Dauði og líf borgarbúa

unwomen-logo.jpg
Auglýsing

Halldór Auðar Svansson, oddviti Pírata í Reykjavík. Hall­dór Auðar Svans­son, odd­viti Pírata í Reykja­vík­.

Árið 1961 kom út í Banda­ríkj­unum bókin The Death and Life of Great Amer­ican Cities, eftir konu sem hét Jane Jac­obs. Þar gagn­rýndi hún þá hug­mynda­fræði sem var ríkj­andi í skipu­lags­málum á þeim tíma og setti í stað hennar fram heild­stæða sýn á hvað henni sjálfri þótti skipta máli upp á að borgir og íbúar þeirra næðu að dafna.

Þrátt fyrir að Jane hafi ekki verið menntuð á svið­inu heldur pistla­höf­undur og gras­rót­ar­bar­áttu­kona í skipu­lags­málum hafði bókin mikil áhrif á hvernig fólk hugs­aði um og nálg­að­ist skipu­lags­mál. Sagt hefur verið að þetta sé jafn­vel mögu­lega áhrifa­mesta staka bókin sem nokkurn tím­ann hefur verið skrifuð um þessi mál.

Auglýsing

Eitt það skemmti­leg­asta við bók­ina er að í henni eru tekin fyrir alls kyns atriði sem við fyrstu sýn virð­ast ómerki­leg en reyn­ast sam­kvæmt rökum Jane vera ómissandi. Fyrstu þrír kafl­arnir eru til dæmis helg­aðir gang­stéttum og notk­un­ar­gildum þeirra. Fyrsta notk­un­ar­gildi gang­stétta sem hún tekur fyrir er öryggi. Hún rekur hvernig gang­stéttar sem margir nota á sem flestum tímum dags og sem margir horfa reglu­lega á út um glugga í nær­liggj­andi húsum stuðla að öryggi og félags­legri sam­heldni íbúa. Hún útskýrir jafn­framt í þaula hvernig hanna má gang­stéttir og umhverfi þeirra til að ná þessu tvennu fram; notkun og áhorfi. Sum­sé, lítil atriði sem skipta samt miklu máli. Ekki síst þegar þau flétt­ast saman eftir því sem á bók­ina líður og undir lokin er maður alveg sann­færður um hvað borg­ar­hönnun skiptir miklu máli, meðal ann­ars og ekki síst upp á öryggi fólks og líð­an.

Sjón­ar­horn Jane Jac­obs var sjón­ar­horn hins almenna borg­ar­búa sem rýnir í umhverfi sitt af jörðu niðri og í návígi, frekar en utan frá út frá stífum fræði­legum for­send­um. Það er miðað beint út frá íbú­unum og þörfum þeirra eins og þeir upp­lifa þær sjálf­ir. Án þess að  hægt sé að full­yrða eða alhæfa má telj­ast lík­legt að kyn hennar hafi haft eitt­hvað með þetta að gera; að hún hafi sem kona verið í aðstöðu til að koma með ferskt sjón­ar­horn inn í grein sem nokkuð ein­okuð var af körl­um. Hún horfði hrein­lega á aðra þætti en þeir höfðu tamið sér að horfa á.

Það skiptir máli upp á góða hönnun og skipu­lag að reynslu­heimur sem flestra fái þar að njóta sín. Ekki aðeins vegna þess að betur sjá augu en auga heldur líka vegna þess að þannig er best tryggt að til­lit sé tekið til ólíkra hópa og þarfa þeirra.

Það skiptir máli upp á góða hönnun og skipu­lag að reynslu­heimur sem flestra fái þar að njóta sín. Ekki aðeins vegna þess að betur sjá augu en auga heldur líka vegna þess að þannig er best tryggt að til­lit sé tekið til ólíkra hópa og þarfa þeirra.

Á fundi borg­ar­ráðs þann 4. sept­em­ber lagði borg­ar­stjóri, Dagur B. Egg­erts­son, fram svar UN Women við bréfi sem for­veri hans í starfi, Jón Gnarr, hafði ritað sam­tök­unum fyrir hönd Reykja­vík­ur­borgar til að óska eftir þátt­töku í verk­efn­inu Safe Cities Global Ini­ti­ative (Al­þjóð­legt átak um öruggar borgir). UN Women tekur vel á móti borg­inni og skrifað verður undir form­legt sam­komu­lag um þátt­töku hennar í Öruggum borgum þann 25. nóv­em­ber, en það er einmitt loka­dagur alþjóð­legs átaks sem stendur nú yfir í tengslum við verk­efn­ið.

Öruggar borgir snú­ast eins og nafnið gefur til kynna um að auka öryggi í borg­um, með sér­á­herslu á öryggi kvenna gagn­vart kyn­ferð­is­legu ofbeldi og áreitni. Einn liður af fjöl­mörgum í því að ná mark­miðum verk­efn­is­ins fram er að skoða hvernig smá­at­riði í skipu­lagi borga geta stuðlað að auknu öryggi borg­ar­búa og hverjar þarfir mis­mun­andi hópa eru í því sam­hengi. Þar getur oft verið raun­veru­legur dauði eða líf í húfi – ekki borga heldur borg­ar­búa sjálfra.

Aðild Reykja­vík­ur­borgar að þessu þarfa og góða verk­efni er ekki nærri því jafn stórt skref fyrir mann­kynið og bók Jane Jac­obs en það er samt sæmi­lega stórt stökk fyrir borg­ina. Litlu hlut­irnir skipta sínu máli.



Her­ferð UN Women á Íslandi um Öruggar borgir (e. Safe Cities Global Ini­ti­ati­ve) stendur yfir­ frá 18. til 25. nóv­em­ber. Hluti af her­ferð­inni eru pistla­skrif um öruggar borgir sem birt­ast munu á heima­síðu Kjarn­ans á meðan að her­ferðin stendur yfir. Hjarta hennar er á heima­síð­unniwww.or­ugg­borg.­is. Hægt er að lesa meira um her­ferð­ina og styrkja sam­bæri­leg verk­efni í fátæk­ustu löndum heims á heima­síðu lands­nefndar UN Women á Ísland­i. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hópuppsögn hjá Icelandair Group
Icelandair Group, sem sótti sér 23 milljarða króna í nýtt hlutafé fyrr í mánuðinum, hefur sagt upp 88 manns.
Kjarninn 29. september 2020
Búast má við mikilli innspýtingu í opinberum fjárfestingum, samkvæmt Íslandsbanka
Mikill samdráttur í ár en hraður viðsnúningur
Ný þjóðhagsspá Íslandsbanka gerir ráð fyrir töluvert meiri samdrætti en Seðlabankinn gerir ráð fyrir í ár. Hins vegar er búist við „skarpri viðspyrnu“ á næsta og þarnæsta ári.
Kjarninn 29. september 2020
PAR á nú innan við tvö prósent í Icelandair
Bandarískur fjárfestingasjóður sem keypti stóran hlut í Icelandair í vor og varð að stærsta einkafjárfesti félagsins er ekki lengur með stærstu eigendum þess.
Kjarninn 29. september 2020
Bjarni Már Magnússon
Basic að birta
Kjarninn 29. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
Samtök atvinnulífsins segja ekki upp kjarasamningum
Eftir að stjórnvöld kynntu 25 milljarða króna aðgerðarpakka í morgun ákvað framkvæmdastjórn Samtaka atvinnulífsins að atkvæðagreiðsla um Lífskjarasamninginn myndi ekki fara fram. Kjarasamningar gilda því áfram.
Kjarninn 29. september 2020
Vísindamennirnir telja að enn eigi töluverður fjöldi eftir að greinast með COVID-19 í þessari bylgju faraldursins.
Um 300 til 1.100 gætu smitast á næstu þremur vikum
Í þriðju bylgju faraldurs COVID-19, sem hófst 11. september, hafa 506 greinst með sjúkdóminn. Vísindamenn við Háskóla Íslands spá því að næstu daga haldi áfram að greinast 20-40 ný smit á dag.
Kjarninn 29. september 2020
Rúmlega þrjátíu Íslendingar hafa greinst með veiruna í landamæraskimun
Af þeim 119 sem greindust með COVID-19 í landamæraskimun frá 15. júní til 18. september voru 32 með íslenskt ríkisfang, 23 frá Póllandi og 13 frá Rúmeníu og færri frá 23 ríkjum til viðbótar.
Kjarninn 29. september 2020
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
ASÍ mótmælir lækkun á tryggingagjaldi – Efling segir opinberu fé ausið til efnafólks
ASÍ mótmælir fyrirhugaðri lækkun á tryggingagjaldi og segir að það sé „nánast eini skatturinn sem fyrirtæki greiða“. Sambandið vill að ríkisstjórnin gefi vilyrði um hækkun atvinnuleysisbóta samhliða því að nýjum aðgerðarpakka verði hrint í framkvæmd.
Kjarninn 29. september 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None