Ljótum pólitískum leik Hönnu Birnu loks lokið

Auglýsing

Í dag komst umboðs­maður Alþingis að þeirri nið­ur­stöðu að Hanna Birna Krist­jáns­dótt­ir, fyrrum inn­an­rík­is­ráð­herra, hafi farið langt út fyrir vald­svið sitt þegar hún ákvað að reyna að hafa áhrif á lög­reglu­rann­sókn sem snéri að henni og aðstoð­ar­mönnum henn­ar. Lög­reglu­stjór­inn hafði áður lýst því fyrir umboðs­manni að Hanna Birna hafði ham­ast á hon­um, með sím­töl­um, fund­ar­boðum og hót­un­um. Erfitt er að draga aðra ályktun en að til­efnið hefði verið að koma í veg fyrir að málið yrði fullrann­sakað og myndi leiða til ákæru.

Hanna Birna lét ekki þar við sitja. Eftir að Stefán hafði upp­lýst umboðs­mann um það sem hún hafði gert krafð­ist Hanna Birna, eða lög­maður á hennar veg­um, skýr­inga á því sem hann greindi honum frá. Hanna Birna lét það ekki nægja að hella sér yfir Stefán vegna rann­sókn­ar­inn­ar, heldur hélt áfram að ham­ast í honum vegna þess að hann svar­aði spurn­ingum umboðs­manns Alþingis eftir bestu sam­visku, líkt og lög gera ráð fyr­ir.

Eftir að Hanna Birna sagði af sér ráð­herra­dómi virð­ist hún hafa gef­ist upp gagn­vart því að reyna að klóra sig út úr því póli­tíska sjálf­skap­ar­víti sem hún var búin að skapa sér með síend­ur­teknum lygum um eðli sam­skipta sinna við Stefán og við­ur­kenndi í bréfi sem sent var 8. jan­úar að hún hefði ekki átt að eiga í neinum sam­skiptum við hann. Hún hefur í kjöl­farið beðið Stefán afsök­unar á fram­göngu sinni.

Auglýsing

Dylgjur og dómar án rétt­ar­halda?



Hanna Birna þarf að biðja ansi marga til við­bótar afsök­un­ar. Einn þeirra er Tryggvi Gunn­ars­son, umboðs­maður Alþing­is. Á meðan að á athugun umboðs­manns stóð reyndi hún ítrekað að hafa áhrif á hana.

Eftir að umboðs­maður birti bréf sem hann hafði sent Hönnu Birnu opin­ber­lega sendi hún frá sér yfir­lýs­ingu. Þar sagði meðal ann­ars: „Ég undr­ast þessi vinnu­brögð umboðs­manns, ætla ekki að reyna að útskýra þau eða hafa á þeim aðra opin­bera skoðun en þá að vera bæði hugsi og sorg­mædd yfir því á hvaða stað ýmsar stofn­anir lands­ins eru og hvernig þær geta ólíkt lýð­ræð­is­lega kjörnum full­trúum eða dóm­stólum sett fram eigin dylgjur og dóma án rök­stuðn­ings eða rétt­ar­halda. Ég tel einnig að öll atburða­rásin í kringum þetta mál, sem manna á meðal er kallað leka­mál­ið, hefði miklu frekar átt að gefa umboðs­manni til­efni til vanga­veltna um stöðu og sjálf­stæði lýð­ræð­is­lega kjör­inna ein­stak­linga gegn ein­staka stofn­unum í stjórn­kerf­inu – heldur en því að gera sam­skipti sem báðir aðilar hafa sagt full­kom­lega eðli­leg tor­tryggi­leg með ein­hliða skoð­un“.

Þessi yfir­lýs­ing eld­ist ekki vel í ljósi þess að síðan hún var send þá hefur Gísli Freyr Val­dórs­son, fyrrum aðstoð­ar­maður Hönnu Birnu sem starf­aði að öllu leyti í hennar umboði og á hennar ábyrgð, játað að hafa lekið minn­is­blað­inu um Tony Omos og verið dæmdur í átta mán­aða fang­elsi fyr­ir. Hún eld­ist heldur ekki vel í ljósi nið­ur­stöðu umboðs­manns sem kunn­gjörð var í dag, enda hefur Hanna Birna nú við­ur­kennt að sam­skipti hennar við Stefán hafi verið gal­in.

Að reyna að láta reka blaða­menn



Hanna Birna mætti líka biðja blaða­menn­ina sem hún reyndi að fá rekna af DV fyrir að segja sannar og nauð­syn­legar fréttir af leka­mál­inu afsök­un­ar. Hún mætti biðja þing­menn­ina sem hún ákvað að skamma fyrir að spyrja út í málið á Alþingi afsök­un­ar. Hún mætti biðja fjöl­miðla­menn­ina sem hún laug ítrekað að um eðli sam­skipta sinna við Stefán Eiríks­son afsök­un­ar.

Og hún ætti að biðja íslenskan almenn­ing afsök­un­ar. Afsök­unar á því að hafa ítrekað reynt, með miklum þunga, að koma í veg fyrir að leka­málið yrði upp­lýst og að stofn­anir rík­ins­ins ynnu vinn­una sína.

Snýst ekk­ert um póli­tík



Á fundi stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefndar virt­ust margir stjórn­ar­þing­menn sem í nefnd­inni sitja ekki hafa mik­inn áhuga á nið­ur­stöðu umboðs­manns, heldur því hvernig athugun hans fór fram. Þessi afstaða kom skýr­ast fram hjá Karli Garð­ars­syni, þing­manni Fram­sókn­ar­flokks­ins. Hann fetti fingur út í að gögn hefðu verið birt á meðan að athugun hafi staðið yfir og að umboðs­maður hafi þar með verið að reka málið í fjöl­miðl­um. Líkt og umboðs­maður benti á í svari sínu við spurn­ingum Karls þá er birt­ing slíkra gagna und­ir­orpin upp­lýs­inga­skyldu stjórn­valda. Almenn­ingur og fjöl­miðlar eiga bein­línis rétt á aðgangi að þeim sam­kvæmt upp­lýs­inga­lög­um.

Og umboðs­maður starfar í sam­ræmi við lög. Hann má ekki víkja frá þeim lögum þótt and­lag rann­sóknar hans sé ráð­herra. Ef vilji er til að breyta lögum þá er þing­mað­ur­inn Karl Garð­ars­son, sem vinnur við að setja lög, í kjörað­stæðum til að gera það.

Og umboðs­maður starfar í sam­ræmi við lög. Hann má ekki víkja frá þeim lögum þótt and­lag rann­sóknar hans sé ráð­herra. Ef vilji er til að breyta lögum þá er þing­mað­ur­inn Karl Garð­ars­son, sem vinnur við að setja lög, í kjörað­stæðum til að gera það. Hann, og ýmsir nefnd­ar­fé­lagar hans, virð­ast hins vegar hafa meiri áhyggjur af því hvernig upp­lýs­ingar um rann­sókn birt­ast en af nið­ur­stöðu rann­sókn­ar­innar sjálfr­ar. Sú sýnir nefni­lega að ráð­herra í rík­is­stjórn sem flokkur hans leiðir hefur sýnt af sér for­dæma­lausa vald­níðslu.

Hönnu Birnu var tíð­rætt um það und­an­farna mán­uði að leka­málið væri „ljótur póli­tískur leik­ur“. Þar gaf hún í skyn að umfjöll­un­um, rann­sókn á og eft­ir­fylgni með leka­mál­inu og skíta­hal­anum sem því fylgdi væru runnin undan rifjum ein­hverra óskil­greindra póli­tískra and­stæð­inga. En fólk verður að fara að átta sig á því að þetta mál snýst ekki um vinstri eða hægri. Það snýst ekki um póli­tík. Það snýst um mis­beit­ingu á valdi. Allir þeir sem ætla að stilla mál­inu upp öðru­vísi eru á villi­göt­um.

Ger­end­ur, ekki fórn­ar­lömb



Í dag eru 14 mán­uðir liðnir frá því að lek­inn á minn­is­blað­inu um Tony Omos átti sér stað. Frá þeim tíma hefur fólk í valda­stöð­um, og aðstoð­ar­menn á þeirra ábyrgð, logið alveg ævin­týra­lega mikið af þjóð­inni sem það sækir umboð sitt til. Ótrú­legum tíma, orku, athygli og fjár­munum hefur verið eytt í að stað­festa þessar lygar og koma upp um þá vald­níðslu sem fólkið hefur reynt að beita til að fela slóð sína. Á því ber eng­inn ábyrgð nema Hanna Birna Krist­jáns­dótt­ir, fyrrum aðstoð­ar­menn hennar og aðrir valda­menn sem í krafti stöðu sinna hafa reynt að koma í veg fyrir að leka­málið og eft­ir­köst þess yrðu að fullu upp­lýst.

Það verður að vera alveg skýrt í huga allra að Hanna Birna, fyrrum aðstoð­ar­menn hennar og allir þing­menn­irnir sem hafa fundið að umfjöllun um mál­ið, frekar en því sem þetta fólk hefur gert, eru ekki fórn­ar­lömb. Þau eru ger­end­ur. Þau hafa reynt að nota vald sitt til að þagga niður í fjöl­mið­um. Til að hindra rann­sóknir á lög­brot­um. Til að koma í veg fyrir að umboðs­maður Alþingis sinni starfi sínu. Og þeim hefur mis­tek­ist.

Með leka­mál­inu hefur orðið við­snún­ing­ur. Valda­fólk sem sögu­lega hefur talið það vöggu­gjöf að geta barið niður aðhald fjöl­miðla, eft­ir­lits­stofn­anir og fram­fylgd laga þegar það sjálft á í hlut hefur tap­að.

Allir aðrir hafa unn­ið.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Ráðherra segir að pakkaferðafrumvarp hennar hafi ekki meirihluta á þingi
Frumvarp Þórdísar Kolbrúnar Reykfjörð Gylfadóttur um að heimila ferðaskrifstofum að borga neytendum í inneignarnótum í stað peninga mun ekki verða afgreitt á Alþingi. Hluti stjórnarþingmanna styður það ekki.
Kjarninn 4. júní 2020
Jón Baldvin Hannibalsson
Varist hræðsluáróður – Handbók um endurheimt þjóðareignar
Kjarninn 4. júní 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Hálfur milljarður í þróun á bóluefni frá Íslandi
Framlag Íslands skiptist þannig að 250 milljónir króna fara til bólusetningarbandalagsins Gavi og sama upphæð til CEPI sem er samstarfsvettvangur fyrirtækja og opinberra aðila um viðbúnað gegn farsóttum.
Kjarninn 4. júní 2020
Jenný Ruth Hrafnsdóttir
Hverjir eru þínir bakverðir?
Kjarninn 4. júní 2020
Fosshótel Hellnar er hluti af Íslandshótelum.
722 samtals sagt upp hjá tveimur hótelum og Bláa lóninu
Samtals var 722 starfsmönnum sagt upp í þremur stærstu hópuppsögnum maímánaðar; hjá Bláa lóninu, Flugleiðahóteli og Íslandshóteli. Vinnumálastofnun bárust 23 tilkynningar um hópuppsagnir í maí.
Kjarninn 4. júní 2020
Reynt að brjótast inn í tölvukerfi Reiknistofu bankanna
Brotist var inn í ysta netlag og eru engar vísbendingar um að komist hafi verið inn í kerfi Reiknistofu bankanna og viðskiptavina.
Kjarninn 4. júní 2020
Kristbjörn Árnason
Núverandi ríkisstjórn er ein alvarlegustu mistök stjórnmálanna hin síðustu ár
Leslistinn 4. júní 2020
Kóralrifið mikla hefur fölnað mikið á undanförnum árum.
Kóralrifið mikla heldur áfram að fölna
Fölnun Kóralrifsins mikla í mars síðastliðnum er sú umfangsmesta hingað til. Febrúar síðastliðinn var heitasti mánuður á svæðinu síðan mælingar hófust.
Kjarninn 4. júní 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari
None