Alþingi á að skipa rannsóknarnefnd ef það vill skýra aðkomu Hauck & Aufhäuser

Umboðsmaður Alþingis er með nýjar upplýsingar um aðkomu Hauck & Aufhäuser að kaupum S-hópsins á Búnaðarbankanum árið 2003. Hann segir að Alþingi eigi að skipa rannsóknarnefnd ef vilji sé til þess að komast til botns í málinu.

Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis.
Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis.
Auglýsing

Tryggvi Gunn­ars­son, umboðs­maður Alþing­is, segir að Alþing­i eigi að skipa rann­sókn­ar­nefnd til að kalla fram nýjar upp­lýs­ingar um aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaupum S-hóps­ins svo­kall­aða á Bún­að­ar­bank­anum árið 2003, ef á­hugi sé fyrir því að kom­ast til botns í mál­inu. Hann hefur undir höndum nýjar ­upp­lýs­ingar og ábend­ingar um raun­veru­lega þátt­töku Hauck & Auf­häuser, þýsks einka­banka, í kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um. 

Þegar kaupin áttu sér stað var mál­ið kynnt þannig að Hauck & Auf­häuser væri á meðal kaup­enda að bank­anum og var að­koma erlends banka talin styrkja stöðu S-hóps­ins gagn­vart kaup­un­um. Þetta kemur fram í bréfi sem Tryggvi sendi stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd 19. maí síð­ast­lið­inn og hefur verið birt á heima­síðu emb­ætt­is­ hans.

Sú skýr­ing sem gefin var um aðkomu Hauck & Auf­häuser hefur lengi verið dregin í efa og því oft verið haldið fram í opin­berri um­ræðu að bank­inn hafi verið lepp­ur.

Auglýsing

Bár­ust nýjar upp­lýs­ingar

Í bréfi Tryggva segir að umboðs­manni Alþingis hafi nýverið borist nýjar ­upp­lýs­ingar og ábend­ingar um „hvernig leiða mætti í ljós hver hafi í raun ver­ið þátt­taka þýska bank­ans Hauck & Auf­häuser Pri­vat­banki­ers KgaA í kaupum á eign­ar­hluta íslenska rík­is­ins í Bún­að­ar­banka Íslands hf. á árinu 2003 með aðild hans að Eglu hf.“. Upp­lýs­ing­unum var komið til umboðs­manns með þeim for­merkj­u­m að hann gætti trún­aðar um upp­runa þeirra. Hann telur að upp­lýs­ing­arnar get­i haft þýð­ingu um „rétt­mæti þeirra upp­lýs­inga sem íslensk stjórn­völd byggðu á við ­sölu á  umræddum eign­ar­hluta, þ. á m. við val á við­semj­enda um kaup­in. Þá kann einnig að skipta máli hvort þau skil­yrð­i ­sem fram komu í kaup­samn­ingi um þessi við­skipti hafi að öllu leyti ver­ið ­upp­fyllt sem og þegar tekin var afstaða til beiðna kaup­and­ans á síð­ari stig­um um breyt­ingar á samn­ings­bundnum skyldum sín­um“.

Tryggvi sat sem kunn­ugt er í rann­sókn­ar­nefnd Alþingis um að­drag­anda og orsakir falls íslensku bank­anna þar sem meðal ann­ars var fjall­að um einka­væð­ingu bank­anna og segir í bréf­inu að sér hafi lengi verið ljóst að ­uppi hafi verið óskir um að aðild hins þýska banka að kaup­unum yrði skýrð ­nán­ar. „Til­efnið eru efa­semdir um að þáttur bank­ans hafi í raun verið með þeim hætti sem kynnt var af hálfu kaup­enda eign­ar­hlut­ans“.

Hann taldi því fulla ástæðu til að kanna þær nýju ­upp­lýs­ingar sem honum bár­ust nánar og kanna hvort þær gætu leitt til þess að ­leiða fram nýjar stað­reyndir um aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um. „Nið­ur­staða mín er sú að frek­ari úrvinnsla þess­ara upp­lýs­inga og til­teknar athug­anir og gagna­öflun sé lík­legt til þess“.

Tryggvi telur hins vegar að hvorki lög­bundn­ar ­starfs­heim­ildir emb­ættis síns né Rík­is­end­ur­skoð­unar dugi til að afla þeirra ­ganga sem sem hinar nýju upp­lýs­ingar vísa til né til þess að afla upp­lýs­inga og ­skýr­inga hjá þeim lög­að­ilum sem koma við sögu í mál­inu. Þess vegna vill hann koma því á fram­færi við stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd að ef vilji sé til­ þess að fá fram nýjar upp­lýs­ingar um aðkomu þýska bank­ans eigi að vinna að því á grund­velli laga um rann­sókn­ar­nefnd­ir. Með öðrum orð­um, þá eigi að Alþingi að ­skipa rann­sókn­ar­nefnd ef vilji er fyrir því að kom­ast til botns í mál­inu og ­skýra einka­væð­ingu Bún­að­ar­bank­ans í eitt skipti fyrir öll.

Tryggvi tekur sér­stak­lega fram að ekk­ert bendi til þess að þeir sem tóku ákvörðun fyrir hönd rík­is­ins um sölu á Bún­að­ar­bank­anum til­ S-hóps­ins eða unnu að þeirri sölu hafi haft vit­neskju um þau atriði sem hann hefur nú fengið vit­neskju um.

Áttu ekki mikið af pen­ing­um 

Tor­tryggni gagn­vart aðkomu Hauck & Auf­häuser að kaup­um S-hóps­ins á kjöl­festu­hlut rík­is­ins í Bún­að­ar­bank­anum hefur verið við­var­and­i allt frá því að kaupin áttu sér stað fyrir rúmum þrettán árum. Þegar íslenska rík­ið á­kvað að selja hlut sinn í Bún­­að­­ar­­banka Íslands árið 2002 var eitt af helst­u ­mark­miðum þess að fá erlenda fjár­­­mála­­stofnun til að koma þar að. Það vann því mjög með þeim bjóð­endum í hlut rík­­is­ins í bank­­anum ef þeir höfðu slík­a í sínum hópi.

Frétt Morg­un­blaðs­ins dag­inn eftir að S-hóp­ur­inn gekk frá kaup­unum á Bún­að­ar­bank­an­um.Kjarn­inn hefur öll gögn einka­væð­ing­­ar­­ferl­is­ins undir hönd­um, þar með talið fund­­ar­­gerðir einka­væð­ing­­ar­­nefndar og þau ­gögn sem nefndin studd­ist við þegar hún tók ákvörðun sína um að selja ein­um ­bjóð­anda umfram ann­­an. Sá bjóð­andi sem fékk á end­­anum að kaupa Bún­­að­­ar­­bank­ann var hinn svo­­kall­aði S-hóp­­ur, með rík tengsl inn í Fram­­sókn­­ar­­flokk­inn og ­leiddur af Ólafi Ólafs­­syni, sem nú afplánar fang­els­is­­dóm vegna Al Than­i-­­máls­ins, og Finni Ing­­ólfs­­syni, fyrrum vara­­for­­manns og ráð­herra Fram­­sókn­­ar­­flokks­ins.

S-hóp­­ur­inn átti ekki sér­­stak­­lega mikla pen­inga (­kaup­verðið var að stórum hluta fengið að láni) og hafði enga reynslu af því að reka banka. Það var því mjög mik­il­vægt fyrir hann að láta líta svo út að ­sterk­ur, erlendur aðili væri með í hópnum til að gera einka­væð­ing­­ar­­nefnd auð­veld­­ara ­fyrir að selja honum bank­ann.

Soci­et­e ­General verður Hauck & Auf­hauser

Framan af var látið líta svo út að erlendi bank­inn ­sem væri í slag­­togi með S-hópnum væri franski bankaris­inn Soci­ete Gener­al, ­sem einka­væð­ing­­ar­­nefnd þótti fýsi­­legt. Ljóst er á fund­­ar­­gerðum einka­væð­ing­­ar­­nefnd­ar að hún taldi nán­­ast allan tím­ann að franski bank­inn væri sú fjár­­­mála­­stofn­un ­sem ætl­­aði að taka þátt í kaup­un­­um.

Þeirri tál­­sýn var haldið á lofti í gegnum ferlið, þótt að aldrei feng­ist stað­­fest­ing á því að Soci­ete General væri með í hópn­­um. Þegar leið að því að salan á Bún­­að­­ar­­banka yrði kláruð komu skila­­boð frá­ S-hópnum um að ekki væri hægt að til­­kynna um hver erlendi aðil­inn í hópn­um væri fyrr en við und­ir­­skrift.

Bún­­að­­ar­­bank­inn var loks seldur til S-hóps­ins 16. j­an­úar 2003. Einka­væð­ing­­ar­­nefnd fékk fyrst að vita nafn erlenda bank­ans ­sem tók þátt í kaup­unum sjö dögum áður. Sá banki var þýski sveita­­bank­inn Hauck & Auf­hauser. Hann var aldrei nefndur á nafn í fund­­ar­­gerðum einka­væð­ing­­ar­­nefnd­­ar.

Hauck & Auf­hauser hafði aldrei nein afskipti af ætl­­uðum eign­­ar­hlut sínum í Bún­­að­­ar­­bank­­anum og skip­aði íslenskan starfs­­mann ­eign­­ar­halds­­­fé­lags Ólafs Ólafs­­sonar í stjórn Eglu, félags­­ins sem bank­inn átti hlut sinn í gegn­­um. Rúmum tveimur árum eftir að Hauck & Auf­hauser keypti hlut í Eglu, og þar af leið­andi í Bún­­­ar­­banka, var bank­inn búinn að ­selja hann allan til ann­­arra aðila innan S-hóps­ins.

Um tveimur mán­uðum eftir að S-hóp­­ur­inn keypti Bún­­að­­ar­­bank­ann hófust við­ræður um að sam­eina hann og Kaup­­þing. Eftir að sú sam­ein­ing gekk í gegn varð sam­ein­aður banki stærsti banki lands­ins og hóp­­ur­inn sem stýrð­i honum gerði það þangað til að hann féll í októ­ber 2008, og skráði sig á spjöld ­sög­unnar sem eitt stærsta gjald­­þrot sem orðið hef­­ur.

Formaður stjórnar: Illa vegið að mér og öðrum stjórnarmönnum
VR ákvað í kvöld að afturkalla umboð stjórnarmanna VR hjá Lífeyrissjóði verslunarmanna.
Kjarninn 20. júní 2019
Umboð stjórnarmanna VR í Lífeyrissjóði verslunarmanna afturkallað
Tillaga um nýja stjórnarmenn til bráðabirgða var einnig samþykkt.
Kjarninn 20. júní 2019
Arion banki eignast ferðaskrifstofufyrirtækið TravelCo
Arion banki hefur nú tekið yfir starfsemi TravelCo. Bankinn hyggst selja fyrirtækið eins hratt og kostur er.
Kjarninn 20. júní 2019
Yngvi Örn Kristinsson
Skattlagning lífeyrissparnaðar og skerðing ellilífeyris
Kjarninn 20. júní 2019
Guðjón Sigurðsson
Alþjóðlegi MND dagurinn 21. júní 2019
Kjarninn 20. júní 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkisráðherra
Íslensk stjórnvöld hafa ekki mótað afstöðu til Beltis og brautar
Kínverski sendiherrann á Íslandi segir íslensk stjórnvöld vera opin fyrir þátttöku í Belti og braut. Íslensk stjórnvöld hafa þó ekki mótað sér afstöðu til verkefnisins.
Kjarninn 20. júní 2019
Már Guðmundsson er seðlabankastjóri. Hann mun láta af því starfi í ágúst og nýr taka við.
Seðlabankinn og Fjármálaeftirlitið sameinast um næstu áramót
Breytingarnar lúta að sameiningu verkefna hjá einni stofnun. Sextán þingmenn greiddu ekki atkvæði eða voru fjarverandi við atkvæðagreiðsluna.
Kjarninn 20. júní 2019
Mótmæli
Aðför að grundvallarréttindum launafólks ógnar friði og stöðugleika
Í 72 prósent landa heims hefur verkafólk engan eða takmarkaðan aðgang að réttarkerfinu sé á því brotið.
Kjarninn 20. júní 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None