Öruggar borgir fyrir hvaða konur?

unwomen-logo.jpg
Auglýsing

Guðrún Sif Friðriksdóttir Guð­rún Sif Frið­riks­dótt­ir

Þegar ég starf­aði hjá UN Women í Líberíu og Suð­ur­-Súdan spurðu vinir og vanda­menn stundum hvort ég ótt­að­ist ekki um öryggi mitt. Þetta var nokkuð eðli­leg spurn­ing enda vissi fólk að ég vann að verk­efnum sem tengd­ust ofbeldi gegn konum sem var, og er, stórt vanda­mál í báðum þessum lönd­um. Það var því frekar írónískt að ég svar­aði alltaf, af fullri ein­lægni að, nei, ég ótt­að­ist aldrei um eigið öryggi á nokkurn hátt.

Ég sem hin hvíta, auð­uga, Sam­ein­uðu Þjóða starfs­kona hafði öruggt hús­næði, vinnu­stað og sam­göngu­leiðir og hafði því ekki mikið að ótt­ast. Til við­bótar sendi hvít­leiki minn út þau skila­boð að ég væri í góðri valda­stöðu og að því að beita mig ofbeldi myndu fylgja afleið­ing­ar. Ég ferð­að­ist því um Mon­róvíu og Júba, höf­uð­borgir Líberíu og Suð­ur­-Súd­an, frá heim­ili til vinnu, til veit­inga­staða og skemmti­staða og heim aftur ætíð full örygg­is­kennd­ar. Þó að ég vilji helst ekki skil­greina öryggi sem for­rétt­indi get ég ekki lýst líðan minni öðru­vísi en að ég hafi gert mér grein fyrir for­rétt­inda­stöðu minni. Ég vissi það allt of vel í gegnum starf mitt að slíka örygg­is­kennd höfðu lík­leg­ast ekki ýkja margar konur í Mon­róvíu og Júba.

Auglýsing

Dæmið um hina hvítu Sam­ein­uðu Þjóða starfs­konu er kannski frekar ýkt, enda haf­sjór á milli mín og venju­legra líber­ískra og suð­ur­-súd­anskra kvenna hvað valda­stöðu varð­ar. En valda­stöð­ur, eða hug­myndir um valda­stöð­ur, eru hins­vegar mik­il­vægar og konur víða um heim reyna að nýta þær sér til vernd­ar. Sem dæmi um slíkt er að í Búrúndí, þar sem ofbeldi gegn konum er gríð­ar­legt, leggja ungar konur og stúlkur mikið upp úr því að vera vel til hafð­ar. Ef ein­hverjir fjár­munir eru til staðar er þeim eytt í sápu, húð­ol­íu, fatnað og hár­flétt­un. Þetta kann að hljóma sem óþarfa prjál fyrir konur og stúlkur sem hafa lítið á milli hand­anna og mögu­lega ýmis­legt þarfara að eyða fjár­munum í. Þetta er hins­vegar ein leið til verndar gegn ofbeldi. Hug­myndin er að senda út þau skila­boð að stúlk­urn­ar/­kon­urnar komi af vel stæðum fjöl­skyldum sem hafi bæði fjár­hags­leg og félags­leg efni til þess að beita aðgerðum verði stúlk­urn­ar/­kon­urnar beittar ofbeldi.

Nú er það ekki svo að auð­ug­ar, valda­miklar konur séu öruggar gagn­vart því að verða beittar ofbeldi á götum úti. Langt í frá, og ég efast raunar um að nokkur kona hafi kom­ist hjá áreiti og/eða ofbeldi á götum úti ein­hvern­tím­ann á lífs­leið­inni.

Nú er það ekki svo að auð­ug­ar, valda­miklar konur séu öruggar gagn­vart því að verða beittar ofbeldi á götum úti. Langt í frá, og ég efast raunar um að nokkur kona hafi kom­ist hjá áreiti og/eða ofbeldi á götum úti ein­hvern­tím­ann á lífs­leið­inni. Hvít­leiki minn var til dæmis langt í frá nægur til að vernda mig á götum og í almenn­ings­sam­göngum Ind­lands. Hins­vegar finnst mér mik­il­vægt að huga að því að sumar konur eru ber­skjald­að­ari en aðrar og að taka eigi til­lit til þess þegar hugað er að öryggi borga. Almennt eru vænd­is­kon­ur, götu­stúlkur og aðrar konur sem ekki eru með sterkt félags­net einna hel­st  ber­skjald­aðar fyrir ofbeldi. Einnig mætti nefna far­and­verka­kon­ur, flótta­konur og konur sem verða fyrir for­dómum vegna kyn­hneigðar eða vegna þess að þær brjóta við­mið um staðalí­myndir kvenna, með vinnu sinni eða áhuga­mál­um.

Konur eru ekki eins­leitur hópur og vert er að huga sér­stak­lega að varn­ar­laus­ari hópum kvenna sem stafar ógn af ofbeldi í sínu dag­lega lífi í borgum heims­ins svo borg­irnar verði öruggar fyrir konur - allar kon­ur.



Her­ferð UN Women á Íslandi um Öruggar borgir (e. Safe Cities Global Ini­ti­ati­ve) stendur yfir­ frá 18. til 25. nóv­em­ber. Hluti af her­ferð­inni eru pistla­skrif um öruggar borgir sem birt­ast munu á heima­síðu Kjarn­ans á meðan að her­ferðin stendur yfir. Hjarta hennar er á heima­síð­unniwww.or­ugg­borg.­is. Hægt er að lesa meira um her­ferð­ina og styrkja sam­bæri­leg verk­efni í fátæk­ustu löndum heims á heima­síðu lands­nefndar UN Women á Ísland­i. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mosfellsbær heldur áfram að stækka
Íbúum Mosfellsbæjar hefur fjölgað gríðarlega á síðasta áratug sem og nýjum íbúðum. Bæjarstjórn Mosfellsbæjar býst við áframhaldandi fjölgun íbúa á næsta ári.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Haukur Arnþórsson
Hugleiðingar um tengsl stjórnmála og sjávarútvegs
Kjarninn 14. nóvember 2019
Svæðið sem um ræðir
Steypuvinna vegna Landsbankabyggingarinnar – Reikna með að fara 190 ferðir á einum degi
Botnplata nýju Landsbankabyggingarinnar á Austurbakka 2 verður steypt laugardaginn næstkomandi. Meðan unnið er þarf að loka hægri akrein Kalkofnsvegar í átt að Lækjargötu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Inga Sæland
„Ætlar utanríkisráðherra að láta þetta viðgangast?“
Formaður Flokks fólksins setur spurningarmerki við það að stjórnarformaður Íslandsstofu taki við embætti formanns Samherja.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Bjarni Benediktsson og Logi Einarsson.
Ekki sammála um að Ísland sé spillingarbæli
Fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Samfylkingarinnar deildu ekki sömu sýn á Ísland á Alþingi í dag.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Leikhúsið
Leikhúsið
Leikhúsið - Mamma Klikk
Kjarninn 14. nóvember 2019
Hvernig slátrum við … og hvers vegna?
Davíð Hörgdal Stefánsson gefur nú út sína fjórðu ljóðabók, en hún ber titilinn Heimaslátrun og aðrar vögguvísur.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Norskum stjórnvöldum kunnugt um Samherjamálið
Þátt­ur norska rík­is­bank­ans DNB í bankaviðskipt­um Sam­herja í Namib­íu er til skoðunar innan bankans. Norsk stjórnvöld hafa jafnframt verið látin vita af málinu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None