Alþingi á að skipa rannsóknarnefnd ef það vill skýra aðkomu Hauck & Aufhäuser

Umboðsmaður Alþingis er með nýjar upplýsingar um aðkomu Hauck & Aufhäuser að kaupum S-hópsins á Búnaðarbankanum árið 2003. Hann segir að Alþingi eigi að skipa rannsóknarnefnd ef vilji sé til þess að komast til botns í málinu.

Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis.
Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis.
Auglýsing

Tryggvi Gunn­ars­son, umboðs­maður Alþing­is, segir að Alþing­i eigi að skipa rann­sókn­ar­nefnd til að kalla fram nýjar upp­lýs­ingar um aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaupum S-hóps­ins svo­kall­aða á Bún­að­ar­bank­anum árið 2003, ef á­hugi sé fyrir því að kom­ast til botns í mál­inu. Hann hefur undir höndum nýjar ­upp­lýs­ingar og ábend­ingar um raun­veru­lega þátt­töku Hauck & Auf­häuser, þýsks einka­banka, í kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um. 

Þegar kaupin áttu sér stað var mál­ið kynnt þannig að Hauck & Auf­häuser væri á meðal kaup­enda að bank­anum og var að­koma erlends banka talin styrkja stöðu S-hóps­ins gagn­vart kaup­un­um. Þetta kemur fram í bréfi sem Tryggvi sendi stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd 19. maí síð­ast­lið­inn og hefur verið birt á heima­síðu emb­ætt­is­ hans.

Sú skýr­ing sem gefin var um aðkomu Hauck & Auf­häuser hefur lengi verið dregin í efa og því oft verið haldið fram í opin­berri um­ræðu að bank­inn hafi verið lepp­ur.

Auglýsing

Bár­ust nýjar upp­lýs­ingar

Í bréfi Tryggva segir að umboðs­manni Alþingis hafi nýverið borist nýjar ­upp­lýs­ingar og ábend­ingar um „hvernig leiða mætti í ljós hver hafi í raun ver­ið þátt­taka þýska bank­ans Hauck & Auf­häuser Pri­vat­banki­ers KgaA í kaupum á eign­ar­hluta íslenska rík­is­ins í Bún­að­ar­banka Íslands hf. á árinu 2003 með aðild hans að Eglu hf.“. Upp­lýs­ing­unum var komið til umboðs­manns með þeim for­merkj­u­m að hann gætti trún­aðar um upp­runa þeirra. Hann telur að upp­lýs­ing­arnar get­i haft þýð­ingu um „rétt­mæti þeirra upp­lýs­inga sem íslensk stjórn­völd byggðu á við ­sölu á  umræddum eign­ar­hluta, þ. á m. við val á við­semj­enda um kaup­in. Þá kann einnig að skipta máli hvort þau skil­yrð­i ­sem fram komu í kaup­samn­ingi um þessi við­skipti hafi að öllu leyti ver­ið ­upp­fyllt sem og þegar tekin var afstaða til beiðna kaup­and­ans á síð­ari stig­um um breyt­ingar á samn­ings­bundnum skyldum sín­um“.

Tryggvi sat sem kunn­ugt er í rann­sókn­ar­nefnd Alþingis um að­drag­anda og orsakir falls íslensku bank­anna þar sem meðal ann­ars var fjall­að um einka­væð­ingu bank­anna og segir í bréf­inu að sér hafi lengi verið ljóst að ­uppi hafi verið óskir um að aðild hins þýska banka að kaup­unum yrði skýrð ­nán­ar. „Til­efnið eru efa­semdir um að þáttur bank­ans hafi í raun verið með þeim hætti sem kynnt var af hálfu kaup­enda eign­ar­hlut­ans“.

Hann taldi því fulla ástæðu til að kanna þær nýju ­upp­lýs­ingar sem honum bár­ust nánar og kanna hvort þær gætu leitt til þess að ­leiða fram nýjar stað­reyndir um aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um. „Nið­ur­staða mín er sú að frek­ari úrvinnsla þess­ara upp­lýs­inga og til­teknar athug­anir og gagna­öflun sé lík­legt til þess“.

Tryggvi telur hins vegar að hvorki lög­bundn­ar ­starfs­heim­ildir emb­ættis síns né Rík­is­end­ur­skoð­unar dugi til að afla þeirra ­ganga sem sem hinar nýju upp­lýs­ingar vísa til né til þess að afla upp­lýs­inga og ­skýr­inga hjá þeim lög­að­ilum sem koma við sögu í mál­inu. Þess vegna vill hann koma því á fram­færi við stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd að ef vilji sé til­ þess að fá fram nýjar upp­lýs­ingar um aðkomu þýska bank­ans eigi að vinna að því á grund­velli laga um rann­sókn­ar­nefnd­ir. Með öðrum orð­um, þá eigi að Alþingi að ­skipa rann­sókn­ar­nefnd ef vilji er fyrir því að kom­ast til botns í mál­inu og ­skýra einka­væð­ingu Bún­að­ar­bank­ans í eitt skipti fyrir öll.

Tryggvi tekur sér­stak­lega fram að ekk­ert bendi til þess að þeir sem tóku ákvörðun fyrir hönd rík­is­ins um sölu á Bún­að­ar­bank­anum til­ S-hóps­ins eða unnu að þeirri sölu hafi haft vit­neskju um þau atriði sem hann hefur nú fengið vit­neskju um.

Áttu ekki mikið af pen­ing­um 

Tor­tryggni gagn­vart aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaup­um S-hóps­ins á kjöl­festu­hlut rík­is­ins í Bún­að­ar­bank­anum hefur verið við­var­and­i allt frá því að kaupin áttu sér stað fyrir rúmum þrettán árum. Þegar íslenska rík­ið á­kvað að selja hlut sinn í Bún­­að­­ar­­banka Íslands árið 2002 var eitt af helst­u ­mark­miðum þess að fá erlenda fjár­­­mála­­stofnun til að koma þar að. Það vann því mjög með þeim bjóð­endum í hlut rík­­is­ins í bank­­anum ef þeir höfðu slík­a í sínum hópi.

Frétt Morg­un­blaðs­ins dag­inn eftir að S-hóp­ur­inn gekk frá kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um.Kjarn­inn hefur öll gögn einka­væð­ing­­ar­­ferl­is­ins undir hönd­um, þar með talið fund­­ar­­gerðir einka­væð­ing­­ar­­nefndar og þau ­gögn sem nefndin studd­ist við þegar hún tók ákvörðun sína um að selja ein­um ­bjóð­anda umfram ann­­an. Sá bjóð­andi sem fékk á end­­anum að kaupa Bún­­að­­ar­­bank­ann var hinn svo­­kall­aði S-hóp­­ur, með rík tengsl inn í Fram­­sókn­­ar­­flokk­inn og ­leiddur af Ólafi Ólafs­­syni, sem nú afplánar fang­els­is­­dóm vegna Al Than­i-­­máls­ins, og Finni Ing­­ólfs­­syni, fyrrum vara­­for­­manns og ráð­herra Fram­­sókn­­ar­­flokks­ins.

S-hóp­­ur­inn átti ekki sér­­stak­­lega mikla pen­inga (­kaup­verðið var að stórum hluta fengið að láni) og hafði enga reynslu af því að reka banka. Það var því mjög mik­il­vægt fyrir hann að láta líta svo út að ­sterk­ur, erlendur aðili væri með í hópnum til að gera einka­væð­ing­­ar­­nefnd auð­veld­­ara ­fyrir að selja honum bank­ann.

Soci­et­e ­General verður Hauck & Auf­hauser

Framan af var látið líta svo út að erlendi bank­inn ­sem væri í slag­­togi með S-hópnum væri franski bankaris­inn Soci­ete Gener­al, ­sem einka­væð­ing­­ar­­nefnd þótti fýsi­­legt. Ljóst er á fund­­ar­­gerðum einka­væð­ing­­ar­­nefnd­ar að hún taldi nán­­ast allan tím­ann að franski bank­inn væri sú fjár­­­mála­­stofn­un ­sem ætl­­aði að taka þátt í kaup­un­­um.

Þeirri tál­­sýn var haldið á lofti í gegnum ferlið, þótt að aldrei feng­ist stað­­fest­ing á því að Soci­ete General væri með í hópn­­um. Þegar leið að því að salan á Bún­­að­­ar­­banka yrði kláruð komu skila­­boð frá­ S-hópnum um að ekki væri hægt að til­­kynna um hver erlendi aðil­inn í hópn­um væri fyrr en við und­ir­­skrift.

Bún­­að­­ar­­bank­inn var loks seldur til S-hóps­ins 16. j­an­úar 2003. Einka­væð­ing­­ar­­nefnd fékk fyrst að vita nafn erlenda bank­ans ­sem tók þátt í kaup­unum sjö dögum áður. Sá banki var þýski sveita­­bank­inn Hauck & Auf­hauser. Hann var aldrei nefndur á nafn í fund­­ar­­gerðum einka­væð­ing­­ar­­nefnd­­ar.

Hauck & Auf­hauser hafði aldrei nein afskipti af ætl­­uðum eign­­ar­hlut sínum í Bún­­að­­ar­­bank­­anum og skip­aði íslenskan starfs­­mann ­eign­­ar­halds­­­fé­lags Ólafs Ólafs­­sonar í stjórn Eglu, félags­­ins sem bank­inn átti hlut sinn í gegn­­um. Rúmum tveimur árum eftir að Hauck & Auf­hauser keypti hlut í Eglu, og þar af leið­andi í Bún­­­ar­­banka, var bank­inn búinn að ­selja hann allan til ann­­arra aðila innan S-hóps­ins.

Um tveimur mán­uðum eftir að S-hóp­­ur­inn keypti Bún­­að­­ar­­bank­ann hófust við­ræður um að sam­eina hann og Kaup­­þing. Eftir að sú sam­ein­ing gekk í gegn varð sam­ein­aður banki stærsti banki lands­ins og hóp­­ur­inn sem stýrð­i honum gerði það þangað til að hann féll í októ­ber 2008, og skráði sig á spjöld ­sög­unnar sem eitt stærsta gjald­­þrot sem orðið hef­­ur.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Alls segjast 55 prósent svarenda í könnun Maskínu fremur eða mjög andvíg gjaldtöku í öllum jarðgöngum á Íslandi.
Andstaða við gjaldtöku í jarðgöngum mismikil eftir því hvaða flokk fólk kýs
Kjósendur Viðreisnar eru líklegastir til að styðja gjaldtöku í jarðgöngum en kjósendur Sósíalistaflokksins eru líklegastir til að vera andvígir gjaldtöku, samkvæmt niðurstöðum úr könnun Maskínu á afstöðu til gjaldtöku í öllum jarðgöngum á Íslandi.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Hið sænska velferðarríki í faðmi nýfrjálshyggju
Á síðustu þrjátíu árum hafa átt sér stað talsverðar breytingar í bæði heilbrigðis- og menntakerfi Svíþjóðar. Ef til vill má rekja þau samfélagsvandamál sem nú tekist er á um í aðdraganda þingkosninga til þessara breytinga.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Draugaskipið
Skammt undan ströndum Jemen liggur skip við festar. Ekki væri slíkt í frásögur færandi nema vegna þess að skipið, sem er hlaðið olíu, hefur legið þarna í sjö ár og er að ryðga í sundur. Ef olían færi í sjóinn yrði tjónið gríðarlegt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Róbert Wessman er forstjóri Alvogen og Alvotech.
Dalur Róberts Wessman afskrifaði 135,2 milljónir af skuldum Birtings
Velta tímaritaútgáfunnar Birtings dróst saman um fimmtung í fyrra og föstum starfsmönnum var fækkað úr 25 í 12. Rekstrartap var 74 milljónir króna og eigið fé er neikvætt. Samt skilaði Birtingur hagnaði, vegna þess að seljendalán var afskrifað.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Örn Bárður Jónsson
Víða leynist viðurstyggðin
Kjarninn 6. ágúst 2022
Ásgeir Jónsson er seðlabankastjóri.
Seðlabankastjóri verði formaður fjármálaeftirlitsnefndar bankans
Alþingi ákvað, er verið var að sameina Seðlabankann og Fjármálaeftirlitið, að láta seðlabankastjóra ekki leiða fjármálaeftirlitsnefnd bankans, m.a. vegna mögulegrar orðsporðsáhættu. Það fyrirkomulag hefur ekki reynst sérlega vel og nú á að breyta lögum.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Árfarvegur Esteron árinnar, sem er skammt frá Nice í suðurhluta Frakklands, þornaði upp í hitanum og þurrkinum sem ríkt hefur í landinu á síðustu vikum. Þessi mynd er frá því í lok júlí.
Frakkar glíma við fordæmalausa þurrka
Draga hefur þurft úr orkuframleiðslu í frönskum kjarnorkuverum vegna þess að kælivatn sem fengið er úr ám hefur verið of heitt. Talið er að ástandið muni vara í það minnsta í tvær vikur í viðbót.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Bein og blöð brotin í sögu Grand Theft Auto
Síðustu ár hefur Rockstar Games bætt aðstæður starfsmanna sína talsvert. Næsta leik í umdeildri tölvuleikjaseríu hefur seinkað sökum þess. Sá leikur fær því til viðbótar yfirhalningu, þar má helst nefna kvenkyns aðalpersónu.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None