa til vett­vang þar sem öll börn á Aust­ur­landi geta unnið saman á jafn­ingja­grund­velli óháð móð­ur­máli eða tungumálakunnáttu. Slíkt verk­efni felur ekki ein­ungis í sér list­kennslu, heldur gefur börnum og ung­mennum tæki­færi til að opna augu og hjörtu sín fyrir mik­il­vægi sam­veru, sam­kenndar og sam­stöðu í sam­félag­inu. Slík sam­vinna gefur börnum tæki­færi til að kynn­ast á nýjan hátt og skilja hvert annað út frá nýjum for­send­um, sem eykur virð­ingu og umburð­ar­lyndi í sam­fé­lagi barna og ung­menna. 

Auglýsing
Í The Wow Factor kemur fram að list­kennsla hefur lyk­il­hlut­verki að gegna fyrir menn­ing­ar­lega- og sam­fé­lags­lega þróun og getur haft jákvæð sam­fé­lags­leg og efna­hags­leg áhrif auk þess að hafa jákvæð áhrif á þróun mennt­un­ar. Þá getur list­fræðsla haft í för með sér að fag­fólk í listum stígur inn í list­kennslu og tekur virkan þátt í mótun fræðslu­verk­efna og ann­arra sam­fé­lags­mið­aðra verk­efna. Á aðeins þremur starfs­árum BRAS er farið að gæta slíkra áhrifa á Aust­ur­landi en mik­il­vægt er að fylgj­ast grannt með þró­un­inni á kom­andi árum. BRAS nýtir fjöl­breytta þjón­ustu lista­fólks á og frá Aust­ur­landi og mannauð­inn á́ svæð­inu eins og hægt er. Lista­fólk af svæð­inu heldur smiðj­ur, veitir sýn­ing­ar­leið­sögn, sinnir aðstoð­ar­kennslu og tekur þátt í skipu­lagn­ingu. Þá er einnig mik­il­vægt fyrir smærri sam­fé­lög að fá́ inn nýjar hug­myndir frá́ lista­fólki ann­ars­staðar að, og því hefur starfs­hóp­ur­inn sem stendur að BRAS verið breiður og ört stækk­andi hópur fólks með brenn­andi áhuga á fram­gangi hátíð­ar­inn­ar.

BRAS hefur nú verið haldið þrisvar og und­ir­bún­ingur fyrir næsta ár er haf­inn. BRAS hefur á aðeins þremur árum skotið rótum í menn­ing­ar­lands­lagi Aust­ur­lands, því þó hátíðin geti glatt og nært alla þátt­tak­end­ur, eru vís­bend­ingar um að hún sé vissum hópi nauð­syn­leg. Fjöldi umsagna barna, for­eldra og leið­bein­enda á BRAS sýna fram á hvað aðgengi að listum var ábóta­vant, og hvað það bætir lífs­gæði barna sem þess njóta. Vert er að gera frek­ari rann­sóknir á þessum þætti.

Það er brýnt að fylgj­ast betur með aðgengi barna að listum og list­fræðslu og leggja upp með að aðgangi sé jafnt, eins og Anne Bam­ford bendir á. Það þýðir þó ekki að aðgengi þurfi alls­staðar að vera eins, því Seyð­is­fjörður er ekki á Hverf­is­göt­unni og Lista­safn Íslands er ekki uppi í Fljóts­dal—og engin ástæða til að svo sé. Áskor­unin felst í að þróa sam­starfs­verk­efni og vinnu­að­ferðir sem tryggja aðgengi í sam­hengi við menn­ing­ar­legar og land­fræði­legar aðstæður á hverjum stað. 

Megi menn­ing­ar­stofn­unum þjóð­ar­innar og mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu bera gæfa til að fram­fylgja til­lögum sem lagðar eru fram í umræddri skýrslu um list­fræðslu á Íslandi og aðlaga sam­starfs­verk­efni að aðstæðum hvers svæð­is, svo öll börn á Íslandi njóti jafns aðgengis að listum og menn­ingu. BRAS sýnir fram á að með sam­stöðu að vopni, heima­við og á lands­vísu, getum við stuðlað að vönd­uðu menn­ing­ar­upp­eldi alls­staðar á land­inu um ókomna tíð.

Höf­undur er meist­ara­nemi við List­kennslu­deild Lista­há­skóla Íslands og sat í verk­efna­stjórn BRAS 2017-2019.

BRAS var haldið í fyrsta skipti í sept­em­ber 2018 og árlega síðan þá. Stofn­að­ilar BRAS voru þrjár menn­ing­ar­mið­stöðvar á Aust­ur­landi; Skaft­fell á Seyð­is­firði, Tón­list­ar­mið­stöð Aust­ur­lands og Menn­ing­ar­mið­stöð Fljóts­dals­hér­aðs (MM­F), Skóla­skrif­stofa Aust­ur­lands, Fjarða­byggð, Fljóts­dals­hérað og Aust­ur­brú.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hvað er svona merkilegt við Mauna Loa?
Það er stærsta virka eldfjall jarðar þrátt fyrir að hafa ekki gosið í tæp fjörutíu ár. Allt þar til fyrir nokkrum dögum er ólgandi hraunið tók að flæða upp úr 180 metra djúpri öskjunni. Eldfjallið Mauna Loa þekur um helming stærstu eyju Hawaii.
Kjarninn 7. desember 2022
Teitur Björn Einarsson er varaþingmaður Sjálfstæðisflokks, auk þess að starfa sem aðstoðarmaður ríkisstjórnarinnar, þar sem hann fæst m.a. við verkefni á sviði sjálfbærni.
„Vandfundin“ sé sú atvinnugrein sem búi við meira eftirlit á Íslandi en fiskeldi
Varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins tók til varna fyrir fiskeldi í opnum sjókvíum á Alþingi í dag og sagði hagsmunaöfl fara með staðlausa stafi um umhverfisáhrif greinarinnar. Hann minntist ekkert á nýlega slysasleppingu frá Arnarlaxi í ræðu sinni.
Kjarninn 7. desember 2022
Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands, ásamt Guðna Th. Jóhannessyni, forseta Íslands, við þingsetningu Alþingis í haust.
Sóknargjöld hækkuð um 384 milljónir króna milli umræðna
Samkvæmt fjárlagafrumvarpinu áttu sóknargjöld sem ríkissjóður greiðir fyrir hvern einstakling að lækka á næsta ári. Nú hefur verið lögð til breyting þess efnis að þau hækka. Alls kosta trúmál ríkissjóð um 8,8 milljarða króna á næsta ári.
Kjarninn 7. desember 2022
Yfirlæknir á bráðadeild segir vert að íhuga skorður á sölu og notkun flugelda
Frá 2010 hafa þrettán manns orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna flugeldaáverka, eða einn um hver áramót að meðaltali. Yfirlæknir á bráðamóttöku Landspítalans segir vert að íhuga að setja frekari skorður á innflutning, sölu og notkun flugelda.
Kjarninn 7. desember 2022
Alþjóðlegu stórfyrirtækin Google og Meta taka til sín stóran hluta af því fé sem íslenskir auglýsendur nota til að koma vörum sínum og þjónustu á framfæri.
Hlutdeild erlendra miðla á auglýsingamarkaði eykst enn og nálgast helming
Verulegur hluti íslensku auglýsingakökunnar rennur til rekstraraðila Facebook og Google og ætla má að 43,2 af hverjum 100 krónum sem varið var í auglýsingar á Íslandi í fyrra hafi runnið til erlendra fyrirtækja, samkvæmt nýrri úttekt Hagstofunnar.
Kjarninn 7. desember 2022
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar