Oxford Street verði göngugata árið 2020

Borgarstjórinn í London vill gera Oxford Street að göngugötu. Fleiri borgir í Evrópu og í Ameríku hyggjast loka fjölförnum götum fyrir umferð bíla.

Oxford Street verður göngugata frá og með 2020.
Oxford Street verður göngugata frá og með 2020.
Auglýsing

Sadiq Khan, borg­ar­stjóri í London, hefur kynnt áform borg­ar­yf­ir­valda í London um að gera Oxford Street alfarið að göngu­götu. Umferð vél­knú­inna öku­tækja er þegar tak­mörkuð á þess­ari vin­sælu versl­un­ar­götu í höf­uð­borg Bret­lands á milli sjö á morgn­anna og sjö á kvöld­in.

Lok­unin á Oxford Street mun ná yfir tæpa tvo kíló­metra þegar allt er til talið. Gatna­skipu­lag­inu verður breytt í nokkrum skrefum en þegar breyt­ing­unum lýkur árið 2020 verður Oxford Street aðeins fyrir gang­andi veg­far­endur frá Totten­ham Court Road og að Mar­ble Arch og Hyde Park. BBC greinir meðal ann­ars frá þessu. Khan er ekki fyrsti borg­ar­stjór­inn í London til að leggja þetta til, eins og The Guar­dian hefur bent á.

Tak­mörkun á bíla­um­ferð við vin­sæl­ustu versl­un­ar- og þjón­ustu­götur er að verða algeng­ari bæði í Evr­ópu og vest­an­hafs. Rann­sóknir hafa sýnt að lok­anir fyrir umferð vél­knú­inna far­ar­tækja glæða verslun og þjón­ustu við göt­una og í næsta nágrenn­i. 

Auglýsing

Lokun Oxford Street er hluti af áætlun borg­ar­stjór­ans til að minnka loft­mengun í borg­inni. Auk þess er öryggi veg­far­enda og næði þeirra nefnt sem ástæð­ur. Meira en fjórar millj­ónir sækja Oxford Street á degi hverj­um.

Í Reykja­vík hefur helstu umferð­ar­götum gang­andi veg­far­enda verið lokað fyrir umferð vél­knú­inna öku­tækja á sumrin með verk­efn­inu Sumar göt­ur. Gang­andi veg­far­endur þurfa þá ekki að gæta sín á umferð bíla frá Vatns­stíg í austri og að Lækj­ar­götu. Í Kvos­inni hefur Aust­ur­stræti verið lokað fyrir vél­knúna umferð frá Lækj­ar­götu og á sumrin er Póst­hús­strætið einnig lok­að. Slíkt er einnig gert á Þor­láks­messu að vetri þegar fjöl­margir sækja mið­bæ­inn til að ganga frá síð­ustu jólainn­kaup­unum og óska vinum gleði­legra jóla.

Í aðal­skipu­lagi Reykja­víkur sem sam­þykkt var árið 2010 er stefnt að því að gera umferð gang­andi og hjólandi veg­far­enda mun greið­ari í borg­inni. Borg­ar­búar hafa þegar tekið eftir fram­kvæmdum við umferð­ar­götur vegna þessa. Um þessar mundir standa til dæmis yfir breyt­ingar á Grens­ás­vegi þar sem þrengt verður að umferð bíla til að gera gang­andi og hjólandi veg­far­endum auð­veld­ara um vik að kom­ast leiðar sinn­ar.

Þessar áherslur borg­ar­yf­ir­valda í Reykja­vík hafa hins vegar mætt nokk­urri and­stöðu. Fáeinir versl­un­ar­eig­endur við Lauga­veg og Skóla­vörðu­stíg hafa til dæmis lýst áhyggjum sínum um að aðsókn í versl­an­irnar sé tengd umferð bíla. Þess vegna drag­ist verslun saman þegar gatan er opnuð fyrir gang­andi veg­far­end­ur. Rann­sóknir sem gerðar hafa verið á sam­bæri­legum lok­unum og breyt­ingum á versl­un­ar­götum í mið­borgum benda hins vegar til þess að lok­anir fyrir bíla­um­ferð glæði sam­fé­lag­ið, verslun og þjón­ustu.

Breyt­ing skipu­lags í mið­borgum eins og áætluð er í London og hefur verið reynd í Reykja­vík hefur óhjá­kvæmi­lega í för með sér breyt­ingar á hegðun veg­far­enda og þar af leið­andi á versl­anir við göt­urn­ar. Við lok­an­irnar virð­ast svæðin í kringum versl­un­ar­göt­un­arnar glæð­ast enn frekar með auk­inni umferð fólks, hvort sem það eru gang­andi eða akandi veg­far­end­ur.

Amagertorg árið 1954 leit allt öðruvísi út en það gerir í dag.

Íslend­ingar þekkja flestir Strik­ið, göngu­göt­una í Kaup­manna­höfn. Gatan var fyrst lokuð fyrir umferð vél­knú­inna öku­tækja árið 1962 um leið og aukin áhersla var lögð á umferð gang­andi og hjólandi veg­far­enda í kjarna borg­ar­inn­ar. Síðan hefur Strikið orðið að helsta aðdrátt­ar­afli mið­borg­ar­innar og er áfanga­staður bæði ferða­manna og íbúa borg­ar­innar á degi hverj­um. Skipu­lag Kaup­manna­hafnar hefur einnig orðið að fyr­ir­mynd ann­arra borga þegar kemur að auk­inni áherslu á umferð gang­andi veg­far­enda. Árið 2015 var Kaup­manna­höfn svo Græna höf­uð­borg Evr­ópu.

Sló­venska fyr­ir­myndin

Fyrir árið 2016 var Ljúblí­ana, höf­uð­borg Sló­ven­íu, valin Græna höf­uð­borg Evr­ópu. Þær leiðir sem farnar hafa verið þar eru ekki síður áhug­verðar því allur gamli bær­inn er bíl­laus. Þar heyr­ist hvergi í bíl­vél í lausa­gangi, föst í traffík. Aðeins gang­andi veg­far­end­ur, hjól­reiða­menn og almenn­ings­vagnar fá að fara um gamla bæinn. Og þeir leigu­bílar sem fá að sækja far­þega í gamla bæinn verða að vera raf­knún­ir.

Þegar borg­ar­stjór­inn Zoran Jankó­víts tók við taumunum árið 2006 var það með fyrstu ákvörð­unum hans að loka fyrir bíla­um­ferð­ina. Hann hefur síðan verið end­ur­kjör­inn þrisvar sinn­um. „Þegar ég tók við vissi ég ekk­ert um skipu­lag borg­ar­inn­ar,“ er haft eftir Jankó­víts á vef Cit­iscope.org. „Við unnum áætl­an­irnar okkar eins og við værum að reka fyr­ir­tæki, með skipu­lag og mark­mið.“

„Til að byrja með voru þetta erf­iðar ákvarð­an­ir,“ segir hann um lok­an­irnar og segir það hafa verið vegna þess að hann hafði aldrei fullan stuðn­ing til þess. „Átta árum síð­ar, ef ég þyrfti að spyrja íbú­ana hvað þeim finnd­ist í þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu, er ég viss um að 90 pró­sent þeirra myndu vilja hafa göt­urnar lok­aðar áfram.“

Cop-gata í Ljúblíana.

Nú er svo komið að fleiri höf­uð­borgir í Evr­ópu hyggj­ast loka mið­borgum sínum fyrir umferð vél­knú­inna öku­tækja. Þeirra á meðal eru Osló, Brus­sel og Madríd sem hyggj­ast fara að for­dæmi Ljúblí­ana. Sló­venska höf­uð­borgin hefur reynst góð „rann­sókn­ar­stofa“ fyrir þessar skipu­lags­breyt­ingar enda er gamli bær­inn lít­ill. Aðeins tekur um 15 mín­útur að ganga í gegnum hann miðj­an, ekki ósvipað því sem það tekur að ganga frá Lækj­ar­götu að Hlemmi í Reykja­vík.

Að fyr­ir­mynd Ljúblí­ana ætla þær borgir sem hyggj­ast loka byggja fleiri bíla­stæði neð­an­jarðar í jaðri lok­aða svæð­is­ins. Því fylgir inn­viða­upp­bygg­ing í almenn­ings­sam­göngum einnig til að auð­velda ferðir fólks um lok­aða svæð­ið, hvort sem það er með spor­vögn­um, stræt­is­vögnum eða hjólum til leigu.

Í Osló verður bannað að aka bílum í mið­borg­inni frá og með 2019. Er þetta gert til að draga úr meng­un. Stjórn­völd í Osló hafa stært sig af því að verða sú borg sem hygg­ist ganga hvað lengst í þessum efn­um. Til að auð­velda breyt­ing­arnar ætlar borgin að leggja meira en 60 kíló­metra af hjóla­stígum og fjár­festa meira í almenn­ings­sam­göng­um. „Við viljum gera borg­ina betri fyrir gang­andi veg­far­endur og hjól­reiða­fólk. Það verður betra fyrir versl­anir og alla,“ var haft eftir Lan Marie Ngu­yen Berg, aðal­samn­inga­manns Græn­ingja í Osló.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Smitum og innlögnum fjölgað í Danmörku
Sjáanleg áhrif afléttinga sóttvarnaaðgerða í nágrannalöndunum eru misjöfn sem helgast m.a. af hlutfalli bólusettra og fjölda sýna sem tekin eru. Í Englandi og Danmörku, sem fyrst riðu á vaðið, eru blikur á lofti.
Kjarninn 19. október 2021
Árni Finnsson
Á vonarvöl?
Kjarninn 19. október 2021
Sjókvíareldi á Vestfjörðum.
Framleiðsla í fiskeldi jókst um 169 prósent milli 2016 og 2020
Tekjur fiskeldisfyrirtækja hafa tvöfaldast frá 2016 og útflutningsverðmæti afurða þeirra hafa þrefaldast. Launþegum í geiranum hefur hins vegar ekki fjölgað nálægt því jafn mikið, eða um 32 prósent á sama tímabili.
Kjarninn 19. október 2021
Bensínverð ekki verið hærra síðan 2012
Verðið á heimsmarkaði með olíu hefur margfaldast frá vorinu 2020. Það hefur skilað því að viðmiðunarverð á bensíni á Íslandi hefur einungis einu sinni verið hærra í krónum talið.
Kjarninn 19. október 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Öllum sóttvarnaraðgerðum innanlands verði aflétt eftir mánuð
Frá og með morgundeginum mega 2.000 manns koma saman, grímuskyldu verður aflétt og opnunartímar skemmtistaða lengjast um klukkustund. Svo er stefnt á afléttingu allra aðgerða eftir fjórar vikur.
Kjarninn 19. október 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Íslenskir fjárhundar og endurvinnsla textíls
Kjarninn 19. október 2021
Sjávarútvegurinn greiddi sér 21,5 milljarða króna í arð í fyrra
Hagur sjávarútvegsfyrirtækja landsins, samtala arðgreiðslna og aukins eigin fjár þeirra, hefur vænkast um meira en 500 milljarða króna frá bankahrun. Geirinn greiddi sér meira út í arð í fyrra en hann greiddi í öll opinber gjöld.
Kjarninn 19. október 2021
Ásýnd fyrirhugaðrar uppbyggingar á Orkureitnum séð frá Suðurlandsbraut.
Reitir selja uppbyggingarheimildir á Orkureit á hátt í fjóra milljarða
Félagið Íslenskar fasteignir ehf. mun taka við uppbyggingunni á hinum svokallaða Orkureit á milli Ármúla og Suðurlandsbrautar af Reitum. Áætlaður söluhagnaður Reita af verkefninu er um 1,3 milljarðar króna.
Kjarninn 19. október 2021
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None