Störukeppni milli Ítalíu og ESB

Hvorki ítölsk stjórnvöld né yfirstjórn ESB virðast ætla að gefa sig í deilu um fjármál Ítalíu á næsta ári. Sérfræðingar eru uggandi yfir stöðunni, en þeir telja hana geta stefnt Evrópusamstarfi í hættu og styrkt málstað þjóðernissina víða um álfuna.

Forsætisráðherra Ítalíu, Giuseppe Conte, tekur hér í höndina á Angelu Merkel, kanslara Þýskalands. Forseti Framkvæmdastjórnar ESB, Jean-Claude Juncker, fylgist með.
Forsætisráðherra Ítalíu, Giuseppe Conte, tekur hér í höndina á Angelu Merkel, kanslara Þýskalands. Forseti Framkvæmdastjórnar ESB, Jean-Claude Juncker, fylgist með.
Auglýsing

Póli­tísk ­störu­keppn­i er hafin milli Ítalíu og yfir­stjórnar Evr­ópu­sam­bands­ins vegna trega ítal­skra stjórn­valda til að standa við opin­berar skuld­bind­ingar sín­ar. Ósættið er talið þjóna skamm­tíma­hags­munum stjórn­mála­manna víðs vegar um ­evru­svæð­ið, en hætta er á að sam­starf milli Evr­ópu­þjóða til langs tíma sé í hættu ef ekk­ert verður að gert. Þetta kemur fram í skoð­anapistli hag­fræði­pró­fess­ors­ins Luigi Zinga­les í New York Times á dög­un­um.

Í síð­ustu viku ákvað fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins að hafna fjár­lögum Ítalíu fyrir næsta ár, en ­Vald­is Dombrovskis, aðstoð­ar­for­seti fram­kvæmd­ar­stjórn­ar­inn­ar, sagði sam­bandið ekki eiga ann­arra kosta völ. Ástæða höfn­un­ar­innar er sú að frum­varpið gerir ráð fyrir miklum fjár­laga­halla vegna auk­inna rík­is­út­gjalda og skatta­lækk­un­ina. Hall­inn myndi leiða til auk­innar skulda­söfn­unar ítalska rík­is­sjóðs­ins sem nú þegar er orðin of mikil sam­kvæmt ­Stöð­ug­leika-og ­vaxt­ar­sam­omu­lag­i að­ild­ar­ríkja á evru­svæð­inu.

Kjarn­inn hefur áður fjallað um umrædd fjár­lög, en rík­is­stjórn Ítalíu til­kynnti frum­varpið til þeirra í síð­asta mán­uði. Frum­varpið vakti óhug meðal ítal­skra fjár­mála­mark­aða og óflokks­bund­inna ráð­herra, en óvíst var hvort það stæð­ist stjórn­ar­skrá lands­ins. 

Rík­is­stjórn­ar­flokk­arnir tveir, popúlista­flokk­arn­ir M5S og Lega, fara þó jákvæðum orðum um ­á­ætl­an­irn­ar í frum­varp­inu og sagði for­mað­ur­ M5S að með þeim yrði „fá­tækt­inni útrýmt“ í land­in­u. 

Störu­keppni

Sam­kvæmt pist­li Zinga­les ­þjóna ákvarð­anir valda­mestu ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins og Ítalíu hags­munum beggja aðila til skamms tíma, þar sem heppi­legt er fyrir rík­is­stjórn Ítalíu ann­ars vegar og Þýska­lands og Frakk­lands hins vegar að kenna öðrum aðild­ar­ríkjum um óstöð­ug­leika á evru­svæð­inu. Hins vegar sé þessi „störu­keppn­i“  olía á eld þeirrar efna­hags­legrar og póli­tískrar spennu sem ríkir innan sam­bands­ins. Auk­ist hún er veru­leg hætta á að Ítalía segi sig úr ­evru­sam­starf­in­u. 

Efna­hags­legur harm­leikur Ítalíu

Vanda­mál Ítalíu gagn­vart Evr­ópu­sam­band­inu hafa langan aðdrag­anda. Þjóð­ar­tekjur á mann þar í landi eru nær óbreyttar frá því sem þær voru fyrir ald­ar­fjórð­ungi síðan og hátt atvinnu­leysi hefur leitt til þess að nær 200 þús­undir ung­menna flytja burt á ári hverju. Sam­hliða miklum speki­leka sem fylgir útflutn­ingi ungra Ítala og dregur úr hag­vaxt­ar­horfum til fram­tíðar hefur ört hækk­andi með­al­aldur þjóð­ar­innar leitt sívax­andi skulda­byrði hins opin­bera sem gerir rík­is­stjórn­unum erfitt að fjár­magna grunn­þjón­ustu sína.

Auglýsing

Gylfi Zoëga ­gerði vanda­mál Ítalíu að umfjöll­un­ar­efni sínu í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar og sýndi þar fram á hversu mikið staða lands­ins gagn­vart Þýska­landi versn­aði á árunum 1999-2014. Fyrir fjórum árum síðan voru með­al­tekjur Þjóð­verja fjórð­ungi hærri en með­al­tekjur Ítala, sem er stór breyt­ing frá árinu 1999 þegar þjóð­irnar tvær voru í nær sömu spor­um. 

Síð­ustu ár hafa heldur ekki verið gjöful fyrir Ítal­íu, en hag­vöxtur frá árinu 2014 hefur verið í kringum eitt pró­sent. Nýj­ustu árs­fjórð­ungs­tölur voru einnig nokkuð undir vænt­ing­um, en hag­vöxtur lands­ins á síð­asta árs­fjórð­ungi þessa árs var nákvæm­lega 0 pró­sent.

ESB með­sekt

Bæði Gylfi og Zinga­les telja hluta af sök­inni vegna slæmra horfa á Ítalíu liggja hjá Evr­ópu­sam­band­inu þar sem ekki ríkja sam­eig­in­legar reglur í álf­unni um upp­gjör þrota­búa og rétt kröfu­hafa og spari­fjár­eig­enda, auk þess sem seðla­banki Ítalíu geti ekki lánað rík­is­sjóð sínum pen­ing ef hann verður gjald­þrota. 

Án nauð­syn­legrar sam­ein­ingar í fjár­mála­kerfi Evr­ópu­sam­bands­ins aukast líkur á greiðslu­falli ítal­skra banka í kjöl­far verð­falls á rík­is­skulda­bréfum þar í landi, en slíkt kæmi einnig niður á önnur ríki ESB. Til að hruni verði afstýrt sé nauð­syn­legt fyrir Evr­ópu­sam­bandið að end­ur­skoða skuldir Ítalíu og ekki þvinga þjóð­ina til þess að bera byrði af allri end­ur­greiðslu þeirra.

Eldar þjóð­ern­is­hyggju var­huga­verðir

Mikið er í húfi fyrir báða aðila að fjár­mála­kerfi Ítalíu verði stöðu­gra, en sjóðir Evr­ópu­sam­bands­ins eru ekki nógu stórir til þess að bjarga rík­is­sjóð lands­ins, fari svo að hann lendi í greiðslu­þroti. Sú nið­ur­staða gæti leitt til enda­loka ­evru­sam­starfs­ins eins og við þekkjum það og aft­ur­hvarfs til þjóð­hyggju og minni sam­starfs milli ríkja. Zinga­les varar við hættum þess að setja skuldugri þjóð þröngar skorður og nefnir í því sam­hengi Þýska­land við lok fyrri heims­styrj­ald­ar. Sama tón má finna í pistli Gylfa, en hann von­ast til þess nýjar kyn­slóðir „kveiki ekki sömu elda“ þjóð­ern­is­hyggju og brunnu á síð­ustu öld­inn­i. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Magnús Halldórsson
Þögnin hættulegri
Kjarninn 21. október 2019
Rósa Björk Brynólfsdóttir
Er rétt að dæma fólk í fangelsi fyrir pólitískar skoðanir ?
Kjarninn 20. október 2019
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar