Skuggahliðar íþróttanna

Þjálfarar keppnisfólks í íþróttum beita ýmsum aðferðum við þjálfunina. Krafan um árangur hefur iðulega skuggahliðar sem lítið er talað um og jafnvel reynt að þegja í hel.

swimming.jpg
Auglýsing

Fyrir tveimur vikum sýndi danska sjón­varp­ið, DR, þátt­inn ,,Svømmestjerner – Under overfla­den. Þessi þáttur fjall­aði um þær aðferðir sem þjálf­arar danska kvenna­lands­liðs­ins í sundi beittu um margra ára skeið, en ekki þó síður um afleið­ing­arnar sem aðferðir þjálf­ar­anna höfðu í för með sér.

Árið 2002 ákvað stjórn Danska Sund­sam­bands­ins að efla til muna þjálfun danska kvenna­lands­liðs­ins i sundi. Með nán­ari sam­vinnu við Team Dan­mark (stofnun sem hefur yfir­um­sjón með og styrkir fram­úr­skar­andi íþrótta­fólk) fékk Sund­sam­bandið mun meira fé til starf­sem­inn­ar. 

Í byrjun mars árið 2003 tók nýr þjálf­ari, Ástr­al­inn Mark Regan, við þjálfun dönsku lands­lið­anna í sundi. Mark Regan var þekktur sund­þjálf­ari og stjórn Danska sund­sam­bands­ins batt miklar vonir við ráðn­ingu hans. Á þessum tíma var æfinga­að­staða lands­lið­anna í Farum á Norð­aust­ur-­Sjá­landi. Fljót­lega eftir að Mark Regan hóf störf kom í ljós að hann beitti öðrum aðferðum við þjálfun­ina en Danir áttu að venj­ast. Það hafði vissu­lega spurst út að þjálf­ar­inn væri skap­mik­ill en fæstir áttu  von á að hann grýtti stólum og öðrum lausa­munum á sund­laug­ar­bakk­anum til og frá með til­heyr­andi hróp­um. Það voru þó aðrir þættir í fari þjálf­ar­ans sem vöktu athygli ann­arra þjálf­ara sem unnu í sund­mið­stöð­ini í Far­um. 

Auglýsing

Niðr­andi ummæli og vigtað í allra við­ur­vist  

Jens Frederik­sen var einn þeirra þjálf­ara sem dag­lega vann í sund­mið­stöð­inni þegar Mark Regan hóf störf. Eins og aðrir varð hann vitni að fram­komu og hátta­lagi nýja þjálf­ar­ans gagn­vart stúlkum í kvenna­lands­lið­inu. Síðla árs 2004 ákvað Jens Frederiksen, eftir að hafa um nokk­urra mán­aða skeið fylgst með kollega sín­um, að senda  for­manni Danska sund­sam­bands­ins tölvu­póst. Þar lýsti hann áhyggjum sínum vegna fram­komu lands­liðs­þjálf­ar­ans sem nið­ur­lægði stúlk­urnar með ýmsum hætti. Þær voru allar skyld­aðar til að stíga á vigt­ina dag­lega, í allra aug­sýn, og svo dundu athuga­semdir þjálf­ar­ans á þeim. Hvort þær hefðu verið í rjóma­köku­kapp­áti í gær og annað í þeim dúr. Innan sund­sam­bands­ins giltu ann­ars þær reglur að hver og einn skyldi vigtaður í ein­rúmi (vigt­unin átti ekki að vera skylda) og þyngdin væri einka­mál. Jens Frederik­sen fékk aldrei svar við tölvu­póst­inum og ekk­ert breytt­ist. Jens Frederik­sen sagði síðar í við­tali að ekki hefði farið fram­hjá sér, og mörgum öðrum, að stúlk­unum í lands­liðs­hópnum liði ekki vel undir stjórn Mark Reg­an. Um sama leyti og Jens Frederik­sen sendi áður­nefndan tölvu­póst hætti Mette Jac­ob­sen, ein besta sund­kona Dan­merkur fyrr og síð­ar, að æfa undir stjórn Mark Regan og fór að æfa undir stjórn ann­ars þjálf­ara í annarri sund­mið­stöð. Mette Jac­ob­sen dró ekki dul á að hún hefði hætt að æfa með lands­lið­inu vegna fram­komu Mark Regan, við sig og aðrar stúlk­ur.  Hún hætti keppn­issundi árið 2006, hafði þá unnið til 36 verð­launa á Evr­ópu­mótum og heims­meist­ara­mót­um, þar af 10 gull­verð­launa.



Grun­semdir nær­ing­ar­ráð­gjafans

Í apríl árið 2005 voru Mark Regan þjálf­ari og Lars Søren­sen íþrótta­stjóri kall­aðir á fund Önnu Ottes­en, nær­ing­ar­ráð­gjafa Team Dan­mark. Á fund­inum lagði hún til að þegar í stað yrði hætt að vigta sund­kon­urn­ar. Hún sagð­ist óttast, og teldi sig vita, að sumar stúlkn­anna bein­línis sveltu sig, af ótta við þjálf­arann, og það gæti haft alvar­legar afleið­ing­ar, ekki síst á sál­ar­á­stand­ið. Þjálf­ar­inn og íþrótta­stjór­inn sam­þykktu til­lögur nær­ing­ar­ráð­gjafans og Team Dan­mark sendi nýjar reglur varð­andi vigtun og fleira til allra þjálf­ara. Þessar reglur breyttu hins­vegar engu, Mark Regan fór sínu fram og eng­inn hjá sund­sam­band­inu lyfti svo­mikið sem litlafingri til að stöðva hátta­lag hans. 

Átrösk­un, kvíði og þung­lyndi

Áhyggjur Önnu Ottesen nær­ing­ar­ráð­gjafa reynd­ust á rökum reist­ar. Ein þeirra stúlkna sem aðferðir Mark Regan höfðu mikil áhrif á er Jea­nette Ottesen. Eftir að hún hafði í þrjú ár æft undir stjórn Mark Regan hætti hún að mæta á æfingar undir hans stjórn. Þetta var árið 2006. Hún þjáð­ist þá af átröskun og þung­lyndi. Henni tókst þó að yfir­vinna erf­ið­leik­ana og byrj­aði aftur að æfa, fyrst á eigin spýtur en síðan með lands­lið­inu árið 2008, en þá hætti Mark Regan sem lands­liðs­þjálf­ari. Jea­nette Ottesen hefur unnið til 50 alþjóð­legra verð­launa, fleiri en nokkur önnur dönsk sund­kona. Í við­tali við danska útvarpið fyrir skömmu sagði hún að aðeins hefði munað hárs­breidd að aðferðir Mark Regan hefðu eyði­lagt feril sinn. 

Ekki allar jafn heppn­ar 

Ekki voru allar stúlkur jafn heppnar og Jea­nette Ottesen. Í áður­nefndum sjón­varps­þætti um sund­stjörn­urnar var rætt við nokkrar stúlkur sem voru í fremstu röð en brotn­uðu undan álag­inu og aðferðum Mark Reg­an. Ein þeirra er Kathrine Jørg­en­sen, hún var talin ein efni­leg­asta sund­kona Dan­merk­ur. Frá­sögn hennar um bar­áttu við þung­lyndi og átröskun er áhrifa­mik­il. Eftir að hafa verið dvalið á geð­deild um skeið byrj­aði hún aftur að æfa, í Esbjerg. Þegar hún var kölluð til lands­liðsæf­inga komst hún fljótt að því að allt var við það sama, Mark Regan skip­aði öllum að stíga á vigt­ina og gerði athuga­semdir svo allir við­staddir heyrðu. Þetta var til þess að Katr­hine Jørg­en­sen hætti algjör­lega allri sund­þjálfun og dvaldi aftur um skeið á geð­deild. Hún glímir enn við þung­lyndi.

Paulus Wildeboer og Mich­ael Hinge  

Mark Regan hætti, eins og áður sagði, sem lands­liðs­þjálf­ari árið 2008. Hafi sund­fólkið ímyndað sér að þá tæki annað og betra við varð­andi þjálfun­ina skjátl­að­ist því. Hol­lend­ing­ur­inn Paulus Wildeboer tók við sem lands­liðs­þjálf­ari og hann not­aði nákvæm­lega sömu aðferðir og Mark Regan hafði gert. Nið­ur­lægði stúlk­urnar og vigt­unin fór fram í allra aug­sýn með til­heyr­andi athuga­semd­um. Og aðferð­irnar frá Mark Regan náðu ekki ein­ungis til lands­liðs­ins í flokki full­orð­inna. Dan­inn Mich­ael Hinge sem tók við sem þjálf­ari ung­linga­lands­liðs­ins í sundi árið 2005 not­aði nákvæm­lega sömu aðferð­ir. Meðal þeirra sem voru undir hans stjórn sem þjálf­ara var Sidse Kehlet. Árið 2011, þegar hún var á fimmt­ánda ári, var Sidse Kehlet besta sund­kona Evr­ópu í sínum ald­urs­flokki. En hún fékk að kenna á aðferðum Mich­ael Hinge. Í við­tali við DR  sagði hún frá því að Mich­ael Hinge hefði notað hvert tæki­færi til að gera grín að sér, kallað hana feitu Sid­se. Hún tók aðfinnslur þjálf­ar­ans mjög nærri sér, gerði allt sem hún gat til að létt­ast en eftir að hún hafði misst 10 kíló á tveimur mán­uðum sagði lík­am­inn stopp. Hún þjáð­ist af átröskun og þung­lyndi og árið 2014, hætti hún allri sund­iðkun, að lækn­is­ráði. Sidse Kehlet glímir enn við þung­lyndi og er háð lyfj­u­m. 

Hér hafa aðeins verið nefnd nokkur dæmi en þau eru miklu fleiri.

Rétt er að nefna að frá árinu 2012 hefur reglum um vigtun sund­fólks, verið fylgt. Mark Regan býr í Ástr­alíu og er kom­inn  á eft­ir­laun. Hann vildi ekki veita danska sjón­varp­inu við­tal en sagði þó við frétta­mann að hann teldi sig ekki hafa gert neitt rangt í starfi sínu.  

Paulus Wildeboer lést árið 2014 og Mich­ael Hinge starfar sem sund­þjálf­ari hjá Sund­fé­lag­inu í Hol­bæk á Sjá­landi. Hann vildi ekk­ert segja þegar frétta­menn danska sjón­varps­ins höfðu sam­band við hann.

Sund­sam­bandið getur engu svarað en ráð­herra vill skýr­ing­ar 

For­svars­menn Danska sund­sam­bands­ins hafa litlu getað svarað  þegar leitað hefur verið svara við því hvernig þetta, sem allir við­ur­kenna að átti sér stað, gat gerst. Sund­kon­urnar segja að þær hafi ein­fald­lega ekki þorað að segja neitt af ótta við að falla úr náð­inni. Mette Bock ráð­herra menn­ing­ar- og íþrótta­mála óskaði eftir skýr­ingum sund­sam­bands­ins en þótti þær ófull­nægj­andi og kall­aði full­trúa sund­fólks og sund­sam­bands­ins á sinn fund. Ráð­herr­ann seg­ist vilja tryggja að þetta sem átti sér stað hjá sund­sam­band­inu á árunum 2003 til 2012 geti ekki end­ur­tekið sig og vill fá afdrátt­ar­lausar skýr­ingar á aðgerða­leysi for­svars­manna sund­sam­bands­ins. ,,Það þarf að tala um hlut­ina en ekki þegja. Við viljum ná árangri en það má ekki kosta hvað sem er“ sagði ráð­herr­ann.

Þátt­ur­inn um sund­kon­urnar var sá fyrsti í þátta­röð danska sjón­varps­ins um íþrótta­fólk og átrask­an­ir. Í þátt­unum sem fylgdu í kjöl­farið kom fram að átrask­anir og þung­lyndi eru ekki bundin við sund­fólk.



Myndin er frá mótmælunum í Hong Kong í júní.
Evrópuþingið gagnrýnir aðstæður í Hong Kong
Bæði yfirvöld í Hong Kong og Beijing hafa gagnrýnt Evrópuþingið fyrir ályktunina og segja hana vera hræsni af hálfu þingsins.
Kjarninn 19. júlí 2019
Skora á Almenna innheimtu ehf. að hætta innheimtu á ólöglegum lánum
Fyrir liggur að vextir á smálánum eru margfalt hærri en heimilt er samkvæmt lögum, en þrátt fyrir það eru lántakendur enn krafðir um endurgreiðslu á ólöglegum vöxtum af innheimtufyrirtækinu Almenn innheimta ehf..
Kjarninn 19. júlí 2019
Birna Lárusdóttir
Viljum við fara aftur á byrjunarreit?
Kjarninn 19. júlí 2019
Húsavík á kortið í alþjóðlegu strandhreinsunarátaki
Húsavík heimsækja árlega yfir 100 þúsund ferðamenn í þeim tilgangi að skoða hvali. Ferðaþjónustufyrirtæki á svæðinu sameinuðust í átaki í að hreins strandlengjuna, og vel tókst til.
Kjarninn 19. júlí 2019
Sjálfstæðisflokkur ekki mælst minni frá hruni – Miðjan í andstöðunni nú stærri en stjórnin
Fylgi Sjálfstæðisflokksins hefur ekki mælst lægra frá hruni, samanlagt fylgi ríkisstjórnarflokkanna hefur ekki mælst lægra á kjörtímabilinu og frjálslynda miðjublokkin er nú stærri en ríkisstjórnin.
Kjarninn 19. júlí 2019
Fylgi Miðflokks hærra en Vinstri grænna
Fylgi Miðflokksins eykst verulega á milli mánaða og mælist nú 14,4 prósent. Fylgi flokksins mælist nú hærra en bæði Vinstri grænna og Samfylkingarinnar.
Kjarninn 19. júlí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple Pay og Enski Boltinn í boði fyrir alla
Kjarninn 19. júlí 2019
Þota ALC flogin til Evrópu
Bandaríska flugleigufélagið ALC hefur átt í deilum við Isavia um þotuna. Isavia vildi kyrrsetja vélina til að tryggja greiðslur upp í tveggja milljarða króna skuldir WOW air.
Kjarninn 19. júlí 2019
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar