BRAS – ÞORA! VERA! GERA!

Karna Sigurðardóttir skrifar um Menningarhátíð barna og ungmenna á Austurlandi.

Auglýsing

Nú lýkur senn yfir­grips­mik­illi dag­skrá BRAS - Menn­ing­ar­há­tíð barna og ung­menna á Aust­ur­landi sem hefur spannað Aust­ur­land vítt og breitt—land­fræði­lega og sam­fé­lags­lega—og staðið yfir síðan í sept­em­ber. BRAS gefur börnum og ung­mennum um allt Aust­ur­land tæki­færi til að læra um og til­einka sér hin ýmsu list­form, taka þátt í list­sköpun og upp­lifa list­við­burði. Þannig spilar hátíðin viða­mikið hlut­verk í list­fræðslu á Aust­ur­landi. Starf­semi sem þessi hefur þó mun víð­tæk­ari áhrif en að gleðja börn og glæða haustið þeirra lífi. Í leið­ar­ljósum BRAS er til­tekið að með aðgengi að fjöl­breyttum fyr­ir­myndum og þjálfun í tján­ingu fyrir börn og ung­menni stuðli hátíðin að auknu umburð­ar­lyndi og víð­sýni í sam­fé­lag­inu.

Dag­skrá BRAS hefur frá upp­hafi verið unnin út frá þeirri sýn að upp­lifun barna á að skapa í sam­vinnu og tengsl við jafn­aldra í rýni­vinnu auki lýð­ræð­is­lega næmni þeirra. Að tján­ing í hópi gefi aukna til­finn­ingu fyrir því sam­félagi sem ein­stak­ling­arnir mynda og trú á því að hver ein­stak­lingur eigi rödd sem hlustað sé á. Í smærri sam­félögum þar sem mannauður er eins­leit­ari er einkar mik­il­vægt að börn og ung­menni láti að sér kveða, sýni frum­kvæði og taki virkan þátt í mótun verk­efna og kerfa. Til þess þurfa börnin að búa yfir sjálfs­ör­yggi, vera læs á nær­sam­fé­lagið og fær í rýni- og sam­vinn­u. 

Ein­kunn­ar­orð hátíð­ar­innar Þora! Vera! Gera! hvetja börn á Aust­ur­landi til að þora að hvíla í sjálfum sér og fram­kvæma á eigin for­send­um. 

Lesn­ingin hér að neðan er sjálf­stætt fram­hald af grein sem var birt á Kjarn­anum þann 23. sept­em­ber síð­ast­lið­inn.

Líkt og í fyrri grein­inni eru tvær rann­sóknir hafðar til grund­vallar umfjöll­un­inni. Rann­sókn á list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi frá 2011 sem stýrt var af Anne Bam­ford, pró­fessor og mennta- og menn­ing­ar­full­trúa Lund­úna­borg­ar. Einnig umfangs­mikil rann­sókn stýrt af sömu konu um list­kennslu í yfir 40 löndum en nið­ur­stöð­urnar úr henni voru gefnar út árið 2006 í bók­inni The WOW fact­or; Global rea­se­arch compendium on the impact of the arts in education.

Sú yfir­grips­mikla rann­sókn sem kynnt er í The Wow Factor gefur skýrar vís­bend­ingar um að börn sem fá gæða-list­kennslu eru óhrædd­ari að takast á við verk­efni, hvíla örugg­ari í sjálfum sér, standa sig betur í öllu námi og eru ólík­legri til að hrökkl­ast úr skóla.

Það þarf ef til vill ekki að koma á óvart að starf­semi sem hvetur börn til að þora að hvíla í sjálfum sér, skapa og fram­kvæma á eigin for­sendum styrki sjálfs­mynd þeirra, en í leið­ar­ljósum BRAS seg­ir: “Menn­ing er órjúf­an­legur hluti af sjálfs­mynd barna og ung­menna og sjálf­stján­ingu þeirra. Með auknu fram­boði að skap­andi starfi stuðlar BRAS að mótun heil­brigðrar sjálfs­myndar barna og ung­menna.”

Þetta rímar vel við útkomur úr rann­sókn Anne Bam­ford en þar eru skýrar vís­bend­ing­ar—frá mörgum lönd­um—­sem gefa til kynna að list­kennsla styrki sjálfs­ör­yggi og hafi jákvæð áhrif á almenna líðan og við­horf barna. Eitt af ein­kennum gæða-list­kennslu sam­kvæmt rann­sókn­unum sem hér eru hafðar til grund­vallar er sam­vinna. 

Þema­verk­efni BRAS 2019 var tján­ing án tungumáls, þar sem aðferðir mynd­list­ar, tón­list­ar, dans og sirkus mörk­uðu leið til tján­ing­ar, sam­veru og fjöl­breyttrar skap­andi vinnu. Meg­in­mark­mið verk­efn­is­ins var að búa til vett­vang þar sem öll börn á Aust­ur­landi geta unnið saman á jafn­ingja­grund­velli óháð móð­ur­máli eða tungumálakunnáttu. Slíkt verk­efni felur ekki ein­ungis í sér list­kennslu, heldur gefur börnum og ung­mennum tæki­færi til að opna augu og hjörtu sín fyrir mik­il­vægi sam­veru, sam­kenndar og sam­stöðu í sam­félag­inu. Slík sam­vinna gefur börnum tæki­færi til að kynn­ast á nýjan hátt og skilja hvert annað út frá nýjum for­send­um, sem eykur virð­ingu og umburð­ar­lyndi í sam­fé­lagi barna og ung­menna. 

Auglýsing
Í The Wow Factor kemur fram að list­kennsla hefur lyk­il­hlut­verki að gegna fyrir menn­ing­ar­lega- og sam­fé­lags­lega þróun og getur haft jákvæð sam­fé­lags­leg og efna­hags­leg áhrif auk þess að hafa jákvæð áhrif á þróun mennt­un­ar. Þá getur list­fræðsla haft í för með sér að fag­fólk í listum stígur inn í list­kennslu og tekur virkan þátt í mótun fræðslu­verk­efna og ann­arra sam­fé­lags­mið­aðra verk­efna. Á aðeins þremur starfs­árum BRAS er farið að gæta slíkra áhrifa á Aust­ur­landi en mik­il­vægt er að fylgj­ast grannt með þró­un­inni á kom­andi árum. BRAS nýtir fjöl­breytta þjón­ustu lista­fólks á og frá Aust­ur­landi og mannauð­inn á́ svæð­inu eins og hægt er. Lista­fólk af svæð­inu heldur smiðj­ur, veitir sýn­ing­ar­leið­sögn, sinnir aðstoð­ar­kennslu og tekur þátt í skipu­lagn­ingu. Þá er einnig mik­il­vægt fyrir smærri sam­fé­lög að fá́ inn nýjar hug­myndir frá́ lista­fólki ann­ars­staðar að, og því hefur starfs­hóp­ur­inn sem stendur að BRAS verið breiður og ört stækk­andi hópur fólks með brenn­andi áhuga á fram­gangi hátíð­ar­inn­ar.

BRAS hefur nú verið haldið þrisvar og und­ir­bún­ingur fyrir næsta ár er haf­inn. BRAS hefur á aðeins þremur árum skotið rótum í menn­ing­ar­lands­lagi Aust­ur­lands, því þó hátíðin geti glatt og nært alla þátt­tak­end­ur, eru vís­bend­ingar um að hún sé vissum hópi nauð­syn­leg. Fjöldi umsagna barna, for­eldra og leið­bein­enda á BRAS sýna fram á hvað aðgengi að listum var ábóta­vant, og hvað það bætir lífs­gæði barna sem þess njóta. Vert er að gera frek­ari rann­sóknir á þessum þætti.

Það er brýnt að fylgj­ast betur með aðgengi barna að listum og list­fræðslu og leggja upp með að aðgangi sé jafnt, eins og Anne Bam­ford bendir á. Það þýðir þó ekki að aðgengi þurfi alls­staðar að vera eins, því Seyð­is­fjörður er ekki á Hverf­is­göt­unni og Lista­safn Íslands er ekki uppi í Fljóts­dal—og engin ástæða til að svo sé. Áskor­unin felst í að þróa sam­starfs­verk­efni og vinnu­að­ferðir sem tryggja aðgengi í sam­hengi við menn­ing­ar­legar og land­fræði­legar aðstæður á hverjum stað. 

Megi menn­ing­ar­stofn­unum þjóð­ar­innar og mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu bera gæfa til að fram­fylgja til­lögum sem lagðar eru fram í umræddri skýrslu um list­fræðslu á Íslandi og aðlaga sam­starfs­verk­efni að aðstæðum hvers svæð­is, svo öll börn á Íslandi njóti jafns aðgengis að listum og menn­ingu. BRAS sýnir fram á að með sam­stöðu að vopni, heima­við og á lands­vísu, getum við stuðlað að vönd­uðu menn­ing­ar­upp­eldi alls­staðar á land­inu um ókomna tíð.

Höf­undur er meist­ara­nemi við List­kennslu­deild Lista­há­skóla Íslands og sat í verk­efna­stjórn BRAS 2017-2019.

BRAS var haldið í fyrsta skipti í sept­em­ber 2018 og árlega síðan þá. Stofn­að­ilar BRAS voru þrjár menn­ing­ar­mið­stöðvar á Aust­ur­landi; Skaft­fell á Seyð­is­firði, Tón­list­ar­mið­stöð Aust­ur­lands og Menn­ing­ar­mið­stöð Fljóts­dals­hér­aðs (MM­F), Skóla­skrif­stofa Aust­ur­lands, Fjarða­byggð, Fljóts­dals­hérað og Aust­ur­brú.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steinunn Böðvarsdóttir, sérfræðingur á hagdeild VR
Lýðræði á vinnustöðum mun meira á hinum Norðurlöndunum
Sérfræðingur hjá VR segir starfsfólk hérlendis ekki geta haft jafnmikil áhrif á ákvarðanir sem varða vinnustaði þeirra og starfsmenn á hinum Norðurlöndunum í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
Kjarninn 7. mars 2021
Þórólfur Guðnason sóttvarnarlæknir
Segir að endurskoða þurfi afléttingar ef mörg fleiri smit greinast
Sóttvarnarlæknir segir næstu tvo daga munu gefa skýrari mynd af umfangi nýrra COVID-19 smita utan sóttkvíar innanlands. Að hans mati þyrfti að endurskoða fyrirhugaðar afléttingar á sóttvarnaraðgerðum ef það kemur í ljós að mikið fleiri eru smitaðir.
Kjarninn 7. mars 2021
Tvö smit af breska afbrigðinu
Síðustu daga hafa tveir greinst innanlands utan sóttkvíar með breska afbrigðið af COVID-19. Einn hinna smituðu fór á tónleika í Hörpu á föstudagskvöldið.
Kjarninn 7. mars 2021
Starfsmaður Landspítalans með COVID-19
Upp hefur komið COVID-19 smit á Landspítalanum. Starfsmaður greindist með veiruna, en samkvæmt aðstoðarmanni forstjóra Landspítalans hafði hann ekki verið í útlöndum nýlega.
Kjarninn 7. mars 2021
Ókláruðum íbúðum fækkar ört
Fjöldi ófullbúinna íbúða í síðustu viku var fjórðungi minni en á sama tíma árið á undan. Síðustu mælingar sýna að þeim hefur fækkað enn frekar frá áramótunum, en búist er við frekari samdrætti á næstunni.
Kjarninn 7. mars 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Risastórt rafíþróttamót og Twitter útibú
Kjarninn 7. mars 2021
Aflaverðmæti útgerða jókst milli ára þrátt fyrir heimsfaraldur
Aflaverðmæti þess sjávarfangs sem íslensk fiskiskip veiddu í fyrra er rúmum 20 milljörðum krónum meira en það var árið 2018. Útgerðir landsins hafa því heilt yfir farið vel út úr heimsfaraldri kórónuveiru.
Kjarninn 7. mars 2021
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir formaður Viðreisnar
Segir Bjarna hafa viljað ráðið hver væri fulltrúi Viðreisnar í stjórn Íslandspósts
Formaður Viðreisnar segir fjármálaráðherra hafi losað sig við fulltrúa flokksins úr stjórn Íslandspósts, sem hafi veitt fyrirtækinu aðhald, og sett undirmann sinn úr fjármálaráðuneytinu inn í staðinn.
Kjarninn 7. mars 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar