Unglingarnir sem ætla að breyta byssumenningunni

Framundan eru fjöldamótmæli, 24. mars, þar sem krafist verður breytingar á byssulöggjöfinni. Vitundarvakning hefur verið um mikilvægi þess að breyta um stefnu undanfarnar vikur.

Byssur
Auglýsing

Skelfi­leg skotárás á skóla í Flór­ída, hinn 14. febr­ú­ar, hefur haft mikil áhrif á umræðu um byssu­tengda glæpi og skotárásir á skóla í Banda­ríkj­un­um. Því miður hafa skotárásir á skóla verið algengar í Banda­ríkj­unum en það sem af er þessu ári eru þær 19 tals­ins.

Mann­skæð­ust er árásin 14. febr­úar á Mar­jory Sto­nem­an Dou­glas High School í Park­land. Þá lét­ust 17. Fjórtán nem­endur og þrír starfs­menn skól­ans.

Ný lína í sand­inn

Eftir þennan skelfi­lega atburð má segja að það hafi orðið straum­hvörf í umræðu um byssu­eign og byssu­glæpi í land­inu. Ástæðan er ekki sú að þessi atburður sé ein­stak­ur, heldur sú að við­brögð bekkj­ar­systk­ina þeirra sem lét­ust hafa verið magn­þrung­in, þaul­skipu­lögð og hníf­beitt.

Auglýsing

Á þau hefur verið hlustað vegna þess að þau hafa verið skýr í mál­flutn­ingi og náð eyrum fjöl­margra sem mikil áhrif geta haft á sölu- og dreif­ingu skot­vopna. Ekki aðeins stjórn­mála­manna heldur líka for­svars­manna fyr­ir­tækja.

Segja má að einn stærsti sig­ur­inn hafi unn­ist þegar stærsti vinnu­veit­andi Banda­ríkj­anna, Wal­Mart, ákvað að hækka lág­marks­aldur þeirra sem geta keypt byssur úr 18 í 21 ár. Þá voru teknar upp stífar reglur um sölu á svo­nefndum árás­ar­vopn­um, og hættu­leg­ustu byss­urnar voru teknar úr sölu.

Í til­kynn­ingu frá Wal­Mart til kaup­hallar sagði ein­fald­lega, að mál­flutn­ingur bekkj­ar­systk­ina þeirra sem lét­ust í Park­land hafi náð eyrum stjórnar fyr­ir­tæk­is­ins, sem hafi ákveðið að end­ur­skoða reglur með það að mark­miði að vera sam­fé­lags­lega ábyrg­ari sölu­að­ili skot­vopna.

Stór­frétt

Þó til­kynn­ingin hafi verið nokkuð hefð­bund­in, þá var henni tekið sem stór­frétt þegar hún birt­ist. Eftir ára­tuga­bar­áttu fyrir breyttri byssu­menn­ingu og reglu­verki þegar kemur að byssum, þá var stærsti versl­un­ar­rek­andi heims­ins, sem er með 2,3 millj­ónir manna í vinnu í Banda­ríkj­un­um, til­bú­inn til þess að hlusta á sjón­ar­mið þeirra sem bentu á fár­an­leik­ann í því, að 18 ára gömul ung­menni gætu gengið inn í verslun og keypt árás­ar­vopn sem hönnuð eru til þess að drepa fólk í einu skoti og sem flesta á sem skemmstum tíma.



Eftir heim­sókn ung­menn­anna í Hvíta hús­ið, þar sem þau ræddu við Don­ald Trump for­seta og Mike Pence vara­for­seta, þá var ljóst að þeim var dauð­ans alvara með mál­flutn­ingi sín­um, um að nú væri nóg kom­ið. Í þetta skiptið yrðu breyt­ing­ar.

Víða var samstöðu að sjá, hinn 14. mars, þegar ungmenni gengur úr skólum til að minnast þeirra sem létust í Parkland og þrýsa á um breytingar á byssulöggjöfinni. Mæður og feður tóku líka þátt.

Hvað er Trump að tala um?

Þó Trump hafi lofað ung­menn­unum sem heim­sóttu hann því, að bregð­ast við með end­ur­skoðun byssu­lög­gjaf­ar­inn­ar, þá er ekki gott að segja hvað hann raun­veru­lega vill. Hin valda­miklu Sam­tök byssu­eig­enda (NRA) hafa náð góðu tal­sam­bandi við for­set­ann, svo ekki sé meira sagt. NRA hafa full­yrt að ekki standi til að tak­marka rétt fólks til þess að eiga og nota byssu af þeirri teg­und sem það vill. Yfir­lýs­ing um þetta birt­ist frá sam­tök­unum eftir fund með Trump. For­set­inn sagði á Twitter eftir fund með NRA að hann hefði átt „frá­bæran“ fund með NRA, án þess þó að tjá sig neitt efn­is­lega um hvað var rætt á fund­in­um.

NRA hefur gíf­ur­lega mikil ítök í banda­ríska þing­inu, og þá einkum hjá Repúblikön­um. Sam­tökin hafa styrkt fram­boð ein­stakra þing­manna og barist ötul­lega fyrir því að Banda­ríkja­menn geti nálg­ast byssur - af svo til öllum þekktum teg­undum - með sem ein­föld­umst hætti. Vitna sam­tökin oft­ast nær í stjórn­ar­skrána, máli sínu til stuðn­ings. Allir eigi að hafa frelsi til að eiga skot­vopn til að geta varið sig, segja sam­tök­in.

Þau hafa með öllu neitað með að mögu­lega sé sam­hengi á milli hins auð­velda aðgengis að skot­vopnum og síðan ótrú­legra margra byssu­glæpa í Banda­ríkj­un­um. Töl­urnar eru bein­línis slá­andi.

Tæp­lega 4 eru drepnir með byssu í Banda­ríkj­unum á hverja 100 þús­und íbúa, en algengt er að þetta hlut­fall sé á bil­inu 0,2 til 0,4 á Vest­ur­lönd­um.

Vopn­aðir kenn­ar­ar?

Þrátt fyrir að nú sé búið að hækka lág­marks­aldur byssu­kaup­enda í 21 ár í Flór­ída, og raunar víðar í ríkjum Banda­ríkj­anna, þá eru engu að síður blikur á lofti um hvaða stefnu þessi mála­flokkur mun taka. Trump hefur talað fyrir því að kenn­arar fái heim­ild til að bera skot­vopn í skól­um, en þó ein­ungis ef þeir hafa fengið þjálfun til þess. Flór­ída ríki hefur raunar þegar stigið fyrsta skrefið í þessa átt með breyt­ingum á reglu­verki.

Framundan er áfram­hald­andi slagur um byssu­lög­gjöf­ina, þar sem ung­ling­arnir í Park­land eru í far­ar­broddi bar­átt­unnar gegn núver­andi byssu­lög­gjöf. Þeir vilja að miklu tak­mark­anir séu settar á byssu­sölu, bak­grunns­at­hug­anir verði hertar og komið í veg fyrir það - með öllum ráðum - að and­lega veikir ein­stak­lingar geti keypt byssur og notað þær.

Mörgum þykja þessar kröfur sjálf­sagð­ar, en sagan segir okkur að það verði þrautin þyngri að þrýsta þessum breyt­ingum í gegn. Hinn 24. mars verða sam­stöðu­fundir um öll Banda­rík­in, og er meg­in­krafn sú að byssu­lög­gjöf­inni verði breytt í sam­ræmi við kröfur ung­ling­anna í Park­land.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samgöngustofa brást í eftirliti með WOW air
Samgöngustofa hafði viðskiptalega hagsmuni WOW air að leiðarljósi í einhverjum tilvikum í ákvörðunartöku sem snéri að flugfélaginu. Þá veitti stofnunin ráðuneyti sínu misvísandi upplýsingar. Þetta kemur fram í stjórnsýsluúttekt Ríkisendurskoðunar.
Kjarninn 14. apríl 2021
Erlendir fjárfestar pökkuðu saman og fluttu 115 milljarða úr landi
Fjármagnsflótti hefur verið frá Íslandi síðasta hálfa árið. Þá hafa erlendir fjárfestar sem áttu hér eignir, meðal annars hlutabréf í banka, farið út með 92,6 milljarða króna umfram það sem erlendir fjárfestar hafa fjárfest hér.
Kjarninn 14. apríl 2021
Jóhann Páll Jóhannsson og Ragna Sigurðardóttir
Er mesta aukning atvinnuleysis meðal OECD-ríkja til marks um „góðan árangur“?
Kjarninn 14. apríl 2021
Borgarfulltrúi ráðinn framkvæmdastjóri Icelandic Startups
Kristín Soffía Jónsdóttir hefur verið borgarfulltrúi í Reykjavík frá árinu 2014 en tekur nú við starfi framkvæmdastjóra Icelandic Startups.
Kjarninn 14. apríl 2021
AGS metur nú umfang boðaðra opinberra stuðningsaðgerða íslenskra stjórnvalda rúm 9 prósent, en mat það áður 2,5 prósent.
AGS uppfærði mat sitt á umfangi aðgerða eftir ábendingar íslenskra stjórnvalda
Íslensk stjórnvöld sendu inn ábendingar til AGS vegna gagna sjóðsins um umfang stuðningsaðgerða vegna veirufaraldursins. Umfang boðaðra aðgerða á Íslandi er nú metið á um 9 prósent af landsframleiðslu 2020.
Kjarninn 14. apríl 2021
Fjármálastöðugleikanefnd SÍ
Seðlabankinn kallar eftir endurskipulagningu hjá ferðaþjónustufyrirtækjum
Seðlabankinn segir brýnt að huga að endurskipulagningu skulda ferðaþjónustufyrirtækja, þar sem greiðsluvandi þeirra fari að breytast í skuldavanda þegar greiða á upp lánin sem tekin voru í upphafi faraldursins.
Kjarninn 14. apríl 2021
Sasja Beslik
Boðorðin tíu um sjálfbærar fjárfestingar
Kjarninn 14. apríl 2021
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Ekki til skoðunar að lengja tíma milli 1. og 2. sprautu
Sóttvarnalæknir segir það ekki til skoðunar að lengja tímann milli bóluefnaskammtanna tveggja sem fólki eru gefnir. Sú leið hefur verið farin í mörgum ríkjum til að geta gefið fleirum fyrri sprautuna sem fyrst.
Kjarninn 14. apríl 2021
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar