Blekkingamáttur storknandi hrauns

Eigendur Icelandic Lava Show skrifa hraunmola vikunnar á Kjarnann. Þetta er sá fyrsti.

170591854_356105172453494_787529186284275387_n.jpg
Auglýsing

Sem sér­legir hraunnördar, áhuga­fólk um eld­virkni og eig­endur og stofn­endur Icelandic Lava Show í Vík í Mýr­dal þá er ýmis­legt sem við höfum lært um eðli hrauns. 

Í ljósi eld­goss­ins við Fagra­dals­fjall sem hófst 19. mars sl., þar sem fólki gefst ein­stakt tæki­færi á að sjá og upp­lifa hina mögn­uðu krafta móður nátt­úru, er vert að fólk fái áhuga­verðar og mik­il­vægar upp­lýs­ingar um eld­virkni, hraun og hvað ber að var­ast í formi hraun­mola vik­unn­ar. 

Mynd af eldgosinu að næturlagi. Mynd: Júlíus Ingi Jónsson/Ragnhildur Ágústsdóttir

Svart og sak­laust útlit hrauns blekkir

Hraun er ein­stak­lega ein­angr­andi efni sem byrjar fljótt að storkna þegar það rennur upp úr iðrum jarðar og kemst í tæri við and­rúms­loftið og önnur kald­ari efni á yfir­borði jarð­ar. Hins vegar er það aðeins ysta lag hrauns­ins sem storknar á meðan hraunið getur áfram verið rauð­gló­andi og fljót­andi skammt fyrir neðan svart og sak­leys­is­lega útlít­andi yfir­borð­ið.

Auglýsing
Þegar hraun er í fljót­andi formi, rauð­gló­andi hvítt, gult eða app­el­sínugult, getur hita­stig þess varað frá 700° til 1250° gráðum á Celsi­us. Þeim mun skær­ari lit­ur, þeim mun heit­ara er hraun­ið. Á sama hátt má ætla að þeim mun svart­ara sem hraunið er, þeim mun kald­ara.

Og að vissu leyti er það rétt. Hins vegar getur svart og að því er virð­ist kalt hraunið verið mun heit­ara en það lítur út fyrir að vera. Það sem meira er, storknað yfir­borðs­hraunið getur hæg­lega falið brenn­heitt fljót­andi hraun skammt innan við storkn­aða skorpuna sem heldur því í skefj­um.

Hraun­pollar og hraun­hellar

Vegna ein­angr­andi eðlis hrauns og þess hve fljótt ysta lag þess storkn­ar, getur fljót­andi hraun oft flætt langar vega­lengdir undir svörtu storkn­uðu yfir­borð­inu. Það er einmitt þannig sem hraun­hellar verða til. Þegar eld­gos heldur áfram, flæðir kvikan stöðugt upp á yfir­borðið og heldur hraun­rennsl­inu til streitu. Þannig heldur hraunið áfram að þrýsta á storknað yfir­borðs­hraunið þar til þrýst­ing­ur­inn brest­ur, skyndi­lega og fyr­ir­vara­laust. Slíkt kall­ast und­an­hlaup.

Þetta getur gerst þar sem hraun safn­ast saman í hrauntjörnum þar sem yfir­borðið brestur skyndi­lega og skærapp­el­sínugulir hraun­pollar myndast, stundum með dans­andi hrauni sem hoppar og skoppar eins og í æsi­legum leik. En þetta getur líka gerst við hraunjað­ar­inn, skyndi­lega og án fyr­ir­vara, og hraunið gusast fram, hugs­an­lega með meiri hraða en svo að fólk, sem stendur of nærri, hafi ráð­rúm til að taka til fóta sinna. og það getur verið vara­samt svo ekki sé dýpra í árina tek­ið.  

The lava is creep­ing clos­er. When this video is star­t­ing, it’s about 15 met­ers away and it is oh so hot

Posted by Ragn­hildur Ágústs­dóttir on Monday, March 29, 2021

Berum virð­ingu fyrir mátt­ugri móður nátt­úru

Í ljósi fram­an­greinds ráð­leggjum við fólki að sýna heil­brigða skyn­semi í návígi við nýstorknað hraun og að bera við­eig­andi virð­ingu fyrir móður nátt­úru. Útlit getur verið blekkj­andi og ef fólk gætir ekki að sér getur það bók­staf­lega misst meira en fót­anna. 

Höf­undar eru stofn­endur og eig­endur Icelandic Lava Show í Vík í Mýr­dal.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Breytingatillögur ríkisstjórnarinnar á fjárlagafrumvarpinu milli umræðna liggja fyrir.
Bæta þarf fjórum milljörðum króna í endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar
Á milli umræðna um fjárlög hefur ríkisstjórnin ákveðið að bæta fimm milljörðum króna í útgjöld vegna flóttamanna og fjóra milljarða króna í endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar, sem verða rúmlega þrisvar sinnum hærri en áður var reiknað með.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Ingrid Kuhlman
Að rækta með sér von er lykillinn að farsælu lífi
Kjarninn 28. nóvember 2022
Isabel dos Santos er elsta dóttir fyrrverandi forseta Angóla.
Forríka forsetadóttirin: „Ég er ekki í felum“
Dóttir fyrrverandi forseta Angóla, milljarðamæringurinn Isabel dos Santos, segist ekki á flótta undan réttvísinni. Stjórnvöld í heimalandi hennar hafa beðið alþjóða lögregluna, Interpol, um aðstoð við að hafa uppi á henni.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Heiðrún Lind Marteinsdóttir er framkvæmdstjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi. Hún skrifar undir umsögnina.
SFS styðja frumvarp Svandísar um að hækka veiðigjöld á næsta ári en lækka þau árin á eftir
Ríkisstjórnin setti inn heimild fyrir útgerðir til að fresta skattgreiðslum á meðan að á kórónuveirufaraldrinum stóð. Sjávarútvegur skilaði methagnaði á meðan. Allt stefndi í að veiðigjöld yrðu fyrir vikið mun lægri en fjárlagafrumvarpið gerir ráð fyrir.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Litla-Sandfell í Þrengslum myndaðist í gosi undir jökli fyrir þúsundum ára.
„Til að búa til sement og steypu þarf að fórna“ Litla-Sandfelli
Eden Mining, sem ætlar að mylja Litla-Sandfell niður til útflutnings, er virkilega annt um loftslag jarðar ef marka má svör fyrirtækisins við gagnrýni stofnana á framkvæmdina. „Það er óraunhæft að öll íslensk náttúra verði ósnortin um aldur og ævi.“
Kjarninn 28. nóvember 2022
Ferðamenn við íshellana í Kötlujökli.
Vísa ásökunum um hótanir á bug
EP Power Minerals, fyrirtækið sem hyggur á námuvinnslu á Mýrdalssandi segir engan fulltrúa sinn hafa hótað ferðaþjónustufyrirtækjum svæðinu líkt og þau haldi fram. Skuldinni er skellt á leigjendur meðeigenda að jörðinni Hjörleifshöfða.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði sem situr í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands.
Ætti ríkið að greiða hverri nýrri kynslóð „heimanmund“ til þess að byrja ævina á?
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, veltir fyrir sér þriðju leiðinni sem sameini hagkvæmni húsnæðismarkaðar og réttlætiskennd okkar gagnvart því að allir eigi rétt á þaki yfir höfuðið.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason, forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur, var í viðtali í Silfrinu á RÚV. Mynd / Aðsend.
Hugmyndir um útbreidd vindorkuver „alls ekki raunhæfar”
Bjarni Bjarnason forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur varar við því að reist verði mörg vindorkuver á skömmum tíma. Hann segir fyrirtæki sem sækist eftir því að reisa vindorkuver ekki gera það til að bjarga loftslaginu heldur hugsi um ágóða.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiÁlit