Arion banki vill selja verksmiðjuna í Helguvík „eins fljótt og kostur er“

Bókfært virði kísilmálmverksmiðjunnar í Helguvík, sem var upphaflega í eigu United Silicon, er 15,5 milljörðum krónum undir þeirri fjárfestingu sem þegar er búið að kosta til við uppbyggingu hennar. Arion banki ætlar sér að selja hana við fyrsta tækifæri.

Kísilver united silicon helguvík mynd: Skjáskot/Youtube
Auglýsing

Eignir Stakks­berg, félags­ins sem Arion banki stofn­aði utan um starf­semi kís­il­málm­verk­smiðju United Sil­icon í Helgu­vík, eru metnar á 6,5 millj­arða króna. Virði þeirra hækk­aði um 1,3 millj­arð króna í fyrra, en það var bók­fært á 5,2 millj­arða króna í árs­lok 2017. Skuldir þess eru eng­ar. Arion banki hyggst selja Stakks­berg eins fljótt og kostur er.

Þetta kemur fram í árs­reikn­ingi Arion banka fyrir árið 2018 sem birtur var fyrir helgi.

Sé bók­fært virði kís­il­málm­verk­smiðj­unnar end­an­legt virði hennar er ljóst að gríð­ar­legt tap hefur orðið á fjár­fest­ingum í henni. Í bréfi sem lög­maður Stakks­berg sendi til skipu­lags­stofn­unar í lok árs í fyrra kom fram að þegar unnin fjár­fest­ing í verk­smiðju Stakks­berg næmi „um 22 millj­örðum króna.“

Óvissa og ágrein­ingur við aðra kröfu­hafa

Eftir að United Sil­icon var lýst gjald­þrota þann 22. jan­úar í fyrra, vegna alvar­legra tækni­legra erf­ið­leika í rekstri sem lauk með því að tíma­bundið bann var lagt við starf­semi félags­ins, tók Arion banki, sem stærsti kröfu­hafi félags­ins, yfir eignir þess og færði inn í nýtt félag, áður­nefnt Stakks­berg. Í kjöl­far þess vann bank­inn að því að „draga úr óvissu varð­andi end­ur­gang­setn­ingu verk­smiðj­unn­ar, m.a. með því að fá starfs­leyfi rekstr­ar­ins yfir­færð til félags­ins, afla félag­inu nýs raf­orku­samn­ings og vinna að grunn verk­fræði­legri hönnun þeirra úrbóta sem nauð­syn­legt er að unnar séu í aðdrag­anda end­ur­gang­setn­ing­ar. Stakks­berg vinnur í dag að gerð nýs umhverf­is­mats fyrir verk­smiðj­una, sem miðar vel áfram, sem og að und­ir­bún­ingi að breyt­ingu á deiliskipu­lagi sem unnið verður í sam­vinnu við Reykja­nesbæ er nær dregur end­ur­gang­setn­ingu. Nið­ur­staða um hið síð­ar­nefnda er óviss á þessu stig­i.“Þegar ráðamenn þess tíma og forvígismenn United Silicon tóku skóflustungu að verksmiðjunni ríkti mikil bjartsýni. Hún hefur síðan snúist upp í martröð.

Í árs­reikn­ingi Arion banka kemur einnig fram fram að tveir óveð­tryggðir kröfu­hafar hafi mót­mælt því að bank­inn hafi leyst til sín allar eignir United Sil­icon við þrot félags­ins, þrátt fyrir að skipta­stjóri þrota­bús­ins hefði sam­þykkt veð­kröfur Arion banka. „Skipta­stjóri þrota­bús­ins hefur vísað ágrein­ingnum til Hér­aðs­dóms Reykja­ness. Bank­inn hefur farið yfir mót­mælin og hafnar þeim öll­um. Aðal­með­ferð máls­ins er áætluð í haust. Vakin er athygli á því að í samn­ingi milli bank­ans og þrota­bús­ins kemur fram að ef komi til þess að veð bank­ans verði dæmd ólög­mæt muni bank­inn end­ur­greiða þrota­bú­inu fjár­hæð ógiltra veð­skjala.“

Margir þegar tapað miklu

Arion banki hefur þegar afskrifað 4,8 millj­­­­­­arða króna vegna verk­efn­is­ins.

En fleiri hafa tapað stórum fjár­­­hæð­­­um. Frjálsi líf­eyr­is­­­­­­sjóð­­­­­­ur­inn, sem fjár­­­­­­­­­­­festi 1.178 millj­­­­­­ónum króna í United Sil­icon, hefur fært niður virði þeirra hluta­bréfa og skulda­bréfa sem sjóð­­­­­­ur­inn á í félag­inu um 100 pró­­­­­­sent. Sömu sögu er að segja af Eft­ir­­­­­­launa­­­­­­sjóði félags íslenskra atvinn­u­flug­­­­­­manna (EF­Í­A). Þar nemur nið­­­­­­ur­­­­­­færslan einnig 100 pró­­­­­­sent­­­­­­um. Líf­eyr­is­­­­­­sjóð starfs­­­­­­manna Bún­­­­­­að­­­­­­ar­­­­­­banka Íslands (LS­BÍ) fjár­­­­­­­­­festir einnig í verk­efn­inu. Arion banki rekur alla sjóð­ina þrjá, starfs­­­­­­fólk bank­ans gegnir stjórn­­­­­­un­­­­­­ar­­­­­­stöðum í þeim og þeir eru til húsa í höf­uð­­­­­­stöðvum hans í Borg­­­­­­ar­­­­­túni.

Þá setti líf­eyr­is­­­­­sjóð­­­­­ur­inn Festa 875 millj­­­­­ónir króna í United Sil­icon. Hann hefur einnig fram­­­­­kvæmt var­úð­­­­­ar­n­ið­­­­­ur­­­­­færslu vegna verk­efn­is­ins.

Mikil and­staða á meðal íbúa

Starf­­semi kís­­il­verk­smiðju United Sil­icon stöðvuð 1. sept­­em­ber í fyrra. eftir að Umhverf­is­­­­stofnun tók ákvörðun þess efn­­­­is. Óheim­ilt var að end­­­­ur­ræsa ofn verk­smiðj­unnar nema með skrif­­­­legri heim­ild frá stofn­un­inni að loknum full­nægj­andi end­­­­ur­­­­bótum og ítar­­­­legu mati á þeim. Það mat mun, líkt og áður sagði, taka allt að 20 mán­uði.

Auglýsing
Í bréfi sem Umhverf­is­­­­stofnun sendi til for­svar­s­­­­manna United Sil­icon föst­u­dag­inn 19. jan­úar 2018 kom fram að ráð­­­­ast þurfi í úrbætur sem kosta um þrjá millj­­­­arða króna áður en að verk­­­­smiðjan fær að fara í gang að nýju. Í kjöl­farið var tekin ákvörðun um að setja félagið í þrot og færa eignir hennar yfir til nýs félags í eigu Arion banka. Það hefur síðan það hlut­verk að gera verk­smiðj­una starf­hæfa og selja hana síð­an.

Mikil and­staða hefur byggst upp á meðal íbúa Reykja­nes­bæjar við frekarið stór­iðju í Helgu­vík. Sú and­staða snýr bæði að end­ur­ræs­ingu kís­il­málm­vers Stakks­bergs og fyr­ir­hug­aðri verk­smiðju félags­ins Thorsil á svæð­inu.

Vegna hennar hafa verið stofnuð félaga­sam­tökin „And­stæð­ingar stór­iðju í Helgu­vík“. Sam­tökin hafa staðið fyrir und­ir­skrifta­söfnun til að efna til bind­andi íbúa­kosn­inga vegna starf­semi Stakks­berg og Thorsil í Helgu­vík. Þau afhentu bæj­ar­yf­ir­völdum í Reykja­nesbæ und­ir­skrifta­lista 2.700 íbúa Reykja­nes­bæjar í vik­unni.

Sam­tökin vilja einnig að beiðni um breyt­ingar á deiliskipu­lagi í Helgu­vík verði hafnað og hafa falið lög­manni að óska eftir því við Umhverf­is­stofnun að starfs­leyfi Stakks­bergs verði aft­ur­kall­að.

Kostn­að­ur­inn nú þegar 22 millj­arðar

Kjarn­inn greindi frá því um miðjan des­em­ber síð­ast­lið­inn að Stakks­berg, og þar af leið­andi Arion banki, hafi ekki hug á því að beygja sig undir þessar ósk­ir. Þá var sagt frá því að Stakks­berg teldi að íbúa­kosn­ing um breyt­ingar á skipu­lagi á svæð­inu sem félagið hefur óskað eftir að láta vinna sé ekki lög­mæt.

Í bréfi sem félagið sendi Skipu­lags­stofn­un, og Kjarn­inn hefur undir hönd­um, segir að „slíkar umsóknir verði að afgreiða á grund­velli lög­mætra og mál­efna­legra sjón­ar­miða en ekki í vin­sæld­ar­kosn­ing­u.“ Þar var verið að vísa í und­ir­skrifta­söfn­un­ina sem þá stóð yfir.

Í bréf­inu segir lög­maður Stakks­berg að þegar hafi verið fall­ist á starf­sem­ina sem hafi fengið öll leyfi og sé meðal ann­ars með gilt starfs­leyfi. „Verk­smiðjan hefur þegar verið byggð á lóð­inni fyrir um 22 millj­arða króna. Um er að ræða rétt­indi sem njóti verndar eign­ar­rétt­ar­á­kvæðis 72. gr. stjórn­ar­skrár­innar og atvinnu­rétt­indi sem njóti verndar 75. gr. stjórn­ar­skrár. Um slík rétt­indi verði ekki kosið í almennum kosn­ingum að mati Stakks­berg ehf.“

Fyrir einu ári síðan: „Við eigum Ísland, það eina sem við eigum eftir að gera er að taka það“
Lífeyrissjóðir landsins eiga stóran hluta af íslensku atvinnulífi. Hávær krafa hefur lengi verið um að þeir verði virkari eigendur og nýti sér þau völd sem í því felast til að beita sér fyrir lífsgæðum sjóðsfélaga í nútíð ekki síður en í framtíð.
Kjarninn 21. september 2019
Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar