Dauði og líf borgarbúa

unwomen-logo.jpg
Auglýsing

Halldór Auðar Svansson, oddviti Pírata í Reykjavík. Hall­dór Auðar Svans­son, odd­viti Pírata í Reykja­vík­.

Árið 1961 kom út í Banda­ríkj­unum bókin The Death and Life of Great Amer­ican Cities, eftir konu sem hét Jane Jac­obs. Þar gagn­rýndi hún þá hug­mynda­fræði sem var ríkj­andi í skipu­lags­málum á þeim tíma og setti í stað hennar fram heild­stæða sýn á hvað henni sjálfri þótti skipta máli upp á að borgir og íbúar þeirra næðu að dafna.

Þrátt fyrir að Jane hafi ekki verið menntuð á svið­inu heldur pistla­höf­undur og gras­rót­ar­bar­áttu­kona í skipu­lags­málum hafði bókin mikil áhrif á hvernig fólk hugs­aði um og nálg­að­ist skipu­lags­mál. Sagt hefur verið að þetta sé jafn­vel mögu­lega áhrifa­mesta staka bókin sem nokkurn tím­ann hefur verið skrifuð um þessi mál.

Auglýsing

Eitt það skemmti­leg­asta við bók­ina er að í henni eru tekin fyrir alls kyns atriði sem við fyrstu sýn virð­ast ómerki­leg en reyn­ast sam­kvæmt rökum Jane vera ómissandi. Fyrstu þrír kafl­arnir eru til dæmis helg­aðir gang­stéttum og notk­un­ar­gildum þeirra. Fyrsta notk­un­ar­gildi gang­stétta sem hún tekur fyrir er öryggi. Hún rekur hvernig gang­stéttar sem margir nota á sem flestum tímum dags og sem margir horfa reglu­lega á út um glugga í nær­liggj­andi húsum stuðla að öryggi og félags­legri sam­heldni íbúa. Hún útskýrir jafn­framt í þaula hvernig hanna má gang­stéttir og umhverfi þeirra til að ná þessu tvennu fram; notkun og áhorfi. Sum­sé, lítil atriði sem skipta samt miklu máli. Ekki síst þegar þau flétt­ast saman eftir því sem á bók­ina líður og undir lokin er maður alveg sann­færður um hvað borg­ar­hönnun skiptir miklu máli, meðal ann­ars og ekki síst upp á öryggi fólks og líð­an.

Sjón­ar­horn Jane Jac­obs var sjón­ar­horn hins almenna borg­ar­búa sem rýnir í umhverfi sitt af jörðu niðri og í návígi, frekar en utan frá út frá stífum fræði­legum for­send­um. Það er miðað beint út frá íbú­unum og þörfum þeirra eins og þeir upp­lifa þær sjálf­ir. Án þess að  hægt sé að full­yrða eða alhæfa má telj­ast lík­legt að kyn hennar hafi haft eitt­hvað með þetta að gera; að hún hafi sem kona verið í aðstöðu til að koma með ferskt sjón­ar­horn inn í grein sem nokkuð ein­okuð var af körl­um. Hún horfði hrein­lega á aðra þætti en þeir höfðu tamið sér að horfa á.

Það skiptir máli upp á góða hönnun og skipu­lag að reynslu­heimur sem flestra fái þar að njóta sín. Ekki aðeins vegna þess að betur sjá augu en auga heldur líka vegna þess að þannig er best tryggt að til­lit sé tekið til ólíkra hópa og þarfa þeirra.

Það skiptir máli upp á góða hönnun og skipu­lag að reynslu­heimur sem flestra fái þar að njóta sín. Ekki aðeins vegna þess að betur sjá augu en auga heldur líka vegna þess að þannig er best tryggt að til­lit sé tekið til ólíkra hópa og þarfa þeirra.

Á fundi borg­ar­ráðs þann 4. sept­em­ber lagði borg­ar­stjóri, Dagur B. Egg­erts­son, fram svar UN Women við bréfi sem for­veri hans í starfi, Jón Gnarr, hafði ritað sam­tök­unum fyrir hönd Reykja­vík­ur­borgar til að óska eftir þátt­töku í verk­efn­inu Safe Cities Global Ini­ti­ative (Al­þjóð­legt átak um öruggar borgir). UN Women tekur vel á móti borg­inni og skrifað verður undir form­legt sam­komu­lag um þátt­töku hennar í Öruggum borgum þann 25. nóv­em­ber, en það er einmitt loka­dagur alþjóð­legs átaks sem stendur nú yfir í tengslum við verk­efn­ið.

Öruggar borgir snú­ast eins og nafnið gefur til kynna um að auka öryggi í borg­um, með sér­á­herslu á öryggi kvenna gagn­vart kyn­ferð­is­legu ofbeldi og áreitni. Einn liður af fjöl­mörgum í því að ná mark­miðum verk­efn­is­ins fram er að skoða hvernig smá­at­riði í skipu­lagi borga geta stuðlað að auknu öryggi borg­ar­búa og hverjar þarfir mis­mun­andi hópa eru í því sam­hengi. Þar getur oft verið raun­veru­legur dauði eða líf í húfi – ekki borga heldur borg­ar­búa sjálfra.

Aðild Reykja­vík­ur­borgar að þessu þarfa og góða verk­efni er ekki nærri því jafn stórt skref fyrir mann­kynið og bók Jane Jac­obs en það er samt sæmi­lega stórt stökk fyrir borg­ina. Litlu hlut­irnir skipta sínu máli.



Her­ferð UN Women á Íslandi um Öruggar borgir (e. Safe Cities Global Ini­ti­ati­ve) stendur yfir­ frá 18. til 25. nóv­em­ber. Hluti af her­ferð­inni eru pistla­skrif um öruggar borgir sem birt­ast munu á heima­síðu Kjarn­ans á meðan að her­ferðin stendur yfir. Hjarta hennar er á heima­síð­unniwww.or­ugg­borg.­is. Hægt er að lesa meira um her­ferð­ina og styrkja sam­bæri­leg verk­efni í fátæk­ustu löndum heims á heima­síðu lands­nefndar UN Women á Ísland­i. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Menntaðri Íslendingar lifa lengur
Munur á lífslíkum eftir menntunar- og tekjustigi hefur aukist til muna frá árinu 2011. Þá hafa þeir tekjulægstu þurft að neita sér mun oftar um læknisþjónustu vegna kostnaðar en þeir tekjuhæstu.
Kjarninn 12. desember 2019
Á myndinni sjást fyrirhugaðir fyrstu tveir áfangar Borgarlínu.  Rauð leið Hamraborg – Hlemmur og Græn leið Ártún – Hlemmur.
Skipa hönnunarteymi fyrir fyrstu tvo áfanga Borgarlínu
Verkefnastofa Borgarlínu hefur skipað hönnunarteymi fyrir fyrstu tvo áfanga Borgarlínu. Vinna við hönnun er þegar hafin.
Kjarninn 12. desember 2019
Hjálmar Árnason, Unnur Brá Konráðsdóttir, Ögmundur Jónasson og Össur Skarphéðinsson.
Fyrrverandi þingmenn standa að söfnun fyrir nauðstadda í Namibíu
Fjórir fyrrverandi þingmenn hafa efnt til söfnunar fyrir nauðstadda í Namibíu í samstarfi við Rauða krossinn.
Kjarninn 12. desember 2019
Fjölmiðlafrumvarpið á dagskrá þingsins í dag
Frumvarp um stuðning við einkarekna fjölmiðla er komið aftur á dagskrá Alþingis. Hluti þingflokks Sjálfstæðisflokks hefur barist hart gegn málinu.
Kjarninn 12. desember 2019
Ingrid Kuhlman og Bjarni Jónsson
77,7% Íslendinga fylgjandi dánaraðstoð
Kjarninn 12. desember 2019
Jóhannes: Þeim er velkomið að reyna að villa um fyrir fólki
Jóhannes Stefánsson, fyrrverandi starfsmaður Samherja og uppljóstrari í málum fyrirtækisins í Namibíu, var í viðtali við Kastljós í kvöld.
Kjarninn 11. desember 2019
Molar
Molar
Molar – 2020 verði ár tollastríðsins
Kjarninn 11. desember 2019
Jóhannes Stefánsson
Rannsaka ítrekaðar tilraunir til að ráða Jóhannes af dögum
Lögreglan í Namibíu rannsakar nú ítrekaðar tilraunir til að ráða Jóhannes Stefánsson uppljóstrara í Samherjamálinu af dögum.
Kjarninn 11. desember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None