Ísland er ekki með hæstu vexti í heimi

Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Össurar Skarphéðinssonar um að á Íslandi séu hæstu vextir í heimi.

össurskarp.jpg
Auglýsing

 „Við teljum að krónan hafi gengið sér til húð­ar. Hér eru hæstu vextir í heim­i,“ sagði Össur Skarp­héð­ins­son, þing­maður og odd­viti Sam­fylk­ing­ar­innar í Reykja­vík suð­ur, í umræðu­þætti á RÚV um Ísland og umheim­inn á þriðju­dags­kvöld.  Össur end­ur­tók þessa full­yrð­ingu í stöðu­upp­færslu á Face­book og aftur í grein sem hann skrif­aði á Kjarn­ann í gær. Þar sagði: „Á Íslandi eru hæstu vextir í heim­i.“

Stað­reynda­vakt Kjarn­ans ákvað að kanna þessa full­yrð­ing­u. 

Stýri­vextir og hús­næð­is­vextir

Á Íslandi eru stýri­vextir Seðla­banka Íslands 5,25 pró­sent um þessar mund­ir. Þetta eru vextir á sjö daga bundnum inn­lánum lána­stofn­ana í Seðla­bank­an­um. Þetta eru vissu­lega mun hærri stýri­vextir en víð­ast hvar í Evr­ópu, til að mynda eru stýri­vextir á evru­svæð­inu 0,00 pró­sent. Í fimm ríkjum í Evr­ópu eru þeir þó hærri en á Íslandi. Í Hvíta-Rúss­landi eru vext­irnir 18 pró­sent, í Mold­óvu 9,5 pró­sent, 10 pró­sent í Rúss­landi, 7,5 pró­sent í Tyrk­landi og 15 pró­sent í Úkra­ín­u. Næst íslensku vöxt­unum eru vextir í Bosníu og Her­segovínu, þar sem þeir eru 5,01%. Víða utan Evr­ópu eru stýri­vextir enn hærri. 

Auglýsing

Ef horft er á vexti á íbúða­lánum þá eru óverð­tryggðir vextir á hús­næð­is­lánum hér­lendis 5,9-10,4 pró­sent. Langal­geng­ast er að óverð­tryggð­ir, bæði fastir og breyti­leg­ir, séu undir sjö pró­sent­u­m. 

Verð­tryggðu vext­irnir hér­lendis eru frá 3,15 til 4,5 pró­sent. Við þá bæt­ast vit­an­lega verð­bætur en þær hafa verið lágar á Íslandi um nokkuð langt skeið, enda hefur verð­bólga hér­lendis verið undir 2,5 pró­sent verð­bólgu­mark­miði Seðla­banka Íslands frá því í febr­úar 2014. Tólf mán­aða verð­bólga í dag mælist 1,8 pró­sent.

Vextir hér­lendis eru því afskap­lega háir og mun hærri en í flestum löndum sem við miðum okkur við. Eng­inn vafi er á því að það er mjög dýrt að taka hús­næð­is­lán hér­lendis og end­ur­greiðsla á því er marg­föld miðað við það sem ger­ist í nágranna­löndum okk­ar. 

Í Þýska­landi (þar sem gjald­mið­ill­inn er evra) eru hús­næð­is­lána­vextir til að mynda 0,89 pró­sent hjá Deutche Bank, stærsta banka lands­ins. Í Nor­egi (þar sem gjald­mið­ill­inn er norsk króna) eru þeir 1,95 pró­sent hjá Danske Bank. Í Band­arikj­unum er með­al­tal vaxta á hús­næð­is­lánum ýmissa fjár­mála­stofn­anna 2,125 pró­sent. Allir þessir vextir eru óverð­tryggð­ir, enda verð­tryggð hús­næð­is­lán sér­ís­lenskt fyr­ir­bæri. 

Vextir á hús­næð­is­lánum eru þó samt sem áður mun hærri í mörgum löndum en þeir eru á Íslandi. Ef miðað er við algenga óverð­tryggða vexti á Íslandi, sem eru 6,5-7 pró­sent, þá eru hærri vextir í að minnsta kosti 23 lönd­um. Vextir á hús­næð­is­lánum í Makedóníu eru til að mynda 7,5 pró­sent, á Ind­landi eru þeir 9,45 pró­sent, Í Kosovo eru 9,5 pró­sent, Rúss­landi 11,5 pró­sent, Georgíu 14 pró­sent, Tyrk­landi 16,08 pró­sent, Nigeríu 17,9 pró­sent, Pakistan 20 pró­sent og í Úkra­ínu 22,3 pró­sent. 

Nið­ur­staða Stað­reynda­vakt­ar­innar

Það er því nið­ur­staðan að full­yrð­ing Öss­urar Skarp­héð­ins­sonar um að hér séu hæstu vextir í heimi sé hauga­lyg­i. 



Ertu með ábend­ingu fyrir Stað­­­­reynda­vakt Kjarn­ans? Sendu hana á sta­d­­­reynda­vakt­in@kjarn­inn.­­­­is.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Einar S. Hálfdánarson
Meðreiðarsveinar Pútíns
Kjarninn 24. maí 2022
Indriði H. Þorláksson
Allt orkar tvímælis þá gert er
Kjarninn 24. maí 2022
Kristrún Frostadóttir þingmaður Samfylkingarinnar.
Húsnæði ætti ekki að vera uppspretta ávöxtunar – heldur heimili fólks
Þingmaður Samfylkingarinnar segir að húsnæðismarkaðurinn eigi ekki að vera fjárfestingarmarkaður. Það sé eitt að fjárfesta í eigin húsnæði til að eiga samastað og búa við húsnæðisöryggi, annað þegar íbúðarkaup séu orðin fjárfestingarkostur fyrir ávöxtun.
Kjarninn 24. maí 2022
Kalla eftir hækkun atvinnuleysisbóta
Í umsögn sinni við frumvarp um mótvægisaðgerðir vegna verðbólgu segir ASÍ að nokkrir hópar séu viðkvæmastir fyrir hækkandi verðlagi og vaxtahækkunum. ASÍ styður þá hugmyndafræði að ráðast í sértækar aðgerðir í stað almennra aðgerða.
Kjarninn 24. maí 2022
Meirihlutaviðræður Viðreisnar, Framsóknar, Pírata og Samfylkingar í Reykjavík eru hafnar.
Málefnin rædd fyrst og verkaskipting í lokin
Oddvitar Framsóknarflokks, Samfylkingar, Pírata og Viðreisnar í Reykjavík lýsa öll yfir ánægju með viðræður um myndun meirihluta í Borgarstjórn Reykjavíkur sem eru formlega hafnar. Öll áhersla verður lögð á málefni áður en verkaskipting verður rædd.
Kjarninn 24. maí 2022
Emil Dagsson.
Emil tekinn við sem ritstjóri Vísbendingar
Ritstjóraskipti hafa orðið hjá Vísbendingu. Jónas Atli Gunnarsson kveður og Emil Dagsson tekur við. Kjarninn hefur átt Vísbendingu í fimm ár.
Kjarninn 24. maí 2022
Einar Þorsteinsson og Þordís Lóa Þórhallsdóttir leiða tvö af þeim fjórum framboðum sem munu ræða saman um myndun meirihluta.
Framsókn býður Samfylkingu, Pírötum og Viðreisn til viðræðna um myndun meirihluta
Bandalag þriggja flokka mun ræða við Framsókn um myndun meirihluta í Reykjavík sem myndi hafa 13 af 23 borgarfulltrúum á bakvið sig. Boðað hefur verið til blaðamannafundar klukkan 11 til að svara spurningum fjölmiðla um málið.
Kjarninn 24. maí 2022
„Á meðan helvítis eftirspurnin er þá er framboð“
Vændi venst ekki og verður bara verra með tímanum, segir viðmælandi í nýrri bók þar sem rætt er við sex venjulegar konur sem hafa verið í vændi. Þær lýsa m.a. ástæðum þess af hverju þær fóru út í vændi og þeim skelfilegu afleiðingum sem það hafði á þær.
Kjarninn 24. maí 2022
Meira úr sama flokkiStaðreyndavaktin
None