Störukeppni milli Ítalíu og ESB

Hvorki ítölsk stjórnvöld né yfirstjórn ESB virðast ætla að gefa sig í deilu um fjármál Ítalíu á næsta ári. Sérfræðingar eru uggandi yfir stöðunni, en þeir telja hana geta stefnt Evrópusamstarfi í hættu og styrkt málstað þjóðernissina víða um álfuna.

Forsætisráðherra Ítalíu, Giuseppe Conte, tekur hér í höndina á Angelu Merkel, kanslara Þýskalands. Forseti Framkvæmdastjórnar ESB, Jean-Claude Juncker, fylgist með.
Forsætisráðherra Ítalíu, Giuseppe Conte, tekur hér í höndina á Angelu Merkel, kanslara Þýskalands. Forseti Framkvæmdastjórnar ESB, Jean-Claude Juncker, fylgist með.
Auglýsing

Póli­tísk ­störu­keppn­i er hafin milli Ítalíu og yfir­stjórnar Evr­ópu­sam­bands­ins vegna trega ítal­skra stjórn­valda til að standa við opin­berar skuld­bind­ingar sín­ar. Ósættið er talið þjóna skamm­tíma­hags­munum stjórn­mála­manna víðs vegar um ­evru­svæð­ið, en hætta er á að sam­starf milli Evr­ópu­þjóða til langs tíma sé í hættu ef ekk­ert verður að gert. Þetta kemur fram í skoð­anapistli hag­fræði­pró­fess­ors­ins Luigi Zinga­les í New York Times á dög­un­um.

Í síð­ustu viku ákvað fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins að hafna fjár­lögum Ítalíu fyrir næsta ár, en ­Vald­is Dombrovskis, aðstoð­ar­for­seti fram­kvæmd­ar­stjórn­ar­inn­ar, sagði sam­bandið ekki eiga ann­arra kosta völ. Ástæða höfn­un­ar­innar er sú að frum­varpið gerir ráð fyrir miklum fjár­laga­halla vegna auk­inna rík­is­út­gjalda og skatta­lækk­un­ina. Hall­inn myndi leiða til auk­innar skulda­söfn­unar ítalska rík­is­sjóðs­ins sem nú þegar er orðin of mikil sam­kvæmt ­Stöð­ug­leika-og ­vaxt­ar­sam­omu­lag­i að­ild­ar­ríkja á evru­svæð­inu.

Kjarn­inn hefur áður fjallað um umrædd fjár­lög, en rík­is­stjórn Ítalíu til­kynnti frum­varpið til þeirra í síð­asta mán­uði. Frum­varpið vakti óhug meðal ítal­skra fjár­mála­mark­aða og óflokks­bund­inna ráð­herra, en óvíst var hvort það stæð­ist stjórn­ar­skrá lands­ins. 

Rík­is­stjórn­ar­flokk­arnir tveir, popúlista­flokk­arn­ir M5S og Lega, fara þó jákvæðum orðum um ­á­ætl­an­irn­ar í frum­varp­inu og sagði for­mað­ur­ M5S að með þeim yrði „fá­tækt­inni útrýmt“ í land­in­u. 

Störu­keppni

Sam­kvæmt pist­li Zinga­les ­þjóna ákvarð­anir valda­mestu ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins og Ítalíu hags­munum beggja aðila til skamms tíma, þar sem heppi­legt er fyrir rík­is­stjórn Ítalíu ann­ars vegar og Þýska­lands og Frakk­lands hins vegar að kenna öðrum aðild­ar­ríkjum um óstöð­ug­leika á evru­svæð­inu. Hins vegar sé þessi „störu­keppn­i“  olía á eld þeirrar efna­hags­legrar og póli­tískrar spennu sem ríkir innan sam­bands­ins. Auk­ist hún er veru­leg hætta á að Ítalía segi sig úr ­evru­sam­starf­in­u. 

Efna­hags­legur harm­leikur Ítalíu

Vanda­mál Ítalíu gagn­vart Evr­ópu­sam­band­inu hafa langan aðdrag­anda. Þjóð­ar­tekjur á mann þar í landi eru nær óbreyttar frá því sem þær voru fyrir ald­ar­fjórð­ungi síðan og hátt atvinnu­leysi hefur leitt til þess að nær 200 þús­undir ung­menna flytja burt á ári hverju. Sam­hliða miklum speki­leka sem fylgir útflutn­ingi ungra Ítala og dregur úr hag­vaxt­ar­horfum til fram­tíðar hefur ört hækk­andi með­al­aldur þjóð­ar­innar leitt sívax­andi skulda­byrði hins opin­bera sem gerir rík­is­stjórn­unum erfitt að fjár­magna grunn­þjón­ustu sína.

Auglýsing

Gylfi Zoëga ­gerði vanda­mál Ítalíu að umfjöll­un­ar­efni sínu í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar og sýndi þar fram á hversu mikið staða lands­ins gagn­vart Þýska­landi versn­aði á árunum 1999-2014. Fyrir fjórum árum síðan voru með­al­tekjur Þjóð­verja fjórð­ungi hærri en með­al­tekjur Ítala, sem er stór breyt­ing frá árinu 1999 þegar þjóð­irnar tvær voru í nær sömu spor­um. 

Síð­ustu ár hafa heldur ekki verið gjöful fyrir Ítal­íu, en hag­vöxtur frá árinu 2014 hefur verið í kringum eitt pró­sent. Nýj­ustu árs­fjórð­ungs­tölur voru einnig nokkuð undir vænt­ing­um, en hag­vöxtur lands­ins á síð­asta árs­fjórð­ungi þessa árs var nákvæm­lega 0 pró­sent.

ESB með­sekt

Bæði Gylfi og Zinga­les telja hluta af sök­inni vegna slæmra horfa á Ítalíu liggja hjá Evr­ópu­sam­band­inu þar sem ekki ríkja sam­eig­in­legar reglur í álf­unni um upp­gjör þrota­búa og rétt kröfu­hafa og spari­fjár­eig­enda, auk þess sem seðla­banki Ítalíu geti ekki lánað rík­is­sjóð sínum pen­ing ef hann verður gjald­þrota. 

Án nauð­syn­legrar sam­ein­ingar í fjár­mála­kerfi Evr­ópu­sam­bands­ins aukast líkur á greiðslu­falli ítal­skra banka í kjöl­far verð­falls á rík­is­skulda­bréfum þar í landi, en slíkt kæmi einnig niður á önnur ríki ESB. Til að hruni verði afstýrt sé nauð­syn­legt fyrir Evr­ópu­sam­bandið að end­ur­skoða skuldir Ítalíu og ekki þvinga þjóð­ina til þess að bera byrði af allri end­ur­greiðslu þeirra.

Eldar þjóð­ern­is­hyggju var­huga­verðir

Mikið er í húfi fyrir báða aðila að fjár­mála­kerfi Ítalíu verði stöðu­gra, en sjóðir Evr­ópu­sam­bands­ins eru ekki nógu stórir til þess að bjarga rík­is­sjóð lands­ins, fari svo að hann lendi í greiðslu­þroti. Sú nið­ur­staða gæti leitt til enda­loka ­evru­sam­starfs­ins eins og við þekkjum það og aft­ur­hvarfs til þjóð­hyggju og minni sam­starfs milli ríkja. Zinga­les varar við hættum þess að setja skuldugri þjóð þröngar skorður og nefnir í því sam­hengi Þýska­land við lok fyrri heims­styrj­ald­ar. Sama tón má finna í pistli Gylfa, en hann von­ast til þess nýjar kyn­slóðir „kveiki ekki sömu elda“ þjóð­ern­is­hyggju og brunnu á síð­ustu öld­inn­i. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði.
Ekki æskilegt að einblína á fjölgun starfa í ferðaþjónustu í hálaunalandi eins og Íslandi
Prófessor í hagfræði segir að ferðaþjónusta sé grein sem þrífist best í löndum þar sem vinnuafl er ódýrt. Endurreisn ferðaþjónustu í sömu mynd og áður sé því varla æskileg, enda hafi hún að uppistöðu verið mönnum með innfluttu vinnuafli.
Kjarninn 1. júní 2020
Barnabætur og sérstakur barnabótaauki skilaði 15 milljörðum til barnafjölskyldna
Íslenska barnabótakerfið hefur verið harðlega gagnrýnt undanfarin ár fyrir að vera fyrst og fremst nokkurs konar fátækrahjálp við tekjulágar fjölskyldur. Tekjutengdu bæturnar hækkuðu lítillega í fyrra og sérstakur barnabótaauki var greiddur út á föstudag.
Kjarninn 1. júní 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, er annar forstjóra Samherja.
Sjávarútvegsfyrirtæki fengu 175 milljónir króna úr hlutabótaleiðinni
Tvö dótturfyrirtæki Samherja skera sig úr á meðal sjávarútvegsfyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina. Alls voru 245 starfsmenn þeirra settir á leiðina. Samstæðan ætlar að endurgreiða ríkissjóði greiðslurnar sem hún fékk.
Kjarninn 1. júní 2020
Eiríkur Rögnvaldsson
Tölum íslensku við útlendinga
Kjarninn 1. júní 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar.
Fyrirtækin sem ætla að endurgreiða hlutabætur fá reikning í vikunni
Stöndug fyrirtæki sem nýttu sér hlutabótaleiðina, en hafa óskað eftir því að fá að endurgreiða það sem þau fengu úr ríkissjóði í gegnum hana, munu fá send skilaboð í vikunni um hvað þau skulda og hvernig þau eiga að borga.
Kjarninn 1. júní 2020
Landamæri margra landa opna á nýjan leik á næstunni. En ferðamennska sumarsins 2020 verður með öðru sniði en venjulega.
Lokkandi ferðatilboð í skugga hættu á annarri bylgju
Lægri skattar, niðurgreiðslur á ferðum og gistingu, ókeypis gisting og læknisaðstoð ef til veikinda kemur eru meðal þeirra aðferða sem lönd ætla að beita til að lokka ferðamenn til sín. Á sama tíma vara heilbrigðisyfirvöld við hættunni á annarri bylgju.
Kjarninn 1. júní 2020
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Glæpur og refsing: Skipta kyn og kynþáttur máli?
Kjarninn 1. júní 2020
Minkar eru ræktaðir á búum víða um heim, m .a. á Íslandi, vegna feldsins.
Menn smituðust af minkum
Fólk er talið hafa borið kórónuveiruna inn í minkabú í Hollandi. Minkarnir sýktust og smituðu svo að minnsta kosti tvo starfsmenn. Engin grunur hefur vaknað um kórónuveirusmit i minkum eða öðrum dýrum hér á landi.
Kjarninn 1. júní 2020
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar