Úr klósettinu í kranann

Okkur Íslendingum þykir sjálfsagt að vatn, bæði heitt og kalt, streymi úr krananum þegar skrúfað er frá. Þótt hrepparígur geti komið við sögu þegar rætt er um vatnið er neysluvatn á Íslandi undantekningarlaust gott. Sú er ekki raunin alls staðar.

krani vatn
Auglýsing

Skrif­ari þess­arar greinar bjó í London á átt­unda ára­tug síð­ustu ald­ar. Ein­hverju sinni var í breska sjón­varp­in­u, BBC, þáttur um nýja skólp­hreins­un­ar­stöð í nágrenni borg­ar­inn­ar. Hreins­un­ar­stöð þessi var sögð afar full­komin og „not­aða“ vatnið svo hreint eftir að hafa farið í gegnum stöð­ina að það var not­hæft til margra hluta, ekki þó til drykkj­ar, mat­reiðslu og steypi­baða. Gas sem mynd­að­ist við hreins­un­ina var nýtt til orku­fram­leiðslu í stöð­inn­i. 

Sjón­varps­þátt­ur­inn vakti tals­verða athygli og nokkrir sér­fræð­ingar sem rætt var við í þætt­inum sögðu eitt­hvað á þá leið að vatnið væri gull fram­tíð­ar­inn­ar. Ekki skildu allir þau ummæli. En nú er öldin önn­ur.

Singapúr  S­ingap­ura  S­inga­pore

Borg­ríkið Singapúr, er í hópi minnstu ríkja heims. Að flat­ar­máli aðeins um 700 fer­kíló­metr­ar­,til sam­an­burðar er höf­uð­borg­ar­svæðið (Reykja­vík og nágranna­sveit­ar­fé­lög­in) rúmir 1000 fer­kíló­metr­ar. Í þessu litla landi búa um það bil 5.6. millj­ón­ir, stærstur hluti af kín­verskum upp­runa. Nær allir lands­menn búa á stærstu eyj­unni Singapúr, en alls sam­anstendur ríkið af rúm­lega 60 eyj­um. Bret­inn Stam­ford Raffles er tal­inn stofn­andi Singapúr, en árið 1819 stofn­aði hann þar umskip­un­ar- og frí­höfn.

Auglýsing

Raf­fles var þá land­stjóri á Súmötru en Breta vant­aði um þetta leyti höfn á sigl­ing­ar­leið­inni til Kína. Umsvifin juk­ust hratt og íbú­unum fjölg­aði sömu­leið­is. Höfnin er nú meðal hinna stærstu í heimi, um hana fara dag­lega 90 þús­und vörugám­ar. Singapúr var löngum undir yfir­ráðum Breta og Jap­ana, til­heyrði svo sam­bands­rík­inu Malasíu eftir að það varð sjálf­stætt árið 1957. Árið 1965 varð Singapúr til sem sjálf­stætt ríki í kjöl­far ósættis stjórna Singapúr og Malasíu. 

Ferða­menn, við­skipti og pen­ingar

Eyjan Singapúr, þar sem nær allir lands­menn búa, er í raun ein borg. Borgin er ein mik­il­væg­asta fjár­mála­mið­stöð heims, mjög mik­il­væg við­skipta­borg og eins og áður sagði er starf­semin í kringum höfn­ina geysi­mik­il, á síð­asta ári var höfnin sú fimmta mest not­aða í heim­i. 

masagos zulkifli, umhverfisráðherra Singapúr, drakk nýja vatnið á kynningarfundi fyrir verkefnið.Verg þjóð­ar­fram­leiðsla er ein sú mesta í heimi, en launa­ó­jöfn­uður jafn­framt mik­ill og vinnu­dag­ur­inn lang­ur. Ferða­mennska er mjög mik­il­væg tekju­lind, á síð­asta ári komu tæpar 13 millj­ónir ferða­manna til lands­ins. Singapúr er vin­sæll við­komu­stað­ur, flestir ferða­menn stoppa í tvo daga og halda svo ann­að. 

Glæra gullið

Árið 1965 Þegar Singapúr varð sjálf­stætt ríki gerði stjórn lands­ins sam­komu­lag við stjórn Malasíu um lagn­ingu vatns­leiðslu. Með samn­ingn­um, sem var til margra ára­tuga, var Singapúr tryggt til­tekið magn neyslu­vatns en auk þess komu Singapúrar upp bún­aði til að vinna fersk­vatn úr sjó. Með síauknum ferða­manna­straumi og þörf­inni fyrir vatn duga þessar ráð­staf­anir ekki og Singapúrar vilja gjarna verða að mestu sjálf­bjarga og ekki háðir Malasíu en milli þess­ara þjóða ríkir tak­mörkuð vin­átta. Nú hafa Singapúrar hleypt af stokk­unum risa­stóru verk­efni, verk­efni sem á sér vart hlið­stæð­u.  

Sewerage Super­hig­hway holræsa­hrað­brautin

Nafnið á þessu risa­verk­efni er kannski ekki sér­lega aðlað­andi en hins vegar lýsand­i. Singapúrar segja þetta verða eitt full­komn­asta hol­ræsa- og vatns­hreins­un­ar­kerfi sem fyr­ir­finn­ist í ver­öld­inni, en fram­kvæmd­irnar hófust í nóv­em­ber í fyrra. Hol­ræsa­hrað­brautin verður rúm­lega 30 kíló­metra löng og liggur 35 – 55 metrum undir yfir­borði jarð­ar. Í lögn­ina fer vatn (og ann­að) úr sal­ern­um, vöskum nið­ur­falls­rörum, við hús og á götum og frá fyr­ir­tækj­um. Hrað­braut er kannski ekki rétt­nefni en þessi langa lögn sam­anstendur af mörgum risa­stórum kerjum og hall­inn á lögn­inni sér til þess að það sem í rör­unum er fær­ist á milli kerj­anna, svipað og ger­ist í rot­þróm.

NEWater er jafn frískandi og svalandi og annað vatn.Margs konar hreinsi­bún­aður á hrað­braut­inni sér til þess að þegar komið er á leið­ar­enda rennur tand­ur­hreint vatn úr lögn­inni. Þetta end­ur­nýtta vatn fær heitið „NEWater“. Þess konar vatn fyr­ir­finnst nú þegar en til­raunir með „mini“ útgáfur af nýju lögn­inni hafa staðið yfir um nokk­urra ára skeið. Með þessu nýja hreins­un­ar- og end­ur­nýt­ing­ar­kerfi telja stjórn­völd í Singapúr að vatns­þörf lands­ins verði að mestu leyti full­nægt næstu ára­tug­ina. Hol­ræsa­hrað­brautin á að vera komin í gagnið árið 2025, kostn­að­ur­inn er áætl­aður jafn­gildi 900 millj­arða íslenskra króna. 

NEWa­ter í kran­ana og búð­irn­ar?

Þegar umhverf­is­ráð­herra Singapúr kynnti Hol­ræsa­hrað­braut­ina drakk hann sjálfur „NEWa­ter“ úr flösku og útdeildi flöskum með sams­konar vatni til við­staddra. Sumir dreyptu á vatn­inu og stað­festu full­yrð­ingar ráð­herr­ans um bragð­gæði vatns­ins. Þegar ráð­herr­ann var spurður hvort þetta end­ur­nýtta vatn myndi í fram­tíð­inni buna úr krön­unum á singapúrskum heim­ilum svar­aði hann ját­andi. „Flest­ir Singapúrar kaupa flösku­vatn til drykkj­ar“ sagði ráð­herr­ann „ég býst ekki við að það breyt­ist, að minnsta kosti ekki fyrst um sinn“. Ráð­herr­ann sagð­ist heldur ekki búast við að „NEWater“ á flöskum yrði til sölu í búðum „það er of stór biti í hugum flestra að drekka flösku­vatn, sem áður hefur verið sturtað niður úr kló­sett­inu heima.“

Netflix vex og vex
Nýjustu tölur frá Netflix komu fjárfestum á óvart og jókst markaðsvirði félagsins um fjögur prósent í dag.
Kjarninn 16. október 2018
Enn hægir á hækkun fasteignaverðs
Íbúðir í fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu hafa hækkað um 3,4 prósent á undanförnu ári. Á vormánuðum í fyrra var hækkun 23,5 prósent.
Kjarninn 16. október 2018
Unnur Rán Reynisdóttir
Það er kominn tími til að almenningur móti samfélagið
Kjarninn 16. október 2018
Aðförin
Aðförin
Aðförin – Nýr Landspítali, nýtt þorp
Kjarninn 16. október 2018
Vilja að refsingar vegna ærumeiðinga verði afnumdar
Verði nýtt frumvarp að lögum verða refsingar vegna ærumeiðinga afnumdar. Auk þess verður ómerking ummæla, sem úrræði vegna ærumeiðinga, afnumin, sem og núgildandi heimild til þess að dæma fjárhæð til þess að standast kostnað af birtingu dóms.
Kjarninn 16. október 2018
Þórdís Lóa Þórhallsdóttir og Jón Steindór Valdimarsson
Förum vel með almannafé
Kjarninn 16. október 2018
Írabakki
Stjórn Félags leigjenda hjá Félagsbústöðum gagnrýnir rekstur Félagsbústaða
Stjórn Félags leigjenda hjá Félagsbústöðum segir vonda fjármálastjórn Félagsbústaða aðeins hluti vandans. Hún gagnrýnir að Félagsbústaðir hafi hagað sér eins og leigufélag á almennum markaði.
Kjarninn 16. október 2018
Kröfur í þrotabúi Primera air komnar upp í rúma 16 milljarða
Í kringum 500 fyrirtæki og einstaklingar hafa lýst kröfum í þrotabú flugfélagsins Primera Air. Flugfélagið varð gjaldþrota á dögunum en forstjórinn og stærsti eigandinn hefur tekið yfir rekstur ferðaskrifstofunnar.
Kjarninn 16. október 2018
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar