Hinn kaldi faðmur kerfisins

Guðmundur Ingi Kristinsson varaformaður Flokks fólksins gerir upp árið 2021.

Auglýsing

Í stjórn­ar­sátt­mála núver­andi rík­is­stjórnar er þrá­stagl­ast á orð­inu vel­sæld. Ætl­unin sé að vaxa til meiri vel­sældar í vel­sæld­ar­sam­fé­lagi fram­tíð­ar­innar og tryggja þannig for­sendur vel­sældar núver­andi og kom­andi kyn­slóða. Öfl­ugt vel­ferð­ar­kerfi sé und­ir­staða jöfn­unar og tryggi að við getum öll blómstrað í vel­sæld. Síð­ast en ekki síst bendir for­sæt­is­ráð­herra hreykin á að Ísland hafi skipað sér í for­ystu alþjóð­legs sam­starfs um þróun vel­sæld­ar­mæli­kvarða!

Orðið vel­sæld merkir vellíð­an, vel­meg­un, ham­ingja. Aug­ljóst er að núver­andi rík­is­stjórn vill láta kenna sig við þetta útbólgna hug­tak og því blasir við heitið Vel­sæld­ar­rík­is­stjórnin. En vel­sæld fyrir hverja? Fyrir öryrkja? Fyrir aldrað fólk? Fyrir lág­launa­fólk? Fyrir börn sem búa í sára fátækt? Nei. Þessum hópum er áfram ætlað að búa við basl og óvissu. Væri nafnið Rík­is­stjórn vesældar kannski betur við hæfi?

50% kjaragliðnun

For­sæt­is­ráð­herra vill ekki skipta á Íslandi í dag og Íslandi árið 2007. Frá þessum tíma hefur kjaragliðnun almanna­trygg­inga orðið allt að 50% og kjaragliðn­unin heldur áfram í boði vel­sæld­ar­rík­is­stjórn­ar­inn­ar. Skerð­ingar og keðju­verk­andi skerð­ingar halda áfram. Fyr­ir­huguð 5,6% hækkun almanna­trygg­inga skilar ekki 15.000 kr. því að eftir skatta og skerð­ingar og keðju­verk­andi skerð­ingar verður ekk­ert eftir hjá þeim verst settu. Skerð­ing­arof­beldið fer um almanna­trygg­inga­kerfið og það yfir í félags­kerfi bæj­ar- og sveit­ar­stjórna, sem er ekk­ert annað en 100% eigna­upp­taka þeirra best settu hjá þeim verst settu. Öryrkjar með 65 aura á móti krónu skerð­ingu, sem er ekk­ert annað en ávísun á sára fátækt: 1% hækkun hjá öryrkjum umfram verð­bólgu, því­lík ofrausn, 1%, 1.500 kr. eftir skatt. Hvað verður eftir af þeim 1.500 kr. þegar það er búið að fara í gegnum skerð­ing­ar, bæði almanna­trygg­inga­kerfis og sveit­ar­fé­laga? Nákvæm­lega ekk­ert!

Þeir verst settu hafa beðið í nærri fimm ár og verða því miður að bíða enn eftir rétt­læt­inu. Von­andi ekki í fjögur ár í við­bót. Víst er að við hjá Flokki fólks­ins munum berj­ast með oddi og egg fyrir þessa þjóð­fé­lags­hópa og höfum m.a. lagt fram fjöl­mörg þing­frum­vörp þar að lút­andi. Við ein­beitum okkur að bar­átt­unni gegn fátækt og krefj­umst rétt­lætis fyrir alla í ríku landi. Lág­marks­fram­færsla verði 350.000 kr. skatta- og skerð­inga­laust!

Óásætt­an­legir biðlistar

Þróun heil­brigð­is­mála á Íslandi und­an­farin ár er líka mikið áhyggju­efni. Úreltar flokkspóli­tískar áherslur hafa veikt heil­brigð­is­kerfið undir miklu álagi með löngum biðlistum eftir lækn­is­með­ferð. Víst er að þjón­ustu­þeg­inn, sjúk­ling­ur­inn, er ekki þunga­miðja kerfis þar sem það er bann­orð að nýta þjón­ustu einka­að­ila, jafn­vel í neyð. Í skýrslu sem ég fékk í vor í sam­bandi við biðlista kemur fram hve kulnun í starfi er orðin áber­andi meðal heil­brigð­is­starfs­fólks. Þessi kulnun kemur ekki ein­göngu til vegna ofur­mann­legs vinnu- og vakta­á­lags. Áhyggjur starfs­fólks af því að sjá ekki fram á að geta afgreitt biðlistana og sinnt bráð­veiku fólki vega þar þungt.

Auglýsing

Ég hef sér­stakar áhyggjur af því skeyt­ing­ar­leysi rík­is­stjórn­ar­innar að hafa ekki samið við sjúkra­þjálf­ara, sér­greina­lækna og tal­meina­fræð­inga. Hún neitar að semja við þetta fólk og hvaða afleið­ingar hefur það haft? Svo koma stjórn­ar­liðar upp í ræðu­stól Alþingis hver á fætur öðrum og segj­ast hafa lækkað greiðslu­kostnað í heil­brigð­is­kerf­inu. Stað­reyndin er hins vegar sú að þeir hafa ekki lækkað hann neitt, bara fært hann til og þar hefur hann auk­ist. Nú láta stjórn­völd fólkið ein­fald­lega borga sjálft fyrir sjúkra­þjálfun og með­ferð sér­greina­lækna og tal­meina­fræð­inga. Þar með er málið afgreitt – kerfis­kostn­að­ur­inn lækk­aður og hægt að monta sig af því. Svo er stokkið um borð í vel­sæld­ar­hrað­lest­ina og skálað fyrir árangrin­um!

Rík­is­fram­leiðsla á öryrkjum

Tökum líka sem dæmi krabba­meins­leit sem tekur allt of langan tíma. Það sem á að taka tvær til þrjár vikur tekur fimm til sex mán­uði og þegar loks­ins kemur að við­kom­andi ein­stak­lingi er það kannski orðið of seint. Þessi staða er auð­vitað grafal­var­legur veik­leiki á íslensku heil­brigð­is­kerfi. Og hver er afsökun rík­is­stjórn­ar­innar aftur og aft­ur? Hvers vegna vantar hjúkr­un­ar­fræð­inga? Hvers vegna eru 1.000 hjúkr­un­ar­fræð­ingar ekki að vinna sem hjúkr­un­ar­fræð­ing­ar? Það er ein­falt mál að upp­lýsa. Það er vegna þess að aðstæð­urnar eru ekki boð­legar á sjúkra­hús­un­um; álag, kulnun og laun sem sam­svara alls ekki ábyrgð og álagi.

Rík­is­stjórn­in, með því skeyt­ing­ar­leysi sem hún hefur sýnt í þessum mál­um, er hrein­lega að búa til verk­smiðju sem fram­leiðir öryrkja til fram­tíð­ar. Stjórn­ar­liðar furða sig einatt á þess­ari þróun og segja að eitt­hvað rót­tækt þurfi að gera eitt­hvað í öryrkja­mál­um. Það sé nán­ast nátt­úru­lög­mál að þeir spretti upp eins og á færi­bandi og verði til úr engu.

Hér er vert að benda á að stærsti hluti öryrkja glímir við geð­heil­brigð­is­vanda. Og hver er staðan í geð­heil­brigð­is­málum á Íslandi? Á það ekki að hringja öllum við­vör­un­ar­bjöll­um? Segir það okkur ekki bara hreint og beint að þetta er á ábyrgð rík­is­stjórn­ar­inn­ar, þetta eru afleið­ingar af gerðum henn­ar, af biðlista­kerf­inu? Ég tel að meðan svo er geti rík­is­stjórnin ekki komið aftur og aftur fram og sagt að það sé eins og öryrkjarnir spretti upp úr ein­hverju tóma­rúmi og það þurfi að lemja þá nið­ur. Það er í verka­hring stjórn­valda að horfast í augun við raun­veru­leik­ann og átta sig á orsökum og afleið­ingu.

Við erum búin að vera í þess­ari bar­áttu núna í tvö ár. Biðlistar í heil­brigð­is­kerf­inu hafa tvö­faldast, jafn­vel þre­fald­ast á sumum stöð­um. Eitt slær mann líka rosa­lega þegar maður hittir ein­stak­linga sem eru að bíða eftir lið­skipta­að­gerðum og sér­stak­lega þegar um eldri ein­stak­linga er að ræða. Einn þeirra kvaðst vita af því að hann gæti farið í lið­skipta­að­gerð til Sví­þjóðar með þre­földum kostn­aði en hann gat það ekki vegna þess að hann er með und­ir­liggj­andi sjúk­dóma, hann getur ekki ferð­ast. Hann spurði hvort hann gæti þá gengið yfir göt­una og farið í aðgerð­ina hjá einka­reknum aðilum hér á landi með þrefalt lægri kostn­aði. Nei, þá yrði hann að borga sjálf­ur, sem hann átti ekki pen­ing fyr­ir! Fyrir vikið er þessi maður öryrki.

Virð­ing­ar­leysi er kjarni vand­ans

Kjarni vand­ans er virð­ing­ar­leysi stjórn­valda gagn­vart aðstæðum fólks, sér­stak­lega þeirra ein­stak­linga sem standa höllum fæti í sam­fé­lag­inu. Höfum hug­fast að þessir ein­stak­lingar eru mann­eskjur af holdi og blóði með til­finn­ing­ar, vonir og löngun eftir betra lífi en ekki súlu­rit eða excel skjöl á tölvu­skjá. Það er for­gangs­verk­efni að koma þessu fólki til hjálpar og hrífa það úr köldum faðmi ómann­eskju­legs og skiln­ings­vana kerf­is. Tryggjum öllum rétt­læti í okkar ríka landi!

Höf­undur er vara­for­maður og þing­flokks­for­maður Flokks fólks­ins.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Enn ein tilraun gerð til að semja um verndun úthafanna
Stjórnvöld á Íslandi, í Rússlandi og Kína vilja að fiskveiðar verði ekki settar inn í samning þjóðríkja um verndun hafsins. Stærstur hluti úthafanna er alþjóðlegt hafsvæði. Innan við 2 prósent þess nýtur verndar.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Hafnfirðingar stefna að því að hefja vinnu við sérstaka hjólreiðaáætlun bæjarins á næstunni.
Hafnarfjörður ætlar að hefja vinnu við hjólreiðaáætlun
Skipulags- og byggingarráð Hafnarfjarðar hefur ákveðið að fela starfshópi með fulltrúum allra flokka að hefja vinnu við sérstaka hjólreiðaáætlun bæjarins. Örfá sveitarfélög hafa til þessa gert sérstakar áætlanir um hjólreiðar.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Umhverfismat stækkunar Sigöldustöðvar er hafið. Landsvirkjun áformar að stækka tvær virkjanir til viðbótar á svæðinu
Landsvirkjun geri skýra grein fyrir forsendum stækkunar Sigöldustöðvar
Skipulagsstofnun vill að Landsvirkjun geri skýrari grein fyrir tilgangi og forsendum fyrirhugaðrar stækkunar Sigölduvirkjunar. Stækkunin myndi aðeins auka orkuframleiðslu lítillega. Meira vatn þurfi til að meira rafmagn verði framleitt.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Bensínlítrinn lækkaði í fyrsta sinn á þessu ári en hlutdeild olíufélaganna í hverjum seldum lítra eykst
Framan af ári voru olíufélögin ekki að velta miklum hækkunum á bensíni út í verðið sem neytendum var boðið upp á. Nú þegar heimsmarkaðsverð hefur lækkað umtalsvert eru félögin að samak skapi að velta lækkunum hægar út í verðlagið en tilefni er til.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Sortuæxli myndast þegar fólk verður fyrir sólbruna og raunar þrefaldast líkurnar á að fólk þrói með sér húðkrabbamein við það eitt að sólbrenna á tveggja ára fresti.
Óttast fjölgun tilfella sortuæxla samhliða hlýnandi veðri
Sérfræðingar í Bretlandi óttast að tilfellum húðkrabbameins muni fjölga samhliða loftslagsbreytingum og hvetja fólk til að vera vart um sig í sólinni.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Kaupfélag Skagfirðinga hefur hagnast um 18 milljarða króna á fjórum árum
Eigið fé Kaupfélags Skagfirðinga, samvinnufélags í eigu 1.465 félagsmanna með höfuðstöðvar á Sauðárkróki, hefur þrefaldast frá árinu 2010 og er 49,5 milljarðar. Eignir félagsins eru metnar á tæplega 80 milljarða. Verðmætasta bókfærða eignin er kvóti.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Áfengi spilar afar stjórt hlutverk í danskri unglingamenningu.
Danskir menntaskólar endurhugsi drykkjumenninguna
Danska heilbrigðisstofnunin hefur sent menntaskólum landsins bréf þar sem óskað er eftir því að hætt verði að gera áfengi hátt undir höfði á viðburðum á vegum skólanna.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vilja gera óperuna aðgengilega fyrir Íslendinga
Kammeróperan ætlar að flytja meistarverkið Così fan tutte eftir Mozart íslensku á óperukvöldverði í Iðnó. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiÁlit