Stefnir í að umsóknir um vernd hérlendis verði færri en þær hafa verið frá 2015

Þótt fleiri flóttamenn fái nú vernd en áður á Íslandi þá hefur umsækjendum verið að fækka. Tæplega helmingur þeirra sem fá að vera hérlendis eftir að hafa hrakist hingað á flótta koma frá Venesúela eða Írak.

Frá mótmælum flóttamanna sem sótt höfðu um vernd hérlendis sem fóru fram í febrúar 2019.
Frá mótmælum flóttamanna sem sótt höfðu um vernd hérlendis sem fóru fram í febrúar 2019.
Auglýsing

Á fyrstu níu mánuðum ársins 2020 sóttu 514 einstaklingar um alþjóðlega vernd á Íslandi. Haldist sú þróun sem verið hefur að meðaltali á árinu áfram mun fjöldi umsókna verða sá minnsti í ár frá árinu 2015, þegar þær voru 354 talsins. 

Kórónuveirufaraldurinn spilar þar hlutverk enda sóttu einungis tíu manns um vernd hérlendis í apríl og maí, á meðan að Ísland var að mestu lokað fyrir umheiminum vegna fyrstu bylgju hans sem gekk þá yfir. Jafnvel þótt að fjöldi umsækjenda yrði sá sami og í september, þegar 80 sóttu um vernd, hvern þeirra mánaða sem eftir lifa ársins þá myndi fjöldi umsækjenda samt áfram verða sá lægsti síðan 2015. 

Þetta má lesa út úr tölum sem verndarsvið Útlendingastofnunar birtir mánaðarlega. 

Flestir sóttu um vernd komu frá Venesúela en í gildi eru tilmæli frá Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna  um það að þeir sem komi þaðan séu í þörf fyrir vernd. Alls hafa 102 einstaklingar þaðan sótt um vernd á Íslandi það sem af er ári, eða um 20 prósent allra umsækjenda. Næst flestir koma frá Írak, en þeir sem koma þaðan og óska eftir hæli hérlendis fá flestir vernd. Alls hafa 79 Írakar sótt eftir vernd á Íslandi á fyrstu níu mánuðum ársins 2020. Það þýðir að 35 prósent allra umsækjenda koma frá þessum tveimur löndum. 

Auglýsing
Þrátt fyrir að umsækjendum sé að fækka er fjöldi þeirra sem fær vernd hérlendis að aukast. Hann hefur aldrei verið jafn mikill og í ár þegar alls 405 hafa hlotið slíka. Ástæðan er aftur fjöldi þeirra sem koma hingað frá Venesúela (128 hafa fengið vernd í ár) og Írak (55 hafa fengið vernd í ár). Samtals eru flóttamenn frá þessum tveimur löndum 45 prósent af þeim sem hlotið hafa vernd á Íslandi það sem af er árinu 2020. 

Mikil fjölgun umsókna árið 2016

Sprenging varð í umsóknum um vernd á Íslandi á árinu 2016, þegar þeim fjölgaði úr 354 í 1.132. Það er enn metár í fjölda umsókna. Þrátt fyrir að fjöldi umsókna það árið hefði aukist svona mikið fengu einungis 111 flóttamenn vernd hérlendis á því.

Staðan var svipuð árið eftir, 2017. Þá voru umsóknirnar 1.096 og 135 manns fengu alþjóðlega vernd. Stór hluti þess hóps sem sóttist eftir vernd hérlendis á þessu ári voru frá ríkjum sem flokkuð eru sem örugg, og þá sérstaklega frá Albaníu (þaðan sem 290 manns komu og sóttu um vernd) og Georgíu (þaðan sem 276 komu og sóttu um vernd). Einungis þrír úr hvorum hópnum fyrir sig hlaut vernd hérlendis á árinu 2017.

Á árinu 2018 hélt sú þróun áfram að færri, alls 800, umsóknir bárust um vernd en fleirum, alls 160, var veitt slík. 

Í fyrra voru umsóknirnar 867 en 376 fengu jákvæða niðurstöðu í efnismeðferð hjá Útlendingastofnun. 

Kostnaður ríkisins stöðugur milli ára

Vert er að taka fram að á hverju ári fyrir sig hefur einnig nokkur fjöldi fengið alþjóðlega vernd eða mannúðarleyfi eftir meðferð mála hjá kærunefnd útlendingamála. Það sem af er árinu 2020 hafa 52 einstaklingar hlotið slíka vernd. 

Kostnaður ríkisins við það sem er kallað „útlendingamál“ í ár er áætlaður um fjórir milljarðar króna. Það er mjög svipuð upphæð og kostnaðurinn hefur verið undanfarin ár.

Í fjárlagafrumvarpi ársins 2021 er reiknað með að kostnaðurinn verði rétt undir fjórum milljörðum króna á næsta ári og muni haldast á þeim slóðum út árið 2023.

Aldrei fleiri kvótaflóttamenn

Til viðbótar tekur Ísland við svokölluðum kvótaflóttamönnum. Það er sá hópur sem Flótta­­manna­­stofnun Sam­ein­uðu Þjóð­anna óskar eftir að þjóðir heims taki á móti vegna stríðs­á­stands í heima­landi þeirra. 

Íslend­ingar hafa tekið á móti kvótaflótta­­mönnum frá 13 löndum: Ung­verja­landi, Júgóslavíu, Víetnam, Pól­landi, Krajina, Kosovo, Kól­umbíu, Írak, Afganistan, Simbabve, Úganda, Kamerún og Sýr­landi. 
Meðal íslenskra sveit­­ar­­fé­laga sem tekið hafa á móti flótta­­fólki eru Ísa­­fjörð­­ur, Horna­­fjörð­­ur, Blönd­u­ós, Fjarð­­ar­­byggð, Dal­vík, Siglu­­fjörð­­ur, Akur­eyri, Reykja­­nes­­bær, Akra­­nes, Hafn­­ar­­fjörð­­ur, Kópa­vogur og Reykja­vík. Nýlega bættist Garðabær, Seltjarnarnes og Mosfellsbær við.

Ísland tók á móti 765 kvótaflótta­­mönnum frá árinu 1956 til loka árs 2019. Á 63 árum tókum við því á móti um tólf á ári að með­­al­tali. Langmest aukningin hefur verið á allra síðustu árum og í ár átti að taka við 85 alls, sem er metfjöldi. Það met var bætt enn frekar í september þegar ríkisstjórn Íslands samþykkti að Ísland taki á móti alls 15 flóttamönnum frá Lesbos á Grikklandi, með áherslu á sýrlenskar fjölskyldur í viðkvæmri stöðu. Því fór fjöldi kvótaflóttamanna sem tekið var á móti hérlendis í fyrsta sinn í þriggja stafa tölu á árinu 2020. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorkell Helgason
Kominn er tími á umbætur á kosningakerfinu
Kjarninn 3. ágúst 2021
Minnsti álútflutningur í átta ár
Þrátt fyrir hækkandi álverð á heimsvísu hefur magn útflutts áls minnkað á síðustu mánuðum. Heildarútflutningur á síðasta árshelmingi hefur ekki verið minni síðan árið 2013.
Kjarninn 3. ágúst 2021
Katrín Baldursdóttir og Símon Vestarr
Katrín Baldursdóttir og Símon Vestarr efst hjá Sósíalistaflokknum í Reykjavík suður
Listi Sósíalistaflokksins í Reykjavíkurkjördæmi suður hefur verið kynntur. „Þetta er fjölbreyttur listi og kraftmikill. Fólk sem vill breyta samfélaginu þannig að allir hafi tækifæri til blómstra, hafi öruggt og gott húsnæði og góð laun,“ segir oddvitinn.
Kjarninn 3. ágúst 2021
Sigmundur Ernir ráðinn ritstjóri Fréttablaðsins
Jón Þórisson, sem hefur ritstýrt blaðinu frá því haustið 2019 ætlar að snúa sér að öðrum störfum. Sigmundur Ernir verður einnig aðalritstjóri Torgs.
Kjarninn 3. ágúst 2021
Bólusetningin hafi ekki skapað það hjarðónæmi sem vonast var til
Flest smit að undanförnu má rekja til hópatburða en delta afbrigði veirunnar hefur breiðst út á ótrúlegum hraða að sögn sóttvarnalæknis. Til stendur að bjóða þeim sem fengu Janssen bóluefni upp á aðra bólusetningu sem og að bólusetja 12 til 15 ára börn.
Kjarninn 3. ágúst 2021
Sigþrúður Stella Jóhannsdóttir
Náttúruspjöll í Vatnajökulsþjóðgarði
Kjarninn 3. ágúst 2021
Eggert Þór Kristófersson forstjóri Festis segir félagið ekki ætla að reyna fyrir sér í byggingargeiranum.
30 þúsund fermetra uppbygging í stað bensínstöðva
Samkvæmt samkomulagi Festis við Reykjavíkurborg á Festi byggingarrétt á lóðum þar sem til stendur að loka bensínstöðvum N1. Félagið hyggst selja byggingarréttinn í stað þess að byggja. „Það er ekki okkar bissness, það eru aðrir í því,“ segir forstjórinn.
Kjarninn 3. ágúst 2021
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 5. þáttur: „Vits er þörf þeim er víða ratar“
Kjarninn 3. ágúst 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar