Blekkingamáttur storknandi hrauns

Eigendur Icelandic Lava Show skrifa hraunmola vikunnar á Kjarnann. Þetta er sá fyrsti.

170591854_356105172453494_787529186284275387_n.jpg
Auglýsing

Sem sérlegir hraunnördar, áhugafólk um eldvirkni og eigendur og stofnendur Icelandic Lava Show í Vík í Mýrdal þá er ýmislegt sem við höfum lært um eðli hrauns. 

Í ljósi eldgossins við Fagradalsfjall sem hófst 19. mars sl., þar sem fólki gefst einstakt tækifæri á að sjá og upplifa hina mögnuðu krafta móður náttúru, er vert að fólk fái áhugaverðar og mikilvægar upplýsingar um eldvirkni, hraun og hvað ber að varast í formi hraunmola vikunnar. 

Mynd af eldgosinu að næturlagi. Mynd: Júlíus Ingi Jónsson/Ragnhildur Ágústsdóttir

Svart og saklaust útlit hrauns blekkir

Hraun er einstaklega einangrandi efni sem byrjar fljótt að storkna þegar það rennur upp úr iðrum jarðar og kemst í tæri við andrúmsloftið og önnur kaldari efni á yfirborði jarðar. Hins vegar er það aðeins ysta lag hraunsins sem storknar á meðan hraunið getur áfram verið rauðglóandi og fljótandi skammt fyrir neðan svart og sakleysislega útlítandi yfirborðið.

Auglýsing
Þegar hraun er í fljótandi formi, rauðglóandi hvítt, gult eða appelsínugult, getur hitastig þess varað frá 700° til 1250° gráðum á Celsius. Þeim mun skærari litur, þeim mun heitara er hraunið. Á sama hátt má ætla að þeim mun svartara sem hraunið er, þeim mun kaldara.

Og að vissu leyti er það rétt. Hins vegar getur svart og að því er virðist kalt hraunið verið mun heitara en það lítur út fyrir að vera. Það sem meira er, storknað yfirborðshraunið getur hæglega falið brennheitt fljótandi hraun skammt innan við storknaða skorpuna sem heldur því í skefjum.

Hraunpollar og hraunhellar

Vegna einangrandi eðlis hrauns og þess hve fljótt ysta lag þess storknar, getur fljótandi hraun oft flætt langar vegalengdir undir svörtu storknuðu yfirborðinu. Það er einmitt þannig sem hraunhellar verða til. Þegar eldgos heldur áfram, flæðir kvikan stöðugt upp á yfirborðið og heldur hraunrennslinu til streitu. Þannig heldur hraunið áfram að þrýsta á storknað yfirborðshraunið þar til þrýstingurinn brestur, skyndilega og fyrirvaralaust. Slíkt kallast undanhlaup.

Þetta getur gerst þar sem hraun safnast saman í hrauntjörnum þar sem yfirborðið brestur skyndilega og skærappelsínugulir hraunpollar myndast, stundum með dansandi hrauni sem hoppar og skoppar eins og í æsilegum leik. En þetta getur líka gerst við hraunjaðarinn, skyndilega og án fyrirvara, og hraunið gusast fram, hugsanlega með meiri hraða en svo að fólk, sem stendur of nærri, hafi ráðrúm til að taka til fóta sinna. og það getur verið varasamt svo ekki sé dýpra í árina tekið.  

The lava is creeping closer. When this video is starting, it’s about 15 meters away and it is oh so hot

Posted by Ragnhildur Ágústsdóttir on Monday, March 29, 2021

Berum virðingu fyrir máttugri móður náttúru

Í ljósi framangreinds ráðleggjum við fólki að sýna heilbrigða skynsemi í návígi við nýstorknað hraun og að bera viðeigandi virðingu fyrir móður náttúru. Útlit getur verið blekkjandi og ef fólk gætir ekki að sér getur það bókstaflega misst meira en fótanna. 

Höfundar eru stofnendur og eigendur Icelandic Lava Show í Vík í Mýrdal.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sigríður Ólafsdóttir
Draumastarf og búseta – hvernig fer það saman?
Kjarninn 23. september 2021
Árni Stefán Árnason
Dýravernd: Í aðdraganda kosninganna er blóðmeraiðnaðurinn svarti blettur búfjáreldis – Hluti II
Kjarninn 23. september 2021
Segist hafa reynt að komast að því hvað konan vildi í gegnum tengilið – „Við náðum aldrei að ræða við hana“
Fyrrverandi formaður KSÍ segir að sambandið hafi frétt af meintu kynferðisbroti landsliðsmanna í gegnum samfélagsmiðla. Formleg ábending hafi aldrei borist.
Kjarninn 23. september 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, og Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður Vinstri grænna.
Fleiri kjósendur Sjálfstæðisflokks vilja Katrínu sem forsætisráðherra en Bjarna
Alls segjast 45,2 prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins að þeir vilji fá formann Vinstri grænna til að leiða þá ríkisstjórn sem mynduð verður eftir kosningar.
Kjarninn 23. september 2021
Hugarvilla að Ísland sé miðja heimsins
Þau Baldur, Kristrún og Gylfi spjölluðu um Evrópustefnu stjórnvalda í hlaðvarpsþættinum Völundarhús utanríkismála.
Kjarninn 23. september 2021
Völundarhús utanríkismála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands – Þáttur 4: Byggir Evrópustefna íslenskra stjórnvalda á áfallastjórnun?
Kjarninn 23. september 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir
Kosningarnar núna snúast um loftslagsmál
Kjarninn 23. september 2021
Við mölunina eru notuð tæki sem eru búin hnífum eða löngum plastþráðum sem snúast hratt og sjálfvirkt. Afköstin skulu vera, að því er fram kemur í svari MAST við fyrirspurn Kjarnans, nægilega mikil til að tryggja að öll dýrin séu deydd samstundis.
Mölun karlkyns hænuunga „er hryllileg iðja“
Á Íslandi er heimilt að beita tveimur aðferðum við aflífun hænuunga; gösun og mölun. Báðum aðferðum er beitt á tugþúsundir unga á ári. „Allir karlkyns ungar sem fæðast í eggjaiðnaði eru drepnir eftir að þeir klekjast út,“ segir formaður Samtaka grænkera.
Kjarninn 23. september 2021
Meira úr sama flokkiÁlit