Sala í matvöruverslunum Haga dróst saman um 6,8 prósent milli ára

Hagar seldi vörur fyrir 6,6 milljörðum minna á síðasta rekstrarári en árið áður. Stærsta ástæðan er breytt umhverfi með tilkomu Costco. Til stendur að kaupa Olís á 10,4 milljarða. Stærstu eigendur sátu hjá við atkvæðagreiðslu um starfskjarastefnu.

Bónus, stærsta verslunarkeðja landsins, er krúnudjásnið í Hagasamstæðunni.
Bónus, stærsta verslunarkeðja landsins, er krúnudjásnið í Hagasamstæðunni.
Auglýsing

Sala í matvöruverslunum Haga dróst saman um 6,8 prósent milli ára, magnið sem þær seldu minnkaði um 3,3 prósent og viðskiptavinum þeirra fækkaði um 1,4 prósent. Alls minnkaði vörusala félagsins, sem er stærsti smásali á Íslandi, um 6,6 milljarða króna og var 73,9 milljarðar króna á síðasta rekstrarári. Hún hefur ekki verið lægri frá því fyrir rekstrarárið 2013/2014. Ef tekið er tillit til aflagðrar starfsemi dróst salan um 4,5 prósent.

Þetta er meðal þess sem kom fram í kynningu sem Finnur Árnason, forstjóri Haga, hélt á aðalfundi félagsins sem fram fór á miðvikudag.

Rekstrarár Haga er annars konar en annarra félaga sem skráð eru í Kauphöll Íslands. Það stendur yfir frá 1. mars til lok febrúar hvers árs. Í ársreikningi Haga, sem birtur var í maí, kom fram að rekstrarhagnaður félagsins hafi dregist saman úr sex milljörðum króna á rekstrarárinu 2016/2017 í 4,1 milljarð króna á því sem nú er nýlokið. Hagnaður Haga nánast helmingaðist, fór úr fjórum milljörðum króna í 2,4 milljarða króna. Eiginfjárstaða félagsins er mjög sterk, en eiginfjárhlutfallið er 61,1 prósent.

Auglýsing

Costco áhrifin

Helstu ástæður þess að samdráttur varð í rekstrinum eru nokkuð augljósar. Sú sem mestu máli skipti var breytt rekstrarumhverfi eftir innkomu Costco á íslenskan matvörumarkað í maí 2017. Í kjölfar þeirrar opnunar sendu Hagar frá sér tvær afkomuviðvaranir vegna þess sölusamdráttar sem áttu sér stað á fyrstu mánuðunum eftir að Costco hóf starfsemi. Samkvæmt könnun sem birt var í Viðskiptablaðinu eiga 67 prósent Íslendinga meðlimakort í Costco, eða hafa átt slíkt. Og 85 prósent þeirra hafa endurnýjað kortið eða ætla sér að gera það. Costco virðist því vera komið til að vera.

Hlutabréf í Högum lækkuðu mikið í kjölfar innkomu Costco á íslenskan markað, eða um 33,8 prósent á árinu 2017. Þau hafa hækkað umtalsvert það sem af er árinu 2018 þótt þau séu enn 15 prósent verðminni en þau voru í maí 2017.

Ætla að kaupa Olís á 10,4 milljarða

Í kynningunni á aðalfundi Haga voru einnig taldir til aðrir þættir sem orsaki afkomuna. Þar á meðal eru verðhjöðnun, kostnaðarhækkanir þar sem launaþáttur vegur mest, lokanir verslana (Þeim fækkaði úr 52 í 46 á rekstrarárinu), tekjutap vegna tímabundinna lokana á verslunum sem verið var að breyta og einskiptiskostnaður upp á 445 milljónir króna vegna leiguskuldbindinga sem greiddar voru þegar ákveðið var að loka Hagkaup í Holtagörðum.

Ofangreindar hagræðingar eru ekki einu viðbrögðin sem Hagar hafa gripið til vegna eðlisbreytinga á samkeppnisumhverfinu. Félagið reyndi að kaupa Lyfju en Samkeppniseftirlitið hafnaði þeim samruna sumarið 2017. Í apríl sama ár tilkynntu Hagar um að félagið ætlaði að kaupa Olís. Samkeppniseftirlitið andmælti þeim samruna í skjali sem það sendi á Olís í lok janúar síðastliðinn en stjórn Haga samþykkti í kjölfarið að ganga til sáttaviðræðna við eftirlitið til úrlausnar þeim þáttum sem taldir eru raska sam­keppni. Því er gengið út frá því að Hagar klári kaupin. Í kynningunni kom fram að vænt kaupverð sé 10,4 milljarðar króna, sem er umtalsvert hærra en þeir 9,1 milljarðar króna sem upphaflega stóð til að greiða fyrir olíufélagið. Ástæðan er góð afkoma Olís á árinu 2017.

Gildi bókaði um starfskjarastefnu

Á aðalfundinum var samþykkt að hækka stjórnarlaun í Högum um tíu prósent. Stjórnarformaður félagsins fær nú 660 þúsund krónur greiddar á mánuði, varaformaðurinn 495 þúsund krónur og aðrir stjórnarmenn 330 þúsund krónur.

Þá var ný starfskjarastefna samþykkt en hún er óbreytt frá því sem áður var. Athygli vakti að Lífeyrissjóðurinn Gildi lagði fram sérstaka bókun vegna þessa og sat síðan hjá við afgreiðslu starfskjarastefnunnar ásamt þremur öðrum stórum lífeyrissjóðum sem eru á meðal helstu eigenda Haga.

Í bókun Gildis segir m.a. að samkvæmt hluthafastefnu Gildis telji sjóðurinn „rétt við ákvörðun launa forstjóra að líta til innri þátta félags, launadreifingar innan þess og launa sem ætla má að forstjóra bjóðist á þeim markaði sem félagið starfar á.[...]mikilvægt er í tilfelli Haga hf. að stjórn félagsins upplýsi nánar um það með hvaða hætti heildarlaun stjórnenda eru mótuð og við hvaða samanburð þau miða“.

Í bókuninni er því enn fremur beint til stjórnar að „sundurliða framvegis greiðslur til stjórnenda þannig að greiðslur samkvæmt árangurstengdu launakerfi komi fram og að skýrsla um framkvæmd starfskjarastefnu verði útbúin og hér eftir birt með góðum fyrirvara fyrir aðalfund félagsins“.

Finnur Árnason, forstjóri Haga, var með 70,5 milljónir króna í laun og hlunnindi á síðasta rekstrarári. Það eru tæplega 5,9 milljónir króna á mánuði. Til viðbótar greiddi félagið 13,3 milljóna króna framlag í lífeyrissjóð fyrir Finn. Samanlagðar greiðslur Haga til Finns (laun, hlunnindi og lífeyrissjóðsgreiðslur) lækkuðu um 1,9 milljónir króna á milli rekstrarára.  

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ari
„Vægi loftslagsmálanna minnkar ekki þessa dagana“
Þingmaður VG segir að ef Íslendingar standi við það sem þeir hafa samþykkt af áætlunum um loftslagsmál og geri aðeins betur hafi þeir að minnsta kosti staðið við sinn skerf í málaflokknum.
Kjarninn 8. maí 2021
Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Býður sig fram í 2. sæti – stefnir á að verða í framvarðasveit flokksins í Reykjavík
Brynjar Níelsson ætlar að bjóða fram krafta sína fyrir Sjálfstæðisflokkinn fyrir næstu kosningar en hann hefur verið á þingi síðan 2013.
Kjarninn 8. maí 2021
Nichole Leigh Mosty
Ég vil tala um innflytjendur.
Leslistinn 8. maí 2021
Jón Sigurðsson
Ein uppsprettulind mennskunnar
Kjarninn 8. maí 2021
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, er einn þeirra sex sem eru með stöðu sakbornings í rannsókn héraðssaksóknara á viðskiptaháttum fyrirtækisins.
Fjallað um rannsókn á Samherja í skráningarlýsingu Síldarvinnslunnar
Hlutafjárútboð Síldarvinnslunnar hefst á mánudag. Á meðal þeirra sem ætla að selja hlut í útgerðinni í því er Samherji, sem verður þó áfram stærsti eigandi Síldarvinnslunnar. Fjallað er um rannsókn yfirvalda á Samherja í skráningarlýsingu.
Kjarninn 8. maí 2021
Nornahár og nornatár
Eigendur Icelandic Lava Show í Vík í Mýrdal skrifa reglulega hraunmola á Kjarnann. Þetta er sá fimmti. Markmiðið er að útskýra hin ýmsu fyrirbæri íslenskrar eldvirkni á einfaldan og áhugaverðan hátt.
Kjarninn 8. maí 2021
Þögnin rofin á ný
Hundruð íslenskra kvenna hafa í vikunni stigið fram opinberlega með sínar erfiðustu minningar, í kjölfar þess að stuðningsbylgja reis upp með þjóðþekktum manni sem tvær konur segja að brotið hafi á sér. Lærði samfélagið lítið af fyrri #metoo-bylgjunni?
Kjarninn 8. maí 2021
Benedikt Gíslason, bankastjóri Arion banka.
Arion banki að ná markmiðum sínum og ætlar að dæla fé til hluthafa á næstu árum
Umfram eigið fé Arion banka var 41 milljarður króna í lok mars síðastliðins. Bankinn ætlar að greiða hluthöfum sínum út um 50 milljarða króna á næstu árum. Hann hefur nú náð markmiði sínu um arðsemi tvo ársfjórðunga í röð.
Kjarninn 8. maí 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar