Rússar – Ógnin úr austri

NATO þarf að vera við öllu búið vegna mögulegra hernaðaraðgerða Rússa. Svo er ekki í dag. Nýleg skáldsaga eftir fyrrverandi næstæðsta yfirmann herafla NATO er talin sýna hvað geti gerst á mjög skömmum tíma ef rússneski björninn fer að breiða úr sér.

Frá fundi utanríkisráðherra NATO-ríkjanna í maí 2016. Sá fundur var stór liður í undirbúningi fyrir hinn mikilvæga leiðtogafund í Varsjá sem fram fer í sumar.
Frá fundi utanríkisráðherra NATO-ríkjanna í maí 2016. Sá fundur var stór liður í undirbúningi fyrir hinn mikilvæga leiðtogafund í Varsjá sem fram fer í sumar.
Auglýsing

Fyrir skömmu kom út bókin „2017: War With Russia”. Höfundur hennar er Richard Shirreff fyrrverandi yfirhershöfðingi og næstæðsti yfirmaður herafla NATO í Evrópu. Maður sem gjörþekkir umfjöllunarefni bókarinnar og þótt hún sé skáldsaga byggir hún á þekkingu og reynslu höfundar. Í bókinni lætur höfundur koma til átaka ungra Rússa og lögreglu í Ríga, höfuðborg Lettlands. Þrír Rússar falla fyrir kúlum lögreglunnar. Kveikt er í ráðhúsi borgarinnar og áður en hendi er veifað er fjölmennt rússneskt herlið mætt í hlaðvarpann í Ríga. Þetta er „til að varðveita friðinn og rússneska minnihlutann í Lettlandi” segir forseti Rússlands. Mat Rússa er ískalt: Lettland er NATO land en Bandaríkjamenn og önnur aðildarríki bandalagsins munu aldrei hætta á stríð til að verja lítið og fámennt land. Á þremur sólarhringum eru Eistland, Lettland og Litháen undir stjórn Rússa og heimurinn á suðupunkti.

NATO sefur á verðinum

Ef hrollur fer um lesandann er tilgangi höfundar náð. En tilgangurinn er líka að vekja athygli á nauðsyn þess að NATO sé við öllu búið, en því fari fjarri að svo sé í dag. NATO þarf, að mati bókarhöfundar að búa svo um hnútana að enginn taki áhættuna af því að ógna einu eða fleirum aðildarríkjum bandalagsins.

Ógnin úr austri

Þótt bók Richards Shirrefs sé skáldsaga er innihaldið og sú sýn sem þar er dregin upp ískyggilega raunveruleg mynd af þeirri stöðu sem uppi er á Eystrasaltssvæðinu.  Þar er ástandið ekki ”business as usual” (allt við það sama) einsog Janis Berzins yfirmaður rannsókna í Lettneska herskólanum komst að orði. Það eru orð að sönnu. Rússar hafa nýlega komið upp þremur nýjum herstöðvum við vesturlandamæri sín og hótað að koma fyrir í Kalíningrad við Eystrasalt svonefndum Iskander stýriflaugum sem borið geta kjarnaodda. Ummæli sænska hershöfðingjans Anders Brannström af þessu tilefni vöktu athygli en hann sagði að ”Svíþjóð gæti átt í stríði innan nokkurra ára.”

Auglýsing

Þrjú þúsund manna herlið og eldflaugavarnakerfi

NATO undirbýr nú að senda herlið, þrjú þúsund manns til Eystrasaltslandanna þriggja, Eistlands, Lettlands og Litháen. Endanleg ákvörðun um þetta verður tekin á leiðtogafundi NATO í Varsjá í næsta mánuði. Eystrasaltslöndin hafa lengi óskað eftir að NATO efli viðbúnað sinn á þessu svæði. Löndin þrjú óttast að risinn í austri kunni að láta reyna á hina svonefndu 5. grein Atlantshafssáttmálans sem segir að árás á eitt aðildarríki NATO sé árás á öll ríki bandalagsins.

Undir stjórn Vladimír Pútín hefur Rússland aftur orðið ógn gagnvart aðildarríkjum NATO.Í viðtali við danska dagblaðið Berlingske sagði Uffe Ellemann-Jensen, fyrrverandi utanríkisráðherra Dana, að stjórnvöld í Eystrasaltslöndunum spyrji „hvort NATO geti staðið við þessa yfirlýsingu og hvort bandalagið vilji standa við hana.” Bandaríkin hafa þegar svarað þessari spurningu játandi og það hafa fleiri NATO lönd einnig gert.

Bandaríkin tóku sömuleiðis fyrir nokkrum vikum í notkun fyrsta hluta evrópska eldflaugavarnakerfisins sem hefur verið í undirbúningi um margra ára skeið. Rússar hafa brugðist illa við þessum aukna viðbúnaði og Mikhail Vanin sendiherra Rússa í Danmörku sagði í blaðaviðtali fyrir nokkrum mánuðum að Danmörk gæti orðið skotmark rússneskra kjarnorkuflauga ef danska ríkisstjórnin yrði aðili að eldflaugavarnakerfinu. Í viðtali við dagblaðið Politiken fyrir nokkrum dögum sagði sendiherrann að aukinn viðbúnaður NATO í Eystrasaltslöndunum krefðist viðbragða Rússa. 

Sérfræðingar telja hernaðaraðgerðir Rússa ósennilegar

Margir hernaðarsérfræðingar í aðildarríkjum NATO telja afar ósennilegt að Rússar grípi til hernaðaraðgerða. Þeir sýni frekar klærnar með alls kyns hótunum, truflunum og skemmdum á orkuflutningabúnaði. Þeir muni fremur nota ýmsar slíkar aðferðir til að rjúfa samstöðu NATO ríkjanna og mynda klofning í þeirra röðum.

Hvað gerist ef Rússar hertaka sænska smáey?

„Ef ég væri í sporum Rússa og ætlaði mér að valda deilum og klofningi innan NATO myndi ég koma fyrir herliði á lítilli og óbyggðri sænskri eyju,” sagði Janis Berzins sérfræðingur hjá Lettneska herskólanum í viðtali og bætti við „Hvað myndi gerast? Jú, Svíþjóð myndi kvarta og biðja NATO um hjálp. Í slíku tilviki á 5. grein Atlantshafssáttmálans (árás á einn er árás á alla) ekki við, Svíar eru ekki í NATO. Og hvað þá?”

Svíar óttast Rússa

Svíum stendur stuggur af ógn Rússa. Fyrir tíu dögum samþykkti mikill meirihluti á sænska þinginu, Riksdagen, að Svíar gætu boðið hersveitum NATO til landsins. Það gildi bæði um æfingar og ef óvissuástand skapist. Sænsku borgaraflokkarnir styðja NATO aðild en ríkisstjórnin er því mótfallin og sömuleiðis meirihluti þingmanna Í nýlegri skoðanakönnun studdi meirihluti Svía aðild landsins að NATO en það hefur ekki gerst áður.

Taugastríð

„NATO þarf að búa þannig um hnútana að þar á bæ hrökkvi menn ekki í kút og hörfi ef rússneski björninn rymur” sagði Uffe Ellemann-Jensen í áðurnefndu viðtali við Berlingske. „Skynji Rússar að NATO sé tvístígandi og ráðalaust líta þeir á það sem sigur.”

Lukasz Kulesa hernaðarsérfræðingur og yfirmaður rannsókna hjá rannsóknastofnuninni European Leadership Network telur að Rússar láti sitja við hótanirnar einar. Helsta hættan stafi af fjölmennum heræfingum, ef þær fari úr böndunum geti allt gerst. Þá gæti komið til átaka á Eystrasaltssvæðinu, átaka sem enginn kærir sig um en allir óttast. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Það er erfitt að ímynda sér að það snjói í Brasilíu en snjókoma er eflaust algengari þar en ætla mætti. Þessi mynd er tekin eftir snjókomu í Brasilíu í ágúst árið 2020
Snjór fellur í Brasilíu
Sumir íbúar í syðsta héraði Brasilíu hafa tekið snjónum fagnandi enda ekki á hverjum degi sem þar snjóar. Bændur gætu aftur á móti átt von á lakari uppskeru og verð á hrávörumörkuðum hefur hækkað í kjölfar kuldakastsins.
Kjarninn 30. júlí 2021
Landspítalinn er á hættustigi vegna kórónuveirufaraldursins.
Sjúklingur á krabbameinsdeild reyndist ekki með COVID
Sjúklingur og starfsmaður á blóð- og krabbameinslækningadeild Landspítalans, sem sagt var frá í gær að hefðu greinst með COVID-19 reyndust ekki smitaðir af kórónuveirunni.
Kjarninn 30. júlí 2021
Óli varð efstur í forvali VG í Norðausturkjördæmi en Bjarkey Olsen í öðru.
Óli Halldórsson hættur við að leiða lista VG í Norðausturkjördæmi
Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir mun leiða lista Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs í Norðausturkjördæmi. Óli Halldórsson færist niður í þriðja sætið en hann stígur til hliðar úr oddvitasætinu vegna veikinda í fjölskyldunni.
Kjarninn 30. júlí 2021
Um 85 prósent Íslendinga sextán ára og eldri eru bólusett
Fjórðungur smitaðra óbólusettur
Að minnsta kosti 255 óbólusettir einstaklingar hafa greinst með kórónuveiruna hér á landi á þremur vikum. Tæplega 750 smit, um 72 prósent, eru hjá fullbólusettum.
Kjarninn 30. júlí 2021
Þessir frambjóðendur skipa sjö efstu sæti Sósíalistaflokksins í Suðvesturkjördæmi.
María Pétursdóttir og Þór Saari leiða sósíalista í Suðvesturkjördæmi
María hefur starfað innan Sósíalistaflokksins í fjögur ár sem formaður Málefnastjórnar. Raðað er á lista flokksins af hópi flokksfélaga sem hefur verið slembivalinn.
Kjarninn 30. júlí 2021
Ísland og Ísrael örva bólusetta
Á Íslandi og í Ísrael er bólusetningarhlutfall með því hæsta sem fyrirfinnst á jörðu. Bæði löndin sáu smit nær þurrkast út en rísa svo í hæstu hæðir á ný. Og nú hafa þau, sama daginn, ákveðið að gefa þegar bólusettum borgurum örvunarskammt.
Kjarninn 30. júlí 2021
Stóru bankarnir þrír fækkuðu allir í starfsliði sínu á fyrstu sex mánuðum ársins.
Starfsmönnum stóru bankanna fækkaði um rúmlega 80 á fyrri helmingi árs
Í lok júní störfuðu 2.167 manns hjá stóru viðskiptabönkunum þremur, Íslandsbanka, Landsbanka og Arion banka. Samanlagður hagnaður bankanna nam 37 milljörðum á fyrstu 6 mánuðum ársins.
Kjarninn 30. júlí 2021
Losun koldíoxíðs út í andrúmsloftið á stóran þátt í því að þolmarkadagur jarðar er jafn snemma á árinu og raun ber vitni.
Þolmarkadagur jarðarinnar er runninn upp
Mannkynið hefur frá upphafi árs notað þær auðlindir sem jörðin er fær um að endurnýja á heilu ári. Til þess að viðhalda neyslunni þyrfti 1,7 jörð.
Kjarninn 29. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None