Umhverfið og skólamál

Harpa Fönn Sigurjónsdóttir lögfræðingur segir skólamál í Reykjavíkurborg í lamasessi. Skólum hafi verið bagalega viðhaldið, úttektir á húsnæði séu seint og ófaglega tilfarnar, upplýsingar af skornum skammti og húsnæðisskortur verulegur.

Auglýsing

Fyrstu fimm árin, allt frá getn­aði, eru mik­il­væg ein­stak­lingn­um, sem og sam­fé­lag­inu í heild sinni. Þau styðja við og móta þroska ein­stak­lings­ins, og marka hæfni hans og úrræði ævi­langt. Það hefur sýnt sig í rann­sóknum (t.d. rann­sóknum nóbels­verð­launa­hafans James Heck­man) að með því að styðja vel við þessi fyrstu ár, að fjár­festa strax í góðum aðbún­aði í ævi ein­stak­lings­ins, og með snemmtækri íhlut­un, verði unnt að spara og end­ur­heimta allt að 10% af kostn­aði. Þannig verður ein­stak­ling­ur­inn betur í stakk búinn út í sam­fé­lag­inu, með bættum árangri í skóla og frí­stund­um, minni þörf á við­bót­ar­stuðn­ingi síðar meir, meiri þátt­töku á vinnu­mark­aði, ásamt beinum sparn­aði í félags- og heil­brigð­is­kerf­inu.

Þegar skoða á hvaða fjár­fest­ingar og íhlut­anir geta skipt máli, er margt að líta til. Við það mat þarf þó einnig að taka mið af erfð­um, upp að ákveðnu marki, en fyrst og fremst umhverf­inu.

Auglýsing

Talið er að umhverfið hafi gríð­ar­leg áhrif á mótun ein­stak­lings­ins, og sér­stak­lega barna. Börn eru við­kvæm­ari fyrir umhverf­inu og meira útsett­ari fyrir efnum í umhverf­inu en við full­orðnu. Þau er með við­kæmara tauga-, ónæm­is- og æxl­un­ar­kerfi, sem og úthreinsi­kerfi (Hildur Harð­ar­dótt­ir, UST 2021). Rann­sóknir hafa tengt veru barna í myglu og raka, sem og önnur óæski­leg áhrif frá umhverfi, við ýmis konar heilsu­far­s­vanda­mál. Þar má til dæmis nefna eyrna­bólg­ur, blóð­nasir, óværð, melt­ing­ar­trufl­an­ir, ast­ma, útbrot, flensu­lík ein­kenni, ein­beitn­ing­ar­skort­ur, skemmdir á mið­tauga­kerfi, og ein­hverf­u­lík ein­kenni (Sid­ney Baker og William Shaw, 2020, Hyvonen, Lohi, Rasanene, ofl, 2021). Þolendur og for­eldrar ungra barna hafa líst ótelj­andi öðrum ein­kenn­um, svo sem svefn­trufl­un­um, end­ur­teknum sýk­ing­um, bjúg, augn­sýk­ing­um, strept­ókokk­um, sár eða útbrot á bleyju­svæði, fæðu­of­næmi, óró­leiki, kækir, skap­sveifl­ur, þreyta, ADHD hegðun ofl.

Það ætti að vera flestum aug­ljóst að barn sem stríðir lengi við eitt­hvað af ofan­greindum ein­kenn­um, kemur að öllum lík­indum til með að þurfa aðstoð síðar meir – hvort sem er í félags,- skóla eða heil­brigð­is­kerfi.

Það ætti ekki að vera neinum bjóð­andi að þurfa til­neydd að glíma við erf­iðar aðstæður í umhverf­inu til lengri tíma, yfir meiri­hluta dags­ins, í krefj­andi aðstæðum við leik, nám og þroska - og hvað þá börn­um.

Skóla­mál í Reykja­vík­ur­borg, einkum mið­svæð­is, eru í lama­sessi. Skólum hefur verið baga­lega við­hald­ið, úttektir á hús­næði eru seint og ófag­lega til­farn­ar, inn­grip ekki nægi­lega afdrátt­ar­laus, upp­lýs­ingar af skornum skammti og hús­næð­is­skortur veru­leg­ur. Það þrengir að skóla­lóðum og börn eru sett út á mal­bik­ið.

Auglýsing

Stór hópur þolenda myglu og raka verður að velja vel í hvaða skóla þau senda börnin sín, og hvar þau velja sér búsetu, og er val­kostum í þeim efnum sífellt að fækka. Þessi hópur hefur glímt við veik­indi og barist fyrir end­ur­heimt barna sinna. Hvers konar umhverf­is­áreiti getur kveikt aftur á ein­kenn­um, t.d. gamlar eða illa við­haldnar bygg­ing­ar, lekir gluggar eða þök, ilm­efna­notkun við hrein­læti og þrif, notkun ann­arra óæski­legra efna, auka­efni í mat, tak­markað aðgengi skóla­lóðar að nátt­úru, ofl. Þessi hópur er ekki til­bú­inn að taka fleiri sénsa með börnin sín, og krefst þess að börn­unum verði gert kleift að njóta vafans.

Hvernig á að mæta þörfum þessa hóps sem kjósa að búa mið­svæð­is, og gefa þeim kost á að velja sér heil­næmt heim­ili og skóla, nálægt vinnu sinni og bak­landi? Hvernig á að stuðla almennt að vellíðan og heil­brigði barn­anna okkar allra, og að beinum sparn­aði inn í þjóð­fé­lag­ið?

Nú hefur legið fyrir í ein­hvern tíma áform um bygg­ingu nýs leik­skóla, grunn­skóla og frí­stunda­heim­ilis í Skerja­firði. Margir for­eldrar bíða spennt­ir, og með önd­ina í háls­inum eftir þeim fram­kvæmd­um. Nýlegt við­tal við inn­við­a­ráð­herra í fjöl­miðl­um, bendir þó til þess að þessi nýja byggð brjóti gegn sam­komu­lagi rík­is­ins og Reykja­vík­ur? Slíkt grefur undan sam­þykktu deiliskipu­lagi sem hefur verið birt almenn­ingi, og stofnar áformum um nýjan skóla í hættu.

Ef ósætti ríkir um fyr­ir­hug­aða fram­kvæmd, hvers vegna ekki að reyna að finna lausnir? Hvers vegna ekki að minnka fyr­ir­hug­aða byggð í Skerja­firði og end­ur­skipu­leggja, og leggja meg­in­á­herslu á að koma skól­anum upp? Rík­is­stjórn og inn­við­a­ráð­herra geta varla sett sig á móti þeim fram­kvæmd­um? Það þarf að for­gangs­raða, það þarf að meta hags­muni barna fremst og leysa skóla­mál­in, og það hlýtur að vera mik­il­væg­ara en aðþrengdur flug­völl­ur? Það þarf að finna hvar sam­staða getur myndast, í stað enda­lausra öfga og and­stæðna. Ef ráð­herra, rík­is­stjórn og borg­ar­stjórn geta ekki mætt þörfum almenn­ings og þörfum barna okk­ar, og ef ráð­herra leggst gegn upp­bygg­ingu skóla í Skerja­firði, þá þarf nauð­syn­lega, og það fljótt, að finna skóla­hús­næði öðrum stað mið­svæð­is.

Þetta mál þolir enga bið. Og þeir búta­saumar sem hafa átt sér stað á flestum skóla­lóðum með við­bygg­ingum á kostnað úti­svæð­is, til dæmis í Vest­ur­bæj­ar­skóla og Haga­skóla, eru ekki raun­hæfur kost­ur.

Höf­undur er lög­fræð­ingur og for­kona SUM - sam­taka um áhrif umhverfis á heilsu.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stewart Rhodes, stofnandi og leiðtogi öfga- og vígasamtakanna The Oath Keepers.
„Maðurinn með leppinn“ sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið
Leiðtogi vígasveitarinnar Oath Keepers, maðurinn sem er með lepp af því að hann skaut sjálfan sig í augað, hefur verið sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið í janúar í fyrra. Hann á yfir höfði sér 20 ára fangelsisdóm.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Helstu eigendur Samherja Holding eru Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherjasamstæðan átti eigið fé upp á tæpa 160 milljarða króna um síðustu áramót
Endurskoðendur Samherja Holding gera ekki lengur fyrirvara við ársreikningi félagsins vegna óvissu um „mála­rekstur vegna fjár­hags­legra uppgjöra sem tengj­ast rekstr­inum í Namib­íu.“ Félagið hagnaðist um 7,9 milljarða króna í fyrra.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Ari Trausti Guðmundsson
Flugaska eða gjóska?
Kjarninn 30. nóvember 2022
Vilhjálmur Birgisson er formaður Starfsgreinasambands Íslands.
Samningar við Starfsgreinasambandið langt komnir – Reynt að fá VR um borð
Verið er að reyna að klára gerð kjarasamninga við Starfsgreinasambandið um 20 til 40 þúsund króna launahækkanir, auknar starfsþrepagreiðslur og flýtingu á útgreiðslu hagvaxtarauka. Samningar eiga að gilda út janúar 2024.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason er forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur.
Vindorkuver um land allt yrðu mesta umhverfisslys Íslandssögunnar
Forstjóri Orkuveitunnar segir að ef þúsund vindmyllur yrðu reistar um landið líkt og vindorkufyrirtæki áforma „ættum við engu umhverfisslysi til að jafna úr Íslandssögunni. Hér væri reyndar ekki um slys að ræða því myllurnar yrðu reistar af ásetningi.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Halla Hrund Logadóttir orkumálastjóri.
„Matseðill möguleika“ ef stjórnvöld „vilja raunverulega setja orkuskipti í forgang“
Langtímaorkusamningar um annað en orkuskipti geta tafið þau fram yfir sett loftlagsmarkmið Íslands, segir orkumálastjóri. „Þótt stjórnvöld séu með markmið þá eru það orkufyrirtækin sem í raun og veru ákveða í hvað orkan fer.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
„Það var mjög óheppilegt að náinn ættingi hafi verið í þessum kaupendahópi“
Forsætisráðherra segir að ekki hafi verið ákveðið hvenær Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og hvaða fyrirkomulag taki við þegar selja á hlut í ríkisbanka. Hún hafði ekki séð það fyrir að faðir Bjarna Benediktssonar yrði á meðal kaupenda í ríkisbanka.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Á meðal eigna Bríetar er þetta fjölbýlishús á Selfossi.
Leigufélagið Bríet gefur 30 prósent afslátt af leigu í desember
Félag í opinberri eigu sem á um 250 leiguíbúðir um allt land og er ekki rekið með hagnaðarsjónarmið að leiðarljósi ætlar að lækka leigu allra leigutaka frá og með næstu áramótum.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar