Öruggar borgir fyrir hvaða konur?

unwomen-logo.jpg
Auglýsing

Guðrún Sif Friðriksdóttir Guð­rún Sif Frið­riks­dótt­ir

Þegar ég starf­aði hjá UN Women í Líberíu og Suð­ur­-Súdan spurðu vinir og vanda­menn stundum hvort ég ótt­að­ist ekki um öryggi mitt. Þetta var nokkuð eðli­leg spurn­ing enda vissi fólk að ég vann að verk­efnum sem tengd­ust ofbeldi gegn konum sem var, og er, stórt vanda­mál í báðum þessum lönd­um. Það var því frekar írónískt að ég svar­aði alltaf, af fullri ein­lægni að, nei, ég ótt­að­ist aldrei um eigið öryggi á nokkurn hátt.

Ég sem hin hvíta, auð­uga, Sam­ein­uðu Þjóða starfs­kona hafði öruggt hús­næði, vinnu­stað og sam­göngu­leiðir og hafði því ekki mikið að ótt­ast. Til við­bótar sendi hvít­leiki minn út þau skila­boð að ég væri í góðri valda­stöðu og að því að beita mig ofbeldi myndu fylgja afleið­ing­ar. Ég ferð­að­ist því um Mon­róvíu og Júba, höf­uð­borgir Líberíu og Suð­ur­-Súd­an, frá heim­ili til vinnu, til veit­inga­staða og skemmti­staða og heim aftur ætíð full örygg­is­kennd­ar. Þó að ég vilji helst ekki skil­greina öryggi sem for­rétt­indi get ég ekki lýst líðan minni öðru­vísi en að ég hafi gert mér grein fyrir for­rétt­inda­stöðu minni. Ég vissi það allt of vel í gegnum starf mitt að slíka örygg­is­kennd höfðu lík­leg­ast ekki ýkja margar konur í Mon­róvíu og Júba.

Auglýsing

Dæmið um hina hvítu Sam­ein­uðu Þjóða starfs­konu er kannski frekar ýkt, enda haf­sjór á milli mín og venju­legra líber­ískra og suð­ur­-súd­anskra kvenna hvað valda­stöðu varð­ar. En valda­stöð­ur, eða hug­myndir um valda­stöð­ur, eru hins­vegar mik­il­vægar og konur víða um heim reyna að nýta þær sér til vernd­ar. Sem dæmi um slíkt er að í Búrúndí, þar sem ofbeldi gegn konum er gríð­ar­legt, leggja ungar konur og stúlkur mikið upp úr því að vera vel til hafð­ar. Ef ein­hverjir fjár­munir eru til staðar er þeim eytt í sápu, húð­ol­íu, fatnað og hár­flétt­un. Þetta kann að hljóma sem óþarfa prjál fyrir konur og stúlkur sem hafa lítið á milli hand­anna og mögu­lega ýmis­legt þarfara að eyða fjár­munum í. Þetta er hins­vegar ein leið til verndar gegn ofbeldi. Hug­myndin er að senda út þau skila­boð að stúlk­urn­ar/­kon­urnar komi af vel stæðum fjöl­skyldum sem hafi bæði fjár­hags­leg og félags­leg efni til þess að beita aðgerðum verði stúlk­urn­ar/­kon­urnar beittar ofbeldi.

Nú er það ekki svo að auð­ug­ar, valda­miklar konur séu öruggar gagn­vart því að verða beittar ofbeldi á götum úti. Langt í frá, og ég efast raunar um að nokkur kona hafi kom­ist hjá áreiti og/eða ofbeldi á götum úti ein­hvern­tím­ann á lífs­leið­inni.

Nú er það ekki svo að auð­ug­ar, valda­miklar konur séu öruggar gagn­vart því að verða beittar ofbeldi á götum úti. Langt í frá, og ég efast raunar um að nokkur kona hafi kom­ist hjá áreiti og/eða ofbeldi á götum úti ein­hvern­tím­ann á lífs­leið­inni. Hvít­leiki minn var til dæmis langt í frá nægur til að vernda mig á götum og í almenn­ings­sam­göngum Ind­lands. Hins­vegar finnst mér mik­il­vægt að huga að því að sumar konur eru ber­skjald­að­ari en aðrar og að taka eigi til­lit til þess þegar hugað er að öryggi borga. Almennt eru vænd­is­kon­ur, götu­stúlkur og aðrar konur sem ekki eru með sterkt félags­net einna hel­st  ber­skjald­aðar fyrir ofbeldi. Einnig mætti nefna far­and­verka­kon­ur, flótta­konur og konur sem verða fyrir for­dómum vegna kyn­hneigðar eða vegna þess að þær brjóta við­mið um staðalí­myndir kvenna, með vinnu sinni eða áhuga­mál­um.

Konur eru ekki eins­leitur hópur og vert er að huga sér­stak­lega að varn­ar­laus­ari hópum kvenna sem stafar ógn af ofbeldi í sínu dag­lega lífi í borgum heims­ins svo borg­irnar verði öruggar fyrir konur - allar kon­ur.



Her­ferð UN Women á Íslandi um Öruggar borgir (e. Safe Cities Global Ini­ti­ati­ve) stendur yfir­ frá 18. til 25. nóv­em­ber. Hluti af her­ferð­inni eru pistla­skrif um öruggar borgir sem birt­ast munu á heima­síðu Kjarn­ans á meðan að her­ferðin stendur yfir. Hjarta hennar er á heima­síð­unniwww.or­ugg­borg.­is. Hægt er að lesa meira um her­ferð­ina og styrkja sam­bæri­leg verk­efni í fátæk­ustu löndum heims á heima­síðu lands­nefndar UN Women á Ísland­i. 

Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn ræða sameiningu
Tvö sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík vilja sameinast. Gangi áformin eftir mun hið sameinaða fyrirtæki vera með um 16 milljarða króna í veltu á ári.
Kjarninn 20. september 2019
Ferðamenn eyddu minna en áður var haldið fram í ágúst síðastliðnum.
Hagstofan leiðréttir tölur í þriðja sinn á nokkrum vikum
Eyðsla útlendinga á greiðslukortum í ágúst 2019 var minni en í ágúst 2018, ekki meiri líkt og Hagstofa Íslands hélt fram fyrir viku síðan. Þetta er í þriðja sinn á örfáum vikum sem Hagstofan reiknar vitlaust.
Kjarninn 20. september 2019
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi
Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.
Kjarninn 20. september 2019
Hvað er það við Icelandair sem stjórnmálamenn eiga að hafa áhyggjur af?
Prófessor í hagfræði hvatti stjórnmálamenn til að fylgjast með eiginfjárstöðu Icelandair á fundi í gær. Forstjóri Icelandair sagði ummælin ógætileg. Það sem veldur þessum áhyggjum er að eiginfjárhlutfall Icelandair hefur farið hríðlækkandi undanfarið.
Kjarninn 20. september 2019
Molar
Molar
Molar – Mikilvægt að koma vel fram við innflytjendur
Kjarninn 20. september 2019
Bankahöllin sem eigandinn vill ekki en er samt að rísa
Þegar íslensku bankarnir voru endurreistir úr ösku þeirra sem féllu í hruninu var lögð höfuðáhersla á að stjórnmálamenn gætu ekki haft puttanna í þeim.
Kjarninn 20. september 2019
Hrun fuglastofna í Norður-Ameríku vekur upp spurningar
Ný grein í Science greinir frá niðurstöðum viðamikilla rannsókna á fuglalífi í Norður-Ameríku.
Kjarninn 20. september 2019
Amazon lagði inn pöntun fyrir 100 þúsund rafmagns sendibíla
Nýsköpunarfyrirtækið Rivian sem er með höfuðstöðvar í Michigan er heldur betur að hrista upp í sendibílamarkaðnum.
Kjarninn 19. september 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None