Tíu staðreyndir um framgang efnahagsmála frá hruni

Ferðamenn
Auglýsing

1.       Eigin fé í íslenskum sjáv­ar­út­vegi hefur safnast hratt upp á und­an­förnum árum, en það var nei­kvætt um 80 millj­arða í lok árs 2008. Sé mið tekið af stöðu mála í lok árs 2014 þá var eigið fé í íslenskum ­sjáv­ar­út­vegi, stoð­grein í íslenska hag­kerf­inu til ára­tuga, 185,4 millj­arð­ar­ króna. Á sex árum hefur eig­in­fjár­staða sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja batnað um rúm­lega 265 millj­arða króna.

2.       Arð­greiðslur í sjáv­ar­út­vegi, á árunum 2008 til­ og með 2014, námu sam­tals 48,8 millj­örðum króna, sam­kvæmt upp­lýs­ingum sem Jóna­s ­Gestur Jón­as­son, end­ur­skoð­andi hjá Deloitte, tók saman. Þetta tíma­bil er besta ­rekstr­ar­tíma­bil í sögu íslensks sjáv­ar­út­vegs. Miklu hefur skipt í þessu ­sam­hengi, að geng­is­fall krón­unnar styrkti sam­keppn­is­stöðu sjáv­ar­út­vegs­ins veru­lega frá því sem var fyrir hrun fjár­mála­kerf­is­ins og krón­unn­ar. Sem dæmi má nefna, þá kost­aði Banda­ríkja­dalur 58 krón­ur, í lok árs 2007, en í dag kostar hann 130 krón­ur. Fyrir fyr­ir­tæki með stóran hluta kostn­aðar í krón­um, en tekjur í erlendri mynt, þá styrki þetta rekst­ur­inn. 

3.       Lands­virkj­un, lang­sam­lega stærsta orku­fyr­ir­tæki lands­ins, hagn­að­ist um 10,8 millj­arða króna í fyrra en heild­ar­tekj­ur ­fyr­ir­tæk­is­ins námu 54 millj­örðum króna, 421 millj­ónum Banda­ríkja­dala. ­Með­al­verðið á mega­vattið sem fyr­ir­tækið fékk var 24,5 Banda­ríkja­dalir sem er lægsta verð sem fyr­ir­tækið hefur fengið að með­al­tali í fimm ár. Árið 2010 fékk ­fyr­ir­tækið 28,7 Banda­ríkja­dali á mega­vatt­ið. Meg­in­skýr­ingin er sú að álverð hefur farið lækk­andi en orku­salan til álvera byggir á samn­ing­um, þar sem ­sölu­verð raf­orku sveifl­ast meðal ann­ars eftir álverði. Eigin fé Lands­virkj­un­ar er nú rúm­lega 1,9 millj­arður Banda­ríkja­dala, eða sem nemur 255 millj­örð­u­m króna. Skuldir hafa lækkað um 107 millj­arða frá árinu 2009, og nema heild­ar­skuldir Lands­virkj­unar nú tæp­lega tveimur millj­örðum Banda­ríkja­dala.

Auglýsing

Efnahagur Landsvirkjunar hefur styrktst verulega á undanförnum árum.

4.       Verð­bólga mælist nú 2,2 pró­sent á árs­grund­velli, 0,3 pró­sentu­stigum undir verð­bólgu­mark­miði Seðla­banka Íslands sem er 2,5 ­pró­sent. Verð­bólga hefur hald­ist undir 2,5 pró­sentum frá því í febr­ú­ar 2014,  eða í tvö ár sam­fleytt.

5.       Atvinnu­leysi mælist nú 2,8 pró­sent, miðað við ­tölur Hag­stofu Íslands frá því í jan­ú­ar. Atvinnu­leysið fór hæst upp undir átta ­pró­sent, sam­kvæmt mán­að­ar­legum mæl­ingum Vinnu­mála­stofn­un­ar, seinni part árs 2009 og fyrri part árs 2010. Frá þeim tíma hefur dregið jafnt og þétt úr at­vinnu­leysi.

6.       Íslend­ingar voru 332.750 1. jan­úar 2016. Hinn 1. jan­úar 2009 voru íbúar lands­ins 319.400. Fjölg­unin á sjö árum er um 13.350 ­manns.

7.       Sú atvinnu­grein sem hefur vaxið hraðast, og er nú orðin stærsta gjald­eyr­is­skap­andi atvinnu­grein þjóð­ar­inn­ar, er ferða­þjón­usta. Árið 2009 komu 464 þús­und erlendir ferða­menn til lands­ins, en í fyrra voru þeir 1,3 millj­ón­ir. Þessi mikla fjölgun hefur haft mikil hlið­ar­á­hrif á hag­kerf­ið, ­með auk­inni fjár­fest­ingu og þjón­ustu. Því er spáð að erlendum ferða­mönnum mun­i halda áfram að fjölga á næstu árum, um 20 til 30 pró­sent á ári.

8.       Mik­il aukn­ing varð í fram­taks­fjár­fest­ingu í tækni- og nýsköp­un­ar­geir­unum á Íslandi á síð­asta ári. Alls nam ný fjár­mögnun fyr­ir­tækja sem til­heyra þeim geirum, og eru oft köll­uð „eitt­hvað ann­að", 194 millj­ónum dala, um 25,2 millj­örðum króna. Til sam­an­burðar nam fjár­fest­ing í þeim 11,5 millj­ónum dala, um 1,5 millj­örðum króna, árið 2014. Hún tæp­lega 17fald­að­ist því í fyrra. Árið 2014 áttu sér stað alls sjö fjár­fest­ingar í þessum geirum en í fyrra voru þær 17 tals­ins. Þetta kom fram í úttekt sem vef­ur­inn The Nor­dic Web, sem sér­hæfir sig í umfjöllun um nýsköp­un­ar­fyr­ir­tækja á Norð­ur­lönd­um, hefur gert.

9.       Íslenska ­ríkið á nú um 80 pró­sent af fjár­mála­kerfi þjóð­ar­innar eftir að hafa yfir­tek­ið ­eign­ar­hald á Íslands­banka í byrjun árs­ins. Ríkið á Lands­bank­ann (98 pró­sent), Ís­lands­banka (100 pró­sent), Íbúða­lána­sjóð (100 pró­sent), Byggða­stofnun (100 ­pró­sent) og LÍN (100 pró­sent). Þá á ríkið 13 pró­sent hlut í Arion banka, sem nú er í sölu­ferli.  Eigið fé Lands­bank­ans og Ís­lands­banka er tæp­lega 450millj­arðar króna, þar af er eigið fé Lands­bank­ans 264 millj­arð­ar. Sam­kvæmt fjár­lögum árs­ins í ár, er gert ráð fyrir að rík­is­sjóð­ur­ ­selji 28,8 pró­sent hlut í Lands­bank­an­um, og fái fyrir það rúm­lega 70 millj­arða króna.

10.   Skuldir rík­is­sjóðs hafa lækkað hratt á und­an­förnum miss­erum en í fyrra voru skuldir við Alþjóða­gjald­eyr­is­sjóð­inn greiddar upp, og efna­hags­á­ætlun sjóðs­ins og stjórn­valda lauk form­lega. Heild­ar­skuld­ir ­rík­is­sjóðs í árs­lok 2015 eru áætl­aðar um 1.349 ma.kr. til sam­an­burðar við 1.492 ma.kr. í árs­lok 2014. Sam­svarar það um 10% lækkun skulda á milli ára.  Á ár­inu 2016 er áætlað að skuldir rík­is­sjóðs lækki enn frekar og nemi 1.171 ma.kr. í lok árs­ins. Það er upp­hæð sem nemur rúm­lega 50 pró­sent af árlegri lands­fram­leiðslu Íslands, miðað við bráða­birgða­tölur árs­ins 2015.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lýsa yfir óvissustigi á Íslandi vegna kórónaveirunnar
Ríkislögreglustjóri hefur lýst yfir óvissustigi almannavarna í samráði við sóttvarnalækni og embætti landlæknis vegna kórónaveiru.
Kjarninn 27. janúar 2020
Guðmundur hættur sem bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar
Bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar hefur látið af störfum. Ástæðan er ólík sýn hans og meirihluta bæjarstjórnar á verkefni á vettvangi sveitarstjórnarstigsins.
Kjarninn 27. janúar 2020
Þórður Snær Júlíusson
Lélegir kapítalistar hampa braski sem snilld
Kjarninn 27. janúar 2020
„Stöðvum tanngreiningar“ – Vilja fella þjónustusamning úr gildi
Nú stendur yfir undirskriftasöfnun þar sem skorað er á háskólaráð að standa vörð um mannréttindi flóttafólks og umsækjenda um alþjóðlega vernd með því að fella þjónustusamning HÍ við Útlendingastofnun úr gildi.
Kjarninn 27. janúar 2020
Kom eins og stormsveipur
Kobe Bryant var fyrirmynd ungra íþróttaiðkenda. Hann lagði sig fram um að tengjast fyrirmyndum í ólíkum íþróttagreinum, til að hafa jákvæð áhrif um allan heim. Körfuboltaheimurinn er í sjokki eftir andlát hans.
Kjarninn 27. janúar 2020
Hildur Guðnadóttir vann Grammy-verðlaun fyrir Chernobyl
Hildur Guðnadóttir bætti enn einum stórverðlaununum í sarpinn í kvöld þegar hún hlaut Grammy-verðlaun.
Kjarninn 26. janúar 2020
Landris hefur orðið vestan við fjallið Þorbjörn.
„Óvenju hratt“ landris vegna mögulegrar kvikusöfnunar við fjallið Þorbjörn
Land á Reykjanesi hefur risið um allt að tvo sentímetra á nokkrum dögum, jarðskjálftar hafa orðið og hefur óvissustigi nú verið lýst yfir. Síðast gaus á svæðinu á þrettándu öld. Íbúafundir verða haldnir á morgun.
Kjarninn 26. janúar 2020
Norrænir bankar í vandræðum með reksturinn
Neikvæðir vextir á Norðurlöndunum eru nú farnir að skapa vandamála fyrir banka á svæðinu. Stjórnandi hjá fjármálaeftirliti Danmerkur segir að framundan séu erfið rekstrarskilyrði fyrir banka.
Kjarninn 26. janúar 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None