Efnahagsástandið ekki verra á Nýja-Sjálandi

Þrátt fyrir harkalegar sóttvarnaraðgerðir benda nýjustu hagtölur til þess að efnahagsástand Nýja-Sjálands sé ekki verra en á öðrum Vesturlöndum.

Jacinda Ardern, forsætisráðherra Nýja-Sjálands
Jacinda Ardern, forsætisráðherra Nýja-Sjálands
Auglýsing

Nýja-­Sjá­land hefur verið lofað á heims­vísu fyrir að hafa náð að útrýma COVID-19 smitum með hörðum sótt­varn­ar­að­gerð­um, en ekk­ert inn­an­lands­smit greind­ist í land­inu í 102 daga í sum­ar. And­stæð­ingar hafa þó varað við lam­andi áhrif slíkra aðgerða á efna­hags­líf­ið, en nýlegar hag­tölur þar í landi sýna ekki fram á verri sam­drátt heldur en í öðrum sam­bæri­legum lönd­um. 

Í eigin búbblu

Þann 19. mars síð­ast­lið­inn lok­aði rík­is­stjórn Nýja-­Sjá­lands land­inu fyrir öllum far­þegum sem áttu ekki lög­heim­ili þar til að sporna gegn útbreiðslu kór­ónu­veirunn­ar. Nokkrum dögum seinna lýsti Jacinda Ardern, for­sæt­is­ráð­herra lands­ins, yfir alls­herj­ar­út­göngu­banni og sagði öllum íbúum að halda sig heima í eigin „búbblu“. 

Ardern sagði á sínum tíma að sótt­varn­ar­að­gerðir rík­is­stjórn­ar­innar væru þær ströng­ustu í öllum heim­inum en að hún myndi ekki afsaka þær með neinum hætti. Þær virð­ast einnig hafa borið árang­ur, en ekki greind­ist eitt inn­an­lands­smit í land­inu í 102 daga í sum­ar. Einnig er heild­ar­fjöldi stað­festra smita af COVID-19 í land­inu, sem hefur tæp­lega 5 milljón íbúa, innan við tvö þús­und, auk þess sem ein­ungis 22 hafa lát­ist þar af völdum veirunn­ar.

Auglýsing

Alþjóða­heil­brigð­is­stofn­unin hefur lof­samað skjótar aðgerðir Nýja-­Sjá­lands og sagt þær vera fyr­ir­mynd ann­arra þjóða í því hvernig eigi að bregð­ast við útbreiðslu far­ald­urs­ins. Rík­is­stjórn lands­ins virð­ist einnig hafa ákveðið að halda í þær aðgerðir þegar smitum fór að fjölga aftur í land­inu, en útgöngu­banni var lýst yfir í borg­inni Auckland eftir að hóp­sýk­ing greind­ist þar fyrir þremur vikum síð­an. 

Umdeildar aðgerðir

Harka rík­is­stjórn­ar­innar í sótt­varn­ar­að­gerðum eru ekki óum­deild­ar, en stjórn­ar­and­stöðu­þing­menn hafa gagn­rýnt þær fyrir að lama efna­hags­líf lands­ins óþarf­lega mik­ið. 

Paul Goldsmith, þing­maður nýsjá­lenska þjóð­ar­flokks­ins, sagði fyrr í sumar að hag­spár bentu til þess að efna­hags­sam­drátt­ur­inn í land­inu yrði yfir með­al­lagi OECD-­ríkja, þrátt fyrir að Nýja-­Sjá­land hefði verið betur statt en mörg önnur lönd til að bregð­ast við útbreiðslu veirunn­ar.

Minna atvinnu­leysi en á Íslandi

Þór­dís Kol­brún Reyk­fjörð Gylfa­dótt­ir, nýsköp­un­ar- og ferða­mála­ráð­herra, setti hins vegar fram til­lögur á rík­is­stjórn­ar­fundi í síð­ustu viku þar sem mælt var með því að taka mið af heild­stæðri efna­hags­grein­ingu á afleið­ingum sótt­varn­ar­að­gerða á Nýja-­Sjá­landi.

Í sam­an­burði við Ísland kemur efna­hags­ár­angur Nýja-­Sjá­lands nokkuð vel út. Um 4,1 pró­sent af vinnu­mark­aði lands­ins þáðu atvinnu­leysistengdar bætur þar í landi í júní síð­ast­liðn­um, sam­kvæmt nýrri skýrslu frá nýsjá­lenska félags­mála­ráðu­neyt­inu.

Nýjar tölur benda þó til þess að hlut­fallið hafi nær tvö­fald­ast í ágúst, en búist er við því að það nái hámarki í um 8,1 pró­sent í vet­ur. Til sam­an­burðar spáir Seðla­banki Íslands því að atvinnu­leysi hér á landi muni ná hámarki í u.þ.b. tíu pró­sentum í vet­ur. 

Aðstæður á vinnu­mark­aði hafa verið betri en búist var við á Nýja-­Sjá­landi á síð­ustu mán­uð­um. Í vor spáði hug­veita á vegum rík­is­stjórnar lands­ins því að atvinnu­leysi þar gæti náð allt að 26 pró­sentum ef útgöngu­bönn vörðu í nægi­lega langan tíma og ekk­ert væri að gert. 

Hins vegar náði atvinnu­leysi ein­ungis fjórum pró­sentum á öðrum árs­fjórð­ungi, ef tekið er til­lit til árs­tíð­ar­breyt­inga á vinnu­mark­aðn­um. 

Þungt högg í einka­neyslu

Þrátt fyrir minna högg á vinnu­mark­aði virð­ist þó kreppa vera óum­flýj­an­leg á Nýja-­Sjá­landi, rétt eins og í öðrum OECD-­ríkj­um. Lík­legt er að einka­neysla hafi Nýsjá­lend­inga beðið þungt högg á öðrum árs­fjórð­ungi, en smá­sala dróst þar saman um 14 pró­sent á tíma­bil­inu. Einnig benda nýjar tölur til þess að mik­ill sam­dráttur hafi orðið á korta­veltu í land­inu á síð­ustu vikum eftir að sótt­varn­ar­að­gerðir voru hertar þar fyrir u.þ.b. mán­uði síð­an. 

Mest hefur dregið úr efna­hags­um­svifum í Auckland, þar sem útgöngu­bann var í gildi síð­ustu þrjár vik­urn­ar, en þar hefur korta­neysla dreg­ist saman um 40%. 

Til við­bótar við minni einka­neyslu féll mið­gildi heim­il­is­tekna um 7,6 pró­sent á öðrum árs­fjórð­ungi, en þetta er í fyrsta skiptið sem slíkt hefur gerst síðan mæl­ingar hófust þar í landi árið 1998. 

Hins vegar virð­ist landið njóta góðs af hag­stæð­ari vöru­skipta­jöfn­uði en áður, þar sem útflutn­ingur á vöru hefur ekki dreg­ist saman að neinu ráði á meðan inn­flutn­ingur hefur minnkað veru­lega.

Á svip­uðu reiki og aðrir

Í hag­spá OECD, sem kom út fyrr í sum­ar, var talið að sam­drátt­ur­inn á Nýja-­Sjá­landi myndi nema um 9-10 pró­sentum af lands­fram­leiðslu. 

Þessi sam­dráttur er nokkuð meiri en í Banda­ríkj­un­um, þar sem gert var ráð fyrir að lands­fram­leiðsla muni drag­ast saman um 7,5-8,5 pró­sent, en minni en í Evr­ópu­sam­band­inu, þar sem spáð var 9-11 pró­senta sam­drætti á árin­u. 

Þá taldi OECD að lands­fram­leiðsla Íslands myndi drag­ast saman um 10-11 pró­sent í ár, en Seðla­bank­inn gerir ráð fyrir 7,1 pró­senta sam­drætti í lands­fram­leiðslu í nýjasta hefti Pen­inga­mála. Hag­spár fyrir Nýja-­Sjá­land eru því á svip­uðu reiki og í öðrum lönd­um.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Verðbólgan komin upp í 3,5 prósent
Verðbólgan í september er sú hæsta sem mælst hefur á árinu og hefur nú náð svipuðum hæðum og í fyrra.
Kjarninn 29. september 2020
Fjármagnstekjur ríkustu tíundarinnar voru 100 milljarðar í fyrra
Fjármagnstekjur Íslendinga voru tæplega 142 milljarðar króna í fyrra. Skattur af þeim er umtalsvert lægri en af launatekjum. Rúmlega 70 prósent af öllum fjármagnstekjum fóru til ríkustu tíu prósents landsmanna.
Kjarninn 29. september 2020
Framboðslisti Miðflokksins í Múlaþingi. Sigurður er í aftari röð, þriðji frá vinstri, en Þröstur er í fremri röð, þriðji frá hægri..
Ósanngjarnt að „þurfa að svara fyrir fyllerísröfl Gunnars Braga Sveinssonar“
Miðflokksmenn í Múlaþingi, nýju sameinuðu sveitarfélagi á Austurlandi, telja að Klausturmálið hafi spillt fyrir sér í nýafstaðinni kosningabaráttu. Oddvitinn segir vaxandi guðleysi í þjóðfélaginu leiða til aukinnar dómhörku, sem sé að verða stórvandamál.
Kjarninn 29. september 2020
Stærstu stjórnarandstöðuflokkarnir þrír mælast með meira fylgi en ríkisstjórnin
Ný könnun sýnir að Samfylking, Píratar og Viðreisn eru með meira sameiginlegt fylgi en Sjálfstæðisflokkur, Vinstri græn og Framsóknarflokkurinn. Ekki yrði hægt að mynda þriggja flokka stjórn án þess að bæði Sjálfstæðisflokkur og Samfylking sætu í henni.
Kjarninn 29. september 2020
Eftir samrunan er búist við að TM verði dótturfélag Kviku.
Samrunaviðræður Kviku og TM hafnar
Stjórnir Kviku banka og TM hafa samþykkt að hefja viðræður um sameiningu félaganna tveggja.
Kjarninn 28. september 2020
Jacinda Ardern, forsætisráðherra Nýja-Sjálands.
Ardern vill fresta lokun álvers Rio Tinto með ríkisstuðningi
Forsætisráðherra Nýja-Sjálands er tilbúin að niðurgreiða rafmagn til Rio Tinto til þess að seinka lokun álvers á þeirra vegum þar í landi, nái hún kjöri í næstu kosningum.
Kjarninn 28. september 2020
Jón Snædal
Dánaraðstoð eða líknardráp
Kjarninn 28. september 2020
Alma Möller, landlæknir.
Fólk sem fékk COVID hefur fengið lungnabólgu löngu síðar
Dæmi eru um að fólk sem fékk COVID-19 í vetur hafi fengið lungnabólgu mörgum vikum síðar. Það er mat bæði landlæknis og sóttvarnalæknis að þó að ónæmi fyrir kórónuveirunni sé til staðar hjá þessum hópi verði hann að fara varlega.
Kjarninn 28. september 2020
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar