Rússar – Ógnin úr austri

NATO þarf að vera við öllu búið vegna mögulegra hernaðaraðgerða Rússa. Svo er ekki í dag. Nýleg skáldsaga eftir fyrrverandi næstæðsta yfirmann herafla NATO er talin sýna hvað geti gerst á mjög skömmum tíma ef rússneski björninn fer að breiða úr sér.

Frá fundi utanríkisráðherra NATO-ríkjanna í maí 2016. Sá fundur var stór liður í undirbúningi fyrir hinn mikilvæga leiðtogafund í Varsjá sem fram fer í sumar.
Frá fundi utanríkisráðherra NATO-ríkjanna í maí 2016. Sá fundur var stór liður í undirbúningi fyrir hinn mikilvæga leiðtogafund í Varsjá sem fram fer í sumar.
Auglýsing

Fyrir skömmu kom út bókin „2017: War With Russia”. Höfundur hennar er Richard Shirreff fyrrverandi yfirhershöfðingi og næstæðsti yfirmaður herafla NATO í Evrópu. Maður sem gjörþekkir umfjöllunarefni bókarinnar og þótt hún sé skáldsaga byggir hún á þekkingu og reynslu höfundar. Í bókinni lætur höfundur koma til átaka ungra Rússa og lögreglu í Ríga, höfuðborg Lettlands. Þrír Rússar falla fyrir kúlum lögreglunnar. Kveikt er í ráðhúsi borgarinnar og áður en hendi er veifað er fjölmennt rússneskt herlið mætt í hlaðvarpann í Ríga. Þetta er „til að varðveita friðinn og rússneska minnihlutann í Lettlandi” segir forseti Rússlands. Mat Rússa er ískalt: Lettland er NATO land en Bandaríkjamenn og önnur aðildarríki bandalagsins munu aldrei hætta á stríð til að verja lítið og fámennt land. Á þremur sólarhringum eru Eistland, Lettland og Litháen undir stjórn Rússa og heimurinn á suðupunkti.

NATO sefur á verðinum

Ef hrollur fer um lesandann er tilgangi höfundar náð. En tilgangurinn er líka að vekja athygli á nauðsyn þess að NATO sé við öllu búið, en því fari fjarri að svo sé í dag. NATO þarf, að mati bókarhöfundar að búa svo um hnútana að enginn taki áhættuna af því að ógna einu eða fleirum aðildarríkjum bandalagsins.

Ógnin úr austri

Þótt bók Richards Shirrefs sé skáldsaga er innihaldið og sú sýn sem þar er dregin upp ískyggilega raunveruleg mynd af þeirri stöðu sem uppi er á Eystrasaltssvæðinu.  Þar er ástandið ekki ”business as usual” (allt við það sama) einsog Janis Berzins yfirmaður rannsókna í Lettneska herskólanum komst að orði. Það eru orð að sönnu. Rússar hafa nýlega komið upp þremur nýjum herstöðvum við vesturlandamæri sín og hótað að koma fyrir í Kalíningrad við Eystrasalt svonefndum Iskander stýriflaugum sem borið geta kjarnaodda. Ummæli sænska hershöfðingjans Anders Brannström af þessu tilefni vöktu athygli en hann sagði að ”Svíþjóð gæti átt í stríði innan nokkurra ára.”

Auglýsing

Þrjú þúsund manna herlið og eldflaugavarnakerfi

NATO undirbýr nú að senda herlið, þrjú þúsund manns til Eystrasaltslandanna þriggja, Eistlands, Lettlands og Litháen. Endanleg ákvörðun um þetta verður tekin á leiðtogafundi NATO í Varsjá í næsta mánuði. Eystrasaltslöndin hafa lengi óskað eftir að NATO efli viðbúnað sinn á þessu svæði. Löndin þrjú óttast að risinn í austri kunni að láta reyna á hina svonefndu 5. grein Atlantshafssáttmálans sem segir að árás á eitt aðildarríki NATO sé árás á öll ríki bandalagsins.

Undir stjórn Vladimír Pútín hefur Rússland aftur orðið ógn gagnvart aðildarríkjum NATO.Í viðtali við danska dagblaðið Berlingske sagði Uffe Ellemann-Jensen, fyrrverandi utanríkisráðherra Dana, að stjórnvöld í Eystrasaltslöndunum spyrji „hvort NATO geti staðið við þessa yfirlýsingu og hvort bandalagið vilji standa við hana.” Bandaríkin hafa þegar svarað þessari spurningu játandi og það hafa fleiri NATO lönd einnig gert.

Bandaríkin tóku sömuleiðis fyrir nokkrum vikum í notkun fyrsta hluta evrópska eldflaugavarnakerfisins sem hefur verið í undirbúningi um margra ára skeið. Rússar hafa brugðist illa við þessum aukna viðbúnaði og Mikhail Vanin sendiherra Rússa í Danmörku sagði í blaðaviðtali fyrir nokkrum mánuðum að Danmörk gæti orðið skotmark rússneskra kjarnorkuflauga ef danska ríkisstjórnin yrði aðili að eldflaugavarnakerfinu. Í viðtali við dagblaðið Politiken fyrir nokkrum dögum sagði sendiherrann að aukinn viðbúnaður NATO í Eystrasaltslöndunum krefðist viðbragða Rússa. 

Sérfræðingar telja hernaðaraðgerðir Rússa ósennilegar

Margir hernaðarsérfræðingar í aðildarríkjum NATO telja afar ósennilegt að Rússar grípi til hernaðaraðgerða. Þeir sýni frekar klærnar með alls kyns hótunum, truflunum og skemmdum á orkuflutningabúnaði. Þeir muni fremur nota ýmsar slíkar aðferðir til að rjúfa samstöðu NATO ríkjanna og mynda klofning í þeirra röðum.

Hvað gerist ef Rússar hertaka sænska smáey?

„Ef ég væri í sporum Rússa og ætlaði mér að valda deilum og klofningi innan NATO myndi ég koma fyrir herliði á lítilli og óbyggðri sænskri eyju,” sagði Janis Berzins sérfræðingur hjá Lettneska herskólanum í viðtali og bætti við „Hvað myndi gerast? Jú, Svíþjóð myndi kvarta og biðja NATO um hjálp. Í slíku tilviki á 5. grein Atlantshafssáttmálans (árás á einn er árás á alla) ekki við, Svíar eru ekki í NATO. Og hvað þá?”

Svíar óttast Rússa

Svíum stendur stuggur af ógn Rússa. Fyrir tíu dögum samþykkti mikill meirihluti á sænska þinginu, Riksdagen, að Svíar gætu boðið hersveitum NATO til landsins. Það gildi bæði um æfingar og ef óvissuástand skapist. Sænsku borgaraflokkarnir styðja NATO aðild en ríkisstjórnin er því mótfallin og sömuleiðis meirihluti þingmanna Í nýlegri skoðanakönnun studdi meirihluti Svía aðild landsins að NATO en það hefur ekki gerst áður.

Taugastríð

„NATO þarf að búa þannig um hnútana að þar á bæ hrökkvi menn ekki í kút og hörfi ef rússneski björninn rymur” sagði Uffe Ellemann-Jensen í áðurnefndu viðtali við Berlingske. „Skynji Rússar að NATO sé tvístígandi og ráðalaust líta þeir á það sem sigur.”

Lukasz Kulesa hernaðarsérfræðingur og yfirmaður rannsókna hjá rannsóknastofnuninni European Leadership Network telur að Rússar láti sitja við hótanirnar einar. Helsta hættan stafi af fjölmennum heræfingum, ef þær fari úr böndunum geti allt gerst. Þá gæti komið til átaka á Eystrasaltssvæðinu, átaka sem enginn kærir sig um en allir óttast. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eldgos hófst í Geldingadölum í Fagradalsfjalli þann 19. mars síðastliðinn.
„Nýr ógnvaldur“ við heilsu manna kominn fram á suðvesturhluta Íslands
Lungnalæknir segir að lítið sé vitað um langtímaáhrif vegna gasmengunar í lágum styrk til lengri tíma og áhrif kvikugasa í mjög miklum styrk í skamman tíma á langtímaheilsu. Nauðsynlegt sé að rannsóknir hefjist sem fyrst.
Kjarninn 7. maí 2021
Viðsnúningur Bandaríkjanna í óþökk lyfjarisa
Óvænt og fremur óljós stefnubreyting Bandaríkjanna varðandi afnám einkaleyfa af bóluefnum gegn COVID-19 hefur vakið litla kátínu í lyfjageiranum. Deildar meiningar eru um hvort afnám einkaleyfa kæmi til með að hraða framleiðslu bóluefna.
Kjarninn 7. maí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Ísland skoðar að kaupa 100 þúsund skammta af Spútnik V og vill fá þorra þeirra fyrir 2. júní
Viðræður hafa átt sér stað milli fulltrúa íslenskra stjórnvalda og þeirra sem framleiða og markaðssetja hið rússneska Spútnik V bóluefni. Ísland myndi vilja fá að minnsta kosti 75 þúsund skammta fyrir 2. júní.
Kjarninn 7. maí 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Sonos fær uppreist æru og Framsóknarmaður vill aldurstakmark á snjalltæki
Kjarninn 7. maí 2021
Bólusetningar ganga nú mjög hratt fyrir sig á Íslandi og samhliða dregur úr takmörkunum.
Fjöldatakmarkanir hækkaðar í 50 manns frá og með næsta mánudegi
Opnunartími veitingastaða verður lengdur um klukkustund, leyfilegur fjöldi í verslunum tvöfaldast, fleiri mega vera í sundi og fara í ræktina. Grímuskylda verður hins vegar óbreytt.
Kjarninn 7. maí 2021
Skálað á kaffihúsi í Danmörku.
Ýta við ferðaþjónustunni með 32 milljarða króna „sumarpakka“
Danska ríkisstjórnin ætlar að setja 1,6 milljarða danskra króna, um 32 milljarða íslenskra, í „sumarpakka“ til að örva ferðaþjónustu landsins.
Kjarninn 7. maí 2021
Kvótinn um 1.200 milljarða króna virði – Þrjár blokkir halda á tæplega helmingi hans
Miðað við síðustu gerðu viðskipti með aflaheimildir þá er virði þeirra langtum hærra en bókfært virði í ársreikningum útgerða. Í næstu viku munu örfáir eigendur útgerðar selja tæplega 30 prósent hlut sinn í henni.
Kjarninn 7. maí 2021
Páll Magnússon er formaður allsherjar- og menntamálanefndar.
Nefnd búin að afgreiða fjölmiðlastyrki og umsóknarfrestur verður til loka maímánaðar
Meirihluti allsherjar- og menntamálanefndar hefur skilað áliti um stuðningskerfi til fjölmiðla. Þar er lagt til að þrengja skilyrði fyrir stuðningi úr ríkissjóði og gildistími laganna er færður í eitt ár.
Kjarninn 7. maí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None