Alþingi á að skipa rannsóknarnefnd ef það vill skýra aðkomu Hauck & Aufhäuser

Umboðsmaður Alþingis er með nýjar upplýsingar um aðkomu Hauck & Aufhäuser að kaupum S-hópsins á Búnaðarbankanum árið 2003. Hann segir að Alþingi eigi að skipa rannsóknarnefnd ef vilji sé til þess að komast til botns í málinu.

Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis.
Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis.
Auglýsing

Tryggvi Gunn­ars­son, umboðs­maður Alþing­is, segir að Alþing­i eigi að skipa rann­sókn­ar­nefnd til að kalla fram nýjar upp­lýs­ingar um aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaupum S-hóps­ins svo­kall­aða á Bún­að­ar­bank­anum árið 2003, ef á­hugi sé fyrir því að kom­ast til botns í mál­inu. Hann hefur undir höndum nýjar ­upp­lýs­ingar og ábend­ingar um raun­veru­lega þátt­töku Hauck & Auf­häuser, þýsks einka­banka, í kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um. 

Þegar kaupin áttu sér stað var mál­ið kynnt þannig að Hauck & Auf­häuser væri á meðal kaup­enda að bank­anum og var að­koma erlends banka talin styrkja stöðu S-hóps­ins gagn­vart kaup­un­um. Þetta kemur fram í bréfi sem Tryggvi sendi stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd 19. maí síð­ast­lið­inn og hefur verið birt á heima­síðu emb­ætt­is­ hans.

Sú skýr­ing sem gefin var um aðkomu Hauck & Auf­häuser hefur lengi verið dregin í efa og því oft verið haldið fram í opin­berri um­ræðu að bank­inn hafi verið lepp­ur.

Auglýsing

Bár­ust nýjar upp­lýs­ingar

Í bréfi Tryggva segir að umboðs­manni Alþingis hafi nýverið borist nýjar ­upp­lýs­ingar og ábend­ingar um „hvernig leiða mætti í ljós hver hafi í raun ver­ið þátt­taka þýska bank­ans Hauck & Auf­häuser Pri­vat­banki­ers KgaA í kaupum á eign­ar­hluta íslenska rík­is­ins í Bún­að­ar­banka Íslands hf. á árinu 2003 með aðild hans að Eglu hf.“. Upp­lýs­ing­unum var komið til umboðs­manns með þeim for­merkj­u­m að hann gætti trún­aðar um upp­runa þeirra. Hann telur að upp­lýs­ing­arnar get­i haft þýð­ingu um „rétt­mæti þeirra upp­lýs­inga sem íslensk stjórn­völd byggðu á við ­sölu á  umræddum eign­ar­hluta, þ. á m. við val á við­semj­enda um kaup­in. Þá kann einnig að skipta máli hvort þau skil­yrð­i ­sem fram komu í kaup­samn­ingi um þessi við­skipti hafi að öllu leyti ver­ið ­upp­fyllt sem og þegar tekin var afstaða til beiðna kaup­and­ans á síð­ari stig­um um breyt­ingar á samn­ings­bundnum skyldum sín­um“.

Tryggvi sat sem kunn­ugt er í rann­sókn­ar­nefnd Alþingis um að­drag­anda og orsakir falls íslensku bank­anna þar sem meðal ann­ars var fjall­að um einka­væð­ingu bank­anna og segir í bréf­inu að sér hafi lengi verið ljóst að ­uppi hafi verið óskir um að aðild hins þýska banka að kaup­unum yrði skýrð ­nán­ar. „Til­efnið eru efa­semdir um að þáttur bank­ans hafi í raun verið með þeim hætti sem kynnt var af hálfu kaup­enda eign­ar­hlut­ans“.

Hann taldi því fulla ástæðu til að kanna þær nýju ­upp­lýs­ingar sem honum bár­ust nánar og kanna hvort þær gætu leitt til þess að ­leiða fram nýjar stað­reyndir um aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um. „Nið­ur­staða mín er sú að frek­ari úrvinnsla þess­ara upp­lýs­inga og til­teknar athug­anir og gagna­öflun sé lík­legt til þess“.

Tryggvi telur hins vegar að hvorki lög­bundn­ar ­starfs­heim­ildir emb­ættis síns né Rík­is­end­ur­skoð­unar dugi til að afla þeirra ­ganga sem sem hinar nýju upp­lýs­ingar vísa til né til þess að afla upp­lýs­inga og ­skýr­inga hjá þeim lög­að­ilum sem koma við sögu í mál­inu. Þess vegna vill hann koma því á fram­færi við stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd að ef vilji sé til­ þess að fá fram nýjar upp­lýs­ingar um aðkomu þýska bank­ans eigi að vinna að því á grund­velli laga um rann­sókn­ar­nefnd­ir. Með öðrum orð­um, þá eigi að Alþingi að ­skipa rann­sókn­ar­nefnd ef vilji er fyrir því að kom­ast til botns í mál­inu og ­skýra einka­væð­ingu Bún­að­ar­bank­ans í eitt skipti fyrir öll.

Tryggvi tekur sér­stak­lega fram að ekk­ert bendi til þess að þeir sem tóku ákvörðun fyrir hönd rík­is­ins um sölu á Bún­að­ar­bank­anum til­ S-hóps­ins eða unnu að þeirri sölu hafi haft vit­neskju um þau atriði sem hann hefur nú fengið vit­neskju um.

Áttu ekki mikið af pen­ing­um 

Tor­tryggni gagn­vart aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaup­um S-hóps­ins á kjöl­festu­hlut rík­is­ins í Bún­að­ar­bank­anum hefur verið við­var­and­i allt frá því að kaupin áttu sér stað fyrir rúmum þrettán árum. Þegar íslenska rík­ið á­kvað að selja hlut sinn í Bún­­að­­ar­­banka Íslands árið 2002 var eitt af helst­u ­mark­miðum þess að fá erlenda fjár­­­mála­­stofnun til að koma þar að. Það vann því mjög með þeim bjóð­endum í hlut rík­­is­ins í bank­­anum ef þeir höfðu slík­a í sínum hópi.

Frétt Morg­un­blaðs­ins dag­inn eftir að S-hóp­ur­inn gekk frá kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um.Kjarn­inn hefur öll gögn einka­væð­ing­­ar­­ferl­is­ins undir hönd­um, þar með talið fund­­ar­­gerðir einka­væð­ing­­ar­­nefndar og þau ­gögn sem nefndin studd­ist við þegar hún tók ákvörðun sína um að selja ein­um ­bjóð­anda umfram ann­­an. Sá bjóð­andi sem fékk á end­­anum að kaupa Bún­­að­­ar­­bank­ann var hinn svo­­kall­aði S-hóp­­ur, með rík tengsl inn í Fram­­sókn­­ar­­flokk­inn og ­leiddur af Ólafi Ólafs­­syni, sem nú afplánar fang­els­is­­dóm vegna Al Than­i-­­máls­ins, og Finni Ing­­ólfs­­syni, fyrrum vara­­for­­manns og ráð­herra Fram­­sókn­­ar­­flokks­ins.

S-hóp­­ur­inn átti ekki sér­­stak­­lega mikla pen­inga (­kaup­verðið var að stórum hluta fengið að láni) og hafði enga reynslu af því að reka banka. Það var því mjög mik­il­vægt fyrir hann að láta líta svo út að ­sterk­ur, erlendur aðili væri með í hópnum til að gera einka­væð­ing­­ar­­nefnd auð­veld­­ara ­fyrir að selja honum bank­ann.

Soci­et­e ­General verður Hauck & Auf­hauser

Framan af var látið líta svo út að erlendi bank­inn ­sem væri í slag­­togi með S-hópnum væri franski bankaris­inn Soci­ete Gener­al, ­sem einka­væð­ing­­ar­­nefnd þótti fýsi­­legt. Ljóst er á fund­­ar­­gerðum einka­væð­ing­­ar­­nefnd­ar að hún taldi nán­­ast allan tím­ann að franski bank­inn væri sú fjár­­­mála­­stofn­un ­sem ætl­­aði að taka þátt í kaup­un­­um.

Þeirri tál­­sýn var haldið á lofti í gegnum ferlið, þótt að aldrei feng­ist stað­­fest­ing á því að Soci­ete General væri með í hópn­­um. Þegar leið að því að salan á Bún­­að­­ar­­banka yrði kláruð komu skila­­boð frá­ S-hópnum um að ekki væri hægt að til­­kynna um hver erlendi aðil­inn í hópn­um væri fyrr en við und­ir­­skrift.

Bún­­að­­ar­­bank­inn var loks seldur til S-hóps­ins 16. j­an­úar 2003. Einka­væð­ing­­ar­­nefnd fékk fyrst að vita nafn erlenda bank­ans ­sem tók þátt í kaup­unum sjö dögum áður. Sá banki var þýski sveita­­bank­inn Hauck & Auf­hauser. Hann var aldrei nefndur á nafn í fund­­ar­­gerðum einka­væð­ing­­ar­­nefnd­­ar.

Hauck & Auf­hauser hafði aldrei nein afskipti af ætl­­uðum eign­­ar­hlut sínum í Bún­­að­­ar­­bank­­anum og skip­aði íslenskan starfs­­mann ­eign­­ar­halds­­­fé­lags Ólafs Ólafs­­sonar í stjórn Eglu, félags­­ins sem bank­inn átti hlut sinn í gegn­­um. Rúmum tveimur árum eftir að Hauck & Auf­hauser keypti hlut í Eglu, og þar af leið­andi í Bún­­­ar­­banka, var bank­inn búinn að ­selja hann allan til ann­­arra aðila innan S-hóps­ins.

Um tveimur mán­uðum eftir að S-hóp­­ur­inn keypti Bún­­að­­ar­­bank­ann hófust við­ræður um að sam­eina hann og Kaup­­þing. Eftir að sú sam­ein­ing gekk í gegn varð sam­ein­aður banki stærsti banki lands­ins og hóp­­ur­inn sem stýrð­i honum gerði það þangað til að hann féll í októ­ber 2008, og skráði sig á spjöld ­sög­unnar sem eitt stærsta gjald­­þrot sem orðið hef­­ur.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður utan flokka, er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Ekki að leggja til 30 kílómetra hraða alls staðar
Andrés Ingi Jónsson þingmaður utan flokka leggur til að hámarkshraði í þéttbýli verði alla jafna 30 kílómetrar á klukkustund, nema gild rök séu fyrir hærri hraða. Með frumvarpi um þetta vill þingmaðurinn fara að fordæmi Hollendinga og Spánverja.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Lady Brewery hreyfingin býður fólki í leyniklúbb
Farandsbrugghúsið Lady Brewery ætlar að koma upp tilraunaeldhúsi þar sem íslensk náttúra í bjórgerð verður rannsökuð. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Helga Vala Helgadóttir leiddi lista Samfylkingarinnar í Reykjavík norður fyrir síðustu kosningar.
Samfylkingin fer „sænsku leiðina“ í Reykjavík og heldur ekki prófkjör
Það verður ekkert prófkjör hjá Samfylkingunni í Reykjavík fyrir næstu alþingiskosningar. Uppstillingarnefnd hefur verið falið að stilla upp listum og leita eftir tilnefningum frá flokksfélögum.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Dæmi um fyrirsagnir frétta dagblaðanna á árunum 1985 og 1986.
Neituðu að kryfja lík alnæmissjúklinga
Í bók Gunnhildar Örnu Gunnarsdóttur, Berskjaldaður, er að finna frásögn hjúkrunarfræðings af hræðslunni og fordómunum innan sem utan Borgarspítalans á níunda og tíunda áratugnum, þegar HIV-faraldurinn braust út.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri Reykjavíkur.
Eftirlitsaðilar fái heimildir til að skoða leiguhúsnæði
„Það sem maður situr svolítið eftir með í kjölfar brunans á Bræðraborgarstíg er að þar sem um íbúðarhúsnæði var að ræða er ábyrgðin [á eldvörnum] samkvæmt lögum og reglugerðum fyrst og fremst eigandans,“ segir Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Schengen-samstarfið hefur átt undir högg að sækja vegna veirufaraldursins. Víða hefur innri landamærum svæðisins verið lokað. Þessi mynd er frá pólska landamærabænum Cieszyn í sumar, þar sem landamæralokun Tékka var mótmælt.
Sótt að Schengen
Árið 2020 hefur tekið á Schengen-samstarfið. Landamæralokanir vegna faraldursins, flóttamannamál og hryðjuverkaárásir hafa vakið upp spurningar um hvaða stefna skuli mörkuð og líklegt er að samstarfið taki einhverjum breytingum.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Mette Frederiksen forsætisráðherra komst við er hún ræddi við fjölmiðla eftir að hafa heimsótt minkabú í síðustu viku og rætt við bændur sem höfðu misst frá sér ævistarfið.
Minkaklúðrið
Danska ríkisstjórnin hefur sætt mikilli gagnrýni vegna minkamálsins svonefnda, þar sem margt hefur farið úrskeiðis. Nú síðast þegar ekki var fylgt tilmælum varðandi urðun hræjanna. Algjört klúður í eitt og allt segja danskir fjölmiðlar.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Fimm manns sem voru gestkomandi á heimili Víðis og eiginkonu hans síðasta laugardag eru smituð af kórónuveirunni.
Ellefu urðu útsett fyrir smiti á heimili Víðis
Auk Víðis Reynissonar yfirlögregluþjóns og eiginkonu hans eru fimm manns í nærumhverfi hjónanna, sem voru gestkomandi á heimili þeirra síðasta laugardag, smituð af kórónuveirunni. Víðir segir hjónin hafa verið verulega slöpp í gær, en skárri í dag.
Kjarninn 28. nóvember 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None