Rússar – Ógnin úr austri

NATO þarf að vera við öllu búið vegna mögulegra hernaðaraðgerða Rússa. Svo er ekki í dag. Nýleg skáldsaga eftir fyrrverandi næstæðsta yfirmann herafla NATO er talin sýna hvað geti gerst á mjög skömmum tíma ef rússneski björninn fer að breiða úr sér.

Frá fundi utanríkisráðherra NATO-ríkjanna í maí 2016. Sá fundur var stór liður í undirbúningi fyrir hinn mikilvæga leiðtogafund í Varsjá sem fram fer í sumar.
Frá fundi utanríkisráðherra NATO-ríkjanna í maí 2016. Sá fundur var stór liður í undirbúningi fyrir hinn mikilvæga leiðtogafund í Varsjá sem fram fer í sumar.
Auglýsing

Fyr­ir­ ­skömmu kom út bókin „2017: War With Russi­a”. Höf­undur hennar er Ric­hard Shir­reff ­fyrr­ver­andi yfir­hers­höfð­ingi og næstæðsti yfir­maður her­afla NATO í Evr­ópu. ­Maður sem gjör­þekkir umfjöll­un­ar­efni bók­ar­innar og þótt hún sé skáld­saga byggir hún á þekk­ingu og reynslu höf­und­ar. Í bók­inni lætur höf­undur koma til átaka ungra Rússa og lög­reglu í Ríga, höf­uð­borg Lett­lands. Þrír Rússar falla fyr­ir­ kúlum lög­regl­unn­ar. Kveikt er í ráð­húsi borg­ar­innar og áður en hendi er veifað er ­fjöl­mennt rúss­neskt her­lið mætt í hlað­varpann í Ríga. Þetta er „til að varð­veita frið­inn og rúss­neska minni­hlut­ann í Lett­landi” segir for­set­i Rúss­lands. Mat Rússa er ískalt: Lett­land er NATO land en Banda­ríkja­menn og önnur aðild­ar­ríki banda­lags­ins munu aldrei hætta á stríð til að verja lítið og ­fá­mennt land. Á þremur sól­ar­hringum eru Eist­land, Lett­land og Lit­háen und­ir­ ­stjórn Rússa og heim­ur­inn á suðu­punkti.

NATO sefur á verð­inum

Ef hrollur fer um les­and­ann er til­gangi höf­undar náð. En til­gang­ur­inn er líka að vekja athygli á nauð­syn þess að NATO sé við öllu búið, en því fari fjarri að svo sé í dag. NATO þarf, að mati bók­ar­höf­undar að búa svo um hnút­ana að eng­inn taki áhætt­una af því að ógna einu eða fleirum aðild­ar­ríkjum banda­lags­ins.

Ógnin úr austri

Þótt bók Ric­hards Shir­refs sé skáld­saga er inni­haldið og sú sýn sem þar er dregin upp­ í­skyggi­lega raun­veru­leg mynd af þeirri stöðu sem uppi er á Eystra­salts­svæð­inu.  Þar er ástandið ekki ”business as usu­al” (allt við það sama) einsog Janis Berzins yfir­maður rann­sókna í Lett­neska her­skól­an­um komst að orði. Það eru orð að sönnu. Rússar hafa nýlega komið upp þremur nýj­u­m her­stöðvum við vest­ur­landa­mæri sín og hótað að koma fyrir í Kalín­ingrad við Eystra­salt svo­nefndum Iskander stýriflaugum sem borið geta kjarna­odda. Ummæli ­sænska hers­höfð­ingj­ans And­ers Brann­ström af þessu til­efni vöktu athygli en hann ­sagði að ”Sví­þjóð gæti átt í stríði innan nokk­urra ára.”

Auglýsing

Þrjú þús­und manna her­lið og eld­flauga­varna­kerfi

NATO und­ir­býr nú að senda her­lið, þrjú þús­und manns til Eystra­salts­land­anna þriggja, Eist­lands, Lett­lands og Lit­háen. End­an­leg ákvörðun um þetta verður tekin á leið­toga­fundi NATO í Var­sjá í næsta mán­uði. Eystra­salts­löndin hafa lengi óskað eftir að NATO efli við­búnað sinn á þessu svæði. Löndin þrjú ótt­ast að ris­inn í austri kunni að láta reyna á hina svo­nefndu 5. grein Atl­ants­hafs­sátt­mál­ans sem ­segir að árás á eitt aðild­ar­ríki NATO sé árás á öll ríki banda­lags­ins.

Undir stjórn Vladimír Pútín hefur Rússland aftur orðið ógn gagnvart aðildarríkjum NATO.Í við­tali við danska dag­blaðið Berl­ingske sagði Uffe Ellem­ann-J­en­sen, fyrr­ver­and­i ut­an­rík­is­ráð­herra Dana, að stjórn­völd í Eystra­salts­lönd­unum spyrji „hvort NATO ­geti staðið við þessa yfir­lýs­ingu og hvort banda­lagið vilji standa við hana.” ­Banda­ríkin hafa þegar svarað þess­ari spurn­ingu ját­andi og það hafa fleiri NATO lönd einnig gert.

Banda­rík­in tóku sömu­leiðis fyrir nokkrum vikum í notkun fyrsta hluta evr­ópska eld­flauga­varna­kerf­is­ins sem hefur verið í und­ir­bún­ingi um margra ára skeið. Rússar hafa brugð­ist illa við þessum aukna við­bún­aði og Mik­hail Vanin sendi­herra Rússa í Dan­mörku sagði í blaða­við­tali fyrir nokkrum mán­uðum að Dan­mörk gæt­i orðið skot­mark rúss­neskra kjarn­orkuflauga ef danska rík­is­stjórnin yrði aðili að eld­flauga­varna­kerf­inu. Í við­tali við dag­blaðið Politi­ken fyrir nokkrum dög­um ­sagði sendi­herr­ann að auk­inn við­bún­aður NATO í Eystra­salts­lönd­unum krefð­ist við­bragða Rússa. 

Sér­fræð­ingar telja hern­að­ar­að­gerð­ir Rússa ósenni­legar

Margir hern­að­ar­sér­fræð­ingar í aðild­ar­ríkjum NATO telja afar ósenni­legt að Rússar grípi til hern­að­ar­að­gerða. Þeir sýni frekar klærnar með alls kyns hót­un­um, trufl­un­um og skemmdum á orku­flutn­inga­bún­aði. Þeir muni fremur nota ýmsar slíkar aðferð­ir til að rjúfa sam­stöðu NATO ríkj­anna og mynda klofn­ing í þeirra röð­um.

Hvað ger­ist ef Rússar her­taka sænska smá­ey?

„Ef ég væri í sporum Rússa og ætl­aði mér að valda deilum og klofn­ingi innan NATO myndi ég koma fyrir her­liði á lít­illi og óbyggðri sænskri eyju,” sagði Janis Berzins ­sér­fræð­ingur hjá Lett­neska her­skól­anum í við­tali og bætti við „Hvað mynd­i ­ger­ast? Jú, Sví­þjóð myndi kvarta og biðja NATO um hjálp. Í slíku til­viki á 5. ­grein Atl­ants­hafs­sátt­mál­ans (árás á einn er árás á alla) ekki við, Svíar eru ekki í NATO. Og hvað þá?”

Svíar ótt­ast Rússa

Svíum stendur stuggur af ógn Rússa. Fyrir tíu dögum sam­þykkti mik­ill meiri­hluti á sænska þing­inu, Riks­da­gen, að Svíar gætu boðið her­sveitum NATO til lands­ins. Það gildi bæði um æfingar og ef óvissu­á­stand skap­ist. Sænsku borg­ara­flokk­arn­ir ­styðja NATO aðild en rík­is­stjórnin er því mót­fallin og sömu­leiðis meiri­hlut­i ­þing­manna Í nýlegri skoð­ana­könnun studdi meiri­hluti Svía aðild lands­ins að NATO en það hefur ekki gerst áður.

Tauga­stríð

„NATO þarf að búa þannig um hnút­ana að þar á bæ hrökkvi menn ekki í kút og hörfi ef rúss­neski björn­inn rym­ur” sagði Uffe Ellem­ann-J­en­sen í áður­nefndu við­tali við Berl­ingske. „Skynji Rússar að NATO sé tví­stíg­andi og ráða­laust líta þeir á það ­sem sig­ur.”

Luka­sz Ku­lesa hern­að­ar­sér­fræð­ingur og yfir­maður rann­sókna hjá rann­sókna­stofn­un­inn­i E­uropean Leaders­hip Network telur að Rússar láti sitja við hót­an­irnar ein­ar. Helsta hættan stafi af fjöl­mennum her­æf­ing­um, ef þær fari úr bönd­unum geti allt ­gerst. Þá gæti komið til átaka á Eystra­salts­svæð­inu, átaka sem eng­inn kærir sig um en allir ótt­ast. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gunnþór B. Ingvason, framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar.
Samherja-blokkin bætir enn við sig kvóta – heldur nú á 17,5 prósent
Útgerð í eigu Síldarvinnslunnar hefur keypt aðra útgerð sem heldur á 0,36 prósent af heildarkvóta. Við það eykst aflahlutdeild þeirra útgerðarfyrirtækja sem tengjast Samherjasamstæðunni um sama hlutfall.
Kjarninn 26. október 2020
Björn Gunnar Ólafsson
Uppskrift að verðbólgu
Kjarninn 26. október 2020
Flóttafólk mótmælti í mars á síðasta ári.
Flóttafólk lýsir slæmum aðstæðum í búðunum á Ásbrú
Flóttafólk segir Útlendingastofnun hafa skert réttindi sín og frelsi með sóttvarnaaðgerðum. Stofnunin segir þetta misskilning og að sótt­varna­ráð­staf­anir mæl­ist eðli­lega mis­vel fyrir. Hún geri sitt besta til að leiðrétta allan misskilning.
Kjarninn 26. október 2020
Aðalbygging Háskóla Íslands
Sögulegur fjöldi nemenda í HÍ
Skráðum nemendum í Háskóla Íslands fjölgaði um tæplega 2 þúsund á einu ári. Aldrei hafa jafnmargir verið skráðir við skólann frá stofnun hans.
Kjarninn 26. október 2020
Frystitogarinn Júlíus Geirmundsson. Einnig kallaður Júllinn.
Lögreglurannsókn hafin vegna COVID-smita á frystitogaranum
Ákveðið hefur verið að hefja lögreglurannsókn vegna atburða í kjölfar smitanna á Júlíusi Geirmundssyni. Enginn hefur stöðu sakbornings þessa stundina.
Kjarninn 26. október 2020
Kristbjörn Árnason
Þetta er ekki bara harka og grimmd, heldur sérstök heimska.
Leslistinn 26. október 2020
Heiðar Guðjónsson forstjóri Sýnar
Sýn vill ekki upplýsa um hugsanlega kaupendur farsímainnviða
Fjarskiptafyrirtækið segir að trúnaður ríki yfir samningaviðræðum um kaup á óvirkum farsímainnviðum kerfisins en að frekari upplýsingar verði gefnar fljótlega.
Kjarninn 26. október 2020
Þórður Snær Júlíusson
Þegar samfélagslegt skaðræði skreytir sig með samfélagslegri ábyrgð
Kjarninn 26. október 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None