ASÍ gagnrýnir að skattalækkun til fjármagnseigenda sé í forgangi

Alþýðusamband Íslands segir að skattalækkun upp á 2,1 milljarða til fjármagnseigenda eigi ekki að vera í forgangi heldur eigi verkefni stjórnvalda að vera að tryggja afkomu fólks. Sambandið segir að atvinnuleysi megi ekki leiða til fátæktar og ójöfnuðar.

1. maí 2019 - ASÍ
Auglýsing

Alþýðu­sam­band Íslands (ASÍ) gagn­rýnir áform rík­is­stjórn­ar­innar um  breyt­ingar á fjár­magnstekju­skatti sem boðuð eru í fjár­laga­frum­varpi henn­ar. Útfærslan á þeirri lækkun hefur enn ekki verið birt en Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, boð­aði hana þegar hann kynnti fjár­laga­frum­varpið í byrjun mán­að­ar. Eina sem liggur fyrir um útfærsl­una er að skatt­stofn fjár­magnstekna á að miða við raun­á­vöxtun í stað nafn­á­vöxt­un­ar, og fyrir vikið eiga tekjur rík­is­ins vegna skatts­ins að lækka um 2,1 millj­arða króna á næsta ári. 

Í umsögn ASÍ um fjár­laga­frum­varpið segir að sam­bandið telji að skatta­lækkun um 2,1 millj­arð til fjár­magns­eig­enda eigi ekki að vera í for­gangi við núver­andi aðstæð­ur. Verk­efni stjórn­valda á núna eigi að vera að tryggja afkomu fólks. 

Þá gagn­rýnir sam­bandið líka fyr­ir­hug­aða hækkun skatt­leys­is­marka erfða­fjár­skatts, sem boðuð hefur verið án þess að fyrir liggi útfærsla á því hvernig stjórn­völd sjá fyrir sér þróun á erfða­fjár­skatti. „Þótt vel geti verið rétt­læt­an­legt að hækka skatt­leys­is­mörk erfða­fjár­skatts eigi sú aðgerð ekki að vera í for­gangi við núver­andi aðstæð­ur. Þá ítrekar ASÍ þá afstöðu sína að færa þurfi skatt­lagn­ingu ann­arra tekna þ.m.t. fjár­magnstekna nær skatt­lagn­ingu launa.“

Skattur á fjár­­­­­magnstekjur er umtals­vert lægri en á launa­­­tekj­­­ur. Stað­greiðsla skatta á launa­­­tekjur í fyrra var á á bil­inu 35,04 til 46,24 pró­­­sent að útsvari með­­­­­töldu en fjár­­­­­magnstekju­skattur var hækk­­­aður upp í 22 pró­­­sent í byrjun árs 2018.

Kjarn­inn greindi nýverið frá því að þær tæp­­lega 23 þús­und fjöl­­skyldur sem mynda saman rík­­­ustu tíund lands­ins afla þorra fjár­­­magnstekna, sem eru allar vaxta­­­tekjur auk sölu­hagn­að­­­ar, arðs og tekna af atvinn­u­­­rekstri. Í fyrra tók hún til sín 99,8 millj­­arða króna í fjár­­­magnstekjur eða um 70,5 pró­­sent allra slíka tekna. 

Atvinnu­leysi megi ekki leiða til fátæktar og ójöfn­uðar

Atvinnu­leysi á Íslandi er sem stendur í hæstu hæð­um. Í lok sept­em­ber mæld­ist það 9,8 pró­sent og spár Vinnu­mála­stofn­unar gera ráð fyrir að það fari í 11,3 pró­sent í lok næsta mán­að­ar. Þetta ástand kemur verst niður á kon­um, ungu fólki og erlendum rík­­is­­borg­­urum, en í síð­­ast­­nefnda hópnum er atvinn­u­­leysi yfir 20 pró­­sent. Sér­­fræð­ingar hafa bent á að kreppan geti aukið ójöfnuð ef ekk­ert verði að gert, auk þess sem hætta er á félags­­­legri ein­angrun á meðal við­­kvæmra hópa sam­­fé­lags­ins. 

Auglýsing
ASÍ segir í umsögn­inni að ljóst sé að grípa þurfti til aðgerða til að afstýra að atvinnu­leysi leiði til greiðslu­vanda heim­ila, fátæktar og ójöfn­uðar með til­heyr­andi kostn­aði fyrir sam­fé­lag­ið. 

Mik­il­vægt sé að hafa í huga að um 40 pró­sent atvinnu­lausra sé erlent launa­fólk sem að stórum hluta býr í leigu­hús­næði. „Þessi hópur hefur haft ekki úrræði sam­bæri­leg við eig­endur hús­næð­is, t.d. greiðslu­hlé, og ekki notið á sama hátt góðs af lækkun vaxta á hús­næð­is­lán­um.“

Sam­bandið telur að skil­virkasta leiðin til að styðja við atvinnu­leit­endur sé að hækka grunn­bætur atvinnu­leys­is­bóta ásamt því að lengja bóta­tíma­bilið til að mæta fyr­ir­séðri aukn­ingu lang­tíma­at­vinnu­leys­is. Í fjár­laga­frum­varpi er gert ráð fyrir 3,6 pró­sent hækkun atvinnu­leys­is­bóta og sagt að bæt­urnar taki mið af með­al­taxta­þróun á vinnu­mark­aði. Í lögum um almanna­trygg­ingar er hins vegar kveðið á um að bæt­urnar skuli taka mið af launa­þró­un.

ASÍ gagn­rýnir það við­mið sem stjórn­völd ákveða að styðj­ast við og segir að það leiði til þess að atvinnu­leys­is­bætur og bætur almanna­trygg­inga drag­ist aftur úr almennri launa­þró­un.

Verði grunn­bætur þannig sem stjórn­völd ætla þá leiði það að óbreyttu til þess að þær verði um 85 pró­sent af lág­marks­tekju­trygg­ingu og því lægri en þær voru á árunum 2008-2012.

ASÍ vill hækka bæt­urnar í 95 pró­sent af dag­vinnu­tekju­trygg­ingu.

Vel­ferð og grunn­þjón­usta ekki notuð sem afkomu­bæt­andi aðgerð 

Í umsögn ASÍ er einnig fjallað um þann mikla sam­drátt sem ætlað er að verði á tekjum rík­is­sjóðs á þessu ári og því næsta. Áætl­aður halli á árinu 2020 eða 269,2 millj­arðar króna og á næsta ári er hann áætl­aður 264,2 millj­arðar króna. Því stefnir í rúm­lega 533 millj­arða króna halla á tveimur árum. 

Þessum halla verður mætt með því að nýta svig­rúm opin­berra fjár­mála. Á manna­máli þýðir það að gjöldin munu hald­ast nán­ast þau sömu á næsta ári og í ár, þrátt fyrir hinn mikla tekju­sam­drátt, og verða 1.036 millj­arðar króna. Skuldum rík­is­sjóðs verður leyft að aukast á næstu árum til að mæta þessu og þær eiga að ná hámarki á árinu 2025 þegar þær eru áætl­aðar 59 pró­sent af lands­fram­leiðslu. 

ASÍ segir að það mark­mið kalli hins vegar á afkomu­bæt­andi aðgerðir af hálfu stjórn­valda upp á 35 til 40 millj­arða á ári fyrir árin 2023-2025. „Verði efna­hags­legur bati hæg­ari en sam­kvæmt for­sendum yrði þörfin enn meiri en miðað við núver­andi efna­hags­horfur er raun­veru­leg hætta á að slík sviðs­mynd raun­ger­ist. Þá myndi fjölgun ferða­manna verða minni en gert er ráð fyrir í for­sendum og hjöðnun atvinnu­leysis hæg­ari. ASÍ ítrekar afstöðu sína að vel­ferð og grunn­þjón­usta verði ekki notuð sem afkomu­bæt­andi aðgerð í rík­is­fjár­málum og að nið­ur­greiðsla skulda verði á for­sendum kröft­ugrar við­spyrnu. Um þessi atriði mun þurfa að eiga sér stað póli­tísk stefnu­mörkun á næstu miss­er­um.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kostnaður við rekstur þjóðkirkjunnar greiðist úr ríkissjóði þar sem kirkjan og ríki eru ekki aðskilin hérlendis.
Prestar ósáttir við tillögu um að hætta að rukka fyrir hjónavígslur, skírnir og útfarir
Lagt hefur verið til að hætt verði að rukka fyrir aukaverk presta. Það þyki fráhrindandi að prestur sem þjónar fólki á gleði- og sorgarstundum sendi viðkomandi síðan reikning. Einkum sé þetta „slæm birtingarmynd þegar um efnalítið fólk er að ræða.“
Kjarninn 18. október 2021
Á meðal íbúða sem Bjarg leigufélag, sem er óhagnaðardrifið, hefur byggt og leigir nú út eru íbúðir við Hallgerðargötu í Laugarneshverfi.
Þeir sem leigja af óhagnaðardrifnum leigufélögum mun ánægðari en aðrir
Uppbygging almennra íbúða í gegnum óhagnaðardrifin leigufélög hefur aukið verulega framboð á húsnæði fyrir fólk með lágar tekjur. Leigjendur í kerfinu eru mun ánægðari en aðrir leigjendur og telja sig búa við meira húsnæðisöryggi.
Kjarninn 18. október 2021
Húsnæði Seðlabanka Íslands
Gagnrýnir skarpa hækkun sveiflujöfnunaraukans
Dósent í fjármálum við Háskóla Íslands segir mikla hækkun á eiginfjárkröfum fjármálafyrirtækja ekki vera í samræmi við eigið áhættumat Seðlabankans og úr takti við helstu samanburðarlönd.
Kjarninn 17. október 2021
Búinn að eyða 500 til 600 klukkustundum samhliða fullri dagvinnu í eldgosið
Ljósmyndabókin „Í návígi við eldgos“ inniheldur 100 tilkomumestu og skemmtilegustu myndirnar úr ferðum Daníels Páls Jónssonar að eldgosinu í Fagradalsfjalli. Hann safnar nú fyrir útgáfu hennar.
Kjarninn 17. október 2021
Þótt ferðamenn séu farnir að heimsækja Ísland í meira magni en í fyrra, og störfum í geiranum hafi samhliða fjölgað, er langur vegur að því að ferðaþjónustan skapi jafn mörg störf og hún gerði fyrir heimsfaraldur.
Langtímaatvinnuleysi 143 prósent meira en það var fyrir kórónuveirufaraldur
Þótt almennt atvinnuleysi sé komið niður í sömu hlutfallstölu og fyrir faraldur þá er atvinnuleysið annars konar nú. Þúsundir eru á tímabundnum ráðningastyrkjum og 44 prósent atvinnulausra hafa verið án vinnu í ár eða lengur.
Kjarninn 17. október 2021
Eiríkur Ragnarsson
Af hverju er aldrei neitt til í IKEA?
Kjarninn 17. október 2021
Karl Gauti Hjaltason er oddviti Miðflokksins í Suðvesturkjördæmi.
„Það er búið að eyðileggja atkvæðin í þessu kjördæmi“
Atkvæðin í kosningunum í Norðvesturkjördæmi „eru því miður ónýt,“ segir Karl Gauti Hjaltason, fyrrverandi sýslumaður og „vafaþingmaður“ Miðflokksins. „Það getur enginn í raun og veru treyst því að ekki hafi verið átt við þessi atkvæði“.
Kjarninn 17. október 2021
Gabby Petito
Verður morðið á Gabby Petito leyst á TikTok?
Margrét Valdimarsdóttir, doktor í afbrotafræði, segir enga ástæðu til að óttast breyttan veruleika við umfjöllun sakamála en mikilvægt sé að að gera greinarmun á sakamálum sem afþreyingu og lögreglurannsókn.
Kjarninn 17. október 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar