Komu aflandspeningar til landsins á afslætti?

Í skýrslu starfshóps um eignir Íslendinga í skattaskjólum er því velt upp hvort fjárfestingaleið Seðlabanka Íslands hafi verið notuð til koma eignum úr skattaskjólum inn í landið.

7DM_0067_raw_0814.JPG
Auglýsing

Í skýrslu um aflandseignir Íslend­inga, sem birt var fyrst í gær, er fjallað um fjár­fest­inga­leið Seðla­banka Íslands og því meðal ann­ars velt upp, hvort hún hafi orðið til þess að hluti af fjár­magn­inu frá aflandseyj­unum hafi skilað sér Íslands, með geng­is­af­slætti, í gegnum fjár­fest­inga­leið­ina.

„Að lokum má fyrir for­vitni sakir velta upp þeirri spurn­ingu hvort fjár­fest­ing­ar­leið Seðla­bank­ans hafi orðið til þess að eitt­hvað af þessu fjár­magni flutt­ist aftur heim eftir hrun. Þegar litið var til þátt­töku í fjár­fest­ing­ar­leið­inni feng­ust þær upp­lýs­ing­ar, að frá svæðum sem skil­greind eru sem lág­skatta­svæði sam­kvæmt lista fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins tóku 7 lög­að­ilar í meiri­hluta­eigu íslenskra aðila þátt í ein­hverju af 21 útboði fjár­fest­ing­ar­leiðar á árunum 2012 til 2015 með 13 m. evra alls. Frá Lúx­em­borg, Kýpur og Möltu tóku alls 12 lög­að­ilar í meiri­hluta­eigu íslenskra aðila þátt í útboð­un­um, alls með 41 m. evra. Þetta má tvö­falda þar sem aðil­arnir þurftu að skipta öðru eins á álands­gengi til þess að upp­fylla skil­yrði útboðs­ins. Er því alls um 108 m. evra að ræða, eða rúm­lega 14 ma.kr. á gengi dags­ins í dag. Þetta er óveru­leg fjár­hæð hvort sem litið er til ætl­aðra aflandseigna í heild (<3%) eða eign­ar­halds aflands­fyr­ir­tækja í Kaup­höll 2007 (<1%). Það sem máli skiptir í þessu sam­hengi er þó það, að þessir fjár­magns­flutn­ingar drag­ast ekki frá aflandseignum Íslend­inga þar sem fjár­mun­irnir eru enn í eigu aflands­fé­laga. Hitt er aftur á móti ekki úti­lok­að, að af 226 mö.kr. sem eftir standa af þeim 240 mö.kr. sem fjár­fest­ing­ar­leiðin skil­aði, kann eitt­hvað að vera fé sem verið er að færa út úr aflands­fé­lögum í eigu Íslend­inga og inn í íslensk félög eða yfir á nafn ein­stak­ling­anna sjálfra,“ segir í skýrsl­unni.

Erfitt að greina

Tekið er fram sér­stak­lega að erfitt sé að greina þessa hluti, þannig að vel sé gert. Þá er tekið fram að Seðla­bank­inn hafi veitt und­an­þágur fyrir flutn­ingi á aflandskrónum upp á tugi millj­arða króna. „Seðla­bank­inn hefur aftur á móti veitt aðilum sem sýnt hafa fram á sam­fellt eign­ar­hald á aflandskrónum heim­ild til þess að flytja þær heim til Íslands, enda sýnt fram á að ekki hafi verið átt við­skipti með þær krónur á aflandskrónu­mark­aði. Sam­tals nema und­an­þágur til flutn­ings aflandskrónu­eigna hingað til lands 28 mö.kr. Í hvaða til­gangi það fé var flutt út upp­haf­lega er óljóst, en ekki er ólík­legt að það hafi verið vegna skatta­legrar hag­ræð­ingar og telj­ist féð því til aflands­fjár. Grein­ing á þessu hefði einnig kallað á nokkra yfir­legu og jafn­vel þó - 11 - í ljós kæmi að með réttu ætti að draga allt þetta fé frá mati á aflandseignum myndi það ekki breyta nið­ur­stöð­unni stór­kost­lega (um 5%),“ segir í skýrsl­unni.

Auglýsing

Stökk­breyt­ing

Eins og greint var frá í frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans í gær, þá varð stökk­breyt­ing á flæði fjár til aflands- og lág­skatta­svæða á fyrsta ára­tug þess­arar ald­ar, og fjöldi aflands­fé­laga í eigu Íslend­inga fer­tug­fald­að­ist frá árinu 1999 og fram að hruni. Eignir í stýr­ingu íslensku bank­anna í Lúx­em­borg 46-­föld­uð­ust á sama tíma­bili. Upp­safnað umfang eigna Íslend­inga á aflands­svæðum frá árinu 1990 til 2015 nemur ein­hvers staðar á bil­inu 350 til 810 millj­örðum króna, og tekju­tap hins opin­bera á árunum 2006 til 2014 nemur lík­lega um 56 millj­örðum króna. Á hverju ári gæti tapið vegna van­tal­inna skatta verið á bil­inu 4,6 til 15,5 millj­arðar króna.  

Þetta er á meðal þess sem kemur fram í nýrri skýrslu starfs­hóps, sem Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra skip­aði í kjöl­far upp­ljóstrana Panama­skjal­anna í apríl á síð­asta ári. Starfs­hóp­ur­inn skil­aði skýrslu sinni í sept­em­ber og kynnti hana í fjár­mála­ráðu­neyt­inu í byrjun októ­ber síð­ast­lið­ins, en hún var ekki kynnt fyrir Alþingi fyrir kosn­ing­ar. Kjarn­inn spurð­ist ítrekað fyrir um mál­ið, og í nóv­em­ber var greint frá því að skýrslan kæmi fyrir nýtt Alþingi þegar það kæmi sam­an. Af því varð ekki, og Kjarn­inn sagði frá því fyrr í þess­ari viku að ekk­ert bólaði á skýrsl­unni þrátt fyrir að þing hafi komið saman í byrjun des­em­ber. Í dag var skýrslan svo gerð opin­ber, og hún hefur verið send til efna­hags- og við­skipta­nefndar Alþing­is.

Í starfs­hópnum áttu sæti Sig­­urður Ing­­ólfs­­son, for­­mað­­ur, Andrés Þor­­leifs­­son frá­ Fjár­­­mála­eft­ir­lit­inu, Anna Borg­þór­s­dóttir Olsen frá fjár­­­mála- og efna­hags­ráðu­­neyt­inu, Björn R. Guð­­munds­­son frá Hag­­stofu Íslands, Fjóla Agn­­­ar­s­dóttir frá fjár­­­mála- og efna­hags­ráðu­­neyt­in­u, Guð­­mundur Sig­bergs­­son frá Seðla­­banka Íslands, Sig­­urður H. Ing­i­mar­s­­son frá­ skatt­rann­­sókna­­stjóra og Sig­­urður Jens­­son frá rík­­is­skatt­­stjóra. 

Starfs­­maður hóps­ins var Íris H. Atla­dóttir frá fjár­­­mála- og efna­hags­ráðu­­neyt­in­u. Hóp­ur­inn tekur marg­sinnis fram í skýrsl­unni að erfitt sé að meta umfang og tap af aflands­fé­lög­um, og að flestar rann­sóknir af þessu tagi taki mörg ár, en ekki nokkrar vikur eins og hér var raun­in. Þá tekur hóp­ur­inn fram að ljóst sé að þær tölur sem kynntar eru í skýrsl­unni séu aðeins bráða­birgða­nið­ur­stöður og mun ítar­legri grein­ingar sé þörf. „Telur starfs­hóp­ur­inn að gagn­legt gæti verið að taka upp þráð­inn aftur síðar og freista þess að taka á þeim mörgu álita­málum sem upp komu í vinnu­ferl­inu að þessu sinn­i.“

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – The Societal Impact of a Pandemic
Kjarninn 1. apríl 2020
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Comparative Sociology is Sociology
Kjarninn 1. apríl 2020
„Stjórnvöld í Bretlandi hafa brugðist almenningi“
Misjöfn viðbrögð eru hjá stjórnvöldum ríkja heimsins við faraldrinum sem nú geisar. Í Bretlandi hamstrar fólk nauðsynjavörur og nokkuð hefur þótt skorta á upplýsingagjöf til almennings þar í landi.
Kjarninn 31. mars 2020
Freyr Eyjólfsson
COVID-19 dregur úr loftmengun í heiminum
Kjarninn 31. mars 2020
Alma Möller, landlæknir og Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Enginn losnað úr öndunarvél enn sem komið er
Sóttvarnalæknir furðar sig á þeim fjölda beiðna um undanþágur frá sóttkví og samkomubanni sem berast. Ekki sé hægt að veita mörgum undanþágu einfaldlega af því að þá eykst hættan á því að smitum fjölgi hratt.
Kjarninn 31. mars 2020
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, og Þorsteinn Már Baldvinsson, sem steig niður úr forstjórastólnum tímabundið í nóvember 2019 en settist aftur í hann nýverið.
Samherji fær að sleppa við yfirtökuskyldu á Eimskip
Samherji þarf ekki að taka yfir Eimskip þrátt fyrir að hafa skapað yfirtökuskyldu. Fjármálaeftirlitið hefur komist að þeirri niðurstöðu að að vegna COVID-19 eigi að veita undanþágu frá yfirtökuskyldunni.
Kjarninn 31. mars 2020
Páll Matthíasson, forstjóri Landspítalans, var til svara á upplýsingafundinum í dag.
„Það er vond hugmynd“ að ferðast um páskana – „Ekki gera það“
Það þarf að sýna „þolgæði“ og „biðlund“ til að ljúka faraldrinum. Alls ekki er ráðlegt að Íslendingar leggist í ferðalög um páskana. Það skapar óteljandi vandamál sem hægt er að komast hjá með því að vera heima.
Kjarninn 31. mars 2020
Kristbjörn Árnason
Mannlegir kingsarar vikunnar.
Leslistinn 31. mars 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None