Ísland er ekki með hæstu vexti í heimi

Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Össurar Skarphéðinssonar um að á Íslandi séu hæstu vextir í heimi.

össurskarp.jpg
Auglýsing

 „Við teljum að krónan hafi gengið sér til húð­ar. Hér eru hæstu vextir í heim­i,“ sagði Össur Skarp­héð­ins­son, þing­maður og odd­viti Sam­fylk­ing­ar­innar í Reykja­vík suð­ur, í umræðu­þætti á RÚV um Ísland og umheim­inn á þriðju­dags­kvöld.  Össur end­ur­tók þessa full­yrð­ingu í stöðu­upp­færslu á Face­book og aftur í grein sem hann skrif­aði á Kjarn­ann í gær. Þar sagði: „Á Íslandi eru hæstu vextir í heim­i.“

Stað­reynda­vakt Kjarn­ans ákvað að kanna þessa full­yrð­ing­u. 

Stýri­vextir og hús­næð­is­vextir

Á Íslandi eru stýri­vextir Seðla­banka Íslands 5,25 pró­sent um þessar mund­ir. Þetta eru vextir á sjö daga bundnum inn­lánum lána­stofn­ana í Seðla­bank­an­um. Þetta eru vissu­lega mun hærri stýri­vextir en víð­ast hvar í Evr­ópu, til að mynda eru stýri­vextir á evru­svæð­inu 0,00 pró­sent. Í fimm ríkjum í Evr­ópu eru þeir þó hærri en á Íslandi. Í Hvíta-Rúss­landi eru vext­irnir 18 pró­sent, í Mold­óvu 9,5 pró­sent, 10 pró­sent í Rúss­landi, 7,5 pró­sent í Tyrk­landi og 15 pró­sent í Úkra­ín­u. Næst íslensku vöxt­unum eru vextir í Bosníu og Her­segovínu, þar sem þeir eru 5,01%. Víða utan Evr­ópu eru stýri­vextir enn hærri. 

Auglýsing

Ef horft er á vexti á íbúða­lánum þá eru óverð­tryggðir vextir á hús­næð­is­lánum hér­lendis 5,9-10,4 pró­sent. Langal­geng­ast er að óverð­tryggð­ir, bæði fastir og breyti­leg­ir, séu undir sjö pró­sent­u­m. 

Verð­tryggðu vext­irnir hér­lendis eru frá 3,15 til 4,5 pró­sent. Við þá bæt­ast vit­an­lega verð­bætur en þær hafa verið lágar á Íslandi um nokkuð langt skeið, enda hefur verð­bólga hér­lendis verið undir 2,5 pró­sent verð­bólgu­mark­miði Seðla­banka Íslands frá því í febr­úar 2014. Tólf mán­aða verð­bólga í dag mælist 1,8 pró­sent.

Vextir hér­lendis eru því afskap­lega háir og mun hærri en í flestum löndum sem við miðum okkur við. Eng­inn vafi er á því að það er mjög dýrt að taka hús­næð­is­lán hér­lendis og end­ur­greiðsla á því er marg­föld miðað við það sem ger­ist í nágranna­löndum okk­ar. 

Í Þýska­landi (þar sem gjald­mið­ill­inn er evra) eru hús­næð­is­lána­vextir til að mynda 0,89 pró­sent hjá Deutche Bank, stærsta banka lands­ins. Í Nor­egi (þar sem gjald­mið­ill­inn er norsk króna) eru þeir 1,95 pró­sent hjá Danske Bank. Í Band­arikj­unum er með­al­tal vaxta á hús­næð­is­lánum ýmissa fjár­mála­stofn­anna 2,125 pró­sent. Allir þessir vextir eru óverð­tryggð­ir, enda verð­tryggð hús­næð­is­lán sér­ís­lenskt fyr­ir­bæri. 

Vextir á hús­næð­is­lánum eru þó samt sem áður mun hærri í mörgum löndum en þeir eru á Íslandi. Ef miðað er við algenga óverð­tryggða vexti á Íslandi, sem eru 6,5-7 pró­sent, þá eru hærri vextir í að minnsta kosti 23 lönd­um. Vextir á hús­næð­is­lánum í Makedóníu eru til að mynda 7,5 pró­sent, á Ind­landi eru þeir 9,45 pró­sent, Í Kosovo eru 9,5 pró­sent, Rúss­landi 11,5 pró­sent, Georgíu 14 pró­sent, Tyrk­landi 16,08 pró­sent, Nigeríu 17,9 pró­sent, Pakistan 20 pró­sent og í Úkra­ínu 22,3 pró­sent. 

Nið­ur­staða Stað­reynda­vakt­ar­innar

Það er því nið­ur­staðan að full­yrð­ing Öss­urar Skarp­héð­ins­sonar um að hér séu hæstu vextir í heimi sé hauga­lyg­i. 



Ertu með ábend­ingu fyrir Stað­­­­reynda­vakt Kjarn­ans? Sendu hana á sta­d­­­reynda­vakt­in@kjarn­inn.­­­­is.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Seðlabankinn hafnar því að aflétta leynd um ESÍ á grundvelli almannahagsmuna
Árið 2019 var ákvæði bætt við lög um Seðlabanka Íslands sem veitir bankanum heimild til að víkja frá þagnarskylduákvæði ef hagsmunir almennings af birtingu gagna vega þyngra en hagsmunir sem mæla með leynd.
Kjarninn 6. október 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Komdu í leirkerið 请君入瓮
Kjarninn 6. október 2022
Jón Björnsson, forstjóri Origo.
Eigið fé Origo margfaldast við söluna í Tempo fyrir 28 milljarða króna
Árið 2009 stofnuðu starfsmenn TM Software lítið hugbúnaðarfyrirtæki, sem nefnt var Tempo. Í dag er það metið á 85,4 milljarða króna og Origo var að selja hlut sinn í því á 28 milljarða króna. Við það fer eigið fé Origo úr níu milljörðum í 31 milljarða.
Kjarninn 6. október 2022
Kjartan Magnússon borgarfulltrúi bar tillöguna fram í borgarstjórn.
Borgarhverfi framtíðarinnar eða loftslagsskógur á Geldinganesi?
Tillögu sjálfstæðismanna í borgarstjórn Reykjavíkur um að skipuleggja Geldinganes undir íbúabyggð var hafnað á fundi borgarstjórnar á þriðjudag. Afar mismunandi sjónarmið komu fram um það hvernig skyldi nýta nesið til framtíðar.
Kjarninn 5. október 2022
Jón Daníelsson
Ósvífinn endurupptökudómur
Kjarninn 5. október 2022
Samkeppniseftirlitinu falið að kortleggja stjórnunar- og eignatengsl í sjávarútvegi
Matvælaráðuneytið mun fá skýrslu um stjórnunar- og eignatengsl í sjávarútvegi afhenta fyrir lok næsta árs. Þar verða eignatengsl sjávarútvegsfyrirtækja sem hafa fengið ákveðið umfang aflaheimilda úthlutað, og áhrifavald eigenda þeirra, kortlögð.
Kjarninn 5. október 2022
Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur og formaður Sósíaldemókrataflokksins.
Kosið til þings í Danmörku 1. nóvember – Frederiksen vill mynda breiða ríkisstjórn
Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur tilkynnti á blaðamannafundi í morgun að þingkosningar yrðu haldnar í landinu 1. nóvember, eða eftir tæpar fjórar vikur.
Kjarninn 5. október 2022
Heiðrún Jónsdóttir.
Heiðrún ráðin framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja
Katrín Júlíusdóttir hætti skyndilega sem framkvæmdastjóri SFF um síðustu mánaðamót. Nú hefur nýr framkvæmdastjóri verið ráðinn og hún hefur þegar hafið störf.
Kjarninn 5. október 2022
Meira úr sama flokkiStaðreyndavaktin
None