Geimáætlun Eþíópíu

Í byrjun árs tilkynntu eþíópísk stjórnvöld að þau ætluðu sér að skjóta upp gervihnetti á næstu árum. Landið er eitt það fátækasta í heimi og hefur ríkisstjórnin sætt gagnrýni fyrir forgangsröðun.

Þrátt fyrir mikil samfélagsleg vandamál séu til staðar í Eþíópíu, þar á meðal hungursneyð, er ríkisstjórnin ákveðin í að láta drauma sína um að verða geimveldi verða að veruleika.
Þrátt fyrir mikil samfélagsleg vandamál séu til staðar í Eþíópíu, þar á meðal hungursneyð, er ríkisstjórnin ákveðin í að láta drauma sína um að verða geimveldi verða að veruleika.
Auglýsing

Geim­vís­inda­stofnun Eþíópíu var stofnuð árið 2004 en það var með bygg­ingu Entoto-­geim­sjónaukans árið 2015 að geim­áætlun lands­ins komst á flug. Geim­sjón­auk­inn er í 3200 metra hæð yfir­ ­sjáv­ar­máli í nánd við höf­uð­borg lands­ins, Addis Ababa, en Eþíópía þykir henta sér­stak­lega vel til stjörnu­at­hug­ana vegna þess hversu hálent landið er og hversu nálægt það er við mið­baug. Kostn­að­ur­inn við áætl­un­ina og bygg­ingu sjón­aukans komu bæði frá stjórn­völdum og ríkum Eþíópum og er honum ætlað að fram­kvæma geim­rann­sóknir sem munu skila sér á sviði land­bún­aðar og lofts­lags­mála.

Áformin um að þróa og skjóta upp gervi­hnetti á næstu árum byggja á sömu rökum; til að hraða þróun land­bún­aðar í land­inu. Til við­bótar vilja stjórn­völd kom­ast hjá því að reiða sig á gervi­hnatta­gögn útbúin af erlendum fyr­ir­tækj­um. Gervi­hnött­ur­inn mun verða smíð­aður í Kína og lík­lega skot­inn upp frá kín­verskum skot­palli en það er ekki vitað hver kostn­að­ur­inn við hann er eða hvort hann muni búa yfir tækni sem gæti nýst í hern­að­ar­til­gangi.

Dýr­keyptir draumar

Eþíópíu er stjórnað af harðri hendi af stjórn­mála­hreyf­ing­unni EPRDF (Ethi­opian People's Revolution­ary Democratic Front) sem varð til sem and­spyrnu­hreyf­ing gegn ein­ræði Derg-­stjórn­ar­innar svoköll­uðu sem steypti síð­asta keis­ara lands­ins, Haile Selassie I, af stóli árið 1974, og stjórn­aði land­inu með harðri hendi undir for­merkjum komm­ún­isma fram til árs­ins 1987. EPRDF, sem einnig er að minnsta kosti að nafn­inu til rót­tæk vinstri­hreyf­ing, hefur verið við völd síðan snemma á tíunda ára­tug síð­ustu aldar og hefur í dag 501 sæti af 547 á þing­i. 

Auglýsing

Eþíópía er eitt hrað­ast vax­andi hag­kerfi í heimi með á milli 8-11% hag­vöxt und­an­farin ára­tug en er á sama tíma enn með fátæk­ari ríkjum í heimi, að hluta til vegna til­tölu­lega mik­illar fólks­fjölg­unar í land­inu. Í valda­tíð núver­andi for­sæt­is­ráð­herra Hailemariam Des­a­legn varð Eþíópía hrað­ast vax­andi hag­kerfi í Afr­íku árið 2015, sem er mikið afrek fyrir efna­hag sem bygg­ist á land­bún­aði, en landið hefur notið góðs af mik­illi þró­un­ar­að­stoð; einna helst gíf­ur­legra inn­viða­fjár­fest­inga og lána frá Kína sem hafa fjár­magnað verk­efni á borð við lest­ar­sam­göngu­kerfi til Djí­bútí og Gibe II­I-stífl­unaMeles Zenawi, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra lands­ins, kall­aði upp­hafs­menn geim­áætl­un­ar­inn­ar draum­óra­menn 

en geim­áætl­unin lands­ins hefur orðið að öðru dæmi um metnað rík­is­stjórn­ar­innar í inn­viða­fjár­fest­ing­um.

Hung­ursneyð vegna þurrku er reglu­legt vanda­mál í Eþíópíu og gekk landið í gegn­um sér­stak­lega slæma þurrku or­sak­aða af El Niño í fyrra en á þessu ári er búist við því að 5,6 milljón manns munu þurfa neyðar mat­ar­að­stoð og 9,2 millj­ónir manns munu þurfa aðstoð til að nálg­ast öruggt drykkj­ar­vatn. Þá hefur póli­tískur óstöð­ug­leiki ein­kennt land­ið uppá síðkast­ið; í kjöl­far mót­mæla sem áttu sér stað gegn stjórn­völdum á trú­ar­há­tíð í bæn­um Bis­hoftu sunnan við Addis Ababa í októ­ber í fyrra – þar sem 52 manns voru drepnir af ­ör­ygg­is­sveit­u­m ­stjórn­valda sam­kvæmt stjórn­völd­um, en sam­kvæmt öðrum heim­ildum er þessi tala mun hærri, allt að 500 manns – lýstu stjórn­völd yfir neyð­ar­á­standi í land­inu í fyrsta sinn síð­an EPRDF kom til valda. Óánægja með kerf­is­bundnar frels­is­skerð­ingar af hálfu stjórn­valda og ítrekuð brot þeirra á mann­rétt­indum liggur á bak­við mót­mælin en harka­leg við­brögð stjórn­valda við mót­mælin hafa ekki hjálpað til með að draga úr spenn­unni í land­inu en þau hafa hand­tekið tug­þús­undir manns og sam­kvæmt mann­rétt­inda­sam­tök­un­um Human Rights Watch eru pynt­ingar iðu­lega not­aðar í gæslu­varð­haldi í land­inu.

Vafasöm for­gangs­röðun

Í ljósi ástands­ins eru rökin fyrir því að verja fé til að skjóta upp eig­inn gervi­hnetti til­tölu­lega veik. Það verður sífellt auð­veld­ara og ódýr­ara að fá aðgang að gervi­hnatta­gögnum og mynd­um, að minnsta kosti til þeirra nota sem stjórn­völd hafa gefið til kynna að sé fyrir stafni, enda fjöl­mörg fyr­ir­tæki sem bjóða upp á slíka þjón­ustu. Spennan í Eþíópíu gefur til kynna að ákveðið rof sé til staðar á milli stórra jað­ar­settra hópa innan sam­fé­lags­ins og áherslur rík­is­stjórn­ar­inn­ar. Þró­un­ar­stig landa ætti í sjálfu sér ekki að vera rök gegn metn­að­ar­fullum áætl­unum á borð við geim­áætlun Eþíópíu sem hefur mögu­leika á að leiða af sér jákvæð­ar efna­hags- og tækni­fram­þró­anir sem á sama tíma getur hraðað iðn­væð­ingu og búið til starfs- og rann­sókn­ar­tæki­færi í landi þar sem vits­munaflótti er vanda­mál. Kring­um­stæð­urnar í Eþíópíu virð­ast hins vegar velta upp mun fleiri spurn­ingum en svörum um til­gang og nyt­semd geim­áætl­un­ar­inn­ar.

Íslendingar eyddu minna erlendis
Í júlí var mesti samdráttur í kortaveltu Íslendinga erlendis síðan í október 2009, alls dróst veltan saman um 5,3 prósent. Færri brottfarir Íslendinga í kjölfar falls WOW air skýra að hluta til samdráttinn.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Stefán Ólafsson
Verðbólguskot gengur yfir
Kjarninn 22. ágúst 2019
Pólverjar rjúfa 20 þúsund íbúa múrinn á Íslandi
Pólskum ríkisborgurum fjölgaði hér á landi um 5 prósent á átta mánuðum.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Raunlækkun á fasteignaverði síðustu 12 mánuði
Tólf mánaða hækkun vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu náði rúmlega átta ára lágmarki í júlí þegar hún mældist einungis 2,93 prósent. Á sama tíma mældist tólf mánaða verðbólga 3,1 prósent.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hreiðar Már Sigurðsson við meðferð CLN-málsins í héraði í sumar. Þar voru allir sakborningar sýknaðir.
CLN-málinu áfrýjað til Landsréttar
Hinu svokallaða CLN-máli gegn æðstu stjórnendum Kaupþings hefur verið áfrýjað til Landsréttar. Málið hefur flækst fram og til baka í dómskerfinu árum saman og búið er að greiða til baka hluta þeirra fjármuna sem taldir voru tapaðir.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnOddur Stefánsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None