ASÍ gagnrýnir að skattalækkun til fjármagnseigenda sé í forgangi

Alþýðusamband Íslands segir að skattalækkun upp á 2,1 milljarða til fjármagnseigenda eigi ekki að vera í forgangi heldur eigi verkefni stjórnvalda að vera að tryggja afkomu fólks. Sambandið segir að atvinnuleysi megi ekki leiða til fátæktar og ójöfnuðar.

1. maí 2019 - ASÍ
Auglýsing

Alþýðu­sam­band Íslands (ASÍ) gagn­rýnir áform rík­is­stjórn­ar­innar um  breyt­ingar á fjár­magnstekju­skatti sem boðuð eru í fjár­laga­frum­varpi henn­ar. Útfærslan á þeirri lækkun hefur enn ekki verið birt en Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, boð­aði hana þegar hann kynnti fjár­laga­frum­varpið í byrjun mán­að­ar. Eina sem liggur fyrir um útfærsl­una er að skatt­stofn fjár­magnstekna á að miða við raun­á­vöxtun í stað nafn­á­vöxt­un­ar, og fyrir vikið eiga tekjur rík­is­ins vegna skatts­ins að lækka um 2,1 millj­arða króna á næsta ári. 

Í umsögn ASÍ um fjár­laga­frum­varpið segir að sam­bandið telji að skatta­lækkun um 2,1 millj­arð til fjár­magns­eig­enda eigi ekki að vera í for­gangi við núver­andi aðstæð­ur. Verk­efni stjórn­valda á núna eigi að vera að tryggja afkomu fólks. 

Þá gagn­rýnir sam­bandið líka fyr­ir­hug­aða hækkun skatt­leys­is­marka erfða­fjár­skatts, sem boðuð hefur verið án þess að fyrir liggi útfærsla á því hvernig stjórn­völd sjá fyrir sér þróun á erfða­fjár­skatti. „Þótt vel geti verið rétt­læt­an­legt að hækka skatt­leys­is­mörk erfða­fjár­skatts eigi sú aðgerð ekki að vera í for­gangi við núver­andi aðstæð­ur. Þá ítrekar ASÍ þá afstöðu sína að færa þurfi skatt­lagn­ingu ann­arra tekna þ.m.t. fjár­magnstekna nær skatt­lagn­ingu launa.“

Skattur á fjár­­­­­magnstekjur er umtals­vert lægri en á launa­­­tekj­­­ur. Stað­greiðsla skatta á launa­­­tekjur í fyrra var á á bil­inu 35,04 til 46,24 pró­­­sent að útsvari með­­­­­töldu en fjár­­­­­magnstekju­skattur var hækk­­­aður upp í 22 pró­­­sent í byrjun árs 2018.

Kjarn­inn greindi nýverið frá því að þær tæp­­lega 23 þús­und fjöl­­skyldur sem mynda saman rík­­­ustu tíund lands­ins afla þorra fjár­­­magnstekna, sem eru allar vaxta­­­tekjur auk sölu­hagn­að­­­ar, arðs og tekna af atvinn­u­­­rekstri. Í fyrra tók hún til sín 99,8 millj­­arða króna í fjár­­­magnstekjur eða um 70,5 pró­­sent allra slíka tekna. 

Atvinnu­leysi megi ekki leiða til fátæktar og ójöfn­uðar

Atvinnu­leysi á Íslandi er sem stendur í hæstu hæð­um. Í lok sept­em­ber mæld­ist það 9,8 pró­sent og spár Vinnu­mála­stofn­unar gera ráð fyrir að það fari í 11,3 pró­sent í lok næsta mán­að­ar. Þetta ástand kemur verst niður á kon­um, ungu fólki og erlendum rík­­is­­borg­­urum, en í síð­­ast­­nefnda hópnum er atvinn­u­­leysi yfir 20 pró­­sent. Sér­­fræð­ingar hafa bent á að kreppan geti aukið ójöfnuð ef ekk­ert verði að gert, auk þess sem hætta er á félags­­­legri ein­angrun á meðal við­­kvæmra hópa sam­­fé­lags­ins. 

Auglýsing
ASÍ segir í umsögn­inni að ljóst sé að grípa þurfti til aðgerða til að afstýra að atvinnu­leysi leiði til greiðslu­vanda heim­ila, fátæktar og ójöfn­uðar með til­heyr­andi kostn­aði fyrir sam­fé­lag­ið. 

Mik­il­vægt sé að hafa í huga að um 40 pró­sent atvinnu­lausra sé erlent launa­fólk sem að stórum hluta býr í leigu­hús­næði. „Þessi hópur hefur haft ekki úrræði sam­bæri­leg við eig­endur hús­næð­is, t.d. greiðslu­hlé, og ekki notið á sama hátt góðs af lækkun vaxta á hús­næð­is­lán­um.“

Sam­bandið telur að skil­virkasta leiðin til að styðja við atvinnu­leit­endur sé að hækka grunn­bætur atvinnu­leys­is­bóta ásamt því að lengja bóta­tíma­bilið til að mæta fyr­ir­séðri aukn­ingu lang­tíma­at­vinnu­leys­is. Í fjár­laga­frum­varpi er gert ráð fyrir 3,6 pró­sent hækkun atvinnu­leys­is­bóta og sagt að bæt­urnar taki mið af með­al­taxta­þróun á vinnu­mark­aði. Í lögum um almanna­trygg­ingar er hins vegar kveðið á um að bæt­urnar skuli taka mið af launa­þró­un.

ASÍ gagn­rýnir það við­mið sem stjórn­völd ákveða að styðj­ast við og segir að það leiði til þess að atvinnu­leys­is­bætur og bætur almanna­trygg­inga drag­ist aftur úr almennri launa­þró­un.

Verði grunn­bætur þannig sem stjórn­völd ætla þá leiði það að óbreyttu til þess að þær verði um 85 pró­sent af lág­marks­tekju­trygg­ingu og því lægri en þær voru á árunum 2008-2012.

ASÍ vill hækka bæt­urnar í 95 pró­sent af dag­vinnu­tekju­trygg­ingu.

Vel­ferð og grunn­þjón­usta ekki notuð sem afkomu­bæt­andi aðgerð 

Í umsögn ASÍ er einnig fjallað um þann mikla sam­drátt sem ætlað er að verði á tekjum rík­is­sjóðs á þessu ári og því næsta. Áætl­aður halli á árinu 2020 eða 269,2 millj­arðar króna og á næsta ári er hann áætl­aður 264,2 millj­arðar króna. Því stefnir í rúm­lega 533 millj­arða króna halla á tveimur árum. 

Þessum halla verður mætt með því að nýta svig­rúm opin­berra fjár­mála. Á manna­máli þýðir það að gjöldin munu hald­ast nán­ast þau sömu á næsta ári og í ár, þrátt fyrir hinn mikla tekju­sam­drátt, og verða 1.036 millj­arðar króna. Skuldum rík­is­sjóðs verður leyft að aukast á næstu árum til að mæta þessu og þær eiga að ná hámarki á árinu 2025 þegar þær eru áætl­aðar 59 pró­sent af lands­fram­leiðslu. 

ASÍ segir að það mark­mið kalli hins vegar á afkomu­bæt­andi aðgerðir af hálfu stjórn­valda upp á 35 til 40 millj­arða á ári fyrir árin 2023-2025. „Verði efna­hags­legur bati hæg­ari en sam­kvæmt for­sendum yrði þörfin enn meiri en miðað við núver­andi efna­hags­horfur er raun­veru­leg hætta á að slík sviðs­mynd raun­ger­ist. Þá myndi fjölgun ferða­manna verða minni en gert er ráð fyrir í for­sendum og hjöðnun atvinnu­leysis hæg­ari. ASÍ ítrekar afstöðu sína að vel­ferð og grunn­þjón­usta verði ekki notuð sem afkomu­bæt­andi aðgerð í rík­is­fjár­málum og að nið­ur­greiðsla skulda verði á for­sendum kröft­ugrar við­spyrnu. Um þessi atriði mun þurfa að eiga sér stað póli­tísk stefnu­mörkun á næstu miss­er­um.“

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Eitt smit á Austurlandi í 3. bylgju – til álita kemur að slaka á aðgerðum á landsbyggðinni
„Í ljósi þess að mjög fá smit eru nú að greinast utan höfuðborgarsvæðisins þá kæmi til álita að mínu mati að beita minna takmarkandi aðgerðum á þeim svæðum,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir. Aðeins eitt smit greindist á Austurlandi í 3. bylgju.
Kjarninn 1. desember 2020
Sigríður Á. Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi dómsmálaráðherra.
Þeir sem brjóta niður traust á dómstólum ættu ekki að gegna trúnaðarstörfum fyrir hönd almennings
Gagnsæi, samtök gegn spillingu, telja að þeir sem bera ábyrgð á því að brjóta niður traust á dómstólum ættu ekki að koma að frekari trúnaðarstörfum fyrir hönd almennings.
Kjarninn 1. desember 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra og Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Dómsmálaráðherra: „Þessi niðurstaða veldur vissulega vonbrigðum“
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra ræddi niðurstöðu Landsréttarmálsins á ríkisstjórnarfundi og sagði hana í kjölfarið valda sér vonbrigðum. Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir bent á mjög alvarlega annmarka.
Kjarninn 1. desember 2020
Kjartan Briem nýr framkvæmdastjóri Isavia ANS
Isavia ANS ehf. er dótturfélag Isaiva ohf. og annast rekstur og uppbygginu flugleiðsöguþjónustu.
Kjarninn 1. desember 2020
Áfram munu fjöldamörk miðast við tíu manns - að minnsta kosti í viku í viðbót.
Óbreyttar sóttvarnaaðgerðir í viku í viðbót
Ákveðið hefur verið að framlengja gildandi sóttvarnaráðstafanir til 9. desember. Til stóð að gera tilslakanir en vegna þróunar faraldursins síðustu daga var ákveðið að halda gildandi aðgerðum áfram.
Kjarninn 1. desember 2020
„Í þrjú ár hafa þau þrjóskast við og tekið flokkshollustu og valdastóla fram yfir hagsmuni þjóðarinnar“
Píratar hafa sent frá sér yfirlýsingu vegna niðurstöðu yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu.
Kjarninn 1. desember 2020
Yfirdeild MDE kvað upp niðurstöðu í málinu í morgun.
Íslenska ríkið tapaði málinu fyrir yfirdeildinni
Yfirdeild Mannréttindadómstól Evrópu staðfesti í dag fyrri dóm réttarins í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 1. desember 2020
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Rithöfundaspjall: Sagnaheimur og „neðanmittisvesen“
Kjarninn 1. desember 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar