Komu aflandspeningar til landsins á afslætti?

Í skýrslu starfshóps um eignir Íslendinga í skattaskjólum er því velt upp hvort fjárfestingaleið Seðlabanka Íslands hafi verið notuð til koma eignum úr skattaskjólum inn í landið.

7DM_0067_raw_0814.JPG
Auglýsing

Í skýrslu um aflandseignir Íslend­inga, sem birt var fyrst í gær, er fjallað um fjár­fest­inga­leið Seðla­banka Íslands og því meðal ann­ars velt upp, hvort hún hafi orðið til þess að hluti af fjár­magn­inu frá aflandseyj­unum hafi skilað sér Íslands, með geng­is­af­slætti, í gegnum fjár­fest­inga­leið­ina.

„Að lokum má fyrir for­vitni sakir velta upp þeirri spurn­ingu hvort fjár­fest­ing­ar­leið Seðla­bank­ans hafi orðið til þess að eitt­hvað af þessu fjár­magni flutt­ist aftur heim eftir hrun. Þegar litið var til þátt­töku í fjár­fest­ing­ar­leið­inni feng­ust þær upp­lýs­ing­ar, að frá svæðum sem skil­greind eru sem lág­skatta­svæði sam­kvæmt lista fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins tóku 7 lög­að­ilar í meiri­hluta­eigu íslenskra aðila þátt í ein­hverju af 21 útboði fjár­fest­ing­ar­leiðar á árunum 2012 til 2015 með 13 m. evra alls. Frá Lúx­em­borg, Kýpur og Möltu tóku alls 12 lög­að­ilar í meiri­hluta­eigu íslenskra aðila þátt í útboð­un­um, alls með 41 m. evra. Þetta má tvö­falda þar sem aðil­arnir þurftu að skipta öðru eins á álands­gengi til þess að upp­fylla skil­yrði útboðs­ins. Er því alls um 108 m. evra að ræða, eða rúm­lega 14 ma.kr. á gengi dags­ins í dag. Þetta er óveru­leg fjár­hæð hvort sem litið er til ætl­aðra aflandseigna í heild (<3%) eða eign­ar­halds aflands­fyr­ir­tækja í Kaup­höll 2007 (<1%). Það sem máli skiptir í þessu sam­hengi er þó það, að þessir fjár­magns­flutn­ingar drag­ast ekki frá aflandseignum Íslend­inga þar sem fjár­mun­irnir eru enn í eigu aflands­fé­laga. Hitt er aftur á móti ekki úti­lok­að, að af 226 mö.kr. sem eftir standa af þeim 240 mö.kr. sem fjár­fest­ing­ar­leiðin skil­aði, kann eitt­hvað að vera fé sem verið er að færa út úr aflands­fé­lögum í eigu Íslend­inga og inn í íslensk félög eða yfir á nafn ein­stak­ling­anna sjálfra,“ segir í skýrsl­unni.

Erfitt að greina

Tekið er fram sér­stak­lega að erfitt sé að greina þessa hluti, þannig að vel sé gert. Þá er tekið fram að Seðla­bank­inn hafi veitt und­an­þágur fyrir flutn­ingi á aflandskrónum upp á tugi millj­arða króna. „Seðla­bank­inn hefur aftur á móti veitt aðilum sem sýnt hafa fram á sam­fellt eign­ar­hald á aflandskrónum heim­ild til þess að flytja þær heim til Íslands, enda sýnt fram á að ekki hafi verið átt við­skipti með þær krónur á aflandskrónu­mark­aði. Sam­tals nema und­an­þágur til flutn­ings aflandskrónu­eigna hingað til lands 28 mö.kr. Í hvaða til­gangi það fé var flutt út upp­haf­lega er óljóst, en ekki er ólík­legt að það hafi verið vegna skatta­legrar hag­ræð­ingar og telj­ist féð því til aflands­fjár. Grein­ing á þessu hefði einnig kallað á nokkra yfir­legu og jafn­vel þó - 11 - í ljós kæmi að með réttu ætti að draga allt þetta fé frá mati á aflandseignum myndi það ekki breyta nið­ur­stöð­unni stór­kost­lega (um 5%),“ segir í skýrsl­unni.

Auglýsing

Stökk­breyt­ing

Eins og greint var frá í frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans í gær, þá varð stökk­breyt­ing á flæði fjár til aflands- og lág­skatta­svæða á fyrsta ára­tug þess­arar ald­ar, og fjöldi aflands­fé­laga í eigu Íslend­inga fer­tug­fald­að­ist frá árinu 1999 og fram að hruni. Eignir í stýr­ingu íslensku bank­anna í Lúx­em­borg 46-­föld­uð­ust á sama tíma­bili. Upp­safnað umfang eigna Íslend­inga á aflands­svæðum frá árinu 1990 til 2015 nemur ein­hvers staðar á bil­inu 350 til 810 millj­örðum króna, og tekju­tap hins opin­bera á árunum 2006 til 2014 nemur lík­lega um 56 millj­örðum króna. Á hverju ári gæti tapið vegna van­tal­inna skatta verið á bil­inu 4,6 til 15,5 millj­arðar króna.  

Þetta er á meðal þess sem kemur fram í nýrri skýrslu starfs­hóps, sem Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra skip­aði í kjöl­far upp­ljóstrana Panama­skjal­anna í apríl á síð­asta ári. Starfs­hóp­ur­inn skil­aði skýrslu sinni í sept­em­ber og kynnti hana í fjár­mála­ráðu­neyt­inu í byrjun októ­ber síð­ast­lið­ins, en hún var ekki kynnt fyrir Alþingi fyrir kosn­ing­ar. Kjarn­inn spurð­ist ítrekað fyrir um mál­ið, og í nóv­em­ber var greint frá því að skýrslan kæmi fyrir nýtt Alþingi þegar það kæmi sam­an. Af því varð ekki, og Kjarn­inn sagði frá því fyrr í þess­ari viku að ekk­ert bólaði á skýrsl­unni þrátt fyrir að þing hafi komið saman í byrjun des­em­ber. Í dag var skýrslan svo gerð opin­ber, og hún hefur verið send til efna­hags- og við­skipta­nefndar Alþing­is.

Í starfs­hópnum áttu sæti Sig­­urður Ing­­ólfs­­son, for­­mað­­ur, Andrés Þor­­leifs­­son frá­ Fjár­­­mála­eft­ir­lit­inu, Anna Borg­þór­s­dóttir Olsen frá fjár­­­mála- og efna­hags­ráðu­­neyt­inu, Björn R. Guð­­munds­­son frá Hag­­stofu Íslands, Fjóla Agn­­­ar­s­dóttir frá fjár­­­mála- og efna­hags­ráðu­­neyt­in­u, Guð­­mundur Sig­bergs­­son frá Seðla­­banka Íslands, Sig­­urður H. Ing­i­mar­s­­son frá­ skatt­rann­­sókna­­stjóra og Sig­­urður Jens­­son frá rík­­is­skatt­­stjóra. 

Starfs­­maður hóps­ins var Íris H. Atla­dóttir frá fjár­­­mála- og efna­hags­ráðu­­neyt­in­u. Hóp­ur­inn tekur marg­sinnis fram í skýrsl­unni að erfitt sé að meta umfang og tap af aflands­fé­lög­um, og að flestar rann­sóknir af þessu tagi taki mörg ár, en ekki nokkrar vikur eins og hér var raun­in. Þá tekur hóp­ur­inn fram að ljóst sé að þær tölur sem kynntar eru í skýrsl­unni séu aðeins bráða­birgða­nið­ur­stöður og mun ítar­legri grein­ingar sé þörf. „Telur starfs­hóp­ur­inn að gagn­legt gæti verið að taka upp þráð­inn aftur síðar og freista þess að taka á þeim mörgu álita­málum sem upp komu í vinnu­ferl­inu að þessu sinn­i.“

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meryl Streep er ein af aðalleikurum myndarinnar.
Mossack Fonseca kærir Netflix
Mossack Fonseca, lögmannsstofan alræmda, hefur kært Netflix vegna kvikmyndar streymisveitunnar um Panamaskjölin.
Kjarninn 17. október 2019
Fimmtungur Íslendinga býr við leka- og rakavandamál
Hlutfall þeirra sem telja sig búa við leka- og/eða rakavandamál hér á landi er þrefalt hærra hér en í Noregi.
Kjarninn 17. október 2019
Boris Johnson, forsætisráðherra Breta.
Nýr Brexit-samningur samþykktur
Boris Johnson, forsætisráðherra Bretlands, og Jean-Clau­de Juncker, for­seti fram­kvæmda­stjórn­ar Evrópusambandsins, tilkynntu í morgun að nýr útgöngusamningur milli Bretlands og Evrópusambandsins væri í höfn.
Kjarninn 17. október 2019
Þórður Snær Júlíusson
Ríkið sem vildi ekki sjá peningaþvættið heima hjá sér
Kjarninn 17. október 2019
Leikhúsið
Leikhúsið
Leikhúsið - Sex í sveit
Kjarninn 17. október 2019
Lögmenn bera mun meira traust til dómstóla
Lögmenn og ákærendur bera mun meira traust til dómstóla heldur en almenningur. Yfir 80 prósent lögmanna og ákærenda voru sammála því að dómarar og starfsmenn dómstóla ynnu störf sín af heilindum, virðingu og heiðarleika.
Kjarninn 17. október 2019
Heiða Sigurjónsdóttir
Alþjóðadagur málþroskaröskunar 18. október 2019
Leslistinn 17. október 2019
Segir Bandaríkin og Bretland vilja Ísland á lista yfir ósamvinnuþýð ríki
Það mun skýrast í lok viku hvort Íslandi muni takast að forðast það að lenda á lista með ríkjum með vafasamt stjórnarfar vegna lélegra varna landsins gegn peningaþvætti. Nánast ekkert var í lagi hérlendis í þeim vörnum áratugum saman.
Kjarninn 17. október 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None