Ísland er ekki með hæstu vexti í heimi

Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Össurar Skarphéðinssonar um að á Íslandi séu hæstu vextir í heimi.

össurskarp.jpg
Auglýsing

 „Við teljum að krónan hafi gengið sér til húð­ar. Hér eru hæstu vextir í heim­i,“ sagði Össur Skarp­héð­ins­son, þing­maður og odd­viti Sam­fylk­ing­ar­innar í Reykja­vík suð­ur, í umræðu­þætti á RÚV um Ísland og umheim­inn á þriðju­dags­kvöld.  Össur end­ur­tók þessa full­yrð­ingu í stöðu­upp­færslu á Face­book og aftur í grein sem hann skrif­aði á Kjarn­ann í gær. Þar sagði: „Á Íslandi eru hæstu vextir í heim­i.“

Stað­reynda­vakt Kjarn­ans ákvað að kanna þessa full­yrð­ing­u. 

Stýri­vextir og hús­næð­is­vextir

Á Íslandi eru stýri­vextir Seðla­banka Íslands 5,25 pró­sent um þessar mund­ir. Þetta eru vextir á sjö daga bundnum inn­lánum lána­stofn­ana í Seðla­bank­an­um. Þetta eru vissu­lega mun hærri stýri­vextir en víð­ast hvar í Evr­ópu, til að mynda eru stýri­vextir á evru­svæð­inu 0,00 pró­sent. Í fimm ríkjum í Evr­ópu eru þeir þó hærri en á Íslandi. Í Hvíta-Rúss­landi eru vext­irnir 18 pró­sent, í Mold­óvu 9,5 pró­sent, 10 pró­sent í Rúss­landi, 7,5 pró­sent í Tyrk­landi og 15 pró­sent í Úkra­ín­u. Næst íslensku vöxt­unum eru vextir í Bosníu og Her­segovínu, þar sem þeir eru 5,01%. Víða utan Evr­ópu eru stýri­vextir enn hærri. 

Auglýsing

Ef horft er á vexti á íbúða­lánum þá eru óverð­tryggðir vextir á hús­næð­is­lánum hér­lendis 5,9-10,4 pró­sent. Langal­geng­ast er að óverð­tryggð­ir, bæði fastir og breyti­leg­ir, séu undir sjö pró­sent­u­m. 

Verð­tryggðu vext­irnir hér­lendis eru frá 3,15 til 4,5 pró­sent. Við þá bæt­ast vit­an­lega verð­bætur en þær hafa verið lágar á Íslandi um nokkuð langt skeið, enda hefur verð­bólga hér­lendis verið undir 2,5 pró­sent verð­bólgu­mark­miði Seðla­banka Íslands frá því í febr­úar 2014. Tólf mán­aða verð­bólga í dag mælist 1,8 pró­sent.

Vextir hér­lendis eru því afskap­lega háir og mun hærri en í flestum löndum sem við miðum okkur við. Eng­inn vafi er á því að það er mjög dýrt að taka hús­næð­is­lán hér­lendis og end­ur­greiðsla á því er marg­föld miðað við það sem ger­ist í nágranna­löndum okk­ar. 

Í Þýska­landi (þar sem gjald­mið­ill­inn er evra) eru hús­næð­is­lána­vextir til að mynda 0,89 pró­sent hjá Deutche Bank, stærsta banka lands­ins. Í Nor­egi (þar sem gjald­mið­ill­inn er norsk króna) eru þeir 1,95 pró­sent hjá Danske Bank. Í Band­arikj­unum er með­al­tal vaxta á hús­næð­is­lánum ýmissa fjár­mála­stofn­anna 2,125 pró­sent. Allir þessir vextir eru óverð­tryggð­ir, enda verð­tryggð hús­næð­is­lán sér­ís­lenskt fyr­ir­bæri. 

Vextir á hús­næð­is­lánum eru þó samt sem áður mun hærri í mörgum löndum en þeir eru á Íslandi. Ef miðað er við algenga óverð­tryggða vexti á Íslandi, sem eru 6,5-7 pró­sent, þá eru hærri vextir í að minnsta kosti 23 lönd­um. Vextir á hús­næð­is­lánum í Makedóníu eru til að mynda 7,5 pró­sent, á Ind­landi eru þeir 9,45 pró­sent, Í Kosovo eru 9,5 pró­sent, Rúss­landi 11,5 pró­sent, Georgíu 14 pró­sent, Tyrk­landi 16,08 pró­sent, Nigeríu 17,9 pró­sent, Pakistan 20 pró­sent og í Úkra­ínu 22,3 pró­sent. 

Nið­ur­staða Stað­reynda­vakt­ar­innar

Það er því nið­ur­staðan að full­yrð­ing Öss­urar Skarp­héð­ins­sonar um að hér séu hæstu vextir í heimi sé hauga­lyg­i. 



Ertu með ábend­ingu fyrir Stað­­­­reynda­vakt Kjarn­ans? Sendu hana á sta­d­­­reynda­vakt­in@kjarn­inn.­­­­is.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristbjörn Árnason
80 milljarða skattsvik á ári
Leslistinn 6. júlí 2020
Huawei á undir högg að sækja beggja vegna Ermasunds
Kínverski fjarskiptarisinn Huawei hefur mætt andstöðu franskra og breskra yfirvalda í kjölfar viðskiptaþvingana Bandaríkjanna gegn fyrirtækinu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Úthlutar 400 milljónum til einkarekinna fjölmiðla
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur undirritað reglugerð um stuðning við einkarekna fjölmiðla.
Kjarninn 6. júlí 2020
Icelandair flutti rúmlega 18 þúsund farþega í júní
Icelandair flutti rúmlega 18 þúsund farþega í júnímánuði, en flutti 553 þúsund farþega í sama mánuði í fyrra. Mun minni samdráttur hefur orðið í fraktflutningum hjá félaginu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Katrín: Ég vonast til þess að við finnum lausn á þessu máli
Forsætisráðherrann hefur tjáð sig um þá ákvörðun Íslenskrar erfðagreiningar að hætta að skima fyrir COVID-19 sjúkdómnum.
Kjarninn 6. júlí 2020
Veirufræðideildin ekki í stakk búin til að taka við fyrr en í lok ágúst
Karl G. Kristinsson, yfirlæknir á sýkla- og veirufræðideild Landspítala, segist vonast til þess að Kára Stefánssyni snúist hugur varðandi aðkomu Íslenskrar erfðagreinar að landamæraskimunum. Deildin sé ekki tilbúin til að taka verkefnið að sér strax.
Kjarninn 6. júlí 2020
Kári Stefánsson
Íslensk erfðagreining mun hætta öllum samskiptum við sóttvarnalækni og landlækni
„Okkar skoðun er sú að öll framkoma þín og heilbrigðismálaráðherra gagnvart ÍE í þessu máli hafi markast af virðingarleysi fyrir okkur,“ segir í opnu bréfi Kára Stefánssonar til Katrínar Jakobsdóttur.
Kjarninn 6. júlí 2020
Kjarnafæði og Norðlenska renna saman í eitt eftir tveggja ára viðræður
Norðlenska og Kjarnafæði hafa náð samkomulagi um samruna félaganna tveggja. Hátt í 400 manns vinna hjá þessum fyrirtækjum í dag. Samruninn er háður samþykki Samkeppniseftirlitsins og um 500 bænda, sem eiga Norðlenska í sameiningu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Meira úr sama flokkiStaðreyndavaktin
None