Fjörugur fasteignamarkaður í Noregi og Danmörku

Líkt og hérlendis hefur mikil virkni verið á fasteignamarkaðnum í Noregi og Danmörku, þrátt fyrir mikinn samdrátt í landsframleiðslu. Sérfræðingar telja að ferðatakmarkanir og lágir vextir spili þar stóran þátt og búast við að verðið muni hækka enn meira.

Nørrebrogade í Kaupmannahöfn
Nørrebrogade í Kaupmannahöfn
Auglýsing

Ísland er ekki eitt á báti þegar kemur að miklum verð­hækk­unum á fast­eigna­mark­aði í yfir­stand­andi kreppu, en verð á fast­eignum hefur einnig hækkað tölu­vert í Dan­mörku og Nor­egi, sem og öðrum Vest­ur­lönd­um. Danskir og norskir hag­fræð­ingar og fast­eigna­salar benda á að lágir vextir og ferða­tak­mark­anir geti mögu­lega útskýrt þessa þróun og búast við að verð muni hækka enn meira á næsta ári vegna þess­ara þátta. 

Ekki venju­legt í kreppum

Sam­kvæmt nýlegri skýrslu frá fjár­mála­ráðu­neyti Dan­merkur hefur lækkun á íbúða­verði sögu­lega fylgt falli í lands­fram­leiðslu, þar sem annað hvort aðgengi heim­ila að lánum eða ráð­stöf­un­ar­tekjur þeirra lækka venju­lega, en það minnkar eft­ir­spurn eftir nýju hús­næði. Þró­unin í ár hafi hins vegar verið öðru­vísi, en skýrslan nefnir að hluta­bóta­leið dönsku rík­is­stjórn­ar­innar hafi komið í veg fyrir meiri­háttar tekju­fall hjá dönskum fjöl­skyld­um, auk þess sem fjár­magns­kostn­að­ur­inn af lán­töku þeirra hafi hald­ist lágur vegna lágra vaxta á íbúða­lán­um.

Ekki danskt fyr­ir­bæri

Skýrslu­höf­undar bæta við að verð­hækk­anir á íbúða­mark­aði í núver­andi kreppu sé ekki ein­ungis danskt fyr­ir­bæri, þar sem íbúða­verð hefur hækkað hratt á öllum Norð­ur­lönd­um, auk Frakk­lands, Þýska­lands, Ítalíu og Bret­lands. Mest hefur fast­eigna­verðið þó hækkað í Hollandi og Banda­ríkj­unum á fyrstu þremur fjórð­ungum þessa árs, en hækk­unin nam þar um sex pró­sentum sam­kvæmt skýrsl­unni. Í Sví­þjóð nam hún rúmum fimm pró­sent­um, en u.þ.b. fjórum pró­sentum í Dan­mörku og Nor­egi á sama tíma­bili.

Auglýsing

Vænt­ingar um frek­ari verð­hækk­anir

Sam­kvæmt danska fjár­mála­ráðu­neyt­inu hefur yfir­stand­andi efna­hagslægð skapað vænt­ingar um að vextir hald­ist lágir á næstu miss­er­um. Því er búist við því að verð á hús­næði muni hækka „mynd­ar­lega“ á næstu tveimur árum. Höf­undar skýrsl­unnar bæta þó við að ekki sé búist við jafn­hraðri verð­hækkun og hefur átt sér stað á fast­eigna­mark­aðnum á síð­ustu mán­uð­um, en telja hins vegar að efna­hags­bati næsta árs muni hafa jákvæð áhrif á verð.

Ráðu­neytið gerir ráð fyrir að fast­eigna­verðið muni að minnsta kosti hækka í takt við vax­andi kaup­mátt í land­inu, eða um tæp þrjú pró­sent á næsta ári og um rúm tvö pró­sent árið 2022. 

Býst við 4 pró­senta verð­hækkun í jan­úar

Hags­muna­sam­tök norskra fast­eigna­sala, Eiendom Nor­ge, spá enn meiri hækkun á fast­eigna­mark­að­inum í Nor­egi, en sam­kvæmt blað­inu Dag­ens Nær­ingsliv gera þau ráð fyrir 7,5 pró­senta verð­hækkun á næsta ári. Enn fremur búast sam­tökin við að jan­ú­ar­mán­uður verði sögu­lega sterk­ur. 

„Jan­úar er venju­lega mán­uð­ur­inn þar sem verð hækkar hvað mest, en á næsta ári verður hækk­unin örugg­lega sögu­leg,“ segir Henn­ing Laurid­sen, fram­kvæmda­stjóri Eiendom Nor­ge, í við­tali við Dag­ens Nær­ingsliv. Sjálfur sér hann fyrir sér að verð muni hækka um fjögur pró­sent í þeim mán­uði.

85 pró­senta aukn­ing í hyttu­sölu

Fast­eigna­mark­að­ur­inn hefur verið mjög virkur í Nor­egi, en það sem af er ári hefur fast­eigna­verð hækkað um tæp átta pró­sent. Sér­stak­lega hefur eft­ir­spurn eftir norskum sum­ar­hús­um, eða hytt­um, aukist, en fast­eigna­miðl­arar þar í landi segj­ast ekki hafa upp­lifað annað eins. Í nóv­em­ber síð­ast­liðnum seld­ust 85 pró­sent fleiri hyttur heldur en á sama tíma­bili í fyrra. Það sem af er ári hefur þing­lýstum kaup­samn­ingum á sum­ar­húsum fjölgað um fjórð­ung. 

Vext­irnir drif­kraft­ur­inn

„Vextir hafa verið meg­in­drif­kraftur í hús­næð­is­mark­aðnum árið 2020 og muni líka vera það árið 2021,“ segir Laurid­sen og bætir við að sam­tökin trúa að ferða­tak­mark­anir og núll­vextir á íbúða­lánum muni auka eft­ir­spurn­ina eftir íbúðum í Nor­egi, sem muni leiða til hærri íbúða­verðs.

Búist er við því að verð­hækk­an­irnar verði mestar í höf­uð­borg­inni Osló, en tölu­vert minni í Bergen, Þránd­heimi og Stafangri. Aftur á móti er spáð verð­hækkun á fast­eigna­mark­aðnum í Stafangri í fyrsta skiptið síðan árið 2013.

Aðrir norskir grein­endur hafa einnig spáð miklum verð­hækk­unum í Nor­egi á næst­unni. Norski bank­inn DNB gerir ráð fyrir átta pró­senta hækkun verðs á næsta ári á land­inu öllu og að jafn­margar íbúðir verði seldar í 2021 og þær voru seldar árið 2019. 

Í ljósi vænt­inga um hærra verð á fast­eigna­mark­aði hefur Seðla­banki Nor­egs varað við að vextir geti hækkað þar í landi aftur á fyrri hluta næsta árs til að stemma stigu við hana. Hag­stofa Nor­egs býst nú við að stýri­vextir þar í landi verði komnir upp í 0,5 pró­sent um mitt næst ár. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hallgrímur Hróðmarsson
Arðrán Auðmanna – Fjölgun Öreiga
Kjarninn 22. janúar 2021
Marínó Örn Tryggvason, forstjóri Kviku
Kvika búin að kaupa Netgíró
Kvika banki hefur lokið við kaup sín á öllu hlutafé í Netgíró, þremur mánuðum á eftir áætlun.
Kjarninn 22. janúar 2021
Ekki hefur enn komið til þess að einhverjir ferðamenn gjörsamlega harðneiti að fara í skimun.
Hvað má valdstjórnin gera ef fólk harðneitar að fara í landamæraskimun?
Sannfæringarkraftur landamæravarða um nauðsyn sýnatöku á landamærum hefur reynst nægur. Ekki hefur þurft að beita þvingunarúrræðum eða vísa fólki rakleiðis úr landi. Þær heimildir eru þó til staðar í sóttvarnalögum og útlendingalögum.
Kjarninn 22. janúar 2021
Skoðanir kjósenda stjórnarflokkanna eru mjög mismunandi. Einungis á meðal kjósenda Sjálfstæðisflokks er meirihlutastuðningur við söluáformin.
Könnun: Innan við fjórðungur hlynnt sölu Íslandsbanka
Ný könnun frá Gallup sýnir fram á að tæp 56 prósent landsmanna leggjast gegn sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka á næstu mánuðum. Væntir kjósendur Sjálfstæðisflokksins eru langlíklegastir til að vera fylgjandi söluáformunum.
Kjarninn 22. janúar 2021
Línan á að teygja sig 170 kílómetra inn í eyðimörkina.
Sádi-Arabía áformar að byggja 170 kílómetra langa bíllausa borg
Engir vegir, ekkert vesen. Krónprins Sádi-Arabíu hefur kynnt áform um byggingu 170 kílómetra langrar borgar þar sem enginn íbúi mun þurfa að ganga lengur en 5 mínútur eftir allri nauðsynlegri þjónustu og öll ferðalög fara fram neðanjarðar.
Kjarninn 22. janúar 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir sækist eftir efsta sæti hjá Samfylkingunni í Suðvesturkjördæmi.
Rósa Björk sækist eftir oddvitasæti í Suðvesturkjördæmi
Nýjasti þingmaður Samfylkingar sækist eftir því að leiða lista flokksins í Suðvesturkjördæmi, sem Guðmundur Andri Thorsson leiddi í kosningunum árið 2017. Rósa Björk fer því ekki fram í Reykjavík, þrátt fyrir að hafa tekið þátt í skoðanakönnun þar.
Kjarninn 22. janúar 2021
Sjónvarpið var árið 2019 sem fyrr sá miðill sem tekur til sín stærstan hluta tekna á íslenskum fjölmiðlamarkaði, eða rúmlega 12,6 milljarða af alls 25 milljarða tekjum íslenskra fjölmiðla.
Fjórar af hverjum tíu auglýsingakrónum virðast hafa runnið úr landi árið 2019
Tekjur íslenskra fjölmiðla drógust saman um sjö prósent á milli áranna 2018 og 2019. Um 7,8 milljarðar af auglýsingafé innlendra aðila eru taldir hafa runnið úr landi, stór hluti til Facebook og Google. Hlutdeild RÚV á auglýsingamarkaði var 17 prósent.
Kjarninn 22. janúar 2021
Leikarnir áttu að fara fram í Tókýó síðasta sumar en var frestað til sumarsins 2021. Hálft ár er nú til stefnu.
Hafna því að búið sé að ákveða að aflýsa Ólympíuleikunum
Þetta er ekki rétt. Þetta er ekki rétt. Þannig hafa svör japanskra stjórnvalda sem og aðstandenda Ólympíuleikanna í Tókýó verið í dag vegna frétta um að þegar sé búið að ákveða að aflýsa leikunum. „Ólympíueldurinn verður kveiktur 23. júlí.“
Kjarninn 22. janúar 2021
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar