Lág laun og álag flæmir kennara burt úr skólum

Þörf er á aðgerðum til að sporna við brottfalli kennara úr stéttinni en vandamálið hefur verið fyrirséð í nokkurn tíma.

Kennarasambandið hefur neyðst til að stytta tímann sem félagar í sambandinu eiga rétt á greiddum sjúkradagpeningum um fjórðung.
Kennarasambandið hefur neyðst til að stytta tímann sem félagar í sambandinu eiga rétt á greiddum sjúkradagpeningum um fjórðung.
Auglýsing

Að hafa góðan kenn­ara er eitt mesta lán í líf­inu, bæði vegna þess að margir dvelja lung­ann úr ævinni á skóla­bekk og skiptir miklu máli að upp­lifunin sé góð og einnig geta kenn­arar haft mót­andi áhrif á nem­endur sína. Fréttir þess efnis að kenn­arar hrek­ist úr starfi vegna lélegra launa og álags í starfi hafa birst af og til í fjöl­miðlum en ástandið virð­ist ekki batna þrátt fyrir það.

Kenn­arar í Fella­skóla í Reykja­vík sendu frá sér ályktun í lok nóv­em­ber en í henni segir að nú þegar kjara­samn­ingar grunn­skóla­kenn­ara eru lausir vilji kenn­arar skól­ans koma því á fram­færi að kenn­ara­skortur sé orð­inn við­var­andi vandi í skólum Reykja­víkur og hóp­ur leið­bein­enda fari stækk­andi. „Það kemur óneit­an­lega niður á gæðum alls skóla­starfs og hefur í för með sér aukið álag á þá kenn­ara sem starfa við skól­ana,“ segir í álykt­un­inni.

Sjúkra­sjóður tæm­ist hratt

Jafn­framt segja þau að aukin veik­indi kenn­ara sé fórn­ar­kostn­aður mik­ils álags. Það sýni meðal ann­ars staða sjúkra­sjóðs Kenn­ara­sam­bands­ins. Þar er vísað í frétt sem birt­ist í Morg­un­blað­inu fyrir stuttu þess efnis að gríð­ar­leg aukn­ing lang­tíma­veik­inda meðal kenn­ara síð­ustu tvö ár hafi valdið því að Kenn­ara­sam­bandið hefur neyðst til að stytta tím­ann sem félagar í sam­band­inu eiga rétt á greiddum sjúkra­dag­pen­ingum um fjórð­ung. Haft er eftir Krist­ínu Stef­áns­dótt­ur, for­manni stjórnar sjúkra­sjóðs sam­bands­ins, að ef ekki hefði verið gripið til þess­ara skerð­inga hefði sjóð­ur­inn tæmst á einu ári.

Auglýsing

Bent er á í álykt­un­inni að sam­kvæmt nið­ur­stöðum bók­unar 1 í kjara­samn­ingi hafi verk­efnum verið bætt á kenn­ara, sem sagt nýju náms­mati og inn­leið­ingu á raf­rænu skrán­ing­ar­kerfi. Allt sé þetta mjög tíma­frekt og bæt­ist við þann tíma sem kenn­ari hefur til dag­legs und­ir­bún­ings kennslu. Þá sé starfs­lýs­ing kenn­ara óljós að ýmsu leyti og virð­ist enda­laust hægt að koma á þá verk­efnum sem skila sér ekki alltaf til nem­enda.

Stjórn­völd hafa ekki hugað nægi­lega vel að dvín­andi aðsókn

Rík­is­end­ur­skoðun hefur varað við og bent á vand­ann en í skýrslu á vegum stofn­un­ar­innar sem kom út í í lok febr­úar á þessu ári segir að minnk­andi aðsókn í kenn­ara­nám við Háskóla Íslands og Háskól­ann á Akur­eyri sé alvar­leg vís­bend­ing um yfir­vof­andi kenn­ara­skort hér á landi. Á tíma­bil­inu 2009 til 2016 fækk­aði skráðum nýnemum í kenn­ara­nám þess­ara háskóla úr 440 í 214 og í heild fækk­aði skráðum nem­endum við kenn­ara­deildir skól­anna úr 1.925 í 1.249.

Jafn­framt kemur fram að þetta skýri að stórum hluta mikla fækkun útgef­inna leyf­is­bréfa til leik-, grunn- og fram­halds­skóla­kenn­ara á und­an­förnum árum. „Nú er svo komið að háskól­arnir ná ekki að braut­skrá nægi­lega marga kenn­ara til að við­halda eðli­legri nýliðun í kenn­ara­stétt­inn­i,“ segir í skýrsl­unni. Að mati Rík­is­end­ur­skoð­unar hafa stjórn­völd ekki hugað nægi­lega vel að dvín­andi aðsókn í kenn­ara­nám og aðsteðj­andi hættu á kenn­ara­skorti.

Rík­is­end­ur­skoðun hvetur stjórn­völd til að grípa til aðgerða til að sporna við þess­ari þró­un. Auk kenn­ara­skorts geti fækkun kenn­ara­nema haft í för með sér minni mögu­leika á sér­hæf­ingu í kenn­ara­námi og þar með eins­leit­ari menntun þeirra. Það geti aftur á móti leitt til minni gæða í skóla­starfi og haft slæm áhrif á náms­ár­angur barna og ung­linga.

Ná ekki að braut­skrá nægi­lega marga kenn­ara

Frá árinu 2009, þegar kenn­ara­nám var lengt úr þremur árum í fimm, hefur mikil fækkun verið á skráðum nem­endum við kenn­ara­deildir Háskóla Íslands og Háskól­ans á Akur­eyri. Segir í fyrr­nefndri skýrslu að nú sé svo komið að háskól­arnir ná ekki að braut­skrá nægi­lega marga kenn­ara til að við­halda eðli­legri nýliðun í stétt­inni. Kenn­ara­deildir Háskóla Íslands og Háskól­ans á Akur­eyri eru einnig hvattar til leita leiða til að laða nýnema í kenn­ara­nám og til þess að auka skil­virkni í kenn­ara­námi.

Talið er að um 60 pró­sent mennt­aðra leik­skóla­kenn­ara og um helm­ingur mennt­aðra grunn­skóla­kenn­ara séu við kennslu­störf í leik- og grunn­skólum lands­ins. Það bendir til að kenn­ara­skortur verði ekki ein­göngu leystur með fjölgun kenn­ara­nema heldur sé einnig mik­il­vægt að laða mennt­aða kenn­ara til starfa og hvetja þá til að halda áfram störfum innan stétt­ar­inn­ar.

Tími til aðgerða

Kenn­arar í Fella­skóla eru sam­mála um að til að hægt sé að upp­fylla kröfur um skóla án aðgrein­ingar þurfi stór­aukið fjár­magn, sér­fræði­þekk­ingu og reynslu. Fram­kvæmdin eins og hún er núna sé enn einn álags­þátt­ur­inn í starfi grunn­skóla­kenn­ara. Þau segj­ast binda miklar vonir við kom­andi kjara­samn­ing og að krafan sé ein­föld. Í fyrsta lagi vilja þau sam­bæri­leg laun á við aðra sér­fræð­inga með sama mennt­un­ar­stig, í öðru lagi minna álag í starfi og í þriðja lagi bætt starfs­um­hverfi.

„Nú er tími aðgerða. Kenn­ara­skort­ur­inn er raun­veru­leiki sem bitnar á skóla­starfi fram­tíð­ar­innar og við spyrj­um: Er það sú fram­tíð sem við viljum búa kom­andi kyn­slóð­u­m? Við trúum því að sveit­ar­fé­lögin vilji sjá fram­sækna skóla sem veita öllum nem­endum jöfn tæki­færi,“ segja kenn­arar í Fella­skóla.

Blockchain mun breyta fjölmiðlum
Blockchain býður upp á mikla möguleika fyrir fjölmiðla, segir Matt Coolidge í viðtali við Frey Eyjólfsson.
Kjarninn 19. júní 2018
Aðalgeir Þorgrímsson
Hlaupandi forstjóri og 6.596 bankar
Kjarninn 19. júní 2018
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Velferðarráðuneytinu skipt upp í tvennt
Forsætisráðuneytið mun leggja fram þingsályktunartillögu í haust um skiptingu velferðarráðuneytisins í tvö ráðuneyti.
Kjarninn 19. júní 2018
Viðar Halldórsson
Ísland 1 – Argentína 0 – Tölfræðin sem við viljum alltaf vinna
Kjarninn 19. júní 2018
Marta Guðjónsdóttir, Vigdís Hauksdóttir og Sanna Magdalena Mörtudóttir á fyrsta fundi borgarstjórnar 19. júní 2018.
Friðurinn úti í borgarstjórn eftir innan við klukkustund
Borgarstjórnarfulltrúar minnihlutans kalla eftir óháðri rannsókn vegna trúnaðarbrests og leka í Ráðhúsinu í upphafi fyrsta fundar borgarstjórnar Reykjavíkur. Málið sé prófraun.
Kjarninn 19. júní 2018
Róhingjar á flótta.
Aldrei verið fleiri á flótta í heiminum
Tæpar 70 milljónir manna voru hrakin frá heimilum sínum og rúmar 25 milljónir þeirra teljast flóttamenn. Báðar tölur eru þær hæstu sem mælst hafa í mörg ár.
Kjarninn 19. júní 2018
Dagur B. Eggertsson.
Fyrsti borgarstjórnarfundurinn á nýju kjörtímabili í dag
Kosið verður í ráð og nefndir og tillögur flokkanna teknar fyrir á fyrsta fundi borgarstjórnar sem haldinn er í dag. Sósíalistaflokkurinn leggur fram sjö tillögur á fundinum.
Kjarninn 19. júní 2018
Elisabeth Moss í hlutverki Hjáfreð í Handmaid's Tale
Ágúst Ólafur líkir stefnu Trump við Handmaid's Tale
Þingmenn Samfylkingarinnar og Viðreisnar fordæma innflytjendastefnu Bandaríkjastjórnar sem leitt hefur til aðskilnaðar flóttamannabarna frá foreldrum sínum.
Kjarninn 19. júní 2018
Meira eftir höfundinnBára Huld Beck
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar