Dauði og líf borgarbúa

unwomen-logo.jpg
Auglýsing

Halldór Auðar Svansson, oddviti Pírata í Reykjavík. Hall­dór Auðar Svans­son, odd­viti Pírata í Reykja­vík­.

Árið 1961 kom út í Banda­ríkj­unum bókin The Death and Life of Great Amer­ican Cities, eftir konu sem hét Jane Jac­obs. Þar gagn­rýndi hún þá hug­mynda­fræði sem var ríkj­andi í skipu­lags­málum á þeim tíma og setti í stað hennar fram heild­stæða sýn á hvað henni sjálfri þótti skipta máli upp á að borgir og íbúar þeirra næðu að dafna.

Þrátt fyrir að Jane hafi ekki verið menntuð á svið­inu heldur pistla­höf­undur og gras­rót­ar­bar­áttu­kona í skipu­lags­málum hafði bókin mikil áhrif á hvernig fólk hugs­aði um og nálg­að­ist skipu­lags­mál. Sagt hefur verið að þetta sé jafn­vel mögu­lega áhrifa­mesta staka bókin sem nokkurn tím­ann hefur verið skrifuð um þessi mál.

Auglýsing

Eitt það skemmti­leg­asta við bók­ina er að í henni eru tekin fyrir alls kyns atriði sem við fyrstu sýn virð­ast ómerki­leg en reyn­ast sam­kvæmt rökum Jane vera ómissandi. Fyrstu þrír kafl­arnir eru til dæmis helg­aðir gang­stéttum og notk­un­ar­gildum þeirra. Fyrsta notk­un­ar­gildi gang­stétta sem hún tekur fyrir er öryggi. Hún rekur hvernig gang­stéttar sem margir nota á sem flestum tímum dags og sem margir horfa reglu­lega á út um glugga í nær­liggj­andi húsum stuðla að öryggi og félags­legri sam­heldni íbúa. Hún útskýrir jafn­framt í þaula hvernig hanna má gang­stéttir og umhverfi þeirra til að ná þessu tvennu fram; notkun og áhorfi. Sum­sé, lítil atriði sem skipta samt miklu máli. Ekki síst þegar þau flétt­ast saman eftir því sem á bók­ina líður og undir lokin er maður alveg sann­færður um hvað borg­ar­hönnun skiptir miklu máli, meðal ann­ars og ekki síst upp á öryggi fólks og líð­an.

Sjón­ar­horn Jane Jac­obs var sjón­ar­horn hins almenna borg­ar­búa sem rýnir í umhverfi sitt af jörðu niðri og í návígi, frekar en utan frá út frá stífum fræði­legum for­send­um. Það er miðað beint út frá íbú­unum og þörfum þeirra eins og þeir upp­lifa þær sjálf­ir. Án þess að  hægt sé að full­yrða eða alhæfa má telj­ast lík­legt að kyn hennar hafi haft eitt­hvað með þetta að gera; að hún hafi sem kona verið í aðstöðu til að koma með ferskt sjón­ar­horn inn í grein sem nokkuð ein­okuð var af körl­um. Hún horfði hrein­lega á aðra þætti en þeir höfðu tamið sér að horfa á.

Það skiptir máli upp á góða hönnun og skipu­lag að reynslu­heimur sem flestra fái þar að njóta sín. Ekki aðeins vegna þess að betur sjá augu en auga heldur líka vegna þess að þannig er best tryggt að til­lit sé tekið til ólíkra hópa og þarfa þeirra.

Það skiptir máli upp á góða hönnun og skipu­lag að reynslu­heimur sem flestra fái þar að njóta sín. Ekki aðeins vegna þess að betur sjá augu en auga heldur líka vegna þess að þannig er best tryggt að til­lit sé tekið til ólíkra hópa og þarfa þeirra.

Á fundi borg­ar­ráðs þann 4. sept­em­ber lagði borg­ar­stjóri, Dagur B. Egg­erts­son, fram svar UN Women við bréfi sem for­veri hans í starfi, Jón Gnarr, hafði ritað sam­tök­unum fyrir hönd Reykja­vík­ur­borgar til að óska eftir þátt­töku í verk­efn­inu Safe Cities Global Ini­ti­ative (Al­þjóð­legt átak um öruggar borgir). UN Women tekur vel á móti borg­inni og skrifað verður undir form­legt sam­komu­lag um þátt­töku hennar í Öruggum borgum þann 25. nóv­em­ber, en það er einmitt loka­dagur alþjóð­legs átaks sem stendur nú yfir í tengslum við verk­efn­ið.

Öruggar borgir snú­ast eins og nafnið gefur til kynna um að auka öryggi í borg­um, með sér­á­herslu á öryggi kvenna gagn­vart kyn­ferð­is­legu ofbeldi og áreitni. Einn liður af fjöl­mörgum í því að ná mark­miðum verk­efn­is­ins fram er að skoða hvernig smá­at­riði í skipu­lagi borga geta stuðlað að auknu öryggi borg­ar­búa og hverjar þarfir mis­mun­andi hópa eru í því sam­hengi. Þar getur oft verið raun­veru­legur dauði eða líf í húfi – ekki borga heldur borg­ar­búa sjálfra.

Aðild Reykja­vík­ur­borgar að þessu þarfa og góða verk­efni er ekki nærri því jafn stórt skref fyrir mann­kynið og bók Jane Jac­obs en það er samt sæmi­lega stórt stökk fyrir borg­ina. Litlu hlut­irnir skipta sínu máli.



Her­ferð UN Women á Íslandi um Öruggar borgir (e. Safe Cities Global Ini­ti­ati­ve) stendur yfir­ frá 18. til 25. nóv­em­ber. Hluti af her­ferð­inni eru pistla­skrif um öruggar borgir sem birt­ast munu á heima­síðu Kjarn­ans á meðan að her­ferðin stendur yfir. Hjarta hennar er á heima­síð­unniwww.or­ugg­borg.­is. Hægt er að lesa meira um her­ferð­ina og styrkja sam­bæri­leg verk­efni í fátæk­ustu löndum heims á heima­síðu lands­nefndar UN Women á Ísland­i. 

Íslendingurinn Reynir ætlar að taka upp Flamenco plötu
Reynir Hauksson hefur lært hjá einum helsta gítarkennara Granada. Nú safnar hann fyrir gerð Flamenco plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 15. september 2019
Fosfatnáma
Upplýsingaskortur ógnar matvælaöryggi
Samkvæmt nýrri rannsókn íslenskra og erlendra fræðimanna ógnar skortur á fullnægjandi upplýsingum um birgðir fosfórs matvælaöryggi í heiminum.
Kjarninn 15. september 2019
Besta platan með Metallica – Master of Puppets
Gefin út af Elektra þann 3. mars 1986, 8 lög á 54 mínútum og 47 sekúndum.
Kjarninn 15. september 2019
Guðmundur Kristjánsson er stærsti eigandi Útgerðarfélags Reykjavíkur sem er stærsti eigandi Brim.
Útgerðarfélag Reykjavíkur hagnaðist um 1,5 milljarð í fyrra
Stærsti eigandi Brim, sem hét áður HB Grandi, bókfærði eignarhlut sinn í félaginu á rúmlega 15 prósent hærra verði en skráð markaðsverð hlutarins var á reikningsskiladegi. Eignir Brim voru metnar á um 60 milljarða króna um síðustu áramót.
Kjarninn 15. september 2019
Eiríkur Ragnarsson
RÚV á kannski heima á auglýsingamarkaði eftir allt saman
Kjarninn 15. september 2019
Vinningstillaga Henning Larsen arkitektastofunnar að því hvernig Vinge ætti að líta út. Veruleikinn í dag er allt annar.
Danska skýjaborgin Vinge
Það er ekki nóg að fá háleitar hugmyndir, það þarf líka einhvern til að framkvæma þær. Þessu hafa bæjaryfirvöld í Frederikssund á Sjálandi fengið að kynnast, þar sem draumsýn hefur breyst í hálfgerða martröð.
Kjarninn 15. september 2019
Ásaka Glitni um að klippa sjö sentimetra neðan af samningum
Deilumál milli Útgerðarfélags Reykjavíkur og Glitnis vegna afleiðusamninga upp á tvo milljarða króna sem gerðir voru í aðdraganda hrunsins standa enn yfir. Útgerðarfélagið kærði Glitni til lögreglu í fyrra fyrir að klippa neðan af samningunum.
Kjarninn 15. september 2019
Engar áreiðanlegar tölur til um fjölda einstaklinga með heilabilun
Heilabilunarsjúkdómar eru mjög algengir á Íslandi en engar áreiðanlegar tölur eru til um fjölda þeirra einstaklinga sem greinst hafa með heilabilun. Tólf þingmenn kalla eftir því að landlækni sé skylt að halda sérstaka skrá um sjúkdóminn.
Kjarninn 14. september 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None